Parlament Europejski poparł zmianę dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych

W czwartek 12 lipca Parlament Europejski zatwierdził zmiany przepisów dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Kolejnym krokiem będzie przyjęcie zmian przez Radę. Następnie tekst zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym i wejdzie w życie. Państwa członkowskie UE będą miały 28 miesięcy od daty wejścia w życie na transpozycję nowych przepisów do prawa krajowego oraz kolejne 6 miesięcy na rozpoczęcie stosowania nowych przepisów.

Poniżej zamieszczam komunikat PE:

„W czwartek posłowie do PE zatwierdzili zmienione przepisy dotyczące imprez turystycznych, zwiększające ochronę podróżnych, dzięki wnioskom wyciągniętym z pandemii i głośnych bankructw.

Zaktualizowana dyrektywa, która została już wstępnie uzgodniona z państwami członkowskimi UE, wyjaśnia, które wycieczki i usługi można uznać za imprezę turystyczną, wprowadza przepisy dotyczące korzystania z voucherów i określa warunki, na jakich klienci mogą bezpłatnie anulować plany podróży.

Definicja imprezy turystycznej

Nowe przepisy powinny ułatwić ustalenie, które kombinacje usług turystycznych stanowią pakiet. Decyduje o tym przede wszystkim moment i sposób rezerwacji kombinacji usług. Na przykład w przypadku zakupu online, gdzie powiązane procesy rezerwacji umożliwiają łączenie usług oferowanych przez różnych przedsiębiorców, będą one uznawane za pakiet, jeśli pierwszy przedsiębiorca przekaże dane osobowe podróżnego pozostałym przedsiębiorcom, a umowa na wszystkie usługi zostanie zawarta w ciągu 24 godzin.

Jeśli organizator podróży zaproponuje klientowi rezerwację dodatkowych usług, klient musi zostać poinformowany, jeśli nie byłyby one częścią pakietu z wcześniej zarezerwowanymi usługami.

Vouchery

Zaktualizowana dyrektywa wprowadza zasady dotyczące korzystania z bonów (voucherów), które były powszechnie stosowane podczas pandemii. Konsumenci będą mieli prawo odmówić przyjęcia bonu i zażądać zwrotu kosztów w ciągu 14 dni. Vouchery mogą być ważne maksymalnie przez 12 miesięcy, a klienci muszą otrzymać zwrot kosztów za wszelkie całkowicie lub częściowo niewykorzystane i nieważne vouchery. Firmy nie mogą ograniczać wyboru usług turystycznych dla posiadaczy voucherów.

Opłaty za anulowanie podróży

Zgodnie z obowiązującymi przepisami klienci mogą anulować swoje plany podróży bez ponoszenia opłat za anulowanie lub kar, jeśli w miejscu docelowym podróży wystąpią nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności. Teraz zostanie to rozszerzone na nieuniknione i nadzwyczajne zdarzenia, zarówno te mające miejsce w miejscu wyjazdu, jak i te, które mogą mieć znaczący wpływ na podróż. Ustalenie, czy okoliczności są wystarczająco poważne, aby uzasadnić bezpłatne anulowanie, będzie dokonywane indywidualnie dla każdego przypadku. Oficjalne zalecenia dotyczące podróży mogą służyć jako wskazówki w tym zakresie.

Terminy rozpatrywania skarg i dokonywania zwrotów kosztów

W przypadku otrzymania skargi dotyczącej usługi organizatorzy wycieczek będą musieli potwierdzić jej otrzymanie w ciągu 7 dni i udzielić uzasadnionej odpowiedzi w ciągu 60 dni. W przypadku upadłości organizatora wycieczki klienci będą musieli otrzymać zwrot kosztów za odwołane usługi z gwarancji na wypadek niewypłacalności w ciągu 6 miesięcy (9 miesięcy w przypadku bardzo złożonych upadłości). Standardowy 14-dniowy termin zwrotu kosztów za odwołanie podróży pozostanie bez zmian.

