Tag Archives: turystyka dzieci i młodzieży

Poznaj Polskę – nowe przedsięwzięcie Ministra Edukacji i Nauki

We wrześniu rusza pilotaż przedsięwzięcia Ministra Edukacji i Nauki, w ramach którego chętne szkoły otrzymają środki na dofinansowanie wyjazdu do znajdujących się w Polsce muzeów, miejsc pamięci, obiektów kultury, instytucji popularyzujących osiągnięcia nauki. Przekażemy na ten cel w tym roku 15 mln zł. Przedsięwzięcie jest realizowane w ramach programu „Polski Ład”.

Przedsięwzięcie „Poznaj Polskę” to sposób na poznanie naszego dziedzictwa narodowego i kulturowego oraz popularyzację osiągnięć polskiej nauki. Dofinansujemy wycieczki edukacyjne dzieci i młodzieży. Będzie to cenna pomoc dla nauczycieli w realizacji podstawy programowej. Przedsięwzięcie uatrakcyjni również proces nauczania: nauka w unikalnym środowisku edukacyjnym, poszukiwanie śladów historii, eksperymentowanie w centrach nauki. Będzie to też promocja nowoczesnej edukacji patriotycznej. Przedsięwzięcie jest elementem programu „Polski Ład”.

Jakie wycieczki będą dofinansowywane?

Dofinansowywane będą wyjazdy organizowane w trakcie zajęć lekcyjnych, czyli od września do czerwca, których program będzie obejmował:

  • w przypadku wycieczki jednodniowej – co najmniej dwa punkty edukacyjne,
  • w przypadku wycieczki dwudniowej – co najmniej cztery punkty edukacyjne, 
  • w przypadku wycieczki trzydniowej – co najmniej sześć punktów edukacyjnych.

Wycieczki będą realizowane w ramach 4 obszarów edukacyjnych:

  • Śladami Polskiego Państwa Podziemnego,
  • Śladami Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
  • Kultura i dziedzictwo narodowe,
  • Największe osiągnięcia polskiej nauki.

Kto może ubiegać się o dotację na zorganizowanie wycieczki?
Środki finansowe, po złożeniu wniosku o dofinansowanie wycieczki, otrzymają organy prowadzące szkoły publiczne oraz niepubliczne. Przedsięwzięcie jest skierowane dla uczniów ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych (publicznych i niepublicznych) w trzech grupach wiekowych:

  • I grupa – klasy I-III ze szkół podstawowych,
  • II grupa – klasy IV-VIII ze szkół podstawowych,
  • III grupa – szkoły ponadpodstawowe.

Kryteria dofinansowania wycieczki

Szkoła otrzyma dofinansowanie w wysokości do 80 proc. planowanych kosztów wycieczki, maksymalnie na: 

  • wycieczkę jednodniową – do 5 tys. zł,
  • wycieczkę dwudniową – do 10 tys. zł,
  • wycieczkę trzydniową  – do 15 tys. zł. 

Pozostałe 20 proc. kosztów wycieczki organ prowadzący będzie finansować z własnych środków.

Co szkoła może sfinansować w ramach dotacji?

Środki finansowe przyznane w ramach przedsięwzięcia szkoła będzie mogła przeznaczyć na sfinansowanie kosztów poniesionych na organizację wycieczek, takich jak pokrycie kosztów przejazdu, biletów wstępu, usługi przewodnika, zakwaterowania, wyżywienia oraz ubezpieczenia uczestników wycieczki.

Kiedy ruszy nabór wniosków do programu? 

Organy prowadzące szkoły będą mogły składać wnioski od 6 do 30 września br. lub do wyczerpania środków przeznaczonych na finansowanie przedsięwzięcia w bieżącym roku. O przyznaniu środków decydować będzie kolejność wpływu do ministerstwa prawidłowo wypełnionych wniosków. Lista zakwalifikowanych wniosków o dofinansowanie wycieczek będzie udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie MEiN. Organ prowadzący szkołę podpisze umowę z ministerstwem i otrzyma pieniądze na wyjazd uczniów.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia? 

