Tag Archives: Komisja Europejska

Wydłużenie ważności voucherów – czy projekt ustawy na pewno jest zgodny z zaleceniem Komisji? (polemika)

W związku z toczącymi się ostatnio pracami nad wydłużaniem terminu ważności voucherów z jednego roku do dwóch, wypowiadane są rozbieżne tezy odnośnie do sytuacji osób, które z voucherów nie skorzystały lub też nie będą nimi zainteresowani w przypadku przedłużenia ważności voucherów. Sytuacja dotyczy oczywiście klientów organizatorów turystyki, którzy byli uprawnieni do zwrotu całości wpłat w związku z rezygnacją z imprezy turystycznej lub w związku z odwołaniem imprezy turystycznej przez organizatora w sytuacjach określonych w art. 47 ust. 4 i 5 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystyczny. Część podróżnych zgodziła się zamiast zwrotu wpłaty w terminie 194 dni (narzuconym przez ustawodawcę polskiego, niezgodnym z dyrektywą 2015/2302), przyjąć taki voucher.

W opublikowanym w zeszłym tygodniu artykule Biura podróży – turyści nie wiedzą czy mogą rezygnować z voucherów przedstawiłem następującą stanowisko:

W związku z pandemią część podróżnych mogła odstąpić od umowy za pełnym zwrotem wpłaconej organizatorowi turystyki ceny. Niektóre osoby zdecydowały się jednak na akceptację voucherów. Z obowiązujących przepisów nie wynika jednak wyraźnie, co się dzieje, jeśli taki voucher w przewidzianym czasie nie został wykorzystany.

Można twierdzić, że środki „przepadają”. Podróżny ich nie odzyska, chociaż wcześniej mógł domagać się zwrotu i to w sytuacji, gdy wybór vouchera często podyktowany był chęcią pomocy będącym w trudnej sytuacji organizatorom turystyki. W sumie więc rzecz nie jest taka oczywista, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Więcej argumentów zdaje się przemawiać za tym, że podróżni powinni otrzymać od organizatorów zwrot wpłaconych środków.

Do projektowanej ustawy pojawiło się m.in. takie uzasadnienie:

Wypowiedź ta jest nieco enigmatyczna. Nie wynika z niej jasno, czy ustawodawca z góry zakłada, że każdy podróżny w każdym momencie będzie mógł od umowy w takiej sytuacji bezkosztowo odstąpić od umowy, czy też będzie to możliwe jedynie przy zaistnieniu w konkretnej sytuacji okoliczności o których mowa w art. 47 ust. 4 ustawy.

Z wypowiedzi dr. Dominika Borka, dyrektora Departamentu Turystyki w MRPiT zdaje się wynikać druga ze wskazanych interpretacji:

Zastrzega jednak, że to, w jaki sposób organizator turystyki odniesie się do rezygnacji podróżnego z vouchera i jakie będą ostateczne ustalenia między nimi, dotyczy relacji między stronami zawartej umowy o udział w imprezie turystycznej.

Z innego stanowiska Ministerstwa wynika już to jasno:

Biorąc jednak pod uwagę, to że przyjęcie przez podróżnego vouchera na podstawie art. 15 k ust. covidowej, spowodowało, że zawarta umowa o udział w imprezie turystycznej, która nie odbyła się z powodu wybuchu epidemii, nadal wiąże strony tej umowy (podróżnego i organizatora turystyki) w uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że właściwym, w sensie prawnym, postępowaniem dla rozliczenia między stronami będzie odstąpienie przez podróżnego od umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Odstąpienie to musi jednak odnosić się do warunków określonych w voucherze, który dotyczył konkretnej imprezy turystycznej. (podkr. P.C.)

Ten sposób wykładni przyjmuje również Paweł Niewiadomski (prezes Polskiej Izby Turystyki) i Piotr Henicz („Itaka”).

Przedstawiona wyżej interpretacja budzi jednak istotne wątpliwości z punktu widzenia stanowiska Komisji. Zauważmy, że w uzasadnieniu projektu ustawy przedłużającej ważność voucherów z jednego roku do dwóch lat, bezpośrednio po wskazanym wyżej fragmencie pojawia się jednocześnie takie stwierdzenie:

Ministerstwo więc wydłuża ważność voucherów. Co więcej, jak wskazuje Paweł Niewiadomski:

przedłużając termin ważności voucherów do dwóch lat – po wejściu w życie przywróci ważność tych voucherów, które między marcem 2021 a wejściem w życie ustawy mogły ją utracić.

W tym kontekście stanowisko Ministerstwa brzmi nieco zaskakująco. Co bowiem wskazano we wspomnianym zaleceniu Komisji, z którym – jak wynika z uzasadnieniu projektu – projekt ten ma być zgodny? Proszę bardzo:

Minimalny okres ważności bonów powinien wynosić 12 miesięcy.

(…) organizatorzy powinni automatycznie zwrócić danemu (…) podróżnemu kwotę danego bonu nie później niż 14 dni po upływie okresu jego ważności, jeżeli bonu nie wykorzystano. Dotyczy to również zwrotu pozostałej kwoty bonu, jeżeli bon uprzednio wykorzystano w części.

(….) Jeśli bony mają okres ważności dłuższy niż 12 miesięcy, (…) podróżnym powinno przysługiwać prawo żądania zwrotu w formie pieniężnej nie później niż 12 miesięcy po wydani danego bonu. To samo powinno im przysługiwać w każdej chwili w późniejszym okresie, z zastrzeżeniem mających zastosowanie przepisów dotyczących przedawnienia.

Stanowisko Komisji wydaje się być jednoznaczne i jest ono moim zdaniem nie do pogodzenia z proponowaną interpretacją fragmentu uzasadnienia projektowanej ustawy.

Dodam, że pismem z dnia 27 marca 2020 r. skierowanym również do władz naszego kraju (jak sądzę doskonale znanym w Ministerstwie) komisarz Didier Reynders wskazał, że organizatorzy turystki mogliby oferować bony, m.in. przy założeniu, że podróżni powinni mieć możliwość żądania pełnego zwrotu pieniędzy, jeżeli ostatecznie nie skorzystali z bonu (vouchera).

Podsumowując – wbrew pozorom stanowisko zawarte w uzasadnieniu nie jest jasne jeśli chodzi o możliwość bezskosztowej „rezygnacji” przez podróżnego. Jasne jest natomiast to, że według Ministerstwa projekt ma być zgodny z zaleceniem Komisji nr 2020/648. Problem polega na tym, że proponowana interpretacja projektowanej ustawy zarówno ze strony Ministerstwa, jak i wskazanych przedstawicieli branży jest moim zdaniem nie do pogodzenia z rzeczywistym brzmieniem tego zalecenia, które jest jednoznaczne.

To co wyżej napisałem oczywiście w żaden sposób nie oznacza, że nie zdaję sobie sprawy w jak trudnej sytuacji znajdują się organizatorzy turystyki. Sam temat oczywiście zasługuje na obszerne opracowanie.

Piotr Cybula

Problem voucherów był ostatnio poruszany m.in. w poniższych artykułach/wpisach:

Biura podróży – turyści nie wiedzą czy mogą rezygnować z voucherów (Rzeczpospolita, 5.05.2021 r.)

Zamiana voucherów turystycznych na gotówkę nie jest pewna – artykuł w serwisie odpłatnym (Gazeta Prawna, 11.05.2021 r.)

Itaka: przedłużamy ważność voucherów i zgadzamy się z interpretacją MRPiT (Wasza Turystyka, 12.05.2021 r.)

Projekt ustawy: zwrot wpłaty za niezrealizowany voucher? Tylko w uzasadnionych przypadkach (Wasza Turystyka, 12.05.2021 r.)

Niejasne przepisy dotyczące voucherów budzą kontrowersje (TUR-INFO, 13.05.2021 r.)

Problem zwrotu przedpłat podróżnym w czasach Covid-19 przedstawiłem ostatnio szerzej w artykule: Prawidłowa implementacja prawa unijnego czy ochrona przedsiębiorcy? O dylematach regulacyjnych w czasach Covid-19 na przykładzie problemu terminu zwrotu przedpłat podróżnym przez organizatorów turystyki

„Zielone zaświadczenie cyfrowe” – propozycja Komisji Europejskiej

17 marca 2021 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący utworzenia zielonego zaświadczenia cyfrowego. Jego celem jest ułatwienie bezpiecznego i swobodnego przemieszczanie się mieszkańców Unii w czasie pandemii COVID-19.

Propozycja dostępna jest tutaj:

Więcej informacji na temat zielonego zaświadczenia cyfrowego dostępnych jest: tutaj.

Komisja Europejska o stosowaniu dyrektywy w sprawie imprez turystycznych

Komisja Europejska opublikowała raport w sprawie stosowania dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych.

Jest on dostępny: tutaj.

Komisja Europejska odmawia udostępnienia korespondencji w sprawie ustawy przedłużającej termin zwrotu wpłat klientom („180 dni”)

Niedawno pisałem o tym, że Ministerstwo Rozwoju odmówiło mi odpowiedzi na takie pytania:

Działając w oparciu o przepisy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o:

1. Udzielenie informacji, czy Komisja Europejska skierowała do władz Polski jakiekolwiek pisma dotyczące przepisów odnoszących się do imprez turystycznych, które zostały ostatnio przyjęte przez Polskę, a które dotyczyły sytuacji związanej z koronawirusem.

2. W przypadku otrzymania takich pism, proszę o ich udostępnienie wraz z udzielonymi odpowiedziami (oraz ewentualną dalszą korespondencją w tej sprawie).

Z podobnym wnioskiem wystąpiłem również do Komisji Europejskiej i podobnie otrzymałem odmowną odpowiedź. Mogą się z nią Państwo zapoznać: tutaj.

Komisja Europejska pisze, że publiczne ujawnienie żądanych dokumentów mogłoby wpłynąć negatywnie na dialog między Komisją Europejską a Polską, który wymaga klimatu zaufania. Ponadto zwraca uwagę, że miałoby to też negatywny wpływ na możliwości prowadzenia przez Komisję Europejską negocjacji z Polską, w sposób wolny od nacisków zewnętrznych, w celu polubownego rozstrzygnięcia sporu.

A gdzie w tym wszystkim są prawa konsumentów?

Komisja wszczęła procedurę przeciwko Polsce w związku z „regulacją 180 dni”

Komisja Europejska poinformowała dzisiaj, że wszczyna procedurę o naruszenie prawa unijnego przeciwko 10 krajom, w tym Polsce, w związku z regulacjami  dotyczącymi rozliczeń między organizatorami turystyki a podróżnymi za niewykorzystane imprezy turystyczne.

Problem polega na tym, że zgodnie z ustawą o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej, w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego (art. 47 ust. 4). Podobnie organizator może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli nie może on zrealizować umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej niezwłocznie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej (art. 47 ust. 5).

W przypadku takiego odstąpienia od umowy lub jej rozwiązania organizator powinien zwrócić podróżnemu całość poniesionych opłat i wpłat w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej. Wymóg takiego zwrotu wynika wyraźnie z art. 12 ust. 4 dyrektywy 2015/2302 (mówiąc w pewnym uproszczeniu). Nasz ustawodawca w istocie wprowadził regulację wydłużającą ten termin o 180 dni. Pomysł polegał na tym,  że takie oświadczenie o odstąpieniu lub rozwiązaniu od umowy miało być „skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni od dnia powiadomienia przez podróżnego o odstąpieniu lub powiadomienia o rozwiązaniu przez organizatora turystyki”. Mimo, że było to oczywiste i rażące naruszenia art. 12 ust. 4 dyrektywy 2015/2302 przedstawiciele ministerstwa, a nawet część mediów branżowych, nie widziała w tym przypadku żadnego problemu.

W tym miejscu wielokrotnie zwracałem uwagę na tę niezgodność, nawet jeszcze przed uchwaleniem tej regulacji. Ciekawy jestem jakie będą skutki tego wystąpienia. Teoretycznie poszkodowani podróżni mogą występować przeciwko Skarbowi Państwa z pozwami o odszkodowanie w związku z tą niezgodnością, ale szkody w tym przypadku nie będą znaczne, więc pytanie, czy ktoś się na to zdecyduje, aby wystąpić np. o odszkodowanie w zakresie odsetek. Ceny imprez turystycznych bywają bardzo zróżnicowane, więc w niektórych przypadkach może to być nawet kilka tysięcy złotych, więc może warto?

Poniżej zamieszczam pełną treść dzisiejszego komunikatu Komisji z 2 lipca 2020 r.:

Commission calls on TEN Member States to comply with EU law on protecting rights of consumers and travellers

Today, the Commission decided to start infringement proceedings by sending a letter of formal notice to Czechia, Cyprus, Greece, France, Italy, Croatia, Lithuania, Poland, Portugal and Slovakia on the grounds that their national rules infringe EU law on consumers’ and travelers’ rights. These ten Member States are violating Article 12(4) Directive (EU) 2015/2302, the Package Travel Directive. Due to the coronavirus pandemic, travel arrangements have had to be cancelled. Throughout this crisis, the Commission has consistently made clear that consumer rights remain valid in the current unprecedented context and national measures to support the industry must not lower them. On 13 May 2020, the Commission adopted a specific Recommendation on vouchers in the current context to support Member States in setting up attractive, reliable and flexible voucher schemes. Nevertheless, in these ten Member States, specific national rules on package travel are still applicable allowing organisers of package travel to issue vouchers, instead of reimbursement in money, for cancelled trips, or to postpone reimbursement far beyond the 14-day period, as set in the Package Travel Directive. Under EU law, passengers have, however, the right to choose between reimbursement in money and other forms of refund, such as a voucher. Therefore, the Commission decided to send letters of formal notice to Czech Republic, Cyprus, Greece, France, Italy, Croatia, Lithuania, Poland, Portugal and Slovakia. The Member States concerned have now two months to reply to the Commission and take the necessary measures to address the shortcomings identified by the Commission. Otherwise, the Commission may decide to send reasoned opinions.

Piotr Cybula

 

Ministerstwo Rozwoju odmawia odpowiedzi na pytanie o wystąpienie Komisji Europejskiej do władz Polski

Niedawno wystąpiłem do Departamentu Turystyki Ministerstwa Rozwoju z taką prośbą:

Działając w oparciu o przepisy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o:

1. Udzielenie informacji, czy Komisja Europejska skierowała do władz Polski jakiekolwiek pisma dotyczące przepisów odnoszących się do imprez turystycznych, które zostały ostatnio przyjęte przez Polskę, a które dotyczyły sytuacji związanej z koronawirusem.

2. W przypadku otrzymania takich pism, proszę o ich udostępnienie wraz z udzielonymi odpowiedziami (oraz ewentualną dalszą korespondencją w tej sprawie).

Dzisiaj otrzymałem odpowiedź, a ściślej informację, że Ministerstwo Rozwoju nie udzieli mi odpowiedzi. Pełny tekst odpowiedzi dostępny jest: tutaj.

Komisja Europejska i vouchery: „nie zawahamy się podjąć środków, jeżeli dane państwo członkowskie nie zastosuje się szybko”

W związku ze skierowanym przeze mnie zapytaniem do Komisji Europejskiej, dzisiaj otrzymałem poniższą informację z biura rzecznika prasowego Komisji Europejskiej:

Komisja jest w pełni świadoma presji, jaką epidemia koronawirusa wywołała w unijnym sektorze podróży i turystyki. Potrzebne są pragmatyczne rozwiązania, które respektują prawa podróżnych i zapewniają pewien stopień elastyczności branży turystycznej.

W ramach przyjętego pakietu dot. turystyki Komisja przedstawiła rekomendacje w zakresie voucherów, po to, aby ta forma refundacji stała się bardziej atrakcyjna i wiarygodna dla konsumentów.

Wzywamy teraz do przyjęcia skoordynowanego podejścia między państwami członkowskimi, biurami podróży i liniami lotniczymi. Widzimy, że państwa członkowskie stosują przepisy w różny sposób. Komisja obecnie przygląda się tej sprawie. Przepisy UE są jasne i musimy zapewnić spójne i sprawiedliwe podejście w całej UE.

Komisja – komisarze Vălean i Reynders – wyślą do wszystkich państw członkowskich pisma w sprawie voucherów, aby zapewnić przestrzeganie przepisów w zakresie praw pasażerów i podróży zorganizowanych.

Pisma te są dostosowane do specyfiki każdego państwa członkowskiego. Mimo iż pisma te nie prowadzą formalnie do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wyraźnie wskazują, że nie zawahamy się podjąć środków, jeżeli dane państwo członkowskie nie zastosuje się szybko.

Będę musiał jeszcze raz napisać, bo w istocie rzeczy nie otrzymałem odpowiedzi na poniższe pytanie:

Jedna ze stacji radiowych zamieściła dzisiaj informację o zarzutach Komisji Europejskiej odnośnie do niezgodności polskich przepisów wydłużających terminy zwrotu wpłat klientom o dodatkowe 180 dni, wskazując nawet na termin do kiedy powinno nastąpić dostosowanie (2 czerwca).

Z uwagi na znaczenie sprawy dla branży turystycznej, jak również opiniotwórczy charakter medium (RMF FM) uprzejmie proszę o informację, czy takie zarzuty ze strony Komisji Europejskiej pojawiły się.

Podaję link do artykułu: https://www.rmf24.pl/raporty/raport-koronawirus-z-chin/najnowsze-fakty/news-zwrot-gotowki-w-ciagu-14-dni-za-odwolana-wycieczke-polska-ma,nId,4494887

Vouchery to jedno, a wprowadzone przez naszego ustawodawcę dodatkowych 180 dni na zwroty całości wpłat przez organizatorów turystyki to drugie.

Piotr Cybula

Zalecenie Komisji w sprawie bonów oferowanych pasażerom i podróżnym jako alternatywa dla zwrotu pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne i usługi transportowe w kontekście pandemii COVID-19

13 maja 2020 r. Komisja wydała ZALECENIE (UE) 2020/648 z dnia 13 maja 2020 r. w sprawie bonów oferowanych pasażerom i podróżnym jako alternatywa dla zwrotu pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne i usługi transportowe w kontekście pandemii COVID-19. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 14 maja 2020 r. (L 151/10).

Zalecenie dostępne jest: tutaj.

 

Wytyczne Komisji Europejskiej w zakresie praw pasażerów w związku z koronawirusem

18 marca 2020 r. Komisja Europejska opublikowała poniższy komunikat, w przede wszystkim Wytyczne interpretacyjne dotyczące przepisów UE dotyczących praw pasażerów w kontekście rozwoju sytuacji w zakresie Covid-19:

Dążąc do złagodzenia skutków ekonomicznych pandemii COVID-19 Komisja opublikowała dziś wytyczne służące spójnemu stosowaniu unijnych praw pasażerów w całej UE.

Rządy krajowe wprowadziły różne środki, w tym ograniczenia podróży i kontrole graniczne. Celem wytycznych jest zapewnienie pasażerów, że ich prawa są chronione.

Komisarz ds. transportu Adina Vălean powiedziała: W kontekście masowego odwoływania i opóźnień, których doświadczają pasażerowie i przewoźnicy w związku z pandemią COVID-19, Komisja pragnie zapewnić pewność prawa co do sposobu stosowania praw pasażerów w UE. W przypadku odwołania podróży dostawca usług transportowych musi zwrócić pasażerom koszty lub zapewnić zmianę trasy podróży. Jeżeli pasażerowie sami zdecydują się na odwołanie podróży, zwrot kosztów biletu zależy od jego rodzaju, a przedsiębiorstwa mogą oferować bony do późniejszego wykorzystania. Dzisiejsze wytyczne zapewnią bardzo potrzebną pewność prawa w zakresie skoordynowanego stosowania unijnych praw pasażerów w całej Unii. Monitorujemy szybko zmieniającą się sytuację i w razie potrzeby będziemy podejmować dalsze kroki.

Wytyczne te pomogą pasażerom, branży i organom krajowym w tej bezprecedensowej sytuacji znaczących ograniczeń podróży pasażerów narzuconych przez rządy krajowe oraz w obliczu efektu domina w odniesieniu do usług transportowych w całej UE. Dzięki swej klarowności wytyczne mają również pomóc obniżyć koszty, jakie ponosi sektor transportu, poważnie cierpiący z powodu wystąpienia ognisk epidemicznych. Wytyczne obejmują prawa pasażerów podróżujących samolotem, koleją, autobusem/autokarem lub statkiem na trasach morskich i śródlądowych, jak również odpowiadające im obowiązki przewoźników.

Na przykład jeżeli połączenie jest odwołane, pasażerowie mogą dokonać wyboru między zwrotem ceny biletu lub zmianą planu podróży, która pozwoli im dotrzeć do miejsca docelowego w późniejszym terminie. Jednocześnie wytyczne wyjaśniają, że obecne okoliczności są „nadzwyczajne”, w związku z czym nie można powoływać się na niektóre prawa – takie jak prawo do odszkodowania – w przypadku odwołania lotu w terminie krótszym niż dwa tygodnie przed datą rozpoczęcia podróży.

Przebieg procedury

Unia Europejska to jedyny region na świecie, gdzie pasażerom przysługuje cały szereg praw bez względu na to, czy podróżują samolotem, koleją, statkiem, autobusem czy autokarem. Przewoźnicy muszą oferować zwrot kosztów (tj. zwrot kosztów biletu) lub zmianę trasy podróży pasażerom, których połączenie odwołano. Przewoźnicy są też zobowiązani zapewnić im opiekę w zakresie wyżywienia i zakwaterowania. Przepisy dotyczące odszkodowania różnią się w zależności od rodzaju transportu.

Więcej informacji

Wytyczne interpretacyjne dotyczące przepisów UE dotyczących praw pasażerów w kontekście rozwoju sytuacji w zakresie Covid-19

Prawa pasażerów UE

Przegląd środków krajowych w poszczególnych państwach

Reakcja UE na wystąpienie koronawirusa

Źródło: COVID-19: Komisja wydaje wytyczne w zakresie praw pasażerów w UE

Sprawozdanie Komisji Europejskiej dot. przepisów dyrektywy 2015/2302 mających zastosowanie do rezerwacji on line dokonywanych w różnych punktach sprzedaży

Komisja Europejska 21 czerwca 2019 r. opublikowała SPRAWOZDANIE DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych mających zastosowanie do rezerwacji on line dokonywanych w różnych punktach sprzedaży.

Dokument dostępny jest: tutaj.

%d blogerów lubi to: