„Wymuszony” voucher – sposób Belgów na zwroty wpłat podróżnym przez organizatora w sytuacji epidemii koronawirusa

W związku z kryzysem wynikającym z epidemii koronawirusa w Belgii dopuszczono „wymuszony” voucher od organizatora dla podróżnych, zamiast przysługującym im zwrotów zapłaconych kwot z tytułu umów o udział w imprezie turystycznej.

Możliwość taka została uzależniona od spełnienia kilku warunków: 1) voucher odpowiada zapłaconej sumie przez podróżnego; 2) jego wystawienie dla podróżnego nie rodzi dla niego dodatkowych kosztów; 3) jest ważny przynajmniej 1 rok; 4) na voucherze znajduje się informacja, że został wystawiony w związku z kryzysem wywołanym koronawirusem.

bon

Przypomnę, że zgodnie z dyrektywą 2015/2302:

2. Niezależnie od ust. 1 podróżny ma prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia jakiejkolwiek opłaty za rozwiązanie w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które to okoliczności w znaczącym stopniu wpływają na realizację imprezy turystycznej lub które w znaczącym stopniu wpływają na przewóz pasażerów do miejsca docelowego. W przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej zgodnie z niniejszym ustępem podróżny jest uprawniony do pełnego zwrotu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, ale nie ma prawa do dodatkowej rekompensaty.

3. Organizator może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez ponoszenia odpowiedzialności za dodatkową rekompensatę, jeżeli:

a) liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie, a organizator powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy w terminie określonym w umowie, lecz nie później niż:

(i) na 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających ponad sześć dni;

(ii) na 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających od dwóch do sześciu dni;

(iii) na 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających krócej niż dwa dni; lub

b) organizator nie ma możliwości zrealizowania umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy bez zbędnej zwłoki przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.

4. Organizator dokonuje wszelkich zwrotów wymaganych na podstawie ust. 2 i 3 lub, w przypadku ust. 1, zwraca wszelkie płatności dokonane przez podróżnego lub w jego imieniu z tytułu danej imprezy turystycznej, pomniejszone o odpowiednią opłatę za rozwiązanie umowy. Takie zwroty na rzecz podróżnego dokonywane są bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Mam nadzieję, że niezwłocznie w sprawie tego rodzaju praktyki ustawodawczej niezwłocznie wypowie się Komisja Europejska.

Piotr Cybula

Zaktualizowany komunikat Komisji Europejskiej: prawa podróżnych w przypadku umów o udział w imprezie turystycznej

Dzisiaj (19.03.2020 r.) Komisja Europejska opublikowała zaktualizowany komunikat w sprawie dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych w związku z koronawirusem („INFORMATION ON THE PACKAGE TRAVEL DIRECTIVE IN CONNECTION WITH THE COVID-191”). Kilka z zamieszczonych tam uwag jest bardzo istotnych w kontekście sytuacji, które pojawiają się w polskiej praktyce.

Komunikat przedstawiam poniżej (bez przypisów, pełny tekst z przypisami pod zamieszczonym poniżej linkiem):

To fight against further spread of the COVID-19 pandemic, national governments have introduced different measures, including travel restrictions and border controls. This has led to mass cancellations of already booked holidays. If you have booked a package tour (i.e. a combination of at least two travel services, e.g. transport and accommodation) and you have not yet left for your trip, consult the travel advice of your national authorities and contact your tour operator or travel agency.

Travel advice is a national competence that is being updated as the situation changes . The list of EU Member States’ travel advice is available at: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/travel- advice-list.pdf

According to the Directive on Package Travel and Linked Travel Arrangements , the organiser of a package can cancel the trip without penalty if he is prevented from performing the contract because of “unavoidable and extraordinary circumstances”. The organiser must inform the traveller without undue delay about the cancellation (Article 12(3) of the Package Travel Directive).

The traveller can cancel the trip without penalty if there are “unavoidable and extraordinary circumstances occurring at the place of destination or its immediate vicinity and significantly affecting the performance of the package, or which significantly affect the carriage of passengers to the destination” (Article 12(2) of the Package Travel Directive).

Unavoidable and extraordinary circumstances’ means a situation beyond the control of the party who invokes such a situation and the consequences of which could not have been avoided even if all reasonable measures had been taken. Significant risks to human health, such as the outbreak of a serious disease like the COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity usually qualify as such unavoidable and extraordinary circumstances.

The assessment whether those circumstances significantly affect the performance of the package must be made on a case-by-case basis.

An official travel warning of national authorities is an important indicator that the package travel contract can be cancelled due to unavoidable and extraordinary circumstances impacting the performance of the trip. This also applies where public authorities prohibit certain travels or ban the movement of persons in a manner that excludes, de facto, the package travel contract to be performed.

Example: If you have booked a city trip in form of a package to a city to which access is restricted or where public life is subject to significant limitations (e.g. closure of tourist attractions or museums), this should give you the right to cancel your trip.

Example: If you or an accompanying family member have a medical condition for which exposure to the COVID-19 is particularly dangerous, you should have the right to cancel your package travel contract if the risk of contamination with COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity is declared high by the competent authorities when such increased risk significantly affects the performance of the package for the traveller(s). Such case may also be covered by your travel insurance.

Hence, it would have to be assessed whether travellers can reasonably be expected to travel to the destination(s) in light of the risk to their health and life. A subjective feeling of fear would not be sufficient.

In those cases, either the organiser or the traveller can cancel the package travel contract.

The traveller has the right to get a full refund of any payments made for the package, within 14 days after termination of the contract.

Having regard to the strains on liquidity of tour operators because of missing new bookings coupled with reimbursement claims, travellers should consider accepting that their package tour is postponed to a later point in time. Having regard to the current uncertainty to make travel plans, that could be done by means of a credit note (so-called “voucher”). However, the traveller should have the possibility to ask for a full refund if, eventually, he or she does not make use of the voucher. Moreover, it should be ensured that the voucher is covered by appropriate insolvency protection.

In any case, before cancelling, we suggest that you contact your tour operator or travel agency.

If you have booked a package tour and you are blocked abroad, your tour operator must provide assistance.

Tour operators have to provide assistance to travellers in difficulty, including by providing information on health services, local authorities and consular assistance, and by assisting to make distance communications and helping to find alternative travel arrangements.

In case the traveller cannot return home as scheduled (e.g. flight cancelled) due to “unavoidable and extraordinary circumstances”, tour operators must bear the cost of accommodation for maximum three nights, if the carriage of the traveller back home was part of the package. If you are blocked for more than three days, you may be required to bear the extra costs yourself, unless they are born by another entity. If you miss your return flight because you are put under quarantine by local authorities, you may be entitled to claim compensation for costs related to extended accommodation and repatriation in accordance with national rules on quarantine. Again, please contact your tour operator or local authorities for further information.

Travellers are not entitled to compensation for damages from the tour operator where the lack of conformity of the contract is caused by unavoidable and extraordinary circumstances.

If you want more information about your rights regarding the Package Travel Directive, please consult the Your Europe website on package travel.

Pełny tekst komunikatu dostępny jest: tutaj.

Wytyczne Komisji Europejskiej w zakresie praw pasażerów w związku z koronawirusem

18 marca 2020 r. Komisja Europejska opublikowała poniższy komunikat, w przede wszystkim Wytyczne interpretacyjne dotyczące przepisów UE dotyczących praw pasażerów w kontekście rozwoju sytuacji w zakresie Covid-19:

Dążąc do złagodzenia skutków ekonomicznych pandemii COVID-19 Komisja opublikowała dziś wytyczne służące spójnemu stosowaniu unijnych praw pasażerów w całej UE.

Rządy krajowe wprowadziły różne środki, w tym ograniczenia podróży i kontrole graniczne. Celem wytycznych jest zapewnienie pasażerów, że ich prawa są chronione.

Komisarz ds. transportu Adina Vălean powiedziała: W kontekście masowego odwoływania i opóźnień, których doświadczają pasażerowie i przewoźnicy w związku z pandemią COVID-19, Komisja pragnie zapewnić pewność prawa co do sposobu stosowania praw pasażerów w UE. W przypadku odwołania podróży dostawca usług transportowych musi zwrócić pasażerom koszty lub zapewnić zmianę trasy podróży. Jeżeli pasażerowie sami zdecydują się na odwołanie podróży, zwrot kosztów biletu zależy od jego rodzaju, a przedsiębiorstwa mogą oferować bony do późniejszego wykorzystania. Dzisiejsze wytyczne zapewnią bardzo potrzebną pewność prawa w zakresie skoordynowanego stosowania unijnych praw pasażerów w całej Unii. Monitorujemy szybko zmieniającą się sytuację i w razie potrzeby będziemy podejmować dalsze kroki.

