Tag Archives: PRAWO TURYSTYCZNE

„Wymuszony” voucher – sposób Belgów na zwroty wpłat podróżnym przez organizatora w sytuacji epidemii koronawirusa

W związku z kryzysem wynikającym z epidemii koronawirusa w Belgii dopuszczono „wymuszony” voucher od organizatora dla podróżnych, zamiast przysługującym im zwrotów zapłaconych kwot z tytułu umów o udział w imprezie turystycznej.

Możliwość taka została uzależniona od spełnienia kilku warunków: 1) voucher odpowiada zapłaconej sumie przez podróżnego; 2) jego wystawienie dla podróżnego nie rodzi dla niego dodatkowych kosztów; 3) jest ważny przynajmniej 1 rok; 4) na voucherze znajduje się informacja, że został wystawiony w związku z kryzysem wywołanym koronawirusem.

bon

Przypomnę, że zgodnie z dyrektywą 2015/2302:

2. Niezależnie od ust. 1 podróżny ma prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia jakiejkolwiek opłaty za rozwiązanie w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które to okoliczności w znaczącym stopniu wpływają na realizację imprezy turystycznej lub które w znaczącym stopniu wpływają na przewóz pasażerów do miejsca docelowego. W przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej zgodnie z niniejszym ustępem podróżny jest uprawniony do pełnego zwrotu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, ale nie ma prawa do dodatkowej rekompensaty.

3. Organizator może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez ponoszenia odpowiedzialności za dodatkową rekompensatę, jeżeli:

a) liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie, a organizator powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy w terminie określonym w umowie, lecz nie później niż:

(i) na 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających ponad sześć dni;

(ii) na 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających od dwóch do sześciu dni;

(iii) na 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających krócej niż dwa dni; lub

b) organizator nie ma możliwości zrealizowania umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy bez zbędnej zwłoki przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.

4. Organizator dokonuje wszelkich zwrotów wymaganych na podstawie ust. 2 i 3 lub, w przypadku ust. 1, zwraca wszelkie płatności dokonane przez podróżnego lub w jego imieniu z tytułu danej imprezy turystycznej, pomniejszone o odpowiednią opłatę za rozwiązanie umowy. Takie zwroty na rzecz podróżnego dokonywane są bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Mam nadzieję, że niezwłocznie w sprawie tego rodzaju praktyki ustawodawczej niezwłocznie wypowie się Komisja Europejska.

Piotr Cybula

Zaktualizowany komunikat Komisji Europejskiej: prawa podróżnych w przypadku umów o udział w imprezie turystycznej

Dzisiaj (19.03.2020 r.) Komisja Europejska opublikowała zaktualizowany komunikat w sprawie dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych w związku z koronawirusem („INFORMATION ON THE PACKAGE TRAVEL DIRECTIVE IN CONNECTION WITH THE COVID-191”). Kilka z zamieszczonych tam uwag jest bardzo istotnych w kontekście sytuacji, które pojawiają się w polskiej praktyce.

Komunikat przedstawiam poniżej (bez przypisów, pełny tekst z przypisami pod zamieszczonym poniżej linkiem):

To fight against further spread of the COVID-19 pandemic, national governments have introduced different measures, including travel restrictions and border controls. This has led to mass cancellations of already booked holidays. If you have booked a package tour (i.e. a combination of at least two travel services, e.g. transport and accommodation) and you have not yet left for your trip, consult the travel advice of your national authorities and contact your tour operator or travel agency.

Travel advice is a national competence that is being updated as the situation changes . The list of EU Member States’ travel advice is available at: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/travel- advice-list.pdf

According to the Directive on Package Travel and Linked Travel Arrangements , the organiser of a package can cancel the trip without penalty if he is prevented from performing the contract because of “unavoidable and extraordinary circumstances”. The organiser must inform the traveller without undue delay about the cancellation (Article 12(3) of the Package Travel Directive).

The traveller can cancel the trip without penalty if there are “unavoidable and extraordinary circumstances occurring at the place of destination or its immediate vicinity and significantly affecting the performance of the package, or which significantly affect the carriage of passengers to the destination” (Article 12(2) of the Package Travel Directive).

Unavoidable and extraordinary circumstances’ means a situation beyond the control of the party who invokes such a situation and the consequences of which could not have been avoided even if all reasonable measures had been taken. Significant risks to human health, such as the outbreak of a serious disease like the COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity usually qualify as such unavoidable and extraordinary circumstances.

The assessment whether those circumstances significantly affect the performance of the package must be made on a case-by-case basis.

An official travel warning of national authorities is an important indicator that the package travel contract can be cancelled due to unavoidable and extraordinary circumstances impacting the performance of the trip. This also applies where public authorities prohibit certain travels or ban the movement of persons in a manner that excludes, de facto, the package travel contract to be performed.

Example: If you have booked a city trip in form of a package to a city to which access is restricted or where public life is subject to significant limitations (e.g. closure of tourist attractions or museums), this should give you the right to cancel your trip.

Example: If you or an accompanying family member have a medical condition for which exposure to the COVID-19 is particularly dangerous, you should have the right to cancel your package travel contract if the risk of contamination with COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity is declared high by the competent authorities when such increased risk significantly affects the performance of the package for the traveller(s). Such case may also be covered by your travel insurance.

Hence, it would have to be assessed whether travellers can reasonably be expected to travel to the destination(s) in light of the risk to their health and life. A subjective feeling of fear would not be sufficient.

In those cases, either the organiser or the traveller can cancel the package travel contract.

The traveller has the right to get a full refund of any payments made for the package, within 14 days after termination of the contract.

Having regard to the strains on liquidity of tour operators because of missing new bookings coupled with reimbursement claims, travellers should consider accepting that their package tour is postponed to a later point in time. Having regard to the current uncertainty to make travel plans, that could be done by means of a credit note (so-called “voucher”). However, the traveller should have the possibility to ask for a full refund if, eventually, he or she does not make use of the voucher. Moreover, it should be ensured that the voucher is covered by appropriate insolvency protection.

In any case, before cancelling, we suggest that you contact your tour operator or travel agency.

If you have booked a package tour and you are blocked abroad, your tour operator must provide assistance.

Tour operators have to provide assistance to travellers in difficulty, including by providing information on health services, local authorities and consular assistance, and by assisting to make distance communications and helping to find alternative travel arrangements.

In case the traveller cannot return home as scheduled (e.g. flight cancelled) due to “unavoidable and extraordinary circumstances”, tour operators must bear the cost of accommodation for maximum three nights, if the carriage of the traveller back home was part of the package. If you are blocked for more than three days, you may be required to bear the extra costs yourself, unless they are born by another entity. If you miss your return flight because you are put under quarantine by local authorities, you may be entitled to claim compensation for costs related to extended accommodation and repatriation in accordance with national rules on quarantine. Again, please contact your tour operator or local authorities for further information.

Travellers are not entitled to compensation for damages from the tour operator where the lack of conformity of the contract is caused by unavoidable and extraordinary circumstances.

If you want more information about your rights regarding the Package Travel Directive, please consult the Your Europe website on package travel.

Pełny tekst komunikatu dostępny jest: tutaj.

„Można odzyskać pieniądze za wycieczkę” – komentarz dla portalu Interia.pl

Na stronie portalu Interia.pl ukazał się artykuł pt. Można odzyskać pieniądze za wycieczkę dotyczący sytuacji klientów biur podróży w związku z pandemią koronawirusa.

jak odzyskać

Artykuł zawiera także kilka moich wypowiedzi. Oczywiście nie w każdej sytuacji możliwe jest tytułowe odzyskanie na obecnym etapie wszystkich wpłaconych środków za imprezy turystyczne.

Artykuł nie odnosi się jeszcze do wczorajszej propozycji wydłużenia terminów na zwroty wpłat podróżnych (szerzej o tym we wpisie: W jakim terminie organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu wpłacone środki w przypadku odwołania przez niego imprezy turystycznej z uwagi na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności?).

Artykuł dostępny jest: tutaj.

„Loty zakazane – trudne i kosztowne powroty Polaków do kraju” – komentarz dla Prawo.pl

Na stronie serwisu Prawo.pl ukazał się artykuł pt. Loty zakazane – trudne i kosztowne powroty Polaków do kraju. Został on poświęcony skutkom zawieszenie międzynarodowych pasażerskich połączeń lotniczych i kolejowych począwszy od dnia 15 marca 2020 r.

Artykuł ten zawiera też kilka moich wypowiedzi. Został on zamieszczony również na stronie Onet.pl.

 

Jakie obowiązki ma organizator turystyki jeżeli nie może zapewnić podróżnemu powrotu drogą lotniczą?

W związku z wprowadzeniem stanu epidemicznego, czego skutkiem jest m.in. zawieszenie połączeń pasażerskich połączeń lotniczych i kolejowych, powstaje pytanie, jakie prawa i obowiązki mają organizatorzy turystyki i podróżni, w sytuacji gdy w czasie obowiązywania tego zakazu zgodnie z umową przewidziany został ich powrót drogą lotniczą? Połączenia tego rodzaju zostaną wstrzymane od g. 0.00 w niedzielę (z soboty na niedzielę).

Jeżeli organizator turystyki nie będzie mógł w takiej sytuacji zapewnić zaplanowanego w tym czasie powrotu podróżnego do kraju, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 48 ust. 11 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Zgodnie z tym przepisem:

W przypadku gdy niemożliwe jest zapewnienie powrotu podróżnego do kraju zgodnie z umową o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, organizator turystyki ponosi koszty niezbędnego zakwaterowania podróżnego, w miarę możliwości o kategorii równoważnej do określonej w umowie o udział w imprezie turystycznej, przez okres do 3 nocy.

Niezależnie od tego, zgodnie z art. 52 ust. 1 tej ustawy zobowiązany jest do udzielenia odpowiedniej pomocy. Według tego przepisu:

Organizator turystyki niezwłocznie udziela odpowiedniej pomocy podróżnemu, który znalazł się w trudnej sytuacji, w tym w okolicznościach, o których mowa w art. 48 ust. 11.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 pomoc ta polega w szczególności na udzieleniu:

1)     odpowiednich informacji dotyczących świadczeń zdrowotnych, władz lokalnych oraz pomocy konsularnej;

2)     podróżnemu pomocy w skorzystaniu ze środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej oraz w skorzystaniu ze świadczeń zastępczych, o których mowa w art. 48 ust. 5.

Zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 48 ust. 5 ustawy:

Organizator turystyki, który w czasie trwania danej imprezy turystycznej nie wykonuje przewidzianych w umowie o udział w imprezie turystycznej usług stanowiących istotną część tej imprezy, jest obowiązany, bez obciążania podróżnego dodatkowymi kosztami, wykonać w ramach tej imprezy odpowiednie świadczenia zastępcze, również w przypadku, gdy uzgodniony w umowie o udział w imprezie turystycznej powrót podróżnego do miejsca rozpoczęcia podróży nie został zapewniony.

W zaistniałych okolicznościach świadczeniem zastępczym może być np. zapewnienie lotu do kraju z którego możliwy byłby transport podróżnego do polski innym środkiem transportu lub też w ogóle transport do kraju innym środkiem transportu.

Ustawa wyraźnie określa też kto ponosi koszty wspomnianej pomocy:

Organizator turystyki może żądać opłaty z tytułu udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 1, jeżeli trudna sytuacja powstała z wyłącznej winy umyślnej podróżnego lub w wyniku jego rażącego niedbalstwa. Wysokość opłaty nie może przewyższać rzeczywistych kosztów poniesionych przez organizatora turystyki.

W zaistniałych okolicznościach co do zasady koszty te ponosił będzie więc organizator turystyki.

Z drugiej strony należy zwrócić uwagę, że wystąpienie nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności zwalnia organizatora turystyki z odpowiedzialności za niezgodność umowy, tj. jej niewykonanie lub nienależyte wykonanie (art. 50 ust. 3 pkt 3 ustawy).

Powyższe uwagi przedstawione zostały w pewnym uproszczeniu. Szczególne okoliczności konkretnego przypadku mogą powodować konieczność nieco odmiennej ich oceny. Zakładam też w opisanej ocenie, że zachodzi sytuacja nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, choć może to nie być przesądzone w każdej sprawie (np. zależy to od oceny tego, czy przy interpretowaniu tego pojęcia orzecznictwo będzie przywiązywało rolę również do pewnej nieprzewidywalności, a pewne pewien rozwój sytuacji od jakiegoś czasu zdawał się być już przewidywalny).

Piotr Cybula

„Ameryka zamyka się na Europę z powodu koronawirusa. Co z zarezerwowanymi wyjazdami?” – komentarz dla Business Insider

W opublikowanym na portalu Business Insider artykule pt. Ameryka zamyka się na Europę z powodu koronawirusa. Co z zarezerwowanymi wyjazdami? zamieszczony został mój komentarz dotyczący sytuacji prawnej podróżnych, organizatorów i przewoźników w związku z ostatnimi decyzjami władz USA oraz Izraela.

Artykuł dostępny jest nieodpłatnie na stronie portalu (tutaj).

Czy podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej na podstawie ustawy o prawach konsumenta?

W praktyce czasami pojawia się pytanie, czy podróżny będący konsumentem może  odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej na podstawie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta?

W przypadku przywołanej ustawy zgodnie z jej art. 27 regułą jest, że odnośnie do umowy na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa konsument może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów (z wyjątkiem niektórych ściśle określonych kosztów).  Trzeba jednak pamiętać, że zastosowanie tej ustawy zostało generalnie wyłączone na mocy jej art. 3 m.in. do umowy o udział w imprezie turystycznej o której mowa w ustawie z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (z wyjątkiem art. 10, art. 11, art. 12 ust. 1 pkt 1, 5, 16 i 17, art. 17 oraz art. 20 ust. 2).  Oznacza to, że prawo odstąpienia od tej umowy na podstawie art. 27 ustawy o prawach konsumenta co do zasady konsumentowi nie przysługuje.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 12 ust. 5 dyrektywy 2015/2302, której implementację w Polsce stanowi ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych: „W odniesieniu do umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa państwa członkowskie mogą przewidzieć w prawie krajowym, że podróżny ma prawo odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej w terminie 14 dni bez podawania przyczyn”. Ustawodawca polski przewidział takie prawo w art. 47 ust. 7 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych: „Konsument, który zawarł umowę o udział w imprezie turystycznej poza lokalem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, może w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia odstąpić od niej bez podawania przyczyny i ponoszenia kosztów, chyba, że negocjacje ustne, na podstawie których została zawarta umowa, były prowadzone w oparciu o wcześniejsze zamówienie złożone przez konsumenta. Przepisy art. 30, art. 31, art. 32 ust. 1 i 2, art. 35, art. 37 i art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach”. Tylko więc w takim zakresie podróżny będący konsumentem może korzystać ze wskazanego prawa odstąpienia od umowy.

Piotr Cybula