RPO: najem krótkoterminowy wymaga pilnej regulacji

Pismem z dnia 23 czerwca 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Rozwoju i Technologii z wnioskiem o podjęcie działań w celu pilnej regulacji najmu krótkoterminowego.

Poniżej zamieszczam komunikat w tej sprawie RPO oraz wspomniane pismo:

  • Mieszkańcy atrakcyjnych miast coraz częściej skarżą się, że tzw. najemcy krótkoterminowi nie przestrzegają ani zasad porządku domowego, ani zasad współżycia społecznego
  • Zakłócają oni spokój dniem i nocą;  dochodzi do zanieczyszczania i dewastowania  klatek schodowych oraz terenów wokół budynków 
  • Dochodzą do tego obawy o bezpieczeństwo, bo zachowania osób wynajmujących apartamenty, niekiedy będących pod wpływem alkoholu i innych środków odurzających, są agresywne i nieprzewidywalne
  • Problem nasila się w sezonie letnim, a wciąż nie ma przepisów, które chroniłyby prawa stałych mieszkańców  
Czytaj dalej

Jakie prawa ma klient biura podróży w przypadku odwołania imprezy turystycznej?

Ostatnio coraz częściej słychać o przypadkach odwoływania imprez turystycznych przez organizatorów turystyki. Ma to najczęściej związek z problemami z lotami. Poniżej przedstawiam informację o tym, jakie prawa w takiej sytuacji mają klienci, a jakie obowiązki organizatorzy turystyki i przewoźnicy.

Odwołanie imprezy turystycznej przez organizatora turystyki uregulowane jest w art. 47 ust. 5 i 6 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Biorąc pod uwagę jego treść, w praktyce możemy mieć do czynienia z trzema przypadkami. W pierwszym i drugim przypadku organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu całość wpłat i opłat poniesionych z tytułu imprezy turystycznej, podróżny nie może jednak żądać dodatkowego odszkodowania i zadośćuczynienia. W trzecim przypadku powinien taki zwrot otrzymać, a dodatkowo może żądać odszkodowania lub zadośćuczynienia (jeśli poniósł szkodę majątkową lub niemajątkową). Wskazany zwrot wpłaty i opłat w każdym przypadku powinien nastąpić do 14 dni od odwołania imprezy.

Po pierwsze, organizator turystyki może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie o udział w imprezie turystycznej, a organizator turystyki powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej w terminie określonym w umowie o udział w imprezie turystycznej, lecz nie później niż na: a) 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej ponad 6 dni, b) 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej 2-6 dni, c) 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej krócej niż 2 dni. Przeważnie organizatorzy turystyki określają wskazaną liczbę osób biorąc pod uwagę opłacalność organizacji wyjazdu. Czasami jednak można odnieść wrażenie, że motywem w tym zakresie jest także chęć uchylenia się od odpowiedzialności za odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Dzieje się tak w sytuacji gdy organizator turystyki limity te określa bardzo wysoko (np. jeśli w samolocie byłoby 200 miejsc, a organizator określa tę liczbę na 195). W takich przypadkach można mieć wątpliwości, czy przepis ten nie jest nadużywany przez organizatorów turystyki, co zasługuje na odrębny wpis.

Czytaj dalej

„Kryzys na lotniskach odbije się na planach wakacyjnych, a odszkodowania niepewne” – komentarz dla portalu Prawo.pl

W opublikowanym na portalu Prawo.pl artykule pt. Kryzys na lotniskach odbije się na planach wakacyjnych, a odszkodowania niepewne zawarta została moja wypowiedź odnosząca się do praw podróżnych w sytuacji problemów związanych z utrudnieniami na lotniskach. Zwracam uwagę, że w niektórych przypadkach odpowiedzialność może ponosić nie tylko przewoźnik lotniczy, ale również organizator turystyki. Choć sam tytuł artykułu może zniechęcać do dochodzenia praw podróżnych, warto dokonać oceny, jakie mamy prawa w takich sytuacjach (przedsiębiorcy nie zawsze o nich prawidłowo informują) i w niektórych przypadkach z pewnością warto ich dochodzić, nawet na drodze sądowej.

Artykuł dostępny jest nieodpłatnie na stronie portalu: Prawo.pl.

Piotr Cybula

Sejm przyjął ustawę umożliwiającą promocję Polski przez kluby sportowe

23 czerwca 2022 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej oraz ustawy o grach hazardowych. Polska Organizacja Turystyczna będzie mogła realizować zadania dotyczące promocji Polski przez kluby sportowe, które biorą udział w międzynarodowych rozgrywkach sportowych.

Najważniejsze rozwiązania tej ustawy:

  • POT będzie mogła podjąć współpracę z klubami sportowymi, które biorą udział w międzynarodowych rozgrywkach sportowych.
  • Realizacja tego zadania będzie odbywać się na podstawie umowy z ministrem sportu i turystyki, który będzie mógł udzielić POT dotacji z budżetu państwa. POT od ponad 20 lat realizuje zadania związane z wszechstronną promocją Polski. Posiada odpowiednie zasoby, kompetencje i know-how do tworzenia przestrzeni dla współpracy sportu i turystyki.
  • POT będzie współpracować z klubami sportowymi w ramach takich dyscyplin, jak piłka nożna, koszykówka, piłka ręczna, siatkówka czy hokej – w kategorii kobiet i mężczyzn.
  • Analiza obejmująca m.in. strukturę europejskich rozgrywek pucharowych oraz sportowe rankingi międzynarodowe wskazuje, że w sezonie 2022/2023 w programie może uczestniczyć ok. 45 drużyn sportowych. Ostateczna ich liczba będzie jednak zależeć od efektów naboru przeprowadzanego przez POT, tak by efektywnie realizować cele promocyjne.
  • Kluby sportowe, które będą chciały uczestniczyć w programie, muszą być w danym sezonie reprezentantami Polski w rozrywkach o europejskie puchary.
  • Nowe przepisy przewidują także możliwość zasilania Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (FRKF) w środki pochodzące z budżetu państwa. Chodzi o zwiększenie wsparcia na zadania FRKF, w tym przekazywanego na rozwój infrastruktury sportowej i dofinansowanie inwestycji obejmujących obiekty sportowe.
  • W 2022 r. umożliwiona zostanie również zmiana planu finansowym Centralnego Ośrodka Sportu i zwiększenie kwoty dotacji na realizację zadań związanych z zapewnieniem warunków organizacyjnych, ekonomicznych i technicznych do szkolenia sportowego. Chodzi o utrzymanie obiektów sportowych i zarządzanie nimi oraz przygotowanie kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich i paraolimpijskich czy mistrzostwach Europy lub świata.

Informacja o procesie legislacyjnym: sejm.gov.pl.

„#NaUrlopie – bezpański bagaż” – informacja UOKiK, która może wprowadzać pasażerów w błąd

Na stronie internetowej UOKiK pojawiła się informacja pt. #NaUrlopie – bezpański bagaż” Wynika z niej, co powinien zrobić pasażer w przypadku gdy po przylocie okaże się, że bagaż pasażera nie doleciał lub został uszkodzony. Abstrahując od szerszego odniesienia się do niej muszę zauważyć, że informacja ta jest niepełna i może prowadzić do nietrafnych decyzji konsumenckich. Jako taka powinna być uzupełniona/zmodyfikowana.

Na czym polega problem? UOKiK ogranicza swoje rozważania wyłącznie do odpowiedzialności i obowiązków przewoźnika. Tymczasem bardzo często, zwłaszcza w okresie wakacyjnym, przelot jest częścią imprezy turystycznej. W takim przypadku do sytuacji podróżnych znajdują zastosowanie również przepisy ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. I wówczas oprócz odpowiedzialności przewoźnika w grę może wchodzić odpowiedzialność organizatora turystyki, o czym nie można zapominać. O takiej przykładowej sytuacji wspominałem przykładowo w niedawnej informacji pt. SR w Łodzi: organizator turystyki odpowiada względem podróżnego za opóźniony bagaż.

Zwracam na to uwagę także z tego powodu, że niektórzy organizatorzy turystyki w takich sytuacjach uchylają się zupełnie od odpowiedzialności, przyjmując, że odpowiedzialność za to ponosi wyłącznie linia lotnicza. Problem ten niestety występuje od lat i nie są to pojedyncze przypadki. Moim zdaniem praktyki organizatorów turystyki polegające na uchylaniu się od odpowiedzialności za działania i zaniechania podwykonawców mogą być uznane za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Zamiast podejmować takie działania UOKiK zamieszcza wskazaną informację, która jak wskazałem może prowadzić konsumentów do mylnej oceny na temat ich sytuacji prawnej. Tak UOKiK nie powinien informować podróżnych/konsumentów.