Wytyczne te pomogą pasażerom, branży i organom krajowym w tej bezprecedensowej sytuacji znaczących ograniczeń podróży pasażerów narzuconych przez rządy krajowe oraz w obliczu efektu domina w odniesieniu do usług transportowych w całej UE. Dzięki swej klarowności wytyczne mają również pomóc obniżyć koszty, jakie ponosi sektor transportu, poważnie cierpiący z powodu wystąpienia ognisk epidemicznych. Wytyczne obejmują prawa pasażerów podróżujących samolotem, koleją, autobusem/autokarem lub statkiem na trasach morskich i śródlądowych, jak również odpowiadające im obowiązki przewoźników.

Na przykład jeżeli połączenie jest odwołane, pasażerowie mogą dokonać wyboru między zwrotem ceny biletu lub zmianą planu podróży, która pozwoli im dotrzeć do miejsca docelowego w późniejszym terminie. Jednocześnie wytyczne wyjaśniają, że obecne okoliczności są „nadzwyczajne”, w związku z czym nie można powoływać się na niektóre prawa – takie jak prawo do odszkodowania – w przypadku odwołania lotu w terminie krótszym niż dwa tygodnie przed datą rozpoczęcia podróży.

Przebieg procedury

Unia Europejska to jedyny region na świecie, gdzie pasażerom przysługuje cały szereg praw bez względu na to, czy podróżują samolotem, koleją, statkiem, autobusem czy autokarem. Przewoźnicy muszą oferować zwrot kosztów (tj. zwrot kosztów biletu) lub zmianę trasy podróży pasażerom, których połączenie odwołano. Przewoźnicy są też zobowiązani zapewnić im opiekę w zakresie wyżywienia i zakwaterowania. Przepisy dotyczące odszkodowania różnią się w zależności od rodzaju transportu.

Więcej informacji

Wytyczne interpretacyjne dotyczące przepisów UE dotyczących praw pasażerów w kontekście rozwoju sytuacji w zakresie Covid-19

Prawa pasażerów UE

Przegląd środków krajowych w poszczególnych państwach

Reakcja UE na wystąpienie koronawirusa

Źródło: COVID-19: Komisja wydaje wytyczne w zakresie praw pasażerów w UE

„Można odzyskać pieniądze za wycieczkę” – komentarz dla portalu Interia.pl

Na stronie portalu Interia.pl ukazał się artykuł pt. Można odzyskać pieniądze za wycieczkę dotyczący sytuacji klientów biur podróży w związku z pandemią koronawirusa.

jak odzyskać

Artykuł zawiera także kilka moich wypowiedzi. Oczywiście nie w każdej sytuacji możliwe jest tytułowe odzyskanie na obecnym etapie wszystkich wpłaconych środków za imprezy turystyczne.

Artykuł nie odnosi się jeszcze do wczorajszej propozycji wydłużenia terminów na zwroty wpłat podróżnych (szerzej o tym we wpisie: W jakim terminie organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu wpłacone środki w przypadku odwołania przez niego imprezy turystycznej z uwagi na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności?).

Artykuł dostępny jest: tutaj.

W jakim terminie organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu wpłacone środki w przypadku odwołania przez niego imprezy turystycznej z uwagi na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności?

Zgodnie z art. 47 ust. 5 pkt 2 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych:

Organizator turystyki może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli: (…) organizator turystyki nie może zrealizować umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej niezwłocznie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.

W ostatnich dniach wielu organizatorów turystyki w obecnych okolicznościach rozwoju pandemii koronawirusa, a zwłaszcza z uwagi na ograniczenia w transporcie, odwołała wyjazdy, powołując się na ten przepis.

W tych okolicznościach rodzi się pytanie, w jakiem terminie podróżni otrzymają zwrot wpłaconych środków. Odpowiedź na to pytanie wydaje się być jednoznaczna w świetle art. 47 ust. 6 zd. 1 wskazanej ustawy:

Organizator turystyki dokonuje zwrotu poniesionych opłat i wpłat, o których mowa w ust. (…) 5, w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Zgodnie z tym przepisem organizator turystyki powinien dokonać pełnego zwrotu podróżnemu dokonanych przez niego wpłat z tytułu umowy o udział w imprezie turystycznej. Na marginesie można dodać, że przepis ten nie odpowiada do końca wymogowi prawidłowej implementacji dyrektywy 2015/2302. „Odpowiednik” tej regulacji (art. 12 ust. 4 zd. 2) w dyrektywie brzmi:

