Tag Archives: PRAWO TURYSTYCZNE

„Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce” – nowa książka prof. Hanny Zawistowskiej

Pod koniec ubiegłego roku ukazała się książka pod tytułem Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce autorstwa prof. Hanny Zawistowskiej ze Szkoły Głównej Handlowej.

Publikacja ta z założenia jest przygotowana dla menedżerów turystyki. W pracy tej omówiono prawne aspekty tworzenia i działalności przedsiębiorców turystycznych.

Książka ta została wydana nakładem Oficyny Wydawniczej SGH w Warszawie.

 

 

 

 

Rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – zapowiedź publikacji w Dzienniku Ustaw

Zgodnie z informacją otrzymaną w Rządowym Centrum Legislacyjnym, jeszcze w tym tygodniu ma zostać opublikowane w Dzienniku Ustaw rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.

Będzie ono dostępne na stronie: http://dokumenty.rcl.gov.pl/DziennikUstaw

dr Piotr Cybula

Czy kategoryzacja obiektów hotelarskich jest potrzebna?

W czasopiśmie e-Hotelarz (2011, nr 2) ukazał się interesujący wywiad z Zygmuntem Barcikowskim z Wydziału Turystyki Urzędu Marszałkowskiego pt. Województwa Mazowieckiego, pt. Kategoryzacja jest potrzebna hotelom i gościom.

W wywiadzie postawiona została teza, że problem przedsiębiorców, którzy świadcząc usługi hotelarskie bez odpowiedniej decyzji używają nazw rodzajowych obiektów hotelarskich powoli znika. Moim zdaniem jest to proces bardzo powolny, w niektórych rejonach kraju w ogóle nie zauważalny. Jako przykład uporządkowania sytuacji w wywiadzie podane zostało miasto Zakopane. Polecam sprawdzenie, ile oficjalnie jest w tym mieście miejsc noclegowych w obiektach hotelarskich i innych obiektach, a ilu okresowo przebywa tam turystów.

Niestety, prawda jest taka, że w bardzo wielu miejscowościach w Polsce mniej jest obiektów, które posiadają decyzję kategoryzacyjną niż takich, które nie posiadając takiej decyzji są oznaczone nazwami rodzajowymi obiektów hotelarskich. Państwo wprowadza przepisy, a następnie nie jest w stanie w odpowiedni sposób przeprowadzać kontrole. Coś tu powinno ulec zmianie aby autorytet Państwa nie był narażany – albo przepisy dotyczące kategoryzacji powinny być zmienione, albo mechanizm sankcji powinien zostać „uzdrowiony”.

dr Piotr Cybula

Książę jordański a sprawa polska, czyli o polityce informacyjnej Ministerstwa Sportu i Turystyki

Mija już prawie trzy miesiące od czasu, kiedy rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek przestało obowiązywać (a ściślej większość jego przepisów). Sytuacja ta rodzi wiele problemów dla praktyki. Tak dla osób, które prowadzą tego rodzaju działalność lub są zainteresowane jej prowadzeniem, jak i dla organizatorów szkoleń dla pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Skutek jest taki, że wiele osób nie może wykonywać swojej pracy w zaplanowany sposób. Sytuacja ta uderza także w marszałków województw, którzy – jak można przypuszczać – nie otrzymali od Ministerstwa Sportu i Turystyki jakichkolwiek wskazówek co robić w takiej sytuacji, co przekłada się na rozbieżną praktykę (np. co do dopuszczalności wpisów do rejestrów dla organizatorów szkoleń dla pilotów wycieczek i przewodników turystycznych). Stan ten ma niewiele wspólnego z realizacją zasady demokratycznego państwa prawnego. Zdumiewający jest jednak nie tylko fakt niewydania rozporządzenia w określonym przez ustawodawcę terminie, ale również fakt braku jakiejkolwiek informacji o przyczynach i skutkach jego niewydania na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki. O tak ważnej dla tysięcy osób sprawie nie ma żadnej informacji (pomijam uwzględnienie tego rozporządzenia w planie legislacyjnym ministerstwa na 2011 r., opublikowanego w lutym). Na stronie internetowej ministerstwa pojawiają się w tym samym czasie informacje np. o spotkaniu Pani wiceminister z księciem jordański (nie neguję wagi tego spotkania).

Czy taka polityka informacyjna odpowiada oczekiwaniom społeczeństwa?

dr Piotr Cybula

„Biała Księga PIT” tylko dla członków PIT

Jak głosi komunikat Polskiej Izby Turystyki z 9 marca 2011 r., zapowiadana „Biała Księga PIT” (w związku z nowelizacją ustawy o usługach turystycznych) została zamieszczona w tym dniu na stronie internetowej PIT. Jest ona jednak dostępna tylko dla członków Izby.

