Tag Archives: góry

RPO przyłączył się do procesu cywilnego związanego ze śmiercią uczniów w Tatrach w 2003 r.

Informacja ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich:

  • Pan Andrzej w 2003 r  stracił dwóch synów w lawinie w Tatrach. Pozwał o zadośćuczynienie za ich śmierć nauczyciela-organizatora tragicznej wycieczki licealnej, szkolny klub sportowy oraz miasto Tychy
  • Sąd przyznał powodowi tylko częściowe zadośćuczynienie od nauczyciela i klubu, ale oddalił roszczenie wobec miasta, które prowadziło liceum
  • Apelację powoda wsparł RPO, kwestionując uznanie przez sąd przedawnienia roszczeń wobec miasta
  • Dla odpowiedzialności miasta znaczenie ma fakt zgody dyrektor szkoły na tę wycieczkę – wskazuje Rzecznik

18 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach o godz. 13.30 rozpozna apelację w tej sprawie.

Historia sprawy

W tragicznej wycieczce licealistów z Tych na Rysy 28 stycznia 2003 r. pod  lawiną zginęło osiem osób, w tym dwóch synów pana Andrzeja.

W 2006 r.  nauczyciel geografii i prezes szkolnego klubu sportowego w  LO im. Leona Kruczkowskiego Mirosław Sz., który w ramach klubu zorganizował wycieczkę, został uznany za winnego „umyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa zdrowia i życia wielu osób”. Nie mając bowiem uprawnień  do prowadzenia górskich wycieczek dzieci, poprowadził wyprawę w niebezpiecznych okolicznościach, podczas pogarszających się warunków atmosferycznych.  Sz. został prawomocnie skazany na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu.

Wyrok karny otworzył drogę do roszczeń cywilnych.

Pan Andrzej złożył pozew o kilkaset tysięcy zł zadośćuczynienia od Mirosława Sz., klubu sportowego i miasta Tychy. 14 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo wobec Starostwa Powiatowego w Tychach z powodu upływu trzyletniego okresu przedawnienia. Sąd przyznał zaś powodowi 140 tys. zł zadośćuczynienia –  po połowie od Mirosława Sz. i od klubu.

Oddalając powództwo wobec miasta, sąd stwierdził, że klub miał osobowość prawną, a cała wyprawa została zorganizowana przez pozwanego działającego jako prezesa klubu.

Co prawda Mirosław Sz. uważał, że wycieczkę organizuje jako przedstawiciel szkoły, bo na taki przepis się powołał (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki). Sąd jednak zauważył, że Mirosław Sz. przyjął złą podstawę organizacyjną. Powinien był posłużyć się innym rozporządzeniem (MEN z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej). A z niego wynika, że organizatorami wycieczki mogła być nie tylko szkoła, ale też klub. W ocenie sądu wykluczyło to odpowiedzialność miasta, zwłaszcza że klub miał osobowość prawną.

Sąd uznał też, że wedle art. 429 Kodeksu cywilnego „kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności”.

Sąd przypomniał, że „odpowiedzialność powierzającego wykonanie czynności drugiemu jest bowiem samodzielna i niezależna od odpowiedzialności sprawcy bezpośredniego. Jest to odpowiedzialność na zasadzie winy za czyn własny oraz na zasadzie ryzyka za zawinione czyny cudze”.

Argumenty RPO

Rzecznik popiera apelację ojca wobec władz miasta. Rzecznik nie wypowiada się co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.

Rzecznik zwraca uwagę, że sąd nie wyjaśnił, dlaczego zastosowanie innego rozporządzenia do organizacji wycieczki przesądza o wykluczeniu odpowiedzialności miasta za tragedię pod Rysami. Na tę wycieczkę wyraziła zgodę dyrekcja szkoły (i nie ma znaczenia, że rozporządzenie z 1997 r. nie mówi o takiej zgodzie, a to z 2001 – już tak). Należy przyjąć współodpowiedzialność Miasta Tychy jako organu prowadzącego szkołę  – uznał Rzecznik. – To, że klub ma osobowość prawną, nie stoi na przeszkodzie  odpowiedzialności także miasta.

Skoro pozwany Mirosław Sz. był nauczycielem w liceum, to w kwestiach odpowiedzialności za szkody wyrządzone w ramach pełnionych przez niego funkcji, należy go uważać za funkcjonariusza samorządu terytorialnego.

Co do przedawnienia roszczenia przeciwko Tychom sąd odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego z 20 lipca 2017 r. Całkowicie jednak pominął ustaloną do tej pory linię orzeczniczą w kwestii wydłużenia terminu przedawnienia roszczeń skierowanych nie bezpośrednio do sprawcy, ale do innych podmiotów odpowiadających za szkodę przezeń  wyrządzoną. Np. w wyroku z 2005 r. SN wskazał, że „zaostrzony reżim odpowiedzialności na zasadzie ryzyka rozszerza odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo tak dalece, że odpowiada on zarówno za zawinione wyrządzenie szkody, jak i w braku takiego zawinienia. Uznał, że art. 442 § 2 Kc  będzie mieć  zastosowanie wówczas, gdy szkoda spowodowana zostanie przestępstwem – niezależnie od tego, czy poszkodowany skieruje swoje roszczenie przeciwko sprawcy przestępstwa, czy przeciwko innej osobie odpowiedzialnej za szkodę.

VII.501.43.2018

Panel dyskusyjny o przewodnictwie górskim w Polsce na 16. Krakowskim Festiwalu Górskim

Podczas 16. Krakowskiego Festiwalu Górskiego (28.11-2.12) odbędzie się panel dyskusyjny poświęcony w przewodnictwu górskiemu w Polsce, w którym będę miał przyjemność wziąć udział:

16:00-17:30 – „Przewodnictwo w Polsce” – panel dyskusyjny poświęcony przewodnictwu górskiemu w Polsce – jego aktualnym problemom oraz wyzwaniom, które stoją przed nim w dobie deregulacji zawodu, internetowych ekspertów i tzw. czarnego przewodnictwa.
W dyskusji udział wezmą: dr Piotr Cybula – radca prawny, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie; dr Dominik Wolski – radca prawny, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach; Paweł Orawiec – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Wysokogórskich Przewodników Tatrzańskich; Krzysztof Kulesza  – Prezes Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego; Tomek Nodzyński – Akademickie Koło Przewodników Tatrzańskich im. Zofii i Witolda H. Paryskich, SWPT, Szkoła Górska Morskie Oko; Paweł Konieczny – przewodnik beskidzki (SKPG Kraków), ratownik GOPR (Zastępca Prezesa Zarządu Grupy Podhalańskiej GOPR); Robert Rokowski oraz Marcin Kacperek – międzynarodowi przewodnicy wysokogórscy  IVBV/UIAGM/IFMGA, Polskie Stowarzyszenie Przewodników Wysokogórskich.
Moderator dyskusji: Bogusław Kowalski – Polski Związek Alpinizmu.

Przed tym panelem odbędzie się interesujące spotkanie o prawie i kryminalistyce w górach:

15:10-16:10 – „Trawers w prawo, czyli o prawie i kryminalistyce w górach” – spotkanie z prawnikami Danielem Bracanovicem i Jędrzejem Kupczyńskim

Program festiwalu dostępny jest: tutaj.

 

„Prawne aspekty bezpieczeństwa w górach – turystyka, rekreacja, sport” – dostępna publikacja

Na stronie internetowej Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK dostępne jest już nieodpłatnie przygotowana pod moją redakcją publikacja pt. Prawne aspekty bezpieczeństwa w górach – turystyka, rekreacja, sport” (Kraków 2013). Zawiera ona dziewiętnaście następujących opracowań:

Leszek F. Korzeniowski
Nauki o bezpieczeństwie – wprowadzenie do problematyki
Ireneusz C. Kamiński
Obowiązki państwa dotyczące wypadków związanych z uprawianiem turystyki górskiej – uwagi na kanwie decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Furdik przeciwko Słowacji
Paweł Czubik
Pomoc konsularna w razie wypadków turystów poza granicami RP
Krzysztof Felchner
Jak poruszać się po „mapach” przepisów dotyczących map (prawo autorskie, o dostępie do informacji publicznej, o infrastrukturze informacji przestrzennej, geodezyjne i kartograficzne)?
Jerzy Gospodarek
Pojęcie, rodzaje i funkcje szlaków turystycznych ze szczególnym uwzględnieniem szlaków górskich
Dominik Wolski
Obowiązek przewodnicki na obszarze parku narodowego obejmującego tereny górskie
Paweł Adamski, Anna Kolasińska, Zbigniew Witkowski
Co wynika z badań nielegalnej dyspersji w parkach narodowych?
Mikołaj Bielański, Piotr Cybula, Szymon Ziobrowski
Obszar uprawiania narciarstwa wysokogórskiego w Tatrzańskim Parku Narodowym a regulacje prawne
Marek Porzycki, Olena Sharvan
Prawo wykroczeń i prawo karne jako instrument zwalczania nielegalnego off-roadu – czy wskazane jest zaostrzenie przepisów?
Jerzy Raciborski
Bezpieczeństwo osób korzystających z usług stacji narciarskich
Michał Biliński
Problem prywatyzacji PKL S.A. z perspektywy bezpieczeństwa osób korzystających z jej usług
Piotr Łebek
Granice odpowiedzialności cywilnej organizatorów stoków narciarskich
Łukasz Cora
W kwestii tzw. zakazu uprawiania narciarstwa lub snowboardingu (wybrane aspekty materialno-procesowe zabezpieczenia porządku i bezpieczeństwa na zorganizowanych terenach narciarskich)
Wojciech Robaczyński
Cywilnoprawna odpowiedzialność narciarza
Jolanta Zatorska
Odpowiedzialność cywilna osób uprawiających sporty wysokogórskie we Francji
Małgorzata Serwach
Ubezpieczenia związane z turystyką górską
Mariusz Załucki
Problem ryzykownych i długotrwałych wypraw górskich a prawo rodzinne i spadkowe
Sabina Owsianowska
Bezpieczeństwo i aspekty prawne w przekazie informacyjnym organizatorów turystyki dzieci i młodzieży (na przykładzie turystyki górskiej)
Michał Kućka
Szczególna regulacja stanu wyższej konieczności w ustawie o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich

Link do publikacji: http://www.cotg.pttk.pl/bezpiecz/bezpieczenstwo_aspekty.pdf

„Prawo gór. Najsłynniejsze sprawy sądowe, które naznaczyły historię alpinizmu”

Nakładem wydawnictwa STAPIS ukazała się praca pt. „Prawo gór. Najsłynniejsze sprawy sądowe, które naznaczyły historię alpinizmu„. Jej autorem jest Augusto Golin.

Jak wskazuje wydawnictwo książka ta porusza sprawy, które naznaczyły historię alpinizmu. Autor w błyskotliwym stylu opisuje ekspedycje górskie i związane z nimi sprawy sądowe, zrealizowane przejścia i wydane orzeczenia, pozostawiając czytelnikowi ocenę mniej bohaterskiej strony tych, którzy w naszych oczach jawią się – i w dużej mierze rzeczywiście są – nadzwyczajnymi ludźmi.

Książkę można zamówić m.in. przez stronę internetową wydawnictwa.

Mec. Maciej Burda o prawnokarnych aspektach „Broad Peak”

Agencja nietowarzyska

Cytat dnia – Hołówka o Hugo-Baderze: „sprawia pan wrażenie człowieka, który zawsze improwizuje”

Sprawia pan wrażenie człowieka, który zawsze improwizuje

Prof. Jacek Hołówka (filozof i etyk) o Jacku Hugo-Baderze w wywiadzie pt. Gladiatorzy i harcerze, Gazeta Wyborcza z 16-17 sierpnia 2014 r. Wywiad był inspirowany książką J.Hugo-Badera pt. Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak. W związku z tą pracą pojawiły się zarzuty o plagiat: „zacytowane fragmenty pokazują swobodny stosunek znanego reportera do kwestii praw autorskich” – czytamy w artykule opublikowanym w Tygodniku Powszechnym pt. Jacek Hugo-Bader popełnił plagiat? Konkretniej sprawę ocenił prawnik, który przygotował ekspertyzę prawną: „W książce pana Jacka Hugo-Badera „Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak” znajdują się fragmenty splagiatowane z artykułu pana Bartka Dobrocha „Tryumf i dramat na Broad Peak”, który ukazał się na łamach „Tygodnika Powszechnego” 17 marca 2013 r.). Autor do problemu odniósł się w artykule Jacek Hugo-Bader: Prepraszam.

Prof. Jacek Hołówka w wywiadzie porównuje też autora tej książki do Andersena: „w książce (…) Panu jako autorowi przypadła rola Andersena, który mówi, że król jest nagi”. W wywiadzie z etykiem wspomniany wyżej głośny w mediach problem zarzutu plagiatu w ogóle się nie pojawia.

 

Pilotażowa akcja dobrowolnego ubezpieczenia dla turystów udających się w Tatry – czy odpowiednia ochrona?

Tatrzański Park Narodowy rozpoczął interesującą pilotażową akcję dobrowolnego ubezpieczenia dla turystów udających się w Tatry.

Składka jest niewielka – 50 groszy za osobę. Jeśli jednak projekt ten ma mieć także walor edukacyjny, to biorąc pod uwagę sumy ubezpieczenia mam istotne wątpliwości czy cel nie może zostać osiągnięty. Przykładowo suma ubezpieczenia w przypadku śmierci wynosi 10 tys. zł, a w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu 20 tys. zł (wariant I). 20 tys. to również suma ubezpieczenia w związku z akcją ratowniczą po stronie słowackiej (TANAP). Tymczasem koszty akcji ratowniczej po stronie słowackiej mogą wynosić nawet kilkadziesiąt tysięcy euro. Może się więc okazać, że to ubezpieczenia pokrywa tylko niewielką część uszczerbku lub kosztów, które turysta musi ponieść. Warto o tym pamiętać, także w kolejnych akcjach tego typu. W przeciwnym razie można mieć jedynie złudzenia odpowiedniej ochrony, a nie rzeczywistą ochronę odpowiadającą potrzebom turystów.

Piotr Cybula

PS: Rzecznik Ubezpieczonych (Facebook), 12.08.2014 r.: „Z tak niskimi sumami ubezpieczenia ta zaszczytna akcja może okazać się antyreklamą ubezpieczeń”.