Procedura jest bardzo prosta. Nauczyciel zgłasza chęć wyjazdu na szkolną wycieczkę do dyrektora szkoły, który następnie przekazuje to zgłoszenie do organu prowadzącego. Z kolei organ prowadzący wypełnia tzw. formularz ogólny udostępniony w strefie pracownika SIO. Formularz po pozytywnej weryfikacji przez MEiN będzie uzupełniany wnioskami o dofinansowanie wycieczek. 

Jeśli organem prowadzącym szkołę nie jest jednostka samorządu terytorialnego, wówczas zarówno tzw. formularz ogólny, jak i wniosek wypełni dyrektor szkoły po wcześniejszym uzyskaniu upoważnienia od organu prowadzącego.

Przedsięwzięcie „Poznaj Polskę” będzie realizowane we współpracy z Instytutem Dziedzictwa Myśli Narodowej, Fundacją Nauk Humanistycznych oraz Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi. Podmioty te przygotują propozycję punktów edukacyjnych do wycieczek, uwzględniając grupy wiekowe uczniów. 

W drugiej połowie sierpnia szkoły otrzymają szczegółowe informacje o przedsięwzięciu „Poznaj Polskę”. Formularz zgłoszeniowy będzie udostępniony w SIO 6 września. 

Powyższa informacja stanowi komunikat Ministerstwa Edukacji i Nauki z 12.08.2021 r.

Abstrahując od innych wątpliwości związanych z tym programem, nie kwestie nie wydają się jasne:

1) czy wycieczki będą mogły być organizowane przez organizatorów turystyki?

2) „pozostałe 20 proc. kosztów wycieczki organ prowadzący będzie finansować z własnych środków” – czy to oznacza, że rzeczywiście tylko organ prowadzący może je ponosić, czy też ostatecznie mogą to robić rodzice; jeśli tylko organ prowadzący, to znając finanse organów prowadzących może z tym być problem.

Wytyczne MEN, MZ i GIS dla organizatorów półkolonii w szkołach podstawowych

Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Ministerstwem Zdrowia i Głównym Inspektoratem Sanitarnym opublikowało wytyczne dla organizatorów półkolonii w szkołach podstawowych. Jak podaje MEN, zasady te mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników oraz zminimalizować ryzyko związane z zakażeniem koronawirusem. W wytycznych zostały opisane m.in. warunki pobytu, założenia organizacyjne półkolonii, obowiązki rodziców/opiekunów prawnych, kwestie dotyczące higieny, wyżywienia, transportu, realizacji programu oraz procedury postępowania w przypadku potwierdzenia zakażenia koronawirusem.

MEN: „obowiązujące przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących możliwości organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych”

9 września wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej o udzielenie takiej informacji: „proszę o informację, jakie jest stanowisko Ministerstwo Edukacji Narodowej odnośnie możliwości, sensowności i celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym”.

15 września otrzymałem poniższą odpowiedź:

odpowiadając na e-mail z 9 września 2020 r., uprzejmie wyjaśniam, że zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych, określone są w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. poz. 1055 z późn. zm.).

Kwestie „celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym” należy konsultować bezpośrednio z dyrektorem szkoły. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie odpowiada za organizację wycieczek przez szkoły i placówki.

Nadmieniam, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących możliwości organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych.

