Tag Archives: turystyka dzieci i młodzieży

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę chce zmian legislacyjnych dotyczących bezpieczeństwa dzieci w obiektach turystycznych

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę przygotowała propozycje zmian do ustaw mające na celu ochronę dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym w obiektach turystycznych. Zmiany proponowane przez FDDS dotyczą Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz Ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Fundacja przedstawi swoje postulaty Ministerstwu Sportu i Turystyki. W grudniu 2022 FDDS, przy wsparciu Izby Gospodarczej Hotelarstwa Polskiego, opracowała procedury ochrony dzieci w hotelach.

Fundacja postuluje wprowadzenie do tych aktów prawnych m.in. poniższych reguł:

  • każdy hotel i obiekt świadczący usługi noclegowe ma obowiązek wdrożyć procedurę zapobiegania przestępstwom wobec dzieci. Określa ona m.in., co powinien zrobić pracownik takiego obiektu, kiedy podejrzewa, że na jego terenie dochodzi do popełniania tego typu przestępstw,
  • każda osoba, która korzysta z usługi hotelarskiej w towarzystwie dziecka, powinna zostać zobowiązana do okazania dokumentu potwierdzającego tożsamość dziecka, innego dokumentu poświadczającego rodzicielstwo dziecka lub fakt sprawowania nad nim opieki prawnej, bądź też pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego na podróżowanie z dzieckiem. 

Wprowadzenie takich zapisów jest konieczne, żeby zwiększyć ochronę dzieci przed wykorzystywaniem i wyzyskiwaniem seksualnym w kontekście podróży i turystyki. Wiemy, że jest to zjawisko występujące na całym świecie, także w Polsce. Bardzo się cieszę, że odpowiedzialni społecznie przedstawiciele branży hotelarskiej podjęli z nami współpracę na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa dzieci, mam nadzieję, że wszystkie obiekty w Polsce zechcą wprowadzić u siebie odpowiednie procedury chroniące dzieci. Jednocześnie będziemy pracować na rzecz zmian systemowych i liczymy na zainteresowanie tym tematem Ministerstwa Sportu i Turystyki – mówi Marta Skierkowska, członkini zarządu FDDS.

Dane na temat skali przestępstwa wykorzystywania seksualnego dzieci w kontekście podróży i turystyki są niepełne, ponieważ żadna instytucja nie monitoruje tego zjawiska całościowo. Jednak z całą pewnością wiadomo, że hotele oraz inne obiekty oferujące wynajem pokoi są bardzo często wykorzystywane przez sprawców do krzywdzenia dzieci, gdyż dają im poczucie anonimowości i tymczasowości. Sprawcy świadomi odpowiedzialności karnej stosują różne metody ukrywania się, a dzieci pokrzywdzone tym przestępstwem często są zastraszane i szantażowane, a także wstydzą się mówić o wykorzystaniu.

Pracownicy hoteli, dzięki bezpośredniemu kontaktowi z gośćmi, mają szansę na dostrzeżenie sygnałów świadczących o krzywdzeniu dziecka i reagowanie w razie sytuacji budzących wątpliwości. Dlatego tak ważne jest, aby mieli oni wiedzę na temat problemu wykorzystywania seksualnego dzieci oraz działań, które należy podjąć, aby mu przeciwdziałać. Reagowanie jest trudne i wymaga nie tylko znajomości procedur, ale także dużej odwagi, jednak w przypadku dzieci wykorzystywanych seksualnie w hotelach jest ono niezwykle istotne. Każda osoba pracująca w takim obiekcie powinna zdawać sobie sprawę z tego, że jeśli ona nie zareaguje, być może nikt tego nie zrobi, a dziecko, które doświadcza krzywdzenia, nadal będzie cierpieć – mówi Magdalena Hojnor z programu Standardy Ochrony Dzieci FDDS.

Reagowanie na podejrzenie krzywdzenia dziecka jest trudne, ale staje się znacznie łatwiejsze, gdy w obiekcie zostały wdrożone procedury postępowania w tego typu sytuacjach i wszyscy pracownicy je znają.

W grudniu 2022 Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, przy wsparciu Izby Gospodarczej Hotelarstwa Polskiego, opracowała projekt Procedur Ochrony Dzieci dla hoteli i innych obiektów noclegowych, zawierający klarowne wytyczne, co należy zrobić wówczas, gdy pracownik hotelu ma przekonanie, że doszło do skrzywdzenia dziecka, jak i w sytuacji, gdy podejrzenie popełnienia przestępstwa wymaga jeszcze zweryfikowania. Dokument został skonsultowany z grupą specjalistów z branży hotelarskiej – zarówno pracowników mających bezpośredni kontakt z klientem, jak i kadrą zarządzającą – dzięki czemu opisane zasady są uniwersalne i dostosowane do realiów funkcjonowania hoteli.

Dokument ma formę edytowalną, a każda sieć hoteli i pojedynczy obiekt może dostosować zapisy do własnych realiów funkcjonowania lub uzupełnić istniejące już w hotelu procedury. FDDS do końca stycznia organizuje też webinary na temat zapobiegania krzywdzeniu dzieci dla pracowników branży turystycznej, więcej informacji na ten temat tutaj.

Informacje na temat Standardów Ochrony Dzieci w hotelach można znaleźć na stronie: https://standardy.fdds.pl/blog/7/standardy-ochrony-dzieci-w-hotelach

Źródło: informacja prasowa Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

ZAPROSZENIE: bezpłatne webinary „Ochrona dzieci przed krzywdzeniem w sektorze podróży i turystyki”

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę zaprasza na dwa bezpłatne webinary na temat: „Ochrona dzieci przed krzywdzeniem w sektorze podróży i turystyki”. Wykorzystywanie i wyzyskiwanie seksualne dzieci w turystyce to poważny problem występujący na całym świecie, również w Polsce. Wielu dzieciom nie udaje się pomóc, gdyż osoby będące świadkami niepokojących sytuacji, np. na terenie hoteli, barów czy restauracji, nie wiedzą, kiedy i w jaki sposób reagować. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę organizuje webinary dla pracowników branży turystycznej na temat Standardów Ochrony Dzieci w turystyce. Wydarzenia odbędą się 17 i 26 stycznia, zapisy są dostępne pod linkiem.

W czasie webinarów zostaną poruszone tematy skali wykorzystywania seksualnego dzieci w Polsce, stereotypów dotyczących sprawców tego przestępstwa, a przede wszystkim tego, jakie kroki mogą podjąć obiekty działające w branży turystycznej i ich pracownicy, aby zapewnić dzieciom bezpieczeństwo.

Webinary odbędą się:

17.01.2023, godz. 13.00 – 14.30  

26.01.2023, godz. 09.30 – 11.00 

Więcej informacji na temat ochrony dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym w sektorze podróży i turystyki można znaleźć na stronie: Standardy ochrony dzieci w hotelach (fdds.pl)

Więcej informacji na temat działalności Fundacji: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.

„Procedury ochrony dzieci w hotelach”

Izba Gospodarcza Hotelarstwa Polskiego we współpracy z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę opracowała dokument pt. „Procedury ochrony dzieci w hotelach”.

Więcej na ten temat stronie IGHP.

Kilka uwag w związku z raportem PIT dotyczącym organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży

Polska Izba Turystyki przygotowała „Raport dotyczący organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży
na przestrzeni lat 2019 – 2022″. Za jej zgodą umieszczam go poniżej:

Raport został przedstawiony na stronie portalu Turystyka.rp.pl w artykule z tytułem: Raport: Polskie dzieci najczęściej jadą wypoczywać z nielegalnymi organizatorami. Problem szarej strefy oczywiście jest poważny, ale jeśli mamy wyciągać tak daleko idące wnioski to powinniśmy dysponować odpowiednimi danymi. Dane zawarte we wskazanym raporcie moim zdaniem nie są do tego wystarczające.

Zwrócę też uwagę, że w raporcie mowa jest o „ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych„, choć ustawa o takiej nazwie nie obowiązuje (wcześniejsza ustawa o takiej nazwie obecnie nosi nazwę: ustawa o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych). Obecnie nie ma już „rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych„. W obydwu poniższych przypadkach powinno nastąpić w odpowiedni sposób do przepisów ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Przywołane przepisy w istocie dotyczą dwóch różnych ustaw – „art. 4 ust. 1” to jeszcze wcześniejszy przepis z ustawy o usługach turystycznych, gdzie rzeczywiście mowa była o rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, „art. 3 pkt 2” to już przepis z aktualnie obowiązującej wspomnianej ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (o to zapewne chodziło Autorom raportu). Wkrótce mija pięć lat od chwili uchwalenia ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, więc może zaskakiwać, że w takim dokumencie, który z założenia ma pokazywać pewne nieprawidłowości (tak to odczytuję) pojawiają się takie oczywiste błędy.

Dodam też, że na nieporozumieniu polega powyższy podział „typów organizatorów turystyki” za co już PIT nie odpowiada. Przecież przykładowo większość przedsiębiorców działa jako osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (a posiadająca zdolność prawną). To jest błąd, który pojawia się już w „Instrukcji rejestracji wypoczynku przez organizatora” przygotowanej przez MEiN, a która nie do końca oddaje istotę tego, co jest w art. 92c ustawy o systemie oświaty jest to lepiej określone bo mamy tam: „1) szkoły i placówki; 2) przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (…; 3) osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2„.

Nie ulega wątpliwości, że turystyka dzieci i młodzieży wymaga w Polsce pewnego uporządkowania, nie tylko w zakresie szarej strefy, ale także odnośnie wielu innych problemów, dotyczących także organizatorów turystyki. Jeśli chcemy poważnie dyskutować o turystyce dzieci i młodzieży, to dyskusji nie możemy ograniczać do szarej strefy.

Piotr Cybula

Poznaj Polskę – nowe przedsięwzięcie Ministra Edukacji i Nauki

We wrześniu rusza pilotaż przedsięwzięcia Ministra Edukacji i Nauki, w ramach którego chętne szkoły otrzymają środki na dofinansowanie wyjazdu do znajdujących się w Polsce muzeów, miejsc pamięci, obiektów kultury, instytucji popularyzujących osiągnięcia nauki. Przekażemy na ten cel w tym roku 15 mln zł. Przedsięwzięcie jest realizowane w ramach programu „Polski Ład”.

Przedsięwzięcie „Poznaj Polskę” to sposób na poznanie naszego dziedzictwa narodowego i kulturowego oraz popularyzację osiągnięć polskiej nauki. Dofinansujemy wycieczki edukacyjne dzieci i młodzieży. Będzie to cenna pomoc dla nauczycieli w realizacji podstawy programowej. Przedsięwzięcie uatrakcyjni również proces nauczania: nauka w unikalnym środowisku edukacyjnym, poszukiwanie śladów historii, eksperymentowanie w centrach nauki. Będzie to też promocja nowoczesnej edukacji patriotycznej. Przedsięwzięcie jest elementem programu „Polski Ład”.

Jakie wycieczki będą dofinansowywane?

Dofinansowywane będą wyjazdy organizowane w trakcie zajęć lekcyjnych, czyli od września do czerwca, których program będzie obejmował:

  • w przypadku wycieczki jednodniowej – co najmniej dwa punkty edukacyjne,
  • w przypadku wycieczki dwudniowej – co najmniej cztery punkty edukacyjne, 
  • w przypadku wycieczki trzydniowej – co najmniej sześć punktów edukacyjnych.

Wycieczki będą realizowane w ramach 4 obszarów edukacyjnych:

  • Śladami Polskiego Państwa Podziemnego,
  • Śladami Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
  • Kultura i dziedzictwo narodowe,
  • Największe osiągnięcia polskiej nauki.

Kto może ubiegać się o dotację na zorganizowanie wycieczki?
Środki finansowe, po złożeniu wniosku o dofinansowanie wycieczki, otrzymają organy prowadzące szkoły publiczne oraz niepubliczne. Przedsięwzięcie jest skierowane dla uczniów ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych (publicznych i niepublicznych) w trzech grupach wiekowych:

  • I grupa – klasy I-III ze szkół podstawowych,
  • II grupa – klasy IV-VIII ze szkół podstawowych,
  • III grupa – szkoły ponadpodstawowe.

Kryteria dofinansowania wycieczki

Szkoła otrzyma dofinansowanie w wysokości do 80 proc. planowanych kosztów wycieczki, maksymalnie na: 

  • wycieczkę jednodniową – do 5 tys. zł,
  • wycieczkę dwudniową – do 10 tys. zł,
  • wycieczkę trzydniową  – do 15 tys. zł. 

Pozostałe 20 proc. kosztów wycieczki organ prowadzący będzie finansować z własnych środków.

Co szkoła może sfinansować w ramach dotacji?

Środki finansowe przyznane w ramach przedsięwzięcia szkoła będzie mogła przeznaczyć na sfinansowanie kosztów poniesionych na organizację wycieczek, takich jak pokrycie kosztów przejazdu, biletów wstępu, usługi przewodnika, zakwaterowania, wyżywienia oraz ubezpieczenia uczestników wycieczki.

Kiedy ruszy nabór wniosków do programu? 

Organy prowadzące szkoły będą mogły składać wnioski od 6 do 30 września br. lub do wyczerpania środków przeznaczonych na finansowanie przedsięwzięcia w bieżącym roku. O przyznaniu środków decydować będzie kolejność wpływu do ministerstwa prawidłowo wypełnionych wniosków. Lista zakwalifikowanych wniosków o dofinansowanie wycieczek będzie udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie MEiN. Organ prowadzący szkołę podpisze umowę z ministerstwem i otrzyma pieniądze na wyjazd uczniów.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia? 

Procedura jest bardzo prosta. Nauczyciel zgłasza chęć wyjazdu na szkolną wycieczkę do dyrektora szkoły, który następnie przekazuje to zgłoszenie do organu prowadzącego. Z kolei organ prowadzący wypełnia tzw. formularz ogólny udostępniony w strefie pracownika SIO. Formularz po pozytywnej weryfikacji przez MEiN będzie uzupełniany wnioskami o dofinansowanie wycieczek. 

Jeśli organem prowadzącym szkołę nie jest jednostka samorządu terytorialnego, wówczas zarówno tzw. formularz ogólny, jak i wniosek wypełni dyrektor szkoły po wcześniejszym uzyskaniu upoważnienia od organu prowadzącego.

Przedsięwzięcie „Poznaj Polskę” będzie realizowane we współpracy z Instytutem Dziedzictwa Myśli Narodowej, Fundacją Nauk Humanistycznych oraz Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi. Podmioty te przygotują propozycję punktów edukacyjnych do wycieczek, uwzględniając grupy wiekowe uczniów. 

W drugiej połowie sierpnia szkoły otrzymają szczegółowe informacje o przedsięwzięciu „Poznaj Polskę”. Formularz zgłoszeniowy będzie udostępniony w SIO 6 września. 

Powyższa informacja stanowi komunikat Ministerstwa Edukacji i Nauki z 12.08.2021 r.

Abstrahując od innych wątpliwości związanych z tym programem, nie kwestie nie wydają się jasne:

1) czy wycieczki będą mogły być organizowane przez organizatorów turystyki?

2) „pozostałe 20 proc. kosztów wycieczki organ prowadzący będzie finansować z własnych środków” – czy to oznacza, że rzeczywiście tylko organ prowadzący może je ponosić, czy też ostatecznie mogą to robić rodzice; jeśli tylko organ prowadzący, to znając finanse organów prowadzących może z tym być problem.

Wytyczne MEN, MZ i GIS dla organizatorów półkolonii w szkołach podstawowych

Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Ministerstwem Zdrowia i Głównym Inspektoratem Sanitarnym opublikowało wytyczne dla organizatorów półkolonii w szkołach podstawowych. Jak podaje MEN, zasady te mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników oraz zminimalizować ryzyko związane z zakażeniem koronawirusem. W wytycznych zostały opisane m.in. warunki pobytu, założenia organizacyjne półkolonii, obowiązki rodziców/opiekunów prawnych, kwestie dotyczące higieny, wyżywienia, transportu, realizacji programu oraz procedury postępowania w przypadku potwierdzenia zakażenia koronawirusem.

MEN: „obowiązujące przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących możliwości organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych”

9 września wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej o udzielenie takiej informacji: „proszę o informację, jakie jest stanowisko Ministerstwo Edukacji Narodowej odnośnie możliwości, sensowności i celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym”.

15 września otrzymałem poniższą odpowiedź:

odpowiadając na e-mail z 9 września 2020 r., uprzejmie wyjaśniam, że zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych, określone są w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. poz. 1055 z późn. zm.).

Kwestie „celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym” należy konsultować bezpośrednio z dyrektorem szkoły. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie odpowiada za organizację wycieczek przez szkoły i placówki.

Nadmieniam, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących możliwości organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych.

Za organizację krajoznawstwa, turystyki, w tym wycieczek szkolnych odpowiada dyrektor – odpowiednio, przedszkola, szkoły, placówki. Zgodę na zorganizowanie wycieczki również wyraża dyrektor szkoły, zatwierdzając kartę wycieczki, (a w przypadku wycieczki organizowanej za granicą, dyrektor szkoły jest obowiązany poinformować organ prowadzący i organ sprawujący nadzór pedagogiczny). Natomiast, w sprawach dotyczących przestrzegania przepisów sanitarno-higienicznych należy stosować się, przede wszystkim, do komunikatów zamieszczonych na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia. Urzędy te podejmują działania mające poprawić bezpieczeństwo zdrowotne, jak również informują o zmniejszaniu restrykcji i udzielają ostatecznych informacji we wszystkich tematach związanych z bezpieczeństwem, w tym sanitarno-higienicznym i epidemiologicznym. Nadmieniam, że w kwestiach szczegółowych zaleceń, obowiązujących na poszczególnych terenach, informacji udzielają również powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Natomiast, szczegółowych informacji na temat zasad organizowania krajoznawstwa i turystyki udziela kurator oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami na terenie województwa.

Obecnie zostały również opracowane Zalecenia MEN, MZ i GIS dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek od 1 września 2020 r., które zalecają obostrzenia i wymogi (przy organizacji pracy szkół i placówek) ze względu na bezpieczeństwo.

Z poważaniem,

(…)

Naczelnik Wydziału

MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Departament Wychowania i Kształcenia Integracyjnego

Co z bonami turystycznymi dzieci, które z uwagi na swój stan zdrowia nigdzie nie mogą wyjechać (czyli o potrzebie pewnej zmiany w ustawie o Polskim Bonie Turystycznym)?

Przygotowana w dość szybkim tempie i stanowiąca nowość jeśli chodzi o polskie regulacje ustawa o Polskim Bonie Turystycznym rodzi szereg pytań i wątpliwości. Niektóre są drobne, inne dość poważne. Każde wymagają wyjaśnienia i w razie potrzeby podjęcia dodatkowych działań, być może nawet legislacyjnych.

W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na problem sytuacji dzieci, które z uwagi na swój stan zdrowia nie mogą skorzystać z takiego bonu. Nie są w stanie skorzystać ani z usług hotelarskich, ani z imprez turystycznych. Myślę, że wielu Czytelników w swoim otoczeniu jest w stanie wskazać takie osoby i ich rzeczywiste potrzeby. Nie są to, niestety, przypadki zupełnie odosobnione.

Z jednej strony w ustawie ustawodawca stara się dostrzec szczególne potrzeby dzieci niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o Polskim Bonie Turystycznym na dziecko niepełnosprawne przysługuje jedno świadczenie w formie bonu w wysokości 500 zł oraz jedno dodatkowe świadczenie w formie bonu w wysokości 500 zł. Z drugiej strony brak jest jakiejkolwiek regulacji jeśli chodzi o sytuację dzieci, które z tych bonów nie będą mogły skorzystać. Wydaje się, że jest to pewna niekonsekwencja, chyba że założymy, iż ustawodawca ma świadomość, że te osoby nie skorzystają z bonów i ich środki przepadną.

Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy bon nie podlega wymianie na gotówkę, inne prawne środki płatnicze oraz inne środki wymiany. Co więc w takiej sytuacji powinni zrobić rodzice? Jeżeli dziecko nie będzie mogło skorzystać z wyjazdu, wówczas prawo do dokonywania płatności za pomocą bonu wygasa w dniu 31 marca 2022 r. Czy taki skutek chciał też osiągnąć na pewno ustawodawca w omawianym przypadku? Nie sądzę. Podejrzewam, że nie pomyślano o tym, iż takie sytuację mogą również się pojawić.

Teoretycznie ustawodawca ma dwie możliwości. Po pierwsze, problem może zostać szerzej nie zauważony, a niektórzy sfrustrowani rodzice będą próbowali poradzić sobie w inny sposób (pewne „propozycje” w Internecie już się pojawiają). Po drugie, ustawodawca może problem zauważyć i wprowadzić rozwiązanie polegające na tym, że w przypadku takich osób, jeśli rzeczywiście nie mogą one skorzystać z bonu w typowy sposób, środki te otrzymają uprawnione osoby w formie pieniężnej (szczegółowe przesłanki można ściśle określić). Z jednej strony na pewno w takim przypadku będą one potrzebne dzieciom znajdującym się w tak trudnej sytuacji. Z drugiej strony regulacja taka będzie bardziej odpowiadać poczuciu sprawiedliwości.

Apeluję więc o wprowadzenie w ustawie takiej zmiany, mając na uwadze dobro tych dzieci i potrzebę zapewnienia pewnej sprawiedliwości.

Piotr Cybula

Kto powinien organizować wycieczki szkolne – szkoły czy biura podróży? (zaproszenie do dyskusji)

W związku z pomysłem wprowadzenia w szkołach edukacji turystycznej we wpisie na facebooku napisałem, że może najpierw należałoby zacząć od „edukacji turystycznej” nauczycieli i opracowania systemowych rozwiązań zachęcających ich do organizacji różnego rodzaju szkolnych wyjazdów krajoznawczych i turystycznych.

Później do wpisu tego dodanych zostało wiele komentarzy. Wiele emocji wzbudził wpis przedstawicielki branży turystycznej (biur podróży), z którego wynikało, że w zasadzie to nauczyciele w szkołach nie powinni zajmować się turystyką i krajoznawstwem. Powinno to być pozostawione biurom podróży, z którymi szkoły powinny współpracować. Wpisu tego nie mogę przytoczyć w całości, ponieważ później został on usunięty, wraz z licznymi innymi komentarzami.

Ponieważ temat ten wzbudza wiele emocji i kontrowersji, chciałbym zaprosić Państwa do zamieszczania opinii (komentarzy) w tym miejscu (pod wpisem na blogu) na tytułowy temat, co ma zawsze charakter trwalszy niż dyskusja na facebooku (chociażby z uwagi na możliwość usunięcia wpisu przez autora, co w praktyce powoduje usunięcie dalszych wpisów innych osób, stanowiących do niego komentarz). Niektóre z Państwa wypowiedzi zamieszczę później poniżej we wpisie. Nie ulega wątpliwości, że dyskusja w tym zakresie jest z praktycznego punktu widzenia niezwykle potrzebna. Liczę więc na Państwa głosy, jednocześnie prosząc, aby miały one charakter merytoryczny, a nie stanowiły „ataki na przeciwnika”. Swój pogląd w tej sprawie wielokrotnie już w tym miejscu przedstawiałem (a także w innych publikacjach). Celowo nie przedstawiam go w tym momencie szerzej, licząc na ożywioną dyskusję i wymianę Państwa poglądów.

Piotr Cybula

 

MEN: szkoły mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej

Niedawno wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej z zapytaniem o stanowisko MEN odnośnie do praktyki polegającej na wymaganiu do pełnoletnich dzieci zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. Otrzymałem poniższą odpowiedź. Wynika z niej, że szkoły mogą żądać takiej zgody rodziców. Podnoszone argumenty nie są dla mnie przekonujące. W rozporządzeniu MEN dotyczącym turystyki i krajoznawstwa mowa jest wyraźnie o zgodzie rodziców na udział w wycieczce „ucznia niepełnoletniego”. Osoby pełnoletnie ponoszą już co do zasady odpowiedzialność karną, mają pełną zdolność do czynności prawnych, mogą głosować w wyborach, a jak chcą jechać na szkolną wycieczkę, to muszą mieć zgodę rodziców. Osoby te mogą też bez żadnego problemu zawrzeć umowę np. z biurem podróży i nikt o taką zgodę nie będzie pytał. M.zd. z prawnego punktu widzenia brak jest podstaw do wymagania takiej zgody. Również względy pedagogiczne nie wydają się za tym przemawiać. Czy jest to wychowywanie w poczuciu odpowiedzialności?

Problem ten został też poruszony na stronie: Stowarzyszenia Umarłych Statutów, któremu na razie nie udało się zmienić praktyki w tym zakresie.

Odpowiedź MEN z 17 czerwca 2019 r. na pytanie: czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. W przypadku dostrzeżenia przez MEN takiej możliwości, wnoszę o wskazanie podstawy prawnej takiego żądania, zgodnej z obowiązującymi przepisami:

Zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki określone są w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki[1]

Natomiast, regulacje dotyczące praw i obowiązków uczniów zawiera ustawa – Prawo oświatowe[2]. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego pozostawiły szkołom swobodę w określeniu np. formy usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach edukacyjnych czy zwalniania się z zajęć. Wiadomym jest, że zapisy zawarte w statutach szkół nie mogą być sprzeczne z prawem osób pełnoletnich do ochrony i poszanowania ich prywatności i wolności, gwarantowanych na poziomie konstytucyjnym i w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Jak wynika z powyższego, obowiązujące przepisy prawa nie ograniczają prawa uczniów pełnoletnich do podejmowania samodzielnie decyzji, czy to w zakresie udziału w wycieczce szkolnej, czy np. usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach szkolnych.

Należy jednak zauważyć, że dyrektor szkoły odpowiadający za bezpieczeństwo uczniów[3], ma obowiązek przeciwdziałać różnym sytuacjom mogącym zagrażać szeroko pojętemu bezpieczeństwu uczniów, w tym uczniów pełnoletnich, podczas zajęć edukacyjnych organizowanych przez szkołę, a w konsekwencji powinien zaprojektować skuteczne mechanizmy eliminowania zagrożeń, między innymi poprzez odpowiednie zapisy w statucie szkoły.

Przepisy te, nie mogą być sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Warto zaznaczyć, że art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakłada na rodziców obowiązek świadczeń alimentacyjnych względem dziecka (również pełnoletniego), które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie (uczy się w szkole dla młodzieży). Natomiast art. 135 § 2 ww. Kodeksu precyzuje, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Informacje o zachowaniu ucznia pełnoletniego mieszczą się w ciążącym na rodzicach obowiązku osobistego starania się o jego wychowanie.

Odnosząc się do pytania czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej”, uprzejmie wyjaśniam, że w kwestii samodzielnego wyrażania przez ucznia pełnoletniego zgody na udział w wycieczce szkolnej, należy wziąć pod uwagę dwa aspekty tego zagadnienia. Z jednej strony, przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, nie określają obowiązku uzyskania zgody rodzica na udział w wycieczce szkolnej ucznia pełnoletniego. Przepisy wskazują jedynie, że udział uczniów niepełnoletnich w wycieczkach wymaga zgody pisemnej rodzica (§ 8).

Z drugiej strony natomiast, w kontekście ww. art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzice dziecka ponosząc konsekwencje finansowe wyrażenia zgody na udział dziecka w wycieczce szkolnej, powinni mieć wpływ na decyzję dotyczącą udziału w wycieczce także dziecka pełnoletniego, które będąc uczniem szkoły dla młodzieży, nie jest w stanie utrzymywać się samodzielnie

[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. 1055, z późn. zm.).

[2] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 996).

[3] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, ze zm.).

Piotr Cybula