Category Archives: Uncategorized

Organizowanie wycieczek dla dzieci i młodzieży przez biura podróży oraz szkoły a ustawa o usługach turystycznych

W związku z zapowiadaną konferencją na temat bezpieczeństwa dzieci i młodzieży podczas wycieczek szkolnych, warto przypomnieć orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2008 r. (VI SA/Wa 645/08).

W orzeczeniu tym sąd wypowiedział następującą tezę:

Gdy działalność w zakresie organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży jest działalnością gospodarczą, wypoczynek dzieci i młodzieży szkolnej odpowiada definicji imprezy turystycznej, zaś przedsiębiorca nie prowadzi takiej działalności w związku z jednoczesnym prowadzeniem na podstawie odpowiednich zezwoleń, szkoły lub placówki oświatowo-wychowawczej to dany podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie wypoczynku dzieci i młodzieży, niezależnie od spełnienia warunków określonych w ustawie o systemie oświaty jest zobowiązany spełniać także warunki przewidziane do prowadzenia działalności organizatora turystyki określone w ustawie o usługach turystycznych, w tym przede wszystkim zmuszony jest przestrzegać ustawowego wymogu uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

W uzasadnieniu tego orzeczenia znajdziemy jeszcze jedną istotną informację:

Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organu II instancji, uznając, że w kontekście unormowań w/w rozporządzenia, a przede wszystkim w świetle przepisu art. 83a ustawy o systemie oświaty – przyjąć trzeba, że tylko i wyłącznie szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze organizujące wypoczynek dla dzieci i młodzieży są wyłączone z obowiązku spełniania wymogów określonych w ustawie o usługach turystycznych w zakresie uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, albowiem taka działalność nie stanowi działalności gospodarczej.

Te dwie tezy niewątpliwie powinny być brane pod uwagę w przypadku dyskusji o tzw. szarej strefie w turystyce dzieci i młodzieży.

Pełny tekst powyższego orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

dr Piotr Cybula

„Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce” – konferencja ITRP i PITM, Warszawa, 6 maj 2011 r.

Poniżej zamieszczam informację o konferencji na temat bezpieczeństwa turystyki dzieci i młodzieży, które pojawiło się na stronie internetowej Izby Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej:

Izba Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej oraz Izba Turystyki Młodzieżowej od lat obserwują rozwój „szarej strefy” w obszarze organizacji turystyki i wypoczynku dzieci oraz młodzieży.

Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 08 listopada 2001 w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki budzi od lat, poprzez niejasność zapisów wiele kontrowersji i nie pozwala na usystematyzowanie współpracy na linii biuro podróży – placówka oświatowa.
Na dalszy rozwój szarej strefy, z niemalże prawnym przyzwoleniem daje znowelizowane 01 marca 2010
Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej (z 21.01.1997 roku) w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania. Rozporządzenie to stoi w sprzeczności ze znowelizowaną 29 kwietnia 2010 Ustawą o usługach turystycznych oraz innymi aktami prawnymi.

Aby przerwać ten „nienormalny” stan IT RP oraz PITM organizują 06 maja 2011 w Warszawie ogólnopolską konferencję, której celem będzie znalezienie odpowiedzi na pytanie:

„Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce?”

oraz

  • wypracowanie konstruktywnych wniosków
  • sformułowanie postulatów dla Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz innych organów, urzędów celem naprawy istniejącego stanu prawnego

Do uczestnictwa w konferencji zapraszamy: biura podróży zajmujące się turystyką młodzieżową, Ministra MEN, Ministra Sportu i Turystyki, Rzecznika Praw Dziecka, Urząd Konkurencji i Konsumentów, Urzędy Marszałkowskie – Departamenty Turystyki, Kuratoria, Posłów z Komisji Sportu i Turystyki oraz media.

(…)

Tylko silna, mówiąca jednym głosem branża turystyczna może coś zmienić.

Liczymy na Państwa głos w dyskusji.

Małgorzata Mastalerz
Wiceprezes IT RP

Karta zgłoszeniowa dostępna jest na stronie internetowej ITRP.

Klauzula biura podróży IwTravel w rejestrze klauzul niedozwolonych

11 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych następującą klauzulę stosowaną przez biuro podróży IwTravel:

Numer wpisu: 2264
Biuro Podróży IwTravel Iwona Kochańska, Iwona Machera Sp. k. z siedzibą w Katowicach
„Biuro nie będzie dokonywało zwrotu wartości świadczeń, które nie zostały wcześniej lub w całości wykorzystane z przyczyn leżących po stronie Klienta lub gdy klient dobrowolnie z nich zrezygnował”

Ustawa o usługach turystycznych a zasady techniki prawodawczej (cz. 2). Problemy z fleksją.

Tym razem będzie o art. 3 ustawy o usługach turystycznych. Przepis ten zawiera definicje kilkunastu pojęć występujących w ustawie. Już w wersji pierwotnej nie był on – z punktu widzenia odmiany występujących tam pojęć – konsekwentny, i tak zostało do dziś (mimo kilkunastu nowelizacji ustawy).

Obecnie, po rozpoczynającym ten przepis stwierdzeniu, że „Przez użyte w ustawie określenia należy rozumieć (…)” część definiowanych pojęć podawana jest w mianowniku (np. przedsiębiorca), a inna część w bierniku (np. przedsiębiorcę). Poniżej załączam treść całego przepisu. Ta nieprawidłowość nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jest to jedynie sprawa „elegancji ustawy”, która powinna być już dawno zauważona i skorygowana.

dr Piotr Cybula

Art. 3. Przez użyte w ustawie określenia należy rozumieć:

1)  usługi turystyczne – usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym;

2)  impreza turystyczna – co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu;

3)  wycieczka – rodzaj imprezy turystycznej, której program obejmuje zmianę miejsca pobytu jej uczestników;

4)  organizowanie imprez turystycznych – przygotowywanie lub oferowanie, a także realizacja imprez turystycznych;

5)  organizator turystyki – przedsiębiorca organizujący imprezę turystyczną;

6)  pośrednik turystyczny – przedsiębiorca, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych;

7)  agent turystyczny – przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju;

7a)  przewodnik turystyczny – osobę zawodowo oprowadzającą turystów lub odwiedzających po wybranych obszarach, miejscowościach i obiektach, udzielającą o nich fachowej informacji oraz sprawującą nad turystami lub odwiedzającymi opiekę w zakresie wynikającym z umowy;

7b)  pilot wycieczek – osobę towarzyszącą, w imieniu organizatora turystyki, uczestnikom imprezy turystycznej, sprawującą opiekę nad nimi i czuwającą nad sposobem wykonania na ich rzecz usług oraz przekazującą podstawowe informacje, dotyczące odwiedzanego kraju i miejsca;

8)  usługi hotelarskie – krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych;

9)  turysta – osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc;

10)  odwiedzający – osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz niekorzystającą z noclegu;

11)  klient – osobę, która zamierza zawrzeć lub zawarła umowę o świadczenie usług turystycznych na swoją rzecz lub na rzecz innej osoby, a zawarcie tej umowy nie stanowi przedmiotu jej działalności gospodarczej, jak i osobę, na rzecz której umowa została zawarta, a także osobę, której przekazano prawo do korzystania z usług turystycznych objętych uprzednio zawartą umową;

12)  (uchylony);

13)  (uchylony);

14)  przedsiębiorca – przedsiębiorcę i przedsiębiorcę zagranicznego w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807);

15)  UIAGM – Międzynarodową Federację Stowarzyszeń Przewodników Górskich UIAGM/IVBV/IFMGA, skupiającą i weryfikującą narodowe stowarzyszenia przewodników wysokogórskich całego świata.

Klauzule biura podróży Level sp. z o.o. w rejestrze klauzul niedozwolonych

11 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych następujące klauzule stosowane przez biuro podróży Level sp. z o.o.:

Numer wpisu: 2249
Data wpisu: 2011-04-11
„Level” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach
„Jeżeli cena wzrośnie powyżej 10 %, klient ma prawo odstąpić od umowy bez ponoszenia kosztów w terminie 3 dni od zawiadomienia”

Numer wpisu: 2250
Data wpisu: 2011-04-11
„Level” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach
„W przypadkach rezygnacji z imprezy przez Uczestnika z przyczyn nie leżących po stronie Biura Podróży […] Uczestnika obciążają następujące koszty:
– 10 % ceny imprezy, jeżeli rezygnacja nastąpiła w terminie do 30 dni przed datą rozpoczęcia imprezy,
– 20 % ceny imprezy przy rezygnacji w imprezie w okresie 29-21 dni przed datą rozpoczecia imprezy,
– 50 % ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-8 dni przed datą rozpoczęcia imprezy,
– 90 % ceny imprezy przy rezygnacji w okresie krótszym niż 8 dni przed datą rozpoczęcia imprezy.”

Numer wpisu: 2251
Data wpisu: 2011-04-11
„Level” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach
„Biuro podróży nie będzie dokonywało zwrotu wartości świadczeń, które nie zostały w części lub w całości wykorzystane z przyczyn leżących po stronie uczestnika, jak np. spóźnienie się na zbiórkę, awaria środka transportu przy imprezach z dojazdem własnym, dłuższy niż przeciętny czas idywidualnego przekraczania granic, skrócenie pobytu, rezygnacja z części lub z całości imprezy z przyczyn innych niż określone w pkt II.2. powyższe odnosi się również do przypadku, gdy władze graniczne poszczególnych krajów nie wyrażą zgody na wjazd do danego kraju z powodów sobie wiadomych, na które biuro Podróży nie ma wpływu”

Numer wpisu: 2252
Data wpisu: 2011-04-11
„Level” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach
„Uczestnicy zobowiązani są do pokrycia kosztów ewentualnie wyrządzonych przez siebie szkód w trakcie trwania imprezy w miejscu ich powstania.”

Klauzule biura podróży Piast Tourist w rejestrze klauzul niedozwolonych

11 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych następujące klauzule stosowane przez Biuro Podróży Piast Tourist:

Numer wpisu: 2248
Damian Seweryn – Biuro Podróży „Piast-Tourist” w Legnicy
„W wyjątkowych przypadkach Biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach względnie ośrodkach wypoczynkowych o równorzędnym lub wyższym standardzie”

Numer wpisu: 2247
Data wpisu: 2011-04-11
Damian Seweryn – Biuro Podróży „Piast-Tourist” w Legnicy
„Niewykorzystanie któregokolwiek ze świadczeń w ustalonym terminie nie upoważnia Państwa do otrzymania zwrotu części opłaty w Biurze”

Europejskie Centrum Konsumenckie zaprasza na wykład otwarty o prawach konsumentów pt. „Majówka w Europie: podróże i zakupy”

Europejskie Centrum Konsumenckie serdecznie zaprasza 20 kwietnia 2011 r. (środa) o godz. 12.00 na wykład otwarty z cyklu „Prawa Konsumenta w Unii Europejskiej” pt.: „Majówka w Europie: podróże i zakupy”.

ECK poradzi (np. w przypadku planowanego wyjazdu na uroczystości beatyfikacyjne do Rzymu, ślub księcia Williama lub po prostu długi weekend w Europie):

– Jak przygotować się do wyjazdu (potrzebne dokumenty, ograniczenia na lotnisku, zasady przekraczania granic)?

– Jakie masz prawa w sytuacji opóźnienia lotu i jak radzić sobie, gdy pojawią się problemy z zakwaterowaniem?

– Do kogo napisać reklamację, jeśli autokar lub pociąg były spóźnione?

– Co robić, a czego unikać, gdy dotrzesz na miejsce?

– Jak dochodzić swoich praw po powrocie – gdy linie lotnicze zagubiły bagaż, hotel był niezgodny z zapewnieniami a zakupione pamiątki okazały się markowymi bublami?

Wykład odbędzie się w siedzibie Centrum Informacji Europejskiej ul. Kruczej 38/42 w Warszawie. Wstęp wolny. Istnieje możliwość uzyskania certyfikatu uczestnictwa.

Dodatkowe informacje: EUROPEJSKIE CENTRUM KONSUMENCKIE, tel. 22 55 60 118.

Przegląd literatury (cz. 1). Prof. Mirosław Nesterowicz o potrzebie poprawy poziomu ochrony klientów biur podróży

Niniejszym wpisem rozpoczynam cykl przeglądu literatury z zakresu prawa turystycznego. W tym miejscu chciałbym zamieszczać poglądy przedstawiane nie tylko w pracach o charakterze naukowym, ale także z pracy codziennej i branżowej. Mam czasami wrażenie, że niektóre z nich ulegają szybkiemu zapomnieniu, a czasem mogą być przydatne w aktualnie toczonej dyskusji. Niektóre z nich z pewnością można uznać za kontrowersyjne i dyskusyjne.

W pierwszej kolejności chciałbym przypomnieć pogląd prof. Mirosława Nesterowicza odnośnie ochrony klientów biur podróży. Został on wypowiedziany pod ogłoszeniu stanu niewypłacalności biura podróży Open Travel Group w roku 2006 (M. Nesterowicz, Prawo powinno lepiej chronić klientów biur podróży, Rzeczpospolita z 10 października 2006 r., s. C4):

(…) obecny stan prawny powinien zostać poprawiony. Trzeba zatem:

– przywrócić koncesje dla biur podróży,

– sprawować na bieżąco i efektywnie kontrolę nad ich działalnością, najlepiej przez Polską Izbę Turystyki lub przy jej współudziale,

– wprowadzić obowiązkową przynależność do Polskiej Izby Turystyki,

– sprawić, by gwarancje bankowe lub ubezpieczeniowe albo umowa ubezpieczenia pokrywały także odpowiedzialność cywilną biur podróży.

Zapraszam więc do lektury kolejnych wpisów i udziału w dyskusji o tych propozycjach.

dr Piotr Cybula

Apartamenty a pensjonaty – nieuczciwa konkurencja?

Ostatnio w prasie głośno zrobiło się w związku z działalnością „apartamentów„.  Przedsiębiorcy prowadzący tego rodzaju działalność często nie prowadzą jej w ramach świadczenia usług hotelarskich, tylko jako „zwykły” wynajem. Rodzi to pewne konsekwencje. Przede wszystkim jest korzystniejsze ze względów podatkowych. Ciekawy artykuł na ten temat opublikowany został ostatnio w Gazecie Wrocławskiej.

Piotr Cybula

Zasada winy czy ryzyka? Na jakiej zasadzie organizator turystyki odpowiada względem klienta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy (polemika)?

Z dużym zaskoczeniem przeczytałem dzisiaj na stronie bloga Prawo i Turystyka wpis pt. Odszkodowanie za nienależyte wykonanie zobowiązania – odpowiedzialność kontraktowa organizatora turystyki. Jego autorem jest Maciej Czarski. We wpisie tym znajduje się m.in. następujący fragment:

Odpowiedzialność za nienależyte wykonanie zobowiązania ukształtowana została na zasadzie winy. Sposób sformułowania art. 471 wyraża domniemanie, że nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło na skutek okoliczności za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Powoduje to przeniesienie ciężaru dowodowego na organizatora – to nie turysta musi wykazać winę organizatora, lecz organizator aby zwolnić się z odpowiedzialności musi udowodnić, że nie ponosi winy. Stawia to organizatora w zdecydowanie niekorzystnej pozycji, ponieważ jako przedsiębiorca i profesjonalista ma on bardzo małe szanse na udowodnienie braku winy po swojej stronie (…)

Wynika z niego, że organizator turystyki ponosi względem klienta odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o imprezę turystyczną w oparciu o zasadę winy, przy czym mamy tu domniemanie winy organizatora turystyki. Z twierdzeniem takim trudno się zgodzić. W rzeczywistości odpowiedzialność organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy względem klienta oparta jest o zasadę ryzyka. Wynika to z art. 11a ustawy o usługach turystycznych, który – w pewnym zakresie – ma charakter lex specialis względem art. 471 kodeksu cywilnego. W art. 11a wskazane zostały tzw. przesłanki egzoneracyjne, a więc przesłanki, których wystąpienie w przypadku odpowiedzialności opartej o zasadę ryzyka powoduje ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności. Nie jest to odpowiedzialność oparta o zasadę winy. Organizator turystyki nie może się z niej uwolnić przez wykazanie, że nie ponosi winy za wystąpienie szkody.Teza wpisu na wskazanym blogu nie jest więc trafna.

dr Piotr Cybula