Takie zwroty na rzecz podróżnego dokonywane są bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Czym innym jest wymóg zwrotu „bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni” a czym innym wymóg zwrotu „nie później niż w ciągu 14 dni„. Zostawiając na boku ten niuans, wiele wskazuje na to, że znaczna część podróżnych tych środków w takim terminie jednak nie otrzyma. Dzisiaj ze strony minister Jadwigi Emilewicz w ramach projektu Tarczy Antykryzysowej pojawiła się taka zapowiedź.

firma turystyczna

Sformułowanie to nie jest zbyt precyzyjne, zwłaszcza w kontekście poniższej informacji:

KP

Nie jest jasne, czy termin 180 dni dotyczył będzie „rozwiązania lub odstąpienia od umowy”, czy też jest to termin na zwrot wpłat, a więc po prostu wydłużenie wskazanego wyżej 14-dniowego terminu ustawowego. Tempo prac jest takie, że nie trudno o nieścisłość.

Z pewnością już wkrótce dowiemy się o konkretnych propozycjach legislacyjnych w tym zakresie. Ciekawy jestem jak zostaną one uzasadnione w kontekście wyżej wskazanych wymogów dyrektywy. Na pierwszy rzut oka wydają się być z nią niezgodne, ale też okoliczności mamy nadzwyczajne.

Piotr Cybula

 

 

„Loty zakazane – trudne i kosztowne powroty Polaków do kraju” – komentarz dla Prawo.pl

Na stronie serwisu Prawo.pl ukazał się artykuł pt. Loty zakazane – trudne i kosztowne powroty Polaków do kraju. Został on poświęcony skutkom zawieszenie międzynarodowych pasażerskich połączeń lotniczych i kolejowych począwszy od dnia 15 marca 2020 r.

Artykuł ten zawiera też kilka moich wypowiedzi. Został on zamieszczony również na stronie Onet.pl.

 

„Jak wrócić do Polski samolotem?” – komunikat

Poniżej zamieszczam komunikat ze strony Portal.gov.pl:

Dla wszystkich obywateli RP, którzy ze względu na odległość nie są w stanie przekroczyć granicy Polski transportem kołowym, udostępniamy trzy możliwości powrotu do kraju drogą lotniczą.

Pierwsza: realizacja dotychczas zaplanowanych lotów czarterowych

Mimo zawieszenia międzynarodowych połączeń lotniczych, do Polski wpuszczone zostaną wszystkie samoloty czarterowe z Polakami, które miały wcześniej zaplanowane loty. Razem z nimi wylądować na terenie naszego kraju będą mogli także uprawnieni do tego cudzoziemcy, czyli:

  • małżonkowie obywateli polskich,
  • dzieci obywateli polskich,
  • osoby posiadające Kartę Polaka,
  • osoby posiadające prawo stałego lub czasowego pobytu na terenie RP lub pozwolenie na pracę.

Te loty czarterowe, które wcześniej zostały już zarezerwowane, odbędą się więc bez przeszkód.

Druga: specjalne czartery LOT-u

Polskie Linie Lotnicze LOT zorganizują specjalne loty czarterowe w różne regiony świata, aby zabrać naszych obywateli do domu. Wszyscy Polacy, którzy będą chcieli powrócić do kraju, a także uprawnieni do tego cudzoziemcy, którzy na stałe związani są z Polską (wykaz powyżej) będą mogli zakupić bilet na przelot za pośrednictwem platformy internetowej LOT-u.

Zaplanowane dodatkowe loty odbędą się m.in.:

  • z Wielkiej Brytanii,
  • z Irlandii,
  • z Cypru,
  • z Malty,
  • ze Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Trzecia: loty według zapotrzebowania

Myślimy także o tych, którzy znajdują się w innych częściach świata. Osoby znajdujące się w miejscach, do których LOT nie organizuje specjalnych przelotów, będą mogły zgłaszać zapotrzebowanie na stworzenie takiego lotu.

Będziemy analizować na bieżąco liczbę potrzebujących z danego kraju, a także możliwości zorganizowania lotu. Zapotrzebowanie będzie można zgłosić za pośrednictwem specjalnie do tego przygotowanej platformy zakupowej LOT-u „Lot do domu”, która będzie dostępna wkrótce – po godz. 22:00.

Zryczałtowane ceny za bilety

Żeby powrócić do Polski specjalnymi lotami organizowanymi przez PLL LOT, podróżujący będą musieli kupić bilety samodzielnie. Zapłacą za nie zryczałtowaną stawkę. Jej wysokość zależy od kierunku, z którego realizowany będzie przelot. Pozostałe środki dopłaci polski rząd.