Tag Archives: prawa pasażerów

Sprawozdanie Rzecznika Praw Pasażerów za rok 2020

Rzecznik Praw Pasażerów opublikował sprawozdanie za rok 2020. W 2020 roku Rzecznik Praw Pasażerów rozpatrzył 2321 wniosków. Doprowadził do zawarcia ugód przewoźników lotniczych z 596 pasażerami na łączną kwotę 200.932,20 EUR oraz 3.361,65 PLN.

Pełna treść sprawozdania https://pasazerlotniczy.ulc.gov.pl/postepowanie-polubowne-przed-rzecznikiem (zakładka: SPRAWOZDANIA).

Moim zdaniem generalnie rzecz biorąc zniesienie procedury administracyjnej przed Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego i powołanie instytucji Rzecznika Praw Pasażerów doprowadziło do pogorszenia sytuacji prawnej pasażerów. O wielu miesięcy widać też organizacyjne problemy Rzecznika Praw Pasażerów, który nie posiada odpowiedniego zaplecza do prowadzenia przewidzianej prawem działalności, o czym świadczą publikowane co jakiś czas komunikaty. Przykładowo 4 maja 2021 r. na stronie Rzecznika Praw Pasażerów opublikowany został następujący komunikat:

Z uwagi na bardzo dużą liczbę wniosków składanych do Rzecznika liczoną w tysiącach i ograniczone zasoby kadrowe do ich rozpatrywania, informujemy, że czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków jest wydłużony. Wnioski są rozpatrywane zgodnie z kolejnością wpływu.

Parlament Europejski rozszerza prawa pasażerów kolei

Nowe przepisy ułatwią zabieranie rowerów w podróż pociągiem.  

  • Będzie więcej możliwości zmiany trasy podróży w przypadku opóźnień lub odwołania połączenia
  • Osoby o ograniczonej możliwości poruszania się otrzymają więcej pomocy
  • Będzie więcej przestrzeni dla rowerów

Nowe przepisy przyjęte w czwartek przez posłów będą lepiej chronić pasażerów w razie opóźnień lub odwołania połączenia oraz gdy zetkną się z dyskryminacją.

W czwartek posłowie zatwierdzili porozumienie z państwami członkowskimi w sprawie zmiany przepisów dotyczących praw pasażerów w transporcie kolejowym. Dzięki tym przepisom pasażerowie będą mogli zmienić trasę podróży i otrzymać pomoc w przypadku opóźnienia lub odwołania połączenia. Osoby o ograniczonej możliwości poruszania się będą miały lepszy dostęp do transportu kolejowego oraz otrzymają lepszą pomoc. Ma być także więcej wydzielonej przestrzeni na rowery.

Pomoc pasażerom w razie zakłóceń w podróży

W przypadku opóźnienia o ponad 60 minut pasażerowie będą mogli otrzymać pełny zwrot ceny biletu, kontynuować podróż lub zmienić jej trasę. A to wszystko na porównywalnych warunkach, bez dodatkowych kosztów. Pasażer musi móc podróżować w tej samej klasie, na jaką wykupił pierwotnie przejazd. Podróżujący pociągiem będą mogli sami zmienić trasę podróży lub otrzymać zwrot kosztów biletu, jeżeli przewoźnik nie zaproponuje możliwości zmiany trasy w ciągu 100 minut od planowanego odjazdu.

Przewoźnik musi zaproponować pasażerowi zmienioną trasę nawet w okolicznościach siły wyższej. W razie potrzeby musi mu zapewnić posiłek i napoje, a także zwrot kosztów zakwaterowania.

Nowe przepisy jaśniej definiują także siłę wyższą, kiedy to przewoźnik kolejowy jest zwolniony z wypłaty odszkodowania z powodu opóźnienia lub odwołania połączenia. Oprócz ekstremalnych warunków pogodowych i klęsk żywiołowych w nowych przepisach do siły wyższej zalicza się także poważne zagrożenia zdrowia publicznego lub zamachy terrorystyczne. Odszkodowanie nie przysługuje jednak w razie strajku pracowników kolei.

Pomoc osobom o ograniczonej możliwości poruszania się

Podróżni o ograniczonej możliwości poruszania się będą mogli elastyczniej planować podróże. Zgodnie z nowymi przepisami będą musieli powiadomić przewoźnika o planowanej podróży z 24-godzinnym wyprzedzeniem (a nie, jak dotąd, 48 godzin wcześniej). Osoby pomagające podróżnym o ograniczonej możliwości poruszania się będą mogły podróżować nieodpłatnie. Przewoźnik zapewni też miejsce dla psa towarzyszącego podróżnemu o ograniczonej możliwości poruszania się.

Dostosowanie pociągów do przewozu większej liczby rowerów

Zrównoważona mobilność oznacza dogodne alternatywne sposoby przemieszczania się. Dlatego w pociągach trzeba zapewnić dodatkową przestrzeń i wyposażenie do przewozu rowerów – przynajmniej czterech w każdym pociągu.

Cytat

„Mamy bardzo dobre wiadomości dla osób podróżujących pociągami, ponieważ udało nam się zapewnić takie same minimalne prawa pasażerów w całej UE, jeśli chodzi o zmianę trasy, miejsca na rowery, bilety bezpośrednie i prawa pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej. Są to ważne postępy, dzięki którym podróże koleją stają się wygodniejsze i lepiej dopasowane do potrzeb pasażerów,” powiedział poseł-sprawozdawca Bogusław Liberadzki (S&D, PL).

Kolejne kroki

Zmienione przepisy będą miały zasadniczo zastosowanie do wszystkich międzynarodowych i krajowych podróży kolejowych, a także wszystkich usług kolejowych w całej Unii. Państwa członkowskie będą mogły stosować zwolnienia z nich przez ograniczony czas.

Przepisy wejdą w życie 20 dni po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zaczną obowiązywać dwa lata później, z wyjątkiem wymogów dotyczących przestrzeni na rowery. Te staną się obowiązujące cztery lata po wejściu rozporządzenia w życie.

Powyższa informacja stanowi komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego.

TSUE: samo przekierowanie lotu do innego portu lotniczego nie skutkuje powstaniem prawa do odszkodowania ryczałtowego

W wydanym w dniu 22 kwietnia 2021 r. wyroku w sprawie C-826/19 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że samo przekierowanie lotu do innego portu lotniczego nie skutkuje powstaniem prawa do odszkodowania ryczałtowego o który mowa w rozporządzeniu 261/2004.

Więcej informacji o wyroku: komunikat prasowy TSUE.

Wyrok TS UE w sprawie strajku pracowników w kontekście rozporządzenia 261/2004

23 marca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-28/20 (Airhelp Ltd v Scandinavian Airline System SAS), w którym orzekł, że:

„A strike organised by a trade union of the staff of an air carrier that is intended in particular to secure pay increases does not fall within the concept of an ‘extraordinary circumstance’ capable of releasing the airline from its obligation to pay compensation for cancellation or long delay in respect of the flights concerned. That is so even if the strike is organised in compliance with the conditions laid down by national legislation”.

Informacja o wyroku na stronie TS UE dostępna jest: tutaj.

NIK o bezpieczeństwie pasażerskiego taboru kolejowego

Przewoźnicy kolejowi dbali o stan techniczny taboru oraz właściwe kwalifikacje maszynistów, kierowników pociągów i konduktorów. Większość urządzeń odpowiedzialnych za wykrywanie usterek taboru spółka PKP PLK utrzymywała w dobrym stanie technicznym, a Urząd Transportu Kolejowego właściwie nadzorował przewoźników kolejowych. Najwyższa Izba Kontroli zwraca jednak uwagę, że negatywny wpływ na bezpieczeństwo mają m.in. starzejący się tabor oraz brak jednoznacznych przepisów pozwalających na badanie trzeźwości kolejarzy bezpośrednio związanych z prowadzeniem pociągów i ruchu kolejowego. Wciąż niebezpiecznymi miejscami pozostają też przejazdy kolejowo-drogowe” – więcej informacji, w tym także o wynikach kontroli, w dostępnym na stronie internetowej NIK artykule pt. NIK o bezpieczeństwie pasażerskiego taboru kolejowego.

Czy praktyka tańszych biletów nabywanych przez Internet może dyskryminować w przypadku umów przewozu?

W Belgii przewoźnik kolejowy (SNCB) wprowadził ostatnio praktykę stosowania tańszych biletów w przypadku umów zawieranych przez Internet. Ta stosowana również często w Polsce w przypadku różnego rodzaju przewozów praktyka wzbudziła jednak krytykę ze strony organizacji zajmującej się ochroną osób niepełnosprawnych (Conseil Supérieur National des Personnes Handicapées, CSNPH).

W opublikowanej opinii CSNPH wskazuje na istniejące w kontekście transportu kolejowego bariery, z którymi spotykają się osoby niepełnosprawne, w tym także przy nabywaniu biletów przez Internet. W konsekwencji CSNPH przyjmuje, że w przypadku osób niepełnosprawnych tego rodzaju praktyka ma charakter dyskryminacyjny i wezwała do zmiany tej decyzji.

Sprzeciw wobec takiego zróżnicowania cen biletów kolejowych wyraził również Komitet Konsultacyjny ds. Pasażerów Kolejowych (le Comité Consultatif pour les voyageurs ferroviaires). Wskazuje on, że z uwagi na wykluczenie cyfrowe części społeczeństwa wybór nośnika („papierowy” czy „cyfrowy”), nie może wpływać na cenę przewozu.

Piotr Cybula

TS UE: klauzulę, która przyznaje wyłączną jurysdykcję sądowi miejsca siedziby przewoźnika lotniczego, należy uznać za nieuczciwy warunek umowy (wyrok w sprawie RYANAIR)

18 listopada 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok, w którym orzekł, że:

Artykuł 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że w celu zakwestionowania jurysdykcji sądu do rozpoznania powództwa o odszkodowanie wytoczonego przeciwko przewoźnikowi lotniczemu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, na klauzulę prorogacyjną zamieszczoną w umowie przewozu zawartej między pasażerem a przewoźnikiem lotniczym nie może powołać się wspomniany przewoźnik wobec firmy windykacyjnej, której pasażer zbył w drodze cesji swoją wierzytelność, chyba że zgodnie z ustawodawstwem państwa, którego sądy zostały wyznaczone w tej klauzuli, ta firma windykacyjna wstąpiła w pełnię praw i obowiązków pierwotnego kontrahenta, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego. W stosownym wypadku taką klauzulę, która bez uprzednich negocjacji indywidualnych została zamieszczona w umowie zawartej między konsumentem, czyli pasażerem linii lotniczych, a przedsiębiorcą, czyli przewoźnikiem lotniczym, i która przyznaje wyłączną jurysdykcję sądowi miejsca siedziby tego przewoźnika lotniczego, należy uznać za nieuczciwy warunek umowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Pełna treść wyroku dostępna jest: tutaj.

TS UE: Pasażer może domagać się odszkodowania z rozporządzenia 261/2004 w walucie krajowej

W wydanym dzisiaj przez Trybunał Sprawiedliwości wyroku (C-356/19) , Trybunał ten orzekł, że:

Pasażer, którego lot został odwołany lub doznał dużego opóźnienia,może domagać się zapłaty przewidzianego prawem Unii odszkodowania w walucie krajowej, która obowiązuje w miejscu jego zamieszkania.

Komunikat prasowy TS dostępny jest: tutaj.

Czy pasażerowie odwołanego lotu powinni stawić się na lotnisko, aby móc dochodzić odszkodowania za odwołany lot?

W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw odszkodowawczych, reprezentujący przewoźnika lotniczego profesjonalny pełnomocnik, stwierdził, że odszkodowanie za odwołany lot z rozporządzenia 261/2004 nie należy się, bowiem niedoszły pasażer nie stawił się na odprawę na lotnisku. Pasażerowie o odwołaniu lotu dowiedzieli się na dzień przed planowanym wylotem. Czy mimo wszystko powinni więc stawić się na lotnisku? Oczywiście, że nie. Taki wymóg w takich okolicznościach byłby zupełnie absurdalny, co trafnie zauważył w uzasadnieniu wyroku sąd, który ostatecznie zasądził odszkodowanie:

Chybiony był w tym kontekście zarzut strony pozwanej, że powodowie nie stawili się na odprawę pasażerów (…). Zupełnie nieracjonalne byłoby oczekiwanie od pasażerów, którzy uzyskali wiedzę o tym, że ich lot się nie odbędzie w danym dniu o danej godzinie, by mimo tej wiedzy stawili się na odprawę zgodnie z pierwotnie planowanym czasem wylotu. Za wręcz absurdalny trzeba by uznać hipotetyczny obowiązek stawienia się na odprawę, która przecież się nie odbędzie. 

 

 

Wyrok TS UE w sprawie wpływu zachowania uciążliwego pasażera na prawa pasażerów z rozporządzenia 261/2004

W wydanym 11 czerwca 2020 r. wyroku Trybunały Sprawiedliwości UE w sprawie C‑74/19 (LE przeciwko Transportes Aéreos Portugueses SA), Trybunał orzekł, że:

1) Artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, w związku z motywem 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zachowanie uciążliwego pasażera zakłócające porządek na pokładzie samolotu, które uzasadniało zboczenie przez dowódcę statku powietrznego z trasy lotu w kierunku lotniska innego niż lotnisko docelowe w celu usunięcia z pokładu owego pasażera i wyładunku jego bagaży, jest objęte zakresem pojęcia „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu tego przepisu, chyba że obsługujący lot przewoźnik lotniczy przyczynił się do wystąpienia owego zachowania, względnie zaniechał podjęcia środków stosownych w świetle elementów zapowiadających wystąpienie takiego zachowania, czego zweryfikowanie spoczywa na sądzie odsyłającym.

2) Artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z motywem 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w celu uzyskania zwolnienia z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom w przypadku dużego opóźnienia lub odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy może powołać się na „nadzwyczajną okoliczność”, która miała wpływ na poprzedni lot obsługiwany przez tego samego przewoźnika za pośrednictwem tego samego statku powietrznego, pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wystąpieniem owej okoliczności a opóźnieniem, względnie odwołaniem kolejnego lotu, czego ocena należy do sądu odsyłającego z uwzględnieniem w szczególności sposobu eksploatacji danego statku powietrznego.

3) Artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z motywem 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że dokonanie przez przewoźnika lotniczego zmiany planu podróży pasażera – ze względu na to, iż na transportujący go statek powietrzny miała wpływ nadzwyczajna okoliczność – polegającej na przekierowaniu go na inny obsługiwany przez owego przewoźnika lot, co doprowadziło do tego, iż ów pasażer dotarł do miejsca docelowego dzień później, aniżeli było to pierwotnie zaplanowane, nie stanowi „racjonalnego środka” zwalniającego tego przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania przewidzianego w art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rzeczonego rozporządzenia, chyba że plan podróży pasażera nie może zostać zmieniony w inny sposób, za pomocą lotu bezpośredniego lub łączonego obsługiwanego przez tego przewoźnika lub przez innego przewoźnika lotniczego, przylatującego do miejsca docelowego wcześniej niż umożliwia to następny lot danego przewoźnika lotniczego, względnie że dokonanie takiej zmiany planu podróży stanowiłoby dla tego przewoźnika lotniczego poświęcenie, jakiego nie można od niego wymagać, mając na uwadze możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie, czego ocena należy do sądu odsyłającego.

Pełna treść wyroku dostępna jest tutaj.