Za organizację krajoznawstwa, turystyki, w tym wycieczek szkolnych odpowiada dyrektor – odpowiednio, przedszkola, szkoły, placówki. Zgodę na zorganizowanie wycieczki również wyraża dyrektor szkoły, zatwierdzając kartę wycieczki, (a w przypadku wycieczki organizowanej za granicą, dyrektor szkoły jest obowiązany poinformować organ prowadzący i organ sprawujący nadzór pedagogiczny). Natomiast, w sprawach dotyczących przestrzegania przepisów sanitarno-higienicznych należy stosować się, przede wszystkim, do komunikatów zamieszczonych na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia. Urzędy te podejmują działania mające poprawić bezpieczeństwo zdrowotne, jak również informują o zmniejszaniu restrykcji i udzielają ostatecznych informacji we wszystkich tematach związanych z bezpieczeństwem, w tym sanitarno-higienicznym i epidemiologicznym. Nadmieniam, że w kwestiach szczegółowych zaleceń, obowiązujących na poszczególnych terenach, informacji udzielają również powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Natomiast, szczegółowych informacji na temat zasad organizowania krajoznawstwa i turystyki udziela kurator oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami na terenie województwa.

Obecnie zostały również opracowane Zalecenia MEN, MZ i GIS dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek od 1 września 2020 r., które zalecają obostrzenia i wymogi (przy organizacji pracy szkół i placówek) ze względu na bezpieczeństwo.

Z poważaniem,

(…)

Naczelnik Wydziału

MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Departament Wychowania i Kształcenia Integracyjnego

Co z bonami turystycznymi dzieci, które z uwagi na swój stan zdrowia nigdzie nie mogą wyjechać (czyli o potrzebie pewnej zmiany w ustawie o Polskim Bonie Turystycznym)?

Przygotowana w dość szybkim tempie i stanowiąca nowość jeśli chodzi o polskie regulacje ustawa o Polskim Bonie Turystycznym rodzi szereg pytań i wątpliwości. Niektóre są drobne, inne dość poważne. Każde wymagają wyjaśnienia i w razie potrzeby podjęcia dodatkowych działań, być może nawet legislacyjnych.

W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na problem sytuacji dzieci, które z uwagi na swój stan zdrowia nie mogą skorzystać z takiego bonu. Nie są w stanie skorzystać ani z usług hotelarskich, ani z imprez turystycznych. Myślę, że wielu Czytelników w swoim otoczeniu jest w stanie wskazać takie osoby i ich rzeczywiste potrzeby. Nie są to, niestety, przypadki zupełnie odosobnione.

Z jednej strony w ustawie ustawodawca stara się dostrzec szczególne potrzeby dzieci niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o Polskim Bonie Turystycznym na dziecko niepełnosprawne przysługuje jedno świadczenie w formie bonu w wysokości 500 zł oraz jedno dodatkowe świadczenie w formie bonu w wysokości 500 zł. Z drugiej strony brak jest jakiejkolwiek regulacji jeśli chodzi o sytuację dzieci, które z tych bonów nie będą mogły skorzystać. Wydaje się, że jest to pewna niekonsekwencja, chyba że założymy, iż ustawodawca ma świadomość, że te osoby nie skorzystają z bonów i ich środki przepadną.

Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy bon nie podlega wymianie na gotówkę, inne prawne środki płatnicze oraz inne środki wymiany. Co więc w takiej sytuacji powinni zrobić rodzice? Jeżeli dziecko nie będzie mogło skorzystać z wyjazdu, wówczas prawo do dokonywania płatności za pomocą bonu wygasa w dniu 31 marca 2022 r. Czy taki skutek chciał też osiągnąć na pewno ustawodawca w omawianym przypadku? Nie sądzę. Podejrzewam, że nie pomyślano o tym, iż takie sytuację mogą również się pojawić.

Teoretycznie ustawodawca ma dwie możliwości. Po pierwsze, problem może zostać szerzej nie zauważony, a niektórzy sfrustrowani rodzice będą próbowali poradzić sobie w inny sposób (pewne „propozycje” w Internecie już się pojawiają). Po drugie, ustawodawca może problem zauważyć i wprowadzić rozwiązanie polegające na tym, że w przypadku takich osób, jeśli rzeczywiście nie mogą one skorzystać z bonu w typowy sposób, środki te otrzymają uprawnione osoby w formie pieniężnej (szczegółowe przesłanki można ściśle określić). Z jednej strony na pewno w takim przypadku będą one potrzebne dzieciom znajdującym się w tak trudnej sytuacji. Z drugiej strony regulacja taka będzie bardziej odpowiadać poczuciu sprawiedliwości.

Apeluję więc o wprowadzenie w ustawie takiej zmiany, mając na uwadze dobro tych dzieci i potrzebę zapewnienia pewnej sprawiedliwości.

Piotr Cybula

Kto powinien organizować wycieczki szkolne – szkoły czy biura podróży? (zaproszenie do dyskusji)

W związku z pomysłem wprowadzenia w szkołach edukacji turystycznej we wpisie na facebooku napisałem, że może najpierw należałoby zacząć od „edukacji turystycznej” nauczycieli i opracowania systemowych rozwiązań zachęcających ich do organizacji różnego rodzaju szkolnych wyjazdów krajoznawczych i turystycznych.

Później do wpisu tego dodanych zostało wiele komentarzy. Wiele emocji wzbudził wpis przedstawicielki branży turystycznej (biur podróży), z którego wynikało, że w zasadzie to nauczyciele w szkołach nie powinni zajmować się turystyką i krajoznawstwem. Powinno to być pozostawione biurom podróży, z którymi szkoły powinny współpracować. Wpisu tego nie mogę przytoczyć w całości, ponieważ później został on usunięty, wraz z licznymi innymi komentarzami.

Ponieważ temat ten wzbudza wiele emocji i kontrowersji, chciałbym zaprosić Państwa do zamieszczania opinii (komentarzy) w tym miejscu (pod wpisem na blogu) na tytułowy temat, co ma zawsze charakter trwalszy niż dyskusja na facebooku (chociażby z uwagi na możliwość usunięcia wpisu przez autora, co w praktyce powoduje usunięcie dalszych wpisów innych osób, stanowiących do niego komentarz). Niektóre z Państwa wypowiedzi zamieszczę później poniżej we wpisie. Nie ulega wątpliwości, że dyskusja w tym zakresie jest z praktycznego punktu widzenia niezwykle potrzebna. Liczę więc na Państwa głosy, jednocześnie prosząc, aby miały one charakter merytoryczny, a nie stanowiły „ataki na przeciwnika”. Swój pogląd w tej sprawie wielokrotnie już w tym miejscu przedstawiałem (a także w innych publikacjach). Celowo nie przedstawiam go w tym momencie szerzej, licząc na ożywioną dyskusję i wymianę Państwa poglądów.

Piotr Cybula

 

MEN: szkoły mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej

Niedawno wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej z zapytaniem o stanowisko MEN odnośnie do praktyki polegającej na wymaganiu do pełnoletnich dzieci zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. Otrzymałem poniższą odpowiedź. Wynika z niej, że szkoły mogą żądać takiej zgody rodziców. Podnoszone argumenty nie są dla mnie przekonujące. W rozporządzeniu MEN dotyczącym turystyki i krajoznawstwa mowa jest wyraźnie o zgodzie rodziców na udział w wycieczce „ucznia niepełnoletniego”. Osoby pełnoletnie ponoszą już co do zasady odpowiedzialność karną, mają pełną zdolność do czynności prawnych, mogą głosować w wyborach, a jak chcą jechać na szkolną wycieczkę, to muszą mieć zgodę rodziców. Osoby te mogą też bez żadnego problemu zawrzeć umowę np. z biurem podróży i nikt o taką zgodę nie będzie pytał. M.zd. z prawnego punktu widzenia brak jest podstaw do wymagania takiej zgody. Również względy pedagogiczne nie wydają się za tym przemawiać. Czy jest to wychowywanie w poczuciu odpowiedzialności?

Problem ten został też poruszony na stronie: Stowarzyszenia Umarłych Statutów, któremu na razie nie udało się zmienić praktyki w tym zakresie.