„Pilotaż i przewodnictwo w krajach Unii Europejskiej”

Na stronie internetowej Polskiej Federacji Pilotażu i Przewodnictwa umieszczona została w wersji elektronicznej publikacja pt. Pilotaż i przewodnictwo w krajach Unii Europejskiej.

W kilku artykułach w niej zamieszczonych poruszone zostały aspekty prawne.

O dwóch „rejestrach” prowadzonych przez Ministra Sportu i Turystyki, czyli o różnicy między teorią a praktyką

Ostatnia ustawa nowelizująca ustawę o usługach turystycznych z 29 kwietnia 2010 r. nałożyła na Ministra Sportu i Turystyki obowiązek prowadzenia na swojej stronie internetowej Centralnego Wykazu Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek.

Zgodnie z art. 24 ust. 13 u.u.t.:

Na podstawie informacji o dokonanych wpisach do rejestru organizatorów szkoleń przekazywanych drogą elektroniczną przez marszałków województw, na stronie internetowej ministra właściwego do spraw turystyki zamieszcza się Centralny Wykaz Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek.

Choć nowelizacja ustawy weszła w życie 17 września 2010 r. (ponad pięć miesięcy temu) wykaz ten w dalszym ciągu nie jest prowadzony. Na stronie tej nie znajdziemy też jakiejkolwiek informacji o przyczynach tego opóźnienia.

Znajduje się tam informacja, że publiczny dostęp jest możliwy jedynie do dwóch rejestrów, tj.:

1. Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.

2. Ewidencji Obiektów Hotelarskich.

Sytuacja ta jest diametralnie odmienna w stosunku do ewidencji obiektów hotelarskich. W przypadku wykazu organizatorów szkoleń rejestr jest przewidziany w ustawie, ale w praktyce (na razie) nie ma go. W przypadku rejestru obiektów hotelarskich, rejestr w ustawie (przed ostatnią nowelizacją) nie był przewidziany, ale Minister Sportu i Turystyki jednak go prowadził.

Obecnie po „kliknięciu” na adres strony internetowej, Ewidencja Obiektów Hotelarskich „zamienia się” na „Internetową Ewidencję Obiektów Hotelarskich”. Ostatnia nowelizacja nałożyła na MSiT obowiązek prowadzenia Centralnego Wykazu Obiektów Hotelarskich, a nie Ewidencji Obiektów Hotelarskich, czy Internetowej Ewidencji Obiektów Hotelarskich. Taka też nazwa powinna być więc stosowana na stronie internetowej dla tego publicznego rejestru.

Jako obywatel oczekiwałbym wyjaśnienia na stronie internetowej MSiT dlaczego wskazany wyżej rejestr organizatorów szkoleń nie jest jeszcze prowadzony. Takie podmiotowe traktowanie niewątpliwie przyczyniałoby się do szacunku dla prawa tak potrzebnego w naszym Państwie.

dr Piotr Cybula

Klauzula biura podróży Balkan Express w rejestrze klauzul niedozwolonych

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 28 lutego 2011 r. do rejestru klauzul niedozwolonych wpisał następującą klauzulę:

Milan Prokić – Biuro Podróży Balkan Express z siedzibą w Rzeszowie
„Ewentualne spory mogące wyniknąć w związku z realizacją Umowy, strony poddają właściwemu rzeczowo sądowi w Rzeszowie”

Klauzule tego rodzaju były już wpisywane do rejestru klauzul niedozwolonych kilkadziesiąt razy. Jest to chyba klauzula najczęściej zaskarżana z klauzul stosowanych przez biura podróży.

Wskazana wyżej klauzula w dalszym ciągu widnieje w proponowanych przez tego przedsiębiorcę warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych (stan na dzień 7 marca 2011 r.). Ponadto w dokumencie tym można znaleźć co najmniej kilka innych klauzul, które bez wątpienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne.

 

3 marca 2011 r. Senat przyjął ustawę zmieniającą brzmienie art. 11b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych

Jak wcześniej pisałem, Sejm RP w dniu 4 lutego 2011 r. uchwalił ustawę Prawo prywatne międzynarodowe. W dniu 3 marca 2011 r. Senat RP przyjął ją bez poprawek.

Ustawa ta zmienia art. 11b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Przepisowi temu nadaje następujące brzmienie:

Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w art. 11a, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

dr Piotr Cybula

Jak biura podróży mogą bronić się przed stowarzyszeniami konsumenckimi zaskarżającymi „klