Tag Archives: koronawirus

Panel dyskusyjny na konferencji konsumenckiej: „Postępowania dotyczące rynku turystycznego i finansowego” (27.10.2020 r.)

Podczas VII Międzynarodowej Konsumenckiej Konferencji Naukowej pt. REKLAMACJE, MEDIACJE I INNE POSTĘPOWANIA W SPRAWACH KONSUMENCKICH, która odbędzie się on-line w dniach 27-28 października 2020 r. będę miał przyjemność uczestniczyć w panelu pt. Postępowania dotyczące rynku turystycznego i finansowego.

W swojej wypowiedzi przedstawię główne problemy związane z dochodzeniem przez konsumentów roszczeń związanych z usługami turystycznymi, w tym także w obecnej sytuacji związanej z Covid-19.

Więcej informacji o konferencji dostępnych jest na stronie internetowej Stowarzyszenia Rzeczników Konsumentów.

POT: podejmujemy działania w celu sprostowania informacji przekazywanych na infolinii ZUS

Niedawno pisałem o wycieczkach jednodniowych w kontekście bonów turystycznych. Wskazywałem, że bon turystycznych nie może być wykorzystany na wycieczki jednodniowe, które nie obejmują noclegu. Pretekstem do przygotowania tego tekstu była praktyka ZUS polegająca na odmiennym informowaniu na infolinii (otrzymałem takie sygnały).

W związku z powyższym wystąpiłem również do Polskiej Organizacji Turystycznej wskazując na ten problem i potrzebę weryfikacji przedstawionego stanowiska.

Z Polskiej Organizacji Turystycznej otrzymałem informację potwierdzającą prawidłowość przedstawionego przeze mnie stanowiska, a także informację, że podejmujemy działania, mające na celu sprostowanie informacji przekazywanych na infolinii ZUS. Biorąc pod uwagę, że niektóre osoby mogły podjąć działania stosownie do otrzymanej wcześniej informacji, może to rodzić pewne komplikacje w praktyce. Każda taka sytuacja powinna być oceniana indywidualnie.

Piotr Cybula

„Organizator TURYSTKI” w uchwalonej ustawie

Niedawno pisałem, że wszyscy piszący o turystyce powinni po zakończeniu pracy sprawdzić, czy nie „zaatakowała” ich „turystka”. O błąd nietrudno, biorąc pod uwagę sposób działania edytorów tekstów. Dzisiaj zauważyłem, że kolejną jej „ofiarą” został Sejm RP i Senat RP.

Poniżej fragment uchwalonej 17 września 2020 r. ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, tekst ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu. Jak widać, mamy w nim „organizatora turystki”.

Błąd ten był już w projekcie ustawy, który wpłynął do Sejmu 14 sierpnia 2020 r.

Piotr Cybula

„Badania, trendy i wsparcie dla przedsiębiorców turystycznych” – konferencja (Kraków, 14.09.2020 r.)

14 września 2020 r. w Krakowie odbędzie się konferencja pt. Badania, trendy i wsparcie dla przedsiębiorców turystycznych.

W programie konferencji przewidziane zostały również aspekty prawne:

Wydatkowanie oraz opodatkowanie środków otrzymanych w ramach instrumentów antykryzysowych – najważniejsze informacje i zasadyJustyna Zając-Wysocka – radca prawny, doradca podatkowy – Małopolski Instytut Studiów Podatkowych w Krakowie

Wybrane aspekty prawne wprowadzone w ramach tzw. tarcz antykryzysowych – obowiązki i prawa przedsiębiorców turystycznychdr Jerzy Raciborski – AWF Kraków

Więcej informacji o konferencji, w tym o obowiązkowej rejestracji na stronie organizatora – Krakowskiej Izby Turystyki: tutaj.

Rzecznik MŚP wpiera przedsiębiorców turystycznych w związku z nową ustawą pomocową dla branży turystycznej i eventowej

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wystosował kolejne uwagi i postulaty do uchwalonej przez Sejm ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w zakresie korzystnych rozwiązań dla przedsiębiorców z branży turystycznej i eventowej. Poniżej zamieszczam jego komunikat z 4 września 2020 r.:

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wystosował kolejne uwagi i postulaty do uchwalonej przez Sejm w dniu 14 sierpnia 2020 r. ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw w zakresie korzystnych rozwiązań dla przedsiębiorców z branży turystycznej i eventowej.

W dniu 14 sierpnia 2020 r. Sejm uchwalił oczekiwaną przez polską branżę turystyczną i eventową ustawę o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 559 i 570).

Jeszcze na etapie przed wniesieniem do Sejmu projektu tej ustawy Rzecznik MŚP aktywnie zabiegał o jak najszersze uwzględnienie w niej licznych uwag i postulatów, jakie docierały ze środowiska przedsiębiorców. O powyższym informowaliśmy w komunikacie z dnia 21 sierpnia 2020 r. dostępnym TUTAJ

Nie kwestionując faktu, że uchwalona ustawa wychodzi naprzeciw wielu problemom, z jakimi borykają się przedsiębiorcy branży turystycznej i eventowej w aktualnej sytuacji związanej z obowiązującym stanem epidemii, wciąż pozostają kwestie wymagające wprowadzenia dodatkowych rozwiązań zaradczych.

Dlatego w dniu 4 września 2020 r. Rzecznik MŚP skierował do Pani Senator Marii Koc, Przewodniczącej Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności Senatu RP, dodatkowe uwagi i postulaty uwzględniające propozycje i potrzeby zgłoszone przez przedstawicieli 8 organizacji branżowych i grup firm oraz specjalistów turystycznych, z wnioskiem o ich uwzględnienie w dalszych pracach legislacyjnych.

Pełna treść pisma Rzecznika MŚP z dnia 4 września 2020 r.: tutaj.

„Gratisy” dla bardzo małych dzieci a płatność bonem turystycznym

Kolejna kwestia, która w ustawie o Polskim Bonie Turystycznym nie została w odpowiednim stopniu uwzględniona to usługi świadczone dla bardzo małych dzieci. Bardzo często za usługi, co do których płatność może nastąpić bonem, przedsiębiorcy wprowadzają dla małych dzieci „gratisy”.

Ciekawy jestem np. jak będą oceniane sytuacje, kiedy zostanie przyjęta płatność bonem za pobyt w hotelu rocznego dziecka, jeśli zgodnie z regulaminem danego hotelu dzieci do lat 2 mają pobyt „bezpłatny”. Można się oczywiście w pewien sposób zabezpieczyć, ale trzeba się trochę „pogimnastykować”, co nie ułatwia przedsiębiorcom pracy.

Ustawa o pomocy dla branży turystycznej czeka na dalsze prace Senatu

14 sierpnia 2020 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Dalsze prace nad tą ustawą w Senacie zostały odroczone na kilka tygodni. Obecnie trwa bardzo ożywiona dyskusja w branży na temat zasadności zgłoszonych odnośnie do niej uwagi (można o tym przeczytać np. w tych artykułach: Odroczenie tarczy dla turystyki. Sukces czy porażka?, Rozłam w branży po odroczeniu prac nad ustawą pomocową).

Celem ustawy jest pomoc finansowa organizatorom turystyki, którzy są obowiązani do zwrotu całości wpłat podróżnym (jeśli podróżni byli do tego uprawnieni z uwagi na wystąpienie Covid-19).

Z uchwaloną ustawą można zapoznać się: tutaj.

Prof. Hanna Zawistowska: półkolonie nie są imprezą turystyczną i nie można za nie płacić bonem

Czy półkolonie są, czy nie są imprezą turystyczna? Ostatnio to pytanie jest żywo dyskutowane na forach internetowych w związku z ustawą o Polskim Bonie Turystycznym. Pojawiają się też na nie zróżnicowane odpowiedzi.

Jednoznaczne stanowiska zajęła w tej sprawie prof. Hanna Zawistowska. W opublikowanym dzisiaj artykule pt. Czy półkolonie można opłacić bonem turystycznym czytamy:

Ustawa o polskim bonie turystycznym ma bardziej chronić przedsiębiorców turystycznych przed skutkami kryzysu, niż wspierać finansowo rodziny. Półkolonie i jednodniowe wycieczki bez noclegu nie są imprezą turystyczną. Nie można więc za nie zapłacić bonem.

Pod nazwą „półkolonie” w praktyce mogą kryć się różne usługi. Już z tego powodu moim zdaniem ostateczna ocena powinna być zawsze wynikiem analizy konkretnego produktu. Przykładowo pojawia się pytanie, czy jeżeli podczas jednego dnia 10-dniowej półkolonii w programie będzie możliwość skorzystania z noclegu na polu namiotowym (nieobowiązkowa), to czy będzie to rzutowało na ostateczną ocenę? Wszak będziemy mieli już usługę noclegową i inne usługi turystyczne.

Czy bon turystyczny można wykorzystać na jednodniowe wycieczki?

Jednym z pytań, które pojawiają się w kontekście bonu turystycznego, jest pytanie o możliwość jego wykorzystania na wycieczki jednodniowe.

Aby odnieść się do tej kwestii, w pierwszej kolejności należy wskazać, że za pomocą bonu dokonuje się płatności za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne realizowane przez przedsiębiorcę turystycznego lub organizację pożytku publicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 5 ust. 1 ustawy o PBT).

Jeżeli więc dany „produkt” nie jest usługą hotelarską, to w grę mogą wchodzić tylko imprezy turystyczne. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o PBT:

należy przez to rozumieć imprezę turystyczną, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 548 oraz z 2020 r. poz. 568) oraz imprezę turystyczną, o której mowa w art. 3 pkt 1 tej ustawy, oferowaną przez organizację pożytku publicznego

Zgodnie ze wspomnianym art. 4 pkt 2 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, przez imprezę turystyczną należy rozumieć:

połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, spełniające warunki, o których mowa w art. 5 ust. 1

Czyli mogłoby się wydawać, że w grę mogą wejść również jednodniowe wycieczki. Pogląd ten nie byłby jednak trafny z dwóch powodów.

Po pierwsze, zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy „o imprezach turystycznych” ustawy tej nie stosuje się do imprez turystycznych oraz powiązanych usług turystycznych trwających krócej niż 24 godziny, chyba że obejmują nocleg. W konsekwencji skoro do takich wycieczek ustawy tej nie stosujemy, to moim zdaniem również wykluczyć je należy w przypadku ustawy o Polskim Bonie Turystycznym (chyba że mielibyśmy wyraźną regulację, a w omawianym przypadku jej nie ma). Skoro bon można wykorzystać do imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, a zgodnie z tą ostatnią ustawy nie stosujemy to wycieczek jednodniowych, to w konsekwencji w ich przypadku nie można wykorzystać bonu.

Po drugie, zgodnie z ustawą o Polskim Bonie Turystycznym przez imprezę turystyczną należy rozumieć nie tylko imprezę turystyczną, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 548 oraz z 2020 r. poz. 568). Zgodnie ze wspomnianą definicją należy przez nią rozumieć również imprezę turystyczną, o której mowa w art. 3 pkt 1 tej ustawy, oferowaną przez organizację pożytku publicznego” (expressis verbis: „oraz imprezę turystyczną, o której mowa w art. 3 pkt 1 tej ustawy, oferowaną przez organizację pożytku publicznego”). Gdyby przyjąć, że odwołanie się w definicji imprezy turystycznej w ustawie o Polskim Bonie Turystycznym do definicji z ustawy „o imprezach turystycznych” nie oznacza, że w przypadku bonu turystycznego nie znajdują zastosowania wyłączenia z art. 3 ustawy „o imprezach turystycznych”, to wskazana druga część definicji pojęcia imprezy turystycznej z ustawy o Polskim Bonie Turystycznym powinna zostać inaczej sformułowana. Po prostu należałoby wskazać, że w tym przypadku nie znajduje zastosowania wyłączenie wskazane w art. 3 pkt 1 (we wskazanym zakresie). Tymczasem sformułowanie art. 2 pkt 3 ustawy o PBN wskazuje, że z wyłączeń zawartych w art. 3 ustawy o imprezach turystycznych ustawodawca chciał „zrezygnować” wyłącznie odnośnie do imprezy turystycznej, o której mowa w art. 3 pkt 1 tej ustawy, oferowanej przez organizację pożytku publicznego.

Odpowiadając na tytułowe pytanie – moim zdaniem bon turystyczny nie może zostać wykorzystany na jednodniowe wycieczki, które nie obejmują noclegu.

Piotr Cybula

 

 

Czy karanie za sprzedaż imprezy turystycznej gdzie płatność została dokonana za pomocą BONU TURYSTYCZNEGO stanowiłaby naruszenie prawa unijnego?

W związku z ustawą o Polskim Bonie Turystycznym ostatnio wiele mówi się i pisze o handlu bonami turystycznymi. W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt, dotychczas nieporuszany i chyba nieuwzględniony w odpowiednio sposób przez ustawodawcę.

Załóżmy, że mamy taką sytuację. Dochodzi do zawarcia umowy o udział w imprezie turystycznej, 5-dniowej, z kosztem 1.000 zł, z płatnością za pomocą bonu w wysokości 500 zł. Po zawarciu umowy i dokonaniu całej płatności rodzice podejmują decyzję, że dziecko jednak nie wyjedzie. To rodzi pytanie co w takiej sytuacji można zrobić. W przypadku każdej imprezy turystycznej w grę wchodzi kilka możliwości:

1) rezygnacja z wycieczki z poniesieniem kosztów rezygnacji, które ostatecznie musi ponieść podróżny;

2) rezygnacja z wycieczki z poniesieniem kosztów rezygnacji w całości lub w znacznej części przez ubezpieczyciela (jeżeli sytuacja była objęta ubezpieczeniem na wypadek rezygnacji);

3) przeniesienie imprezy turystycznej na inną osobę, odpłatnie lub nieodpłatnie (w zależności od woli stron).

Ten ostatni przypadek, do którego ograniczę dalsze uwagi, został wyraźnie uregulowany w art. 43 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych:

1. Podróżny może bez zgody organizatora turystyki przenieść na osobę spełniającą warunki udziału w imprezie turystycznej wszystkie przysługujące mu z tytułu umowy o udział w imprezie turystycznej uprawnienia, jeżeli jednocześnie osoba ta przejmuje wszystkie wynikające z tej umowy obowiązki.

2. Przeniesienie uprawnień i przejęcie obowiązków, o których mowa w ust. 1, jest skuteczne wobec organizatora turystyki, jeżeli podróżny zawiadomi go o tym na trwałym nośniku w rozsądnym terminie. Zawiadomienie złożone nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej uważa się w każdym przypadku za złożone w rozsądnym terminie.

3. Jeżeli przeniesienie uprawnień i przejęcie obowiązków, o których mowa w ust. 1, będzie wiązać się dla organizatora turystyki z dodatkowymi kosztami, żądając ich zapłaty ma on obowiązek wykazać je podróżnemu. Koszty te muszą być zasadne i nie mogą przekraczać rzeczywistych kosztów poniesionych przez organizatora turystyki na skutek przeniesienia umowy o udział w imprezie turystycznej.

4. Za nieuiszczoną część ceny imprezy turystycznej oraz koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany podróżnego uczestniczącego w imprezie turystycznej, podróżny i osoba przejmująca jego uprawnienia odpowiadają solidarnie.

Także jeżeli płatność nastąpiła we wskazany wyżej sposób za pomocą bonu turystycznego ustawodawca nie może wyłączyć tego uprawnienia. Powyższy przepis ustawy stanowi implementację w Polsce art. 9 dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Gdyby ustawodawca polski ograniczył tę możliwość wówczas naruszyłby dyrektywę. Tym bardziej z oczywistych względów nie można nikogo karać za realizację uprawnień wynikających z dyrektywy.

Trzeba jeszcze odpowiedzieć na pytanie, czy w takim przypadku pierwotna płatność za pomocą bonu nie powinna zostać zwrócona. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o PBN:

W przypadku gdy przedsiębiorca turystyczny lub organizacja pożytku publicznego nie zrealizuje usługi hotelarskiej lub imprezy turystycznej, niezwłocznie dokonuje zwrotu płatności przyjętej za pomocą bonu na rachunek bankowy Polskiej Organizacji Turystycznej, zwanej dalej „POT”, oddzielnie dla każdego bonu, podając w tytule przelewu numer tego bonu.

W takim jednak przypadku realizacja następuje, ale na rzecz innej osoby a o tym przepis nie wspomina. Gdyby jednak taki podmiot musiał liczyć się z tym, że będzie musiał w powyższej sytuacji zwrócić wpłatę dokonaną za pomocą bonu turystycznego, to pogarszałoby to jego sytuację, bo okazywałoby się, że całość lub część ceny imprezy turystycznej zapłacona za pomocą bonu turystycznego nie została uregulowana. Z uwagi na potrzebę uwzględnienia jego interesów oraz wspomniany art. 9 dyrektywy trudno byłoby uznać taką możliwość za prawidłową.  Podstaw do zwrotu tej płatności nie dają też art. 15 oraz art. 23 ustawy o PBT, gdzie mowa jest o przypadkach, kiedy świadczenie w formie bonu powinno zostać zwrócone.

Zamiast więc „sprzedawać bon”, gdyby przyjąć za trafną powyższą proponowaną interpretację (która wymagać będzie dalszej weryfikacji) można byłoby najpierw zawrzeć umowę o imprezę turystyczna dla osoby uprawnionej do bonu turystycznego, a następnie przenieść uprawnienia wynikające z tej umowy na inną osobę, oczywiście odrębnie uzgadniając z nią „warunki”. Ani ustawa ani dyrektywa nie odnoszą się w jakim czasie od zawarcia umowy o udział w imprezie turystycznej może nastąpić. W takim przypadku nie byłoby podstaw do karania za takie czynności, skoro stanowiłoby to realizację uprawnienia wynikającego z unijnej dyrektywy.

Zaznaczam z góry, że problem wymaga dalszego pogłębienia. W tym miejscu tylko go zaznaczam. Być może w praktyce dominująca będzie odmienna interpretacja.

Piotr Cybula