Poniżej zamieszczam artykuł pt. Regulacja usług pilotów wycieczek w ustawie o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych – uwagi krytyczne:
Ukaże się on w monografii pod red. K. Płonki-Bielenin oraz D. Wolskiego pt. „Prawne i praktyczne aspekty turystyki i rekreacji”, która ukaże się nakładem wydawnictwa GWSH na przełomie grudnia i stycznia.
Piotr Cybula
„Kończymy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych analizę prawną podstaw, na których odbywają się wycieczki młodzieży izraelskiej do Polski” – poinformował pod koniec sierpnia 2021 r. wiceminister w tym resorcie Paweł Jabłoński.
Na początku września wystąpiłem do MSZ z prośbą o informację, czy taka analiza została już przygotowana. Jeśli tak, poprosiłem o jej udostępnienie. Jeśli nie, poprosiłem o jej niezwłocznie udostępnienie po jej przygotowaniu. Pod koniec października przypomniałem się, bo żadnej informacji nie otrzymałem. Odpowiedź otrzymałem w środę 3 listopada 2021 r., dokładnie w dwa miesiące po przesłaniu mojego zapytania do MSZ. Zamieszczam ją poniżej:
Szanowny Panie,
w odpowiedzi na zapytanie uprzejmie informujemy, że do przyjazdów edukacyjnych młodzieży izraelskiej do Polski mają zastosowanie następujące akty prawne:
I. Art. IX umowy między rządem RP a rządem Państwa IL o współpracy kulturalnej, naukowej i oświatowej z 1991 r. (załącznik nr 1), jak niżej:
(…)
Artykuł IX
Umawiające się Strony będą popierać kontakty i wymianę między organizacjami młodzieżowymi i studenckimi, jak również wzajemną wymianę młodzieży szkolnej i studenckiej.
(…)
II. Umowa o wymianie Młodzieży między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Państwa Izrael, podpisana w Warszawie dnia 29 sierpnia 1991 r. (załącznik nr 2) – dotyczy inspirowania, popierania różnorodnych form kontaktów młodzieży polskiej i izraelskiej.
III. Dokumentem regulującym w szerszym zakresie aniżeli powyższe Umowy, działania strony polskiej i strony izraelskiej w zakresie przyjazdów edukacyjnych młodzieży izraelskiej do Polski jest Wspólna Deklaracja Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej i Ministerstwa Spraw Zagranicznych Państwa Izrael w sprawie przyjazdów edukacyjnych izraelskiej młodzieży do Polski, podpisana dnia 11 września 2006 r. podczas oficjalnej wizyty śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Izraelu. Głównym celem Wspólnej Deklaracji jest „zapoznanie odwiedzającej Polskę młodzieży izraelskiej z wielowiekową historią współżycia Żydów i Polaków, w całej jej złożoności, a także z szerszym kontekstem, w jakim dokonał się Holokaust„.
IV. W 2009 r. podpisano umowę pomiędzy Izraelską Radą Wymiany Młodzieży (Israel Youth Exchange Council) i polskim Ministerstwem Edukacji Narodowej dotyczącą programu wymiany młodzieży z Polski i Izraela. Do działań objętych programem współpracy należy: wymiana uczniów ze szkół polskich i izraelskich, w szczególności szkół średnich. Jednostką kontaktową dla polskich szkół, organizacji i instytucji zainteresowanych wzięciem udziału w wymianie dwustronnej jest Departament Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Edukacji i Nauki RP.
Z wyrazami szacunku
Biuro Rzecznika Prasowego
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Do tego zostały załączone dwa załączniki:
1, Umowa między Rządem RP a Rządem Państwa Izrael o współpracy kulturalnej, naukowej i oświatowej z 22 maja 1991 r.
oraz
2 Umowa o Wymianie Młodzieży między Rządem RP a Rządem Państwa Izrael z 29 sierpnia 1991 r.
Otrzymanie tej informacji było dla mnie pewnym zaskoczeniem. Zapowiadana była szumnie nazwana „analiza prawna”, a tymczasem otrzymałem zupełnie podstawową informację. Z drugiej strony wydaje się zaskakujące, że o tak podstawowych informacjach w ministerstwie spraw zagranicznych nie wiedziano i wymagało to podjęcia dodatkowych działań ustalających. Przypomnę też, że na tak rozumianą informację czekałem dwa miesiące, a MSZ już pod koniec sierpnia zapowiadał, że kończy pracę nad tą analizą. Czy należy przyjąć w kontekście czasu przez który oczekiwałem na tę informację, że na jej opracowanie ministerstwu zeszło ponad dwa miesiące?
Z uwagi na powyższe wątpliwości ponownie wystąpiłem do MSZ z takim pytaniem:
Uprzejmie proszę o jednoznaczną odpowiedź – czy wspomniana analiza została przygotowana, a jeśli tak, to proszę o jej udostępnienie. Wspominał Pan o tym, że MSZ przygotowuje „analizę prawną podstaw, na których odbywają się wycieczki młodzieży izraelskiej do Polski”. Tymczasem otrzymałem od Pana zupełnie podstawowe informacje, co do których mam wątpliwość, czy rzeczywiście jest to wspomniana „analiza”.
c.d.n.
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
W praktyce czasami zdarza się, że organizatorzy turystyki próbują uchylić się od swojej odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy o udział w imprezie turystycznej, powołując się na cenę jaką zapłacili podróżni i charakter usługi. Na zasadzie – cena nie była za wysoka, więc nie można było oczekiwać zbyt wiele, to normalne i typowe, że mogą wystąpić w takim przypadku pewne problemy, a ryzyko ich wystąpienia leży po stronie podróżnego. Poniżej zamieszczam ciekawy fragment uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2021 r., w którym sąd odniósł się wyraźnie do tego typu argumentacji:
„Na podstawie analizy dokumentacji zdjęciowej oraz zeznań powodów Sąd uznał za zasadne również roszczenia powódki z tytułu uszkodzeń wyposażenia, tj. mebli kuchennych i kratek ściekowych, co uzasadniało obniżenie ceny o 10 % (pkt 5 lit. j tabeli – uszkodzenia wyposażenia). Udowodnione zostały też zarzuty związane z czystością i jakością pościeli oraz ręczników, które obniżały cenę o 10 % (pkt 7 lit. b tabeli – złe sprzątanie). Za zasadne, a jednocześnie najbardziej uciążliwe dla powodów, uznać należało również niezgodności związane z występowaniem insektów w postaci mrówek oraz karaluchów, które obniżały cenę o 20 % (pkt 5 lit. k. tabeli – robactwo).
Nie można zgodzić się z twierdzeniem, by występowanie powyższych niezgodności znajdowało usprawiedliwienie w budżetowym charakterze obiektu. Klasa hotelu może być wyznacznikiem jakości wyposażenia, lokalizacji czy oferowanych dodatkowych atrakcji, a nie wyznacznikiem tego, czy na miejscu jest odpowiednio czysto, nie występują insekty, a urządzenia sanitarne są sprawne i bezpieczne dla użytkowników. Odpowiednia dbałość o te ostatnie elementy stanowi podstawy należytego świadczenia wszystkich usług hotelarskich niezależnie od ich klasyfikacji, stąd budżetowa klasa hotelu w ofercie pozwanego pozostawała bez wpływu na żądanie powodów„.
Wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2021 r., XIV C 850/20. Pozwanym był organizator turystyki: „Spółka akcyjna z Ł.”.
Zarówno ze strony Komisji Europejskiej, jak i Ministerstwa Rozwoju i Technologi pojawiły się w ostatnich dniach zapowiedzi regulacji najmuje krótkoterminowego. W komunikacie ministerstwa z 1 października 2021 r. wskazano:
Komisja Europejska rozpoczęła prace nad inicjatywą legislacyjną dotyczącą wynajmu krótkoterminowego. Przyjęcie aktu planowane jest na pierwszy kwartał 2022 roku. Obecnie na stronie internetowej Komisji Europejskiej trwają konsultacje publiczne oraz zbierane są pomysły dotyczące zakresu prac oraz ich szczegółów.
Usługi wynajmu krótkoterminowego są ważną częścią ekosystemu turystycznego UE. Segment ten stanowi ponad 23 % sektora zakwaterowania turystycznego i stale się rozwija. Szybki wzrost sektora wywołuje szereg obaw – stale zgłaszane są wątpliwości co do zgodności z obowiązującymi przepisami, takimi jak np. wymogi w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. Z drugiej strony uczestnicy rynku wielokrotnie wskazywali na istnienie przeszkód wynikających z rozdrobnionych, uciążliwych i restrykcyjnych przepisów.
Zainteresowane strony mogą wyrazić swoją opinię poprzez:
Inicjatywa ta ma na celu odpowiedzialny, sprawiedliwy i oparty na zaufaniu rozwój w dziedzinie krótkoterminowego wynajmu jako części zrównoważonego ekosystemu turystycznego. Ma ona również na celu zapewnienie równych szans wszystkim podmiotom świadczącym usługi zakwaterowania.
Rozpoczęte przez Unię Europejską prace są odpowiedzią na liczne wnioski zainteresowanych stron o podjęcie działań w tej dziedzinie na poziomie europejskim. Ich zakres ma uwzględniać rozwiązania dla miast oraz równorzędnych i profesjonalnych podmiotów, a także platform oferujących krótkoterminowy wynajem, ze szczególnym uwzględnieniem korzyści dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Termin zgłaszania pomysłów upływa 14 października, zaś konsultacje publiczne są otwarte do 13 grudnia 2021 roku.
Więcej informacji dotyczących projektu jest dostępnych na stronie internetowej Komisji Europejskiej.
Z kolej na temat zapowiedzi przygotowywanej regulacji przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii można przeczytać w artykule z 2 listopada 2021 r.: Najem krótkoterminowy – ma być centralny rejestr, branża chce też licencji.
20 października 2021 r. Sąd Unii Europejskiej oddalił wniesione przez przewoźnika lotniczego Polskie Linie Lotnicze „LOT” skargi na decyzje Komisji zezwalające na koncentracje dotyczące nabycia, odpowiednio, przez easyJet i przez Lufthansę niektórych aktywów grupy Air Berlin.
Informacja prasowa Sądu UE na temat tych spraw dostępna jest: tutaj.
Opublikowano Uncategorized
W dniach 18-19 marca 2022 r. w Krakowie odbędzie się konferencja pt. „Społeczne funkcje obszarów chronionych”. Odbędzie się ona w 150. rocznicę utworzenia pierwszego na świecie parku narodowego i 90. rocznicę powstania Pienińskiego Parku Narodowego. Jako hasło przewodnie konferencji przyjęto cel utworzenia Parku Narodowego Yellowstone, zawarty w akcie jego powołania: „For the Benefit and Enjoyment of the People”, który motywuje do podjęcia dyskusji dotyczącej społecznych funkcji parków narodowych i innych obszarów prawnie chronionych.
Konferencja odbędzie się na terenie Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, jej Wydział Turystyki i Rekreacji jest jednym z jej organizatorów.
Szczegółowe informacje: Zaproszenie na konferencję i komunikat
Formularz zgłoszeniowy: Społecznie funkcje obszarów chronionych-formularz
Kontakt: 150yellowstone@gmail.com
6 października TSUE 2021 r. wydał wyrok w sprawie C-35/20, w którym orzekł, że państwo członkowskie może zobowiązać swoich obywateli, pod groźbą kary, do posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu, gdy podróżują do innego państwa członkowskiego, niezależnie od używanego środka transportu i trasy .
Więcej informacji o wyroku: komunikat prasowy TSUE.
PS. poprosiłem Park Gór Stołowych o zmianę treści tego komunikatu.
Niedawno na stronie Rzecznika Praw Pasażerów pojawiła się informacja o terminach, w których są rozpatrywane wnioski pasażerów dotyczące rozporządzenia 261/2004. Trzeba jasno powiedzieć – zmiana dotychczasowego modelu rozpatrywania tego rodzaju skarg na przewoźników lotniczych przez Prezesa ULC w trybie administracyjnym na obecny model rozpatrywania wniosków przez Rzecznika Praw Pasażerów zakończyła się porażką, przynajmniej na obecną chwilą. Oczywiście wcześniejszy model wymagał pewnych zmian, a przede wszystkim wzmocnienia „osobowo-infrastrukturalnego”. Abstrahując od innych kwestii, bardzo krytycznie należy ocenić termin rozpatrywania przez Rzecznika Praw Pasażerów wniosków pasażerów. Jeśli w komunikacie z 30 lipca 2021 r. pojawia się informacja, że: „Aktualnie rozpatrywane są wnioski złożone w grudniu 2019r. i styczniu 2020r.” to ile czasu czeka się na rozpatrzenie tego wniosku? Przypomnę, że zgodnie z przyjętym regulaminem: „Rozpatrzenie wniosku, przeprowadzenie postępowania ADR oraz udostępnienie stronom wyniku postępowania ADR powinno nastąpić nie później niż w ciągu 90 dni od dnia doręczenia kompletnego wniosku Rzecznikowi”. Zmiany są więc konieczne. Problem był już wcześniej dostrzegany (z niektórych komunikatów Rzecznika Praw Pasażerów dostrzec można poczucie pewnej bezsilności), ale od wielu miesięcy nie widać jakiejkolwiek chęci zmiany tego stanu rzeczy. Trudno w takich okolicznościach tego rodzaju postępowanie uznać za spełniające unijny wymóg zapewnienia pasażerom efektywnej ochrony. Moim zdaniem sprawa dojrzała do poważnej dyskusji i zaangażowania się organów zajmujących się w Polsce ochroną praw konsumentów (poszkodowani pasażerowie to jednocześnie najczęściej konsumenci w rozumieniu polskiego prawa). Przypomnę, że już pod koniec 2019 r. tego rodzaju problemami zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich (Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie Rzecznika Prawa Pasażerów, Nie ma pieniędzy na rozpatrywanie skarg pasażerów linii lotniczych).
Komunikat Rzecznika Praw Pasażerów z 30 lipca 2021 r.
Z uwagi na bardzo dużą liczbę wniosków składanych do Rzecznika liczoną w tysiącach i ograniczone zasoby kadrowe do ich rozpatrywania, informujemy, że czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków jest wydłużony. Wnioski są rozpatrywane zgodnie z kolejnością wpływu. Aktualnie rozpatrywane są wnioski złożone w grudniu 2019r. i styczniu 2020r. W pierwszej kolejności wniosek sprawdzany jest pod kątem wymogów formalnych. Wszystkie niezbędne załączniki, które muszą być dołączone do wniosku są wymienione w zakładce „Złóż wniosek” https://pasazerlotniczy.ulc.gov.pl/zloz-wniosek. Prosimy o składanie kompletnych wniosków, co przyspieszy procedowanie postępowań – obecnie ok. 90% wniosków wymaga uzupełnienia. Jeżeli wniosek jest kompletny zostaje wysłane do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania a druga strona sporu proszona jest o zajęcie stanowiska w sprawie. Od wysłania zawiadomienia o wszczęciu, postępowanie ADR trwa nie dłużej niż 90 dni (zazwyczaj protokół końcowy strony otrzymują po ok. 30-45 dniach).
Opublikowano Uncategorized
Otagowane prawa pasażerów, rozporządzenie 261/2004, Rzecznik Praw Pasażerów
„N. sp. z o.o. w O.” we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne polegające na konieczności rozstrzygnięcia, kiedy i na jakich warunkach możliwe jest domaganie się przez klienta organizatora turystyki zadośćuczynienia oraz dodatkowych roszczeń właściwych reżimowi deliktowemu, a także dotyczące kwestii fakultatywności roszczenia o zadośćuczynienie i jego odniesienia do zadośćuczynienia dochodzonego w reżimie odpowiedzialności kontraktowej.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 29 stycznia 2021 r. (V CSK 217/20) odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Przyjął, że istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedzialność organizatora turystyki oparta jest na zasadzie ryzyka. Sąd Najwyższy przesądził w uchwale z 19 listopada 2010 r., III CZP 79/10, (OSNC 2011 nr 4, poz. 41), że art. 11a ust. 1 u.u.t., będący implementacją art. 5 dyrektywy z 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (90/314/EWG), stanowi samodzielną, autonomiczną podstawę odpowiedzialności z tytułu umowy o podróż i obejmuje odszkodowanie i zadośćuczynienie za pełną szkodę wyrządzoną turyście, zarówno majątkową, jak i niemajątkową. Można powiedzieć innymi słowy, że wskazane biuro podróży („N. sp. z o.o. w O.„, myślę, że dla wielu Czytelników nie będzie zbyt trudne rozszyfrowanie o które biuro podróży chodzi) próbowało przełamać tę linię orzeczniczą, ale się nie udało. Nie można się temu dziwić z uwagi na ówczesny wymóg prawidłowej implementacji dyrektywy 90/314 i uwzględnienia orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Leitner.
Sprawa została jeszcze wydana na podstawie ustawy o usługach turystycznych. Obecnie kwestia ta jest jednoznacznie rozstrzygnięta w art. 50 ust. 2 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, zgodnie z którym: „Podróżnemu przysługuje odszkodowanie lub zadośćuczynienie za poniesione szkody lub krzywdy, których doznał w wyniku niezgodności” (podobnie w dyrektywie 2015/2302). Na marginesie zauważę, że w dalszym ciągu roszczenia podróżnych w tym zakresie bywają kwestionowane przez organizatorów turystycznych. Najczęściej wynika to z tego, że organizatorzy turystyki nie dostrzegają „zmarnowanego urlopu”. Ostatnio spotkałem się z sytuacją, gdzie organizator w ogóle kwestionował tego rodzaju odpowiedzialność, nie dostrzegając obowiązujących przepisów, nie mówiąc już o wcześniejszej linii orzeczniczej. W odpowiedzi na pozew swoje stanowisko uzasadnił tak: „Roszczenia za utratę z przyjemności wypoczynku, zmarnowany urlop, mają charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 lutego 1986 roku (CZP 2/86, OSPiKA 1986, z. 6, poz. 113), przyjął, że zadośćuczynienie nie można dochodzić na podstawie umowy. Pozwany podnosi, że w polskim systemie prawnym brak jest szczególnego przepisy pozwalającego na zadośćuczynienie za doznany stres, czy pogorszenie przyjemności z wycieczki. Polskie prawo nie przewiduje zadośćuczynienia pieniężnego za szkodę niemajątkową ex contractu”. Niestety, w praktyce najczęściej w takich sprawach podróżnym pozostaje droga sądowa. Z mojego doświadczenia wynika, że podróżni najczęściej nie mają problemów z wykazaniem tego rodzaju roszczeń w sądach.
Piotr Cybula
PRAWO TURYSTYCZNE 