Tag Archives: góry

„To nom jesce w dusy gro”. Wystawa o  wywłaszczeniu górali z Tatr

23 października w Kuźnicach Tatrzański Park Narodowy otwiera wystawę plenerową pt. „To nom jesce w dusy gro. O wywłaszczeniu górali z Tatr”. Na wernisaż zaprasza o godz. 12:30 do Zespołu dworsko-parkowego w Kuźnicach.

Informacja o wystawie ze strony TPN:

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu Tatry stanowiły centrum życia górali i podhalańskiej wspólnoty – były sposobem na ślebodne, wolne życie, miejscem hodowli i wypasu owiec oraz bydła. Ciągłość gazdowania przerwał brutalnie proces wywłaszczeń, do których doszło w latach 1960–1980. Przymusowe pozbawianie własności było konsekwencją utworzenia w 1955 roku Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wywłaszczenia dotyczyły całych nieruchomości, udziałów w prawie własności nieruchomości lub służebności na obszarze 12 081 hektarów i objęły ponad 6000 osób. 

Choć idea utworzenia Parku, formułowana jeszcze w okresie międzywojennym, miała szczytne założenia – ochrony przyrody przy poszanowaniu własności – to jej realizacja w czasach komunistycznych wypaczyła pierwotne intencje i położyła się cieniem na postrzeganiu Parku przez górali. 

Ekspozycja „To nom jesce w dusy gro. O wywłaszczeniu górali z Tatr”, przygotowana z okazji jubileuszu 70-lecia Tatrzańskiego Parku Narodowego, ukazuje tworzenie TPN w realiach PRL – zarówno z perspektywy historycznej, administracyjnej, jak i relacji mieszkańców Podhala. Wywłaszczenia przedstawiamy jako proces historyczny, gospodarczy i społeczny, który odcisnął piętno na ludzkich losach. 

Dziś Tatry, chronione jako park narodowy, odwiedzane przez miliony turystów, są wspólnym dobrem. Nie możemy jednak zapominać, że TPN powstał częściowo kosztem mieszkańców Podhala. Wierzymy, że wystawa ta stanie się okazją do szerszej społecznej dyskusji oraz popularyzacji wiedzy o wydarzeniach sprzed lat. Zrozumienie dawnego, utraconego góralskiego świata może stać się mostem łączącym przeszłość z teraźniejszością i pozwoli budować lepsze relacje góralskiej społeczności z Tatrzańskim Parkiem Narodowym. 

Wystawa odbywa się w ramach obchodów 70-lecia Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Więcej: TPN.

„Przewodnictwo górskie w Polsce – perspektywy” – konferencja (Kraków, 17-18 października 2025 r.)

Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK oraz Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego zapraszają na konferencję pt. „Przewodnictwo górskie w Polsce – perspektywy”, która odbędzie się w Krakowie w dniach 17-18 października br.

Konferencja planowana jest na dwa dni (punkt 1 i 2 – dzień pierwszy, punkt 3 – dzień drugi).

1. Przewodnictwo Tatrzańskie w perspektywie historycznej
2. Przewodnictwo górskie w Karpatach, Sudetach i Górach Świętokrzyskich – wybrane zagadnienia
3. Przyszłość przewodnictwa górskiego w Polsce w perspektywie regulacji prawnych

Organizatorzy proszą osoby zainteresowane wystąpieniem o nadsyłanie zgłoszeń do 30 maja br. zawierających tytuł wystąpienia, streszczenie (300–500 znaków) na adres: sebastian.klosok@cotg.pttk.pl.

„Umowa o przewodnictwo górskie” – referat dr. hab. Krzysztofa Mularskiego, prof. UAM

Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego WTiR AWF Kraków serdecznie zaprasza do udziału w otwartym zebraniu naukowo-praktycznym na którym dr hab. Krzysztof Mularski, prof. UAM przedstawi referat na temat Umowa o przewodnictwo górskie. Spotkanie odbędzie się 10 czerwca 2021 r. w g. 17.00-18.30.

Krzysztof Mularski jest doktorem habilitowanym nauk prawnych, profesorem w Katedrze Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą m. in. Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, autorem kilkudziesięciu prac, przede wszystkim z zakresu prawa cywilnego materialnego. Posiada też doświadczenie wysokogórskie – uczestnik 7. wypraw w góry najwyższe, zdobywca 3. siedmiotysięczników (Noszak, Kuksay Tagh, Nun), kilkadziesiąt dróg w Tatrach zimowo i letnio, w skałach życiówka VI. 4.

Spotkanie odbędzie się w ramach otwartych zebrań naukowo-praktycznych Zakładu Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego poświęconych prawnym aspektom sportu, wychowania fizycznego, turystyki, rekreacji, i rehabilitacji medycznej. Po referacie odbędzie się dyskusja.

Link do spotkania: tutaj.

Informacja o spotkaniu na Facebooku: tutaj.

Serdecznie zapraszam do udziału.

dr Piotr Cybula
Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego

„Kasprowy – kolejka i procesy”

Nakładem wydawnictwa Universitas ukazała się książka autorstwa Janusza Długopolskiego pt. Kasprowy – kolejka i procesy.

Więcej informacji o publikacji dostępnych jest na stronie wydawnictwa (tutaj).

RPO w sprawie Polaków, którzy nie mogą wrócić z Nepalu

W Nepalu, jak podają media, utknęło stu turystów z Polski. W związku z pogorszeniem się sytuacji epidemiologicznej kraj ten zamknął granice. Polacy skarżą się, że nie mają kontaktu z polskim konsulem w New Dehli. W ich imieniu RPO pyta więc oto, jakie działania podejmują polskie władze, by zorganizować im powrotu do kraju.

Źródło: komunikat RPO

MSWiA: wprowadzenie odpłatności za nieuzasadnione akcje ratownicze w górach wywołałoby lawinę problemów

Na portalu Prawo.pl ukazał się artykuł Roberta Horbaczewskiego pt. Turysta nie zapłaci za taksówkę z napisem GOPR. W artykule przedstawione zostało aktualne stanowisko Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji odnośnie do pomysłu wprowadzenia odpłatności za pomoc służb ratowniczych w górach w przypadku nieuzasadnionych wezwań turystów w górach. W artykule zamieszczony został również mój krótki komentarz:

Także dr Piotr Cybula radca prawy, wykładowca akademicki, specjalista od prawa turystycznego sceptycznie podchodzi do takiego pomysłu. Uważa, że potrzeba zmian systemowych, precyzyjnego zdefiniowania czym jest owe „nieuzasadnione wezwanie”. – Materia jest delikatną, bo chodzi o ludzkie życie– mówi ekspert.

Artykuł dostępny jest: tutaj.

„Problem uznawania kwalifikacji przewodników górskich na przykładzie Polski i Słowacji” – referat dr. Jerzego Raciborskiego

Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego serdecznie zaprasza do udziału w otwartym zebraniu na którym dr Jerzy Raciborski przedstawi referat na temat „Problem uznawania kwalifikacji przewodników górskich na przykładzie Polski i Słowacji”.

Spotkanie odbędzie się 22 kwietnia 2021 r. (czwartek) w g. 17.00-18.30.

Spotkanie odbędzie się w ramach otwartych zebrań naukowo-praktycznych Zakładu Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego poświęconych prawnym aspektom sportu, wychowania fizycznego, turystyki, rekreacji, i rehabilitacji medycznej.
Po referacie odbędzie się dyskusja.

Link do spotkania (MS Teams): tutaj.

Link do wydarzenia na Facebooku: tutaj.

Serdecznie zapraszam do udziału.

dr Piotr Cybula
Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego

„Walka o Morskie Oko w Tatrach 1811-1909” – referat dr. hab. Jerzego M. Roszkowskiego

Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego WTiR AWF Kraków serdecznie zaprasza do udziału w otwartym zebraniu na którym dr hab. Jerzy M. Roszkowski przedstawi referat na temat Walka o Morskie Oko w Tatrach 1811-1909.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 11 marca 2021 r., w g. 17.00-18.30, w ramach programu Microsoft Teams (link poniżej).

Na tytułowy temat Pan dr hab. Jerzy M. Roszkowski opublikował niedawno monografię:

Link do informacji o publikacji na stronie wydawnictwa: https://fzk.pl/publikacja/1316/

W jej wstępie napisał :

„Spór o Morskie Oko był – z jednej strony – konfliktem granicznym między Węgrami a Galicją, a – z drugiej – między właścicielami sąsiednich dóbr prywatnych, położonych po obu stronach granicy. Szczególnie nabrzmiewał on pod koniec XIX i na początku następnego stulecia, ale został ostatecznie rozstrzygnięty w pierwszej dekadzie XX wieku. Jego zalążek tkwił bowiem w średniowiecznym dokumencie, na który powoływali się po wiekach węgierscy sąsiedzi (…)
Najstarszą, ale jednocześnie fundamentalną, gdyż przedstawiającą szeroki wachlarz polskich argumentów w tym sporze, jest praca Oswalda Balzera, wydana na początku XX stulecia. Balzer jednak szerzej nie zajął się w niej ważną kwestią, mianowicie – przeciwdziałaniem polskich czynników społecznych i osób prywatnych uzurpacyjnym poczynaniom węgierskim, a odegrała ona istotną rolę. Trwający bowiem dwadzieścia lat opór (1882-1902) stawiany początkowo głównie przez Towarzystwo Tatrzańskie, a następnie także przez dwór zakopiański, mobilizujący w tej sprawie coraz szersze kręg polskiej opinii publicznej, udaremniał, na ile było to w ówczesnej sytuacji możliwe, dokonywanie nieodwracalnych zmian w status quo spornego terenu”.

Po referacie odbędzie się dyskusja.

Spotkanie odbędzie się w ramach otwartych otwartego seminarium naukowo-praktycznego Zakładu Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego poświęconego prawnym aspektom: turystyki, rekreacji, sportu, wychowania fizycznego oraz rehabilitacji medycznej.

Link do wydarzenia w ramach programu MS Teams: tutaj.

Link do wydarzenia na Facebooku: tutaj.

Serdecznie zapraszam do udziału.

Piotr Cybula

Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego

Czy ograniczenia w świadczeniu usług dotyczą także tzw. kwater prywatnych (w związku z pytaniem Zakopanego)?

Dzisiaj w mediach głośno o zwróceniu się przez władze Zakopanego do kancelarii premiera o wyjaśnienia w sprawie obostrzeń. Chodzi o pytanie, czy obowiązkowe wstrzymanie świadczenia usług do 29 listopada noclegowych do 29 listopada dotyczy także tzw. kwater prywatnych. Według władz miasta obostrzenia nie są precyzyjne i nie wiadomo, czy zakaz dotyczy kwater prywatnych.

Pytanie zaskakujące, nie tylko z tego powodu, że z innych miejscowości nie słychać o takich wątpliwościach. Należy wskazać, że ograniczenie wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z 6 listopada 2020 r. dotyczy prowadzenia usług hotelarskich w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Te ostatnie są rozumiane szeroko, tj. jako:

krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych

Tak rozumiane usługi hotelarskie mogą być świadczone w tzw. obiektach hotelarskich, których ustawa wymienia 8 (m.in. hotele, motele, pensjonaty, schroniska) oraz tzw. inne obiekty, przez które należy rozumieć również tzw. kwatery prywatne, jeśli są w nich świadczone usługi hotelarskie w rozumieniu powyższej definicji. W rozporządzeniu wprowadzono ograniczenia w świadczeniu usług hotelarskich. Skoro nie ograniczono tego np. do obiektów hotelarskich, to należy przyjąć, że ograniczenia te dotyczą wszystkich obiektów tego rodzaju.

Piotr Cybula

„Udostępnianie górskich parków narodowych w Europie” – nowa publikacja

Nakładem Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ ukazała się publikacja pt. Udostępnianie górskich parków narodowych w Europie, autorstwa Miłosza Jodłowskiego.

Praca zawiera również rozważania dotyczące uwarunkowań udostępniania parków narodowych, w tym także prawne podstawy.