Piotr Cybula

Rzecznik Praw Pasażerów? Nie polecam

Nasze państwo chciało zreformować dochodzenie przez pasażerów roszczeń wynikających z rozporządzenia UE nr 261/2004. Rozporządzenie to reguluje prawa pasażerów w przypadku opóźnienia, odwołania i niewpuszczenia pasażera na pokład, wynikającego najczęściej z tzw. overbookingu.

Dlaczego zreformowano? Bo skarg było dużo, co wpływało także na długość postępowania. Miało być szybciej i lepiej. Okazało się, że istniejące problemy nie zniknęły, a powstały nowe, z uwagi na słabość nowej procedury w porównaniu do poprzedniej. Na stronie internetowej Rzecznika Praw Pasażerów od początku powołania tej instytucji pojawiają się komunikaty jak poniżej. Poniższy pochodzi z obecnego miesiąca. Jak widać nawet ograniczenie ruchy lotniczego będące skutkiem pandemii nie wpłynęło istotnie na poprawę sytuacji.

O problemie trzeba przypominać, bo nie został on rozwiązany, a pokazuje słabość naszego państwa i sposób traktowania praw podróżnych, będących najczęściej konsumentami. Bez wzmocnienia finansowego i kadrowego nic się nie zmieni. Jeśli to nie nastąpi i tak ma funkcjonować nasze państwo to może lepiej tę procedurę zlikwidować, pozostawiając podróżnym możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej?

TSUE: uprawnienia przewidziane w dyrektywie PNR powinny być ograniczone do tego, co jest ściśle niezbędne

21 czerwca 2022 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-817/19, dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, wykrywania ich i ścigania. W wyroku tym TSUE uznał, że poszanowanie praw podstawowych wymaga, aby uprawnienia przewidziane w tej dyrektywie były ograniczone do tego, co jest ściśle niezbędne.

Poniżej zamieszczam wydany w tej sprawie komunikat prasowy TSUE:

Wyrok w sprawie śmiertelnego wypadku na stacji narciarskiej w Bukowinie Tatrzańskiej

W lutym 2020 r. doszło do tragedii na stacji narciarskiej w Bukowinie Tatrzańskiej. Zerwany dach z prowizorycznej wypożyczalni zabił trzy osoby. Zginęła matka i jej dwie córki.

W sprawie karnej związanej z tym wypadkiem 13 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wydał wyrok. Sąd skazał trzech mężczyzn winnych tego zdarzenia na kary pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku i sześciu miesięcy bezwzględnego więzienia oraz zapłatę zadośćuczynienia na rzecz ojca i męża w kwocie 1,5 mln zł.

Dwóch z nich właściciele wypożyczalni, trzeci to właściciel firmy budowlanej wykonującej prace polegające na przystosowaniu naczepy samochodowej do wypożyczalni sprzętu narciarskiego.

W uzasadnieniu wyroki sędzia podała, że: „zerwany dach został wykonany niezgodnie z obowiązującymi normami i przepisami sztuki budowlanej, a także nieadekwatnie do panujących tam warunków pogodowych. Biegły stwierdził, że konstrukcja dachu była zaledwie położona na naczepie”. Wyrok jest nieprawomocny.

RPO apeluje o minimalizację ujemnych następstw dla przedsiębiorców w związku z zakazem pobytu w Białowieży

  • Hotelarze z Podlasia skarżą się na utrzymywany zakaz pobytu w strefie nadgranicznej,  m.in. w kontekście zaczynającego się sezonu turystycznego
  • Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek pyta ministra rozwoju i technologii Waldemara Budę o działania dla zminimalizowania ujemnych następstw tego zakazu wobec przedsiębiorców  

Do Biura RPO wpłynął wniosek przedsiębiorcy z Podlasia z branży hotelarskiej, złożony w imieniu grupy przedsiębiorców z Białowieży, dotyczący podjęcia przez MRiT stosownych działań zmierzających do pozyskania środków pomocowych z Unii Europejskiej.

Rzecznik jest szczególnie zainteresowany rozwiązaniem problemów przedsiębiorców z Podlasia, spowodowanych zakazem przebywania w strefie nadgranicznej przyległej do granicy z Republiką Białorusi. 

W związku m.in. z tą niezwykle trudną sytuacją Marcin Wiącek skierował wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów i ponowne pismo do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji –  kiedy okazało się, że inne resorty uznały się za niewłaściwe w sprawie.

RPO wskazywał w nich, że branży turystycznej Podlasia grozi zapaść wobec przedłużania zakazu pobytu w strefie przygranicznej w związku z sytuacją migracyjną. A wizerunek regionu, w tym Puszczy Białowieskiej, jako zielonych płuc Polski był budowany latami; teraz trzeba będzie go odbudowywać. Mur budowany na polsko-białoruskiej granicy będzie miał zaś katastrofalne skutki nie tylko dla turystyki, przyczyni się także do dewastacji puszczy.

Minister Finansów odpowiedział, że dokonuje zmian w budżecie państwa na wnioski Wojewodów Podlaskiego oraz Lubelskiego. Środki są wypłacane przedsiębiorcom na podstawie decyzji wojewodów ws. udzielenia przedsiębiorcom pomocy publicznej. Wg MF to zaś MSWiA powinno podjąć ewentualną zmianę prawa w celu rozszerzenia beneficjentów ustawy o rekompensacie o podmioty spoza obszaru objętego zakazem przebywania, a dotknięte konsekwencjami ograniczeń.

RPO prosi zatem min. Waldemara Budę o informacje co do sposobu rozpoznania wniosku przedsiębiorców z Białowieży. Zwraca się także o podanie, jakie inne działania zostały podjęte lub są planowane w celu minimalizacji ujemnych dla przedsiębiorców następstw zakazu przebywania.

Powyższa informacja stanowi komunikat RPO z 31 maja 2022 r.

Dyskusja o nowej regulacji usług hotelarskich

W piątek 3 czerwca 2022 r. odbędzie się wspomniana już w tym miejscu konferencja pt. „Publicznoprawne i prywatnoprawne uwarunkowania działalności hotelarskiej w dobie zmian”. Jej organizatorem jest Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach.

W jej ramach odbędzie się m.in. dyskusja na temat proponowanych zmian regulacji usług hotelarskich. W tym zakresie w pierwszym panel dr Dominik Borek przedstawi referat pt. „Założenia do ustawy o rodzajach usług turystycznych – dyskusja nad obszarem usług zakwaterowania”, a ja będę miał przyjemność przedstawić referat pt. „Propozycja regulacji usług hotelarskich w świetle założeń do projektu ustawy o rodzajach usług turystycznych”.

Poniżej zamieszczam program konferencji:

10.00 Inauguracja konferencji – JM Rektor GWSH prof. dr hab. Krzysztof Szaflarski

10.15 Słowo wprowadzające – Andrzej Gut-Mostowy, Sekretarz Stanu, Ministerstwo Sportu i Turystyki

10.30 Słowo wprowadzające – prof. dr hab. Andrzej Bisztyga, GWSH

Panel I – moderator, dr Katarzyna Płonka-Bielenin (GWSH)

1.         Dr Dominik Borek (MSiT), Założenia do ustawy o rodzajach usług turystycznych- dyskusja nad obszarem usług zakwaterowania – 30 min.

2.         Dr Aleksandra Gawrysiak-Zabłocka (UKSW), Prawa przedsiębiorców świadczących usługi hotelarskie wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/1150 (rozporządzenia P2B) – 30 min.

3.         Dr Piotr Cybula (AWF Kraków), Propozycja regulacji usług hotelarskich w świetle założeń do projektu ustawy o rodzajach usług turystycznych – 30 min.

Dyskusja – 20 min.

Panel II – moderator, dr Dominik Wolski (GWSH)

Panel przedsiębiorców turystycznych  – 60 min.

Przedstawiciele:

  1. Tomasz Pieniążek, IGHP
  2. Krzysztof Szadurski, IGHP
  3. Michał Szeftel, Polska Federacja Campingu i Caravaningu
  4. Katarzyna Turosieńska, PIT

 Panel III – moderator, dr Katarzyna Płonka-Bielenin (GWSH)

  1. Urszula Dziedzic, Andrzej Trojanowski (NIK), Sytuacja przedsiębiorców prowadzących Miejsca Przyjazne Rowerzystom Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo – spostrzeżenia na podstawie ustaleń kontroli Najwyższej Izby Kontroli (NIK) – 30 min.
  • Dr Aleksandra Stopova-Kozioł (GWSH), Zawieranie umów na odległość w ramach usług turystycznych na tle wyroku TSUE C – 249/21″
  • Dr Dominik Wolski (GWSH), Zmiany w przewodnictwie turystycznym – dokąd zmierzamy? – 30 min.

Dyskusja – 20 min.

Zakończenie konferencji – dr Katarzyna Płonka Bielenin/dr Dominik Wolski

Więcej informacji o konferencji na stronie organizatora: GWSH.

Piotr Cybula