Odpowiedź MEN z 17 czerwca 2019 r. na pytanie: czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. W przypadku dostrzeżenia przez MEN takiej możliwości, wnoszę o wskazanie podstawy prawnej takiego żądania, zgodnej z obowiązującymi przepisami:

Zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki określone są w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki[1]

Natomiast, regulacje dotyczące praw i obowiązków uczniów zawiera ustawa – Prawo oświatowe[2]. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego pozostawiły szkołom swobodę w określeniu np. formy usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach edukacyjnych czy zwalniania się z zajęć. Wiadomym jest, że zapisy zawarte w statutach szkół nie mogą być sprzeczne z prawem osób pełnoletnich do ochrony i poszanowania ich prywatności i wolności, gwarantowanych na poziomie konstytucyjnym i w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Jak wynika z powyższego, obowiązujące przepisy prawa nie ograniczają prawa uczniów pełnoletnich do podejmowania samodzielnie decyzji, czy to w zakresie udziału w wycieczce szkolnej, czy np. usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach szkolnych.

Należy jednak zauważyć, że dyrektor szkoły odpowiadający za bezpieczeństwo uczniów[3], ma obowiązek przeciwdziałać różnym sytuacjom mogącym zagrażać szeroko pojętemu bezpieczeństwu uczniów, w tym uczniów pełnoletnich, podczas zajęć edukacyjnych organizowanych przez szkołę, a w konsekwencji powinien zaprojektować skuteczne mechanizmy eliminowania zagrożeń, między innymi poprzez odpowiednie zapisy w statucie szkoły.

Przepisy te, nie mogą być sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Warto zaznaczyć, że art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakłada na rodziców obowiązek świadczeń alimentacyjnych względem dziecka (również pełnoletniego), które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie (uczy się w szkole dla młodzieży). Natomiast art. 135 § 2 ww. Kodeksu precyzuje, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Informacje o zachowaniu ucznia pełnoletniego mieszczą się w ciążącym na rodzicach obowiązku osobistego starania się o jego wychowanie.

Odnosząc się do pytania czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej”, uprzejmie wyjaśniam, że w kwestii samodzielnego wyrażania przez ucznia pełnoletniego zgody na udział w wycieczce szkolnej, należy wziąć pod uwagę dwa aspekty tego zagadnienia. Z jednej strony, przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, nie określają obowiązku uzyskania zgody rodzica na udział w wycieczce szkolnej ucznia pełnoletniego. Przepisy wskazują jedynie, że udział uczniów niepełnoletnich w wycieczkach wymaga zgody pisemnej rodzica (§ 8).

Z drugiej strony natomiast, w kontekście ww. art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzice dziecka ponosząc konsekwencje finansowe wyrażenia zgody na udział dziecka w wycieczce szkolnej, powinni mieć wpływ na decyzję dotyczącą udziału w wycieczce także dziecka pełnoletniego, które będąc uczniem szkoły dla młodzieży, nie jest w stanie utrzymywać się samodzielnie

[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. 1055, z późn. zm.).

[2] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 996).

[3] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, ze zm.).

Piotr Cybula

Czy polska szkoła powinna uczyć dzieci korzystania z lokali fastfoodowych?

7 marca uczniowie klasy II b wraz z wychowawcą wybrali się na wycieczkę do McDonalda z okazji Dnia Kobiet. Głównym celem wycieczki było nabycie umiejętności zachowania się w miejscu publicznym. Miła atmosfera sprawiła, że mimo chłodnej zimowej aury, dzień wydał się przyjemniejszy. Pobyt w restauracji McDonald przysporzył uczniom wiele radości.

Źródło: strona internetowa Szkoły Podstawowej nr 4 im. Królowej Jadwigi w Ostrowie Wielkopolskim

RPO przyłączył się do procesu cywilnego związanego ze śmiercią uczniów w Tatrach w 2003 r.

Informacja ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich:

  • Pan Andrzej w 2003 r  stracił dwóch synów w lawinie w Tatrach. Pozwał o zadośćuczynienie za ich śmierć nauczyciela-organizatora tragicznej wycieczki licealnej, szkolny klub sportowy oraz miasto Tychy
  • Sąd przyznał powodowi tylko częściowe zadośćuczynienie od nauczyciela i klubu, ale oddalił roszczenie wobec miasta, które prowadziło liceum
  • Apelację powoda wsparł RPO, kwestionując uznanie przez sąd przedawnienia roszczeń wobec miasta
  • Dla odpowiedzialności miasta znaczenie ma fakt zgody dyrektor szkoły na tę wycieczkę – wskazuje Rzecznik

18 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach o godz. 13.30 rozpozna apelację w tej sprawie.

Historia sprawy

W tragicznej wycieczce licealistów z Tych na Rysy 28 stycznia 2003 r. pod  lawiną zginęło osiem osób, w tym dwóch synów pana Andrzeja.

W 2006 r.  nauczyciel geografii i prezes szkolnego klubu sportowego w  LO im. Leona Kruczkowskiego Mirosław Sz., który w ramach klubu zorganizował wycieczkę, został uznany za winnego „umyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa zdrowia i życia wielu osób”. Nie mając bowiem uprawnień  do prowadzenia górskich wycieczek dzieci, poprowadził wyprawę w niebezpiecznych okolicznościach, podczas pogarszających się warunków atmosferycznych.  Sz. został prawomocnie skazany na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu.

Wyrok karny otworzył drogę do roszczeń cywilnych.

Pan Andrzej złożył pozew o kilkaset tysięcy zł zadośćuczynienia od Mirosława Sz., klubu sportowego i miasta Tychy. 14 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo wobec Starostwa Powiatowego w Tychach z powodu upływu trzyletniego okresu przedawnienia. Sąd przyznał zaś powodowi 140 tys. zł zadośćuczynienia –  po połowie od Mirosława Sz. i od klubu.

Oddalając powództwo wobec miasta, sąd stwierdził, że klub miał osobowość prawną, a cała wyprawa została zorganizowana przez pozwanego działającego jako prezesa klubu.

Co prawda Mirosław Sz. uważał, że wycieczkę organizuje jako przedstawiciel szkoły, bo na taki przepis się powołał (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki). Sąd jednak zauważył, że Mirosław Sz. przyjął złą podstawę organizacyjną. Powinien był posłużyć się innym rozporządzeniem (MEN z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej). A z niego wynika, że organizatorami wycieczki mogła być nie tylko szkoła, ale też klub. W ocenie sądu wykluczyło to odpowiedzialność miasta, zwłaszcza że klub miał osobowość prawną.

Sąd uznał też, że wedle art. 429 Kodeksu cywilnego „kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności”.

Sąd przypomniał, że „odpowiedzialność powierzającego wykonanie czynności drugiemu jest bowiem samodzielna i niezależna od odpowiedzialności sprawcy bezpośredniego. Jest to odpowiedzialność na zasadzie winy za czyn własny oraz na zasadzie ryzyka za zawinione czyny cudze”.

Argumenty RPO

Rzecznik popiera apelację ojca wobec władz miasta. Rzecznik nie wypowiada się co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.

Rzecznik zwraca uwagę, że sąd nie wyjaśnił, dlaczego zastosowanie innego rozporządzenia do organizacji wycieczki przesądza o wykluczeniu odpowiedzialności miasta za tragedię pod Rysami. Na tę wycieczkę wyraziła zgodę dyrekcja szkoły (i nie ma znaczenia, że rozporządzenie z 1997 r. nie mówi o takiej zgodzie, a to z 2001 – już tak). Należy przyjąć współodpowiedzialność Miasta Tychy jako organu prowadzącego szkołę  – uznał Rzecznik. – To, że klub ma osobowość prawną, nie stoi na przeszkodzie  odpowiedzialności także miasta.

Skoro pozwany Mirosław Sz. był nauczycielem w liceum, to w kwestiach odpowiedzialności za szkody wyrządzone w ramach pełnionych przez niego funkcji, należy go uważać za funkcjonariusza samorządu terytorialnego.

Co do przedawnienia roszczenia przeciwko Tychom sąd odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego z 20 lipca 2017 r. Całkowicie jednak pominął ustaloną do tej pory linię orzeczniczą w kwestii wydłużenia terminu przedawnienia roszczeń skierowanych nie bezpośrednio do sprawcy, ale do innych podmiotów odpowiadających za szkodę przezeń  wyrządzoną. Np. w wyroku z 2005 r. SN wskazał, że „zaostrzony reżim odpowiedzialności na zasadzie ryzyka rozszerza odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo tak dalece, że odpowiada on zarówno za zawinione wyrządzenie szkody, jak i w braku takiego zawinienia. Uznał, że art. 442 § 2 Kc  będzie mieć  zastosowanie wówczas, gdy szkoda spowodowana zostanie przestępstwem – niezależnie od tego, czy poszkodowany skieruje swoje roszczenie przeciwko sprawcy przestępstwa, czy przeciwko innej osobie odpowiedzialnej za szkodę.

VII.501.43.2018

„Prawne aspekty turystyki dzieci i młodzieży” – link do publikacji

W nawiązaniu do wcześniejszych informacji o publikacji „Prawne aspekty turystyki dzieci i młodzieży”, podaję link do tej publikacji, dostępnej nieodpłatnie: www.cotg.pttk.pl/UserFiles/File/Prawne_aspekty_turystyki.pdf

okładka

„Prawne aspekty turystyki dzieci i młodzieży” – zapowiedź publikacji

okładka

Książka zawiera dziewiętnaście artykułów, poruszających różne aspekty turystyki dzieci i młodzieży:

1. Piotr Cybula, Prawo wobec problemów występujących w praktyce turystyki dzieci i młodzieży

2. Bożena Alejziak, Korzyści i zagrożenia turystyki dzieci i młodzieży

3. Andrzej Gordon, Funkcje i dysfunkcje otoczenia prawnego turystyki kwalifikowanej dzieci i młodzieży

4. Jerzy Raciborski, Szkoła a faktyczny organizator turystyki szkolnej – wybrane problemy prawne

5. Krzysztof Sondel, Rola samorządu gminnego we wspieraniu krajoznawstwa i turystyki szkolnej

6. Hanna Zawistowska, Regulacje prawne wymogów kwalifikacyjnych kadry zatrudnionej do obsługi imprez dzieci i młodzieży jako narzędzie realizacji funkcji wychowawczych i edukacyjnych turystyki

7. Piotr Piskozub, Obowiązek opieki nad uczestnikiem „imprezy” lub „wycieczki” organizowanej przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki

8. Dominik Wolski, Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w turystyce górskiej – uwarunkowania prawne

9. Jerzy Gospodarek, Zawieranie umowy przewozu przez osoby niepełnoletnie

10. Anna Konert, Zasady podróżowania samolotem dzieci i młodzieży bez opiekunów

11. Ewa Kamarad, Prawnorodzinne aspekty wyjazdu dziecka za granicę

12. Joanna Haberko, Konieczność przyjmowania leków przez małoletniego w związku z chorobą a zorganizowany wyjazd turystyczny

13. Wojciech Robaczyński, Odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone przez małoletniego uczestnika imprezy turystycznej

14. Piotr Cybula, Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków a turystyka szkolna

15. Piotr Mostowik, Jurysdykcja krajowa sądów i organów państwa chwilowego pobytu dziecka

16. Katarzyna Sikora, Programy wycieczek dla dzieci i młodzieży a prawo własności intelektualnej

17. Tomasz Tylus, Opodatkowanie podatkiem VAT usług organizacji obozów, kolonii, półkolonii, „zielonej szkoły” i podobnych, wykonywanych w formach i na zasadach określonych w przepisach o systemie oświaty

18. Łukasz Cora, Przeszukanie rzeczy małoletniego uczestnika imprezy turystycznej

19. Wojciech Górowski, Odpowiedzialność karna za wypadki z udziałem dzieci i młodzieży na szlakach turystycznych

Piotr Cybula