Parlament przyjął dyrektywę 537 głosami za, 2 przeciw, przy 24 wstrzymujących się.

Cytat

Po głosowaniu sprawozdawca Alex Agius Saliba (S&D, MT) powiedział: „Zaktualizowane przepisy będą chronić konsumentów w przypadku problemów z zorganizowaną wycieczką. W przypadku nadzwyczajnych okoliczności, które mają wpływ na jakąkolwiek część podróży, podróżni będą mogli ją anulować i otrzymać pełny zwrot kosztów. Akceptacja bonów przez konsumentów pozostanie dobrowolna, a konsumenci będą mogli zamiast tego zażądać zwrotu pieniędzy. Biura podróży będą miały obowiązek odpowiadać na skargi w ciągu 60 dni, a solidna ochrona przed niewypłacalnością zapewni, że w przypadku upadłości straty finansowe nie zostaną przeniesione na rodziny”.

Kolejne kroki

Rada musi teraz również formalnie przyjąć przepisy. Tekst zostanie następnie opublikowany w Dzienniku Urzędowym i wejdzie w życie. Państwa członkowskie UE będą miały 28 miesięcy od daty wejścia w życie na transpozycję nowych przepisów do prawa krajowego oraz kolejne 6 miesięcy na rozpoczęcie stosowania nowych przepisów”.

Tekst dostępny jest: tutaj (na razie w języku angielskim)

„Instrumenty ochrony praw pasażerów lotniczych w kontekście globalizacji usług transportowych” – nowa publikacja

Nakładem Oficyny Wydawniczej Uczelni Łazarskiego ukazała się monografia pt. „Instrumenty ochrony praw pasażerów lotniczych w kontekście globalizacji usług transportowych”. Jest ogólnodostępna na stronie uczelni (tutaj).

Komunikat w sprawie uruchomienia wypłat z Turystycznego Funduszu Pomocowego w związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie

Ministerstwo Sportu i Turystyki w związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie 4 marca 2026 r. zamieściło na swojej stronie internetowej poniższy komunikat informujący o uruchomieniu Turystycznego Funduszu Pomocowego. Jak ogłosiło „W chwili obecnej wsparcie dotyczy imprez turystycznych, które miały rozpocząć się w okresie od 28 lutego 2026 r. do 27 marca 2026 r.” co ma znaczenie w kontekście rozliczeń między organizatorami turystyki a podróżnymi.
 

„W związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie uruchamiamy wypłaty z Turystycznego Funduszu Pomocowego.

Grafika z granatowym tłem i dużym napisem: "Komunikat Ministerstwa Sportu i Turystyki".

Minister Sportu i Turystyki, w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki, uznał, że w związku z wybuchem działań zbrojnych w części państw Bliskiego Wschodu wystąpiły tzw. nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu ustawy o imprezach turystycznych.
 
Dotyczy to następujących państw:

  • Arabia Saudyjska, 
  • Bahrajn, 
  • Iran, 
  • Izrael, 
  • Jordania, 
  • Katar, 
  • Kuwejt, 
  • Liban, 
  • Oman, 
  • Palestyna oraz 
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie. 

W związku z tym możliwe jest uruchomienie środków z Turystycznego Funduszu Pomocowego na zwroty dla podróżnych za imprezy turystyczne, które nie odbyły się lub nie odbędą się z powodu tej sytuacji. 

W chwili obecnej wsparcie dotyczy imprez turystycznych, które miały rozpocząć się w okresie od 28 lutego 2026 r. do 27 marca 2026 r.
 
Odstąpienie od umowy przez podróżnego lub rozwiązanie umowy przez organizatora turystyki – w przypadku wyjazdów realizowanych na terytorium wskazanych państw lub z przesiadką/międzylądowaniem na ich terytorium – może nastąpić w terminie od 28 lutego do 27 marca 2026 r. 

Wnioski o wypłatę z Turystycznego Funduszu Pomocowego podróżni oraz organizatorzy turystyki mogą składać do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego od 5 marca 2026 r., nie później niż w ciągu 14 dni od dnia poinformowania o odstąpieniu od umowy lub jej rozwiązaniu”.

„Zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku niezgodności usługi turystycznej z umowy” – obrona pracy doktorskiej

Jak informuje Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 11 marca 2026 r. odbędzie się obrona pracy doktorskiej mgr. Roberta Czekaja pt. „Zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku niezgodności usługi turystycznej z umową”.

Praca wraz z recenzjami dostępna jest na stronie internetowej UAFM.

TSUE: w przypadku odwołania lotu zwrot ceny biletu lotniczego musi obejmować prowizję pobraną przez pośrednika

W wyroku z 15 stycznia 2026 r. TSUE orzekł, że w przypadku odwołania lot zwrot ceny biletu lotniczego musi obejmować prowizję pobraną przez pośrednika w momencie dokonywania zakupu. Orzeczenie dotyczy rozporządzenia UE nr 261/2004. Poniżej informacja prasowa TSUE.

„Turystyka szkolna. Aspekty prawne” – I Forum Prawa Turystycznego (Kraków, 17-18 kwietnia 2026 r.)

W dniach 17-18 kwietnia 2026 r. mam przyjemność organizować wraz z Centralnym Ośrodkiem Turystyki Górskiej PTTK konferencję pt. „Turystyka szkolna. Aspekty prawne”. Konferencja ta jednocześnie zainicjuje inicjatywę cyklicznego Forum Prawa Turystycznego, jakiej w moim przekonaniu w naszym kraju brakowało. Pomysł jej organizacji spotkał się najpierw z życzliwym przyjęciem ze strony Prezesa PTTK a jednocześnie dyrektora COTG PTTK w Krakowie Pana Jerzego Kapłona, a następnie za strony osób, którym przedstawiłem propozycję wygłoszenia referatu i przedstawienia artykułu, którym jednocześnie bardzo dziękuję za jej przyjęcie.

Dotychczas na konferencję tę zgłoszone zostały poniższe wystąpienia (ich lista nie jest jeszcze zamknięta):

  1. Adamski Paweł (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Tomasz Banasik (Akademia WSB), Turystyka szkolna w lasach – zalety i ograniczenia
  2. Alejziak Bożena (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Aksjologiczne aspekty turystyki szkolnej
  3. Borek Dominik (SGH, MSiT), Wsparcie turystyki szkolnej w programach finansowanych przez ministra właściwego ds. turystyki – aspekty administracyjnoprawne
  4. Cora Łukasz (Uniwersytet Gdański), Zatrzymanie ucznia przez Policję podczas wycieczki szkolnej. Aspekty prawne
  5. Cybula Iwona (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Kontrola autokarów oraz kierowców przed wycieczką szkolna. Aspekty organizacyjnoprawne
  6. Cybula Piotr (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie, radca prawny), Turystyka szkolna o organizacja imprez turystycznych w świetle ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
  7. Ćwikła Leszek (KUL), Rola władz państwowych w rozwoju turystyki szkolnejw Polsce w latach 1918-1939
  8. Gawrysiak-Zabłocka Aleksandra (UKSW),Dokumenty podróży uczniów polskich szkół uczestniczących w zagranicznych wycieczkach szkolnych
  9. Kłosowski Karol (Urząd Transportu Kolejowego), Turystyka szkolna a transport kolejowy. Prawa i obowiązki stron umowy przewozu
  10. Korzeniowski Łukasz (Stowarzyszenie Umarłych Statutów), O wykluczaniu uczniów z udziału w wycieczkach szkolnych
  11. Koszowski Michał (radca prawny), Turystyka szkolna a wychowanie w trzeźwości
  12. Leciak Michał (UMK, radca prawny),Przewodnik turystyczny wycieczki szkolnej – prawa i obowiązki z perspektywy prawnokarnej
  13. Mostowik Piotr (Uniwersytet Jagielloński), Władza rodzicielska i opieka nad dzieckiem a wycieczki szkolne
  14. Pilich Mateusz (Uniwersytet Warszawski, adwokat),Odpowiedzialność cywilna, pracownicza i dyscyplinarna kierownika i opiekuna wycieczki szkolnej
  15. Piskozub Piotr (UMCS, radca prawny), Organizacja wypoczynku dla dzieci
    i młodzieży jako forma pomocy społecznej oraz aspekt realizacji gminnego programu profilaktycznego
  16. Raciborski Jerzy (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Charakter prawny zgody dyrektora szkoły na zorganizowanie wycieczki
  17. Sala-Szczypiński Marcin (UKEN, radca prawny), Nadzór sanitarno-epidemiologiczny nad zorganizowanym wypoczynkiem młodzieży
  18. Sondel Krzysztof (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Szkolna turystyka aktywna w świetle prawa polskiego
  19. Szpyt Kamil (UAFM w Krakowie, radca prawny), Sztuczna inteligencja (AI)
    a wycieczki szkolne. Aspekty prawne
  20. Wolski Dominik (Akademia Leona Koźmińskiego, radca prawny), Prawne aspekty wycieczek szkolnych w górach
  21. Wilk Krzysztof (radca prawny), Wycieczka szkolna a wyjście grupowe uczniów. Różnice organizacyjnoprawne
  22. Zając Dominik (UJ), Obowiązki opiekuna w sytuacji stwierdzenia posiadania przez ucznia narkotyków podczas wycieczki szkolnej w świetle prawa polskiego
  23. Ziemiak Michał (UMK, Rzecznik Finansowy, radca prawny),Turystyka szkolna

Konferencja jest jeszcze w trakcie organizacji, wszelkie szczegóły (w tym dotyczące zasad zgłaszania udziału) będę zamieszczał m.in. w tym miejscu: „Turystyka szkolna. Aspekty prawne” (informacja pojawi się również na stronie COTG PTTK). Konferencja będzie również dostępna on line.

Bardzo zależy mi, żeby konferencja mimo swego naukowego wymiaru uwzględniała również potrzeby i stanowiska ze strony praktyki. Gdyby ktoś z Państwa był zainteresowany przedstawieniem własnego stanowiska (lub stanowiska jakiejś organizacji) dotyczącego wybranych aspektów prawnych z zakresu turystyki szkolnej prosiłbym o jego przesłanie na adres: piotr.cybula@awf.krakow.pl. Stanowiska te następnie postaram się zebrać (jeśli pojawią się) i zamieścić we wskazanym miejscu: „Turystyka szkolna. Aspekty prawne”, jak również przekazać Autorom wskazanych wystąpień (którzy będą w ten sposób mogli je uwzględnić w swoich wystąpieniach).

dr Piotr Cybula

„Turystyka przyszłości – badania, gospodarka, prawo” – konferencja w Senacie (2 grudnia 2025 r.)

2 grudnia 2025 r. w Senacie odbyła się ogólnopolska konferencja „Turystyka przyszłości – badania, gospodarka, prawo” zapowiadana wcześniej wielokrotnie przez wiceministra Ireneusza Rasia. Podczas konferencji zostały przedstawione m.in. projekty Ministerstwa Sportu i Turystyki, w tym regulacje dotyczące najmu krótkoterminowego.

Nagranie konferencji:

 retransmisja posiedzenia – cz. 1

 retransmisja posiedzenia – cz. 2

„Uszkodzony lub opóźniony bagaż? Prezes UOKiK stawia zarzuty PLL LOT”

Do UOKiK wpłynęły sygnały dotyczące reklamacji bagażowych osób podróżujących Polskimi Liniami Lotniczymi LOT. Konsumenci skarżą się na problemy z rozpatrywaniem reklamacji w przypadku uszkodzonego lub opóźnionego bagażu. Prezes UOKiK postawił spółce zarzuty naruszania zbiorowych interesów konsumentów.  

Nie ponosimy odpowiedzialności

Na swojej stronie internetowej LOT informował pasażerów, że nie ponosi odpowiedzialności za zniszczenie bagażu wynikające z jego eksploatacji, np. wgniecenia, otarcia, zarysowania. Takie stanowisko przekazywała konsumentom także firma DOLFI 1920, z którą LOT współpracuje w zakresie rozpatrywania reklamacji. Tymczasem Konwencja Montrealska, która reguluje zasady postępowania w razie szkód wyrządzonych pasażerom, bagażom lub towarom podczas podróży międzynarodowych i zapewnia jednolite zasady dotyczące międzynarodowego przewozu lotniczego, nie przewiduje wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika w takich przypadkach – reguluje jedynie termin na wniesienie reklamacji.

Przewoźnik informował również, że w przypadku opóźnienia w dostarczeniu bagażu gwarantuje zwrot jedynie, gdy lot odbywał się poza kraj zamieszkania, do wysokości
100 dolarów na osobę, za określone rzeczy. Mogły to być wyłącznie najpotrzebniejsze produkty: artykuły toaletowe, bielizna, ubrania. Kosmetyki i inne rzeczy niebędące artykułami pierwszej potrzeby nie mogły być refundowane. Tymczasem obowiązujące przepisy nie ograniczają odpowiedzialności przedsiębiorcy jedynie do rekompensaty za zakup tak wąskiej grupy produktów. Ponadto nie uzależniają tej odpowiedzialności od miejsca, do którego nastąpiło opóźnienie.

–  Przedsiębiorca nie może przyznawać konsumentom mniej praw, niż wynika to z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Taką praktykę mogły stosować Polskie Linie Lotnicze LOT, dlatego wszcząłem postępowanie przeciwko temu przedsiębiorcy. To niejedyne nasze działania na rynku lotniczym, przyglądamy się także innym przewoźnikom, zaś zarzuty w podobnych praktykach usłyszały wcześniej linie lotnicze Wizz Air i Enter Air – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Reklamacja? Z kompletem dokumentów i danych

LOT wprowadzał podróżnych w błąd, informując o dużej liczbie dokumentów i danych niezbędnych do rozpatrzenia reklamacji za uszkodzony lub opóźniony bagaż. Przewoźnik wymagał: opisu szkody,numeru protokołu szkody lub opóźnienia bagażu/PIR, numeru biletu lub wydruku z numerem rezerwacji, kart pokładowych, wywieszki bagażowej, zdjęć uszkodzonego bagażu, rachunku za zakup lub naprawę bagażu, rachunków potwierdzających wartość zagubionych lub zniszczonych rzeczy.

Tymczasem zgodnie z przepisami takie dane i dokumenty nie są niezbędne do złożenia reklamacji. Przedsiębiorca nie może od tego uzależniać jej rozpatrzenia. Takie praktyki mogą powodować, że podróżni rezygnują z dochodzenia swoich praw.

Jeśli zarzuty Prezesa UOKiK się potwierdzą, PLL LOT grozi kara do 10 proc. obrotów za każdą z zakwestionowanych praktyk.

Urząd monitoruje również działania innych linii lotniczych. Trwają postępowania wobec Enter Air oraz Wizz Air.

Źródło: powyższa informacja stanowi komunikat UOKiK z 17 listopada 2025 r.

I Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Turystyka i rekreacja w badaniach naukowych i praktyce. Tradycje i współczesne wyzwania” (Kraków, 11-13 czerwca 2026 r.)

Wydział Turystyki i Rekreacji Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie, na którym mam przyjemność pracować, w czerwcu następnego roku organizuje konferencję pt. „Turystyka i rekreacja w badaniach naukowych i praktyce. Tradycje i współczesne wyzwania”. Wśród poruszanych zagadnień będą również tematy dotyczące prawa. Szczegóły poniżej:

„Introduction to European Union Transport Law” – nowa publikacja

Ukazało się czwarte wydanie publikacji pt. „Introduction to European Union Transport Law”, której autorami są: argherita Colangelo, Francesco Morandi, Vincenzo Zeno-Zencovich. Książka w wersji elektronicznej dostępna jest nieodpłatnie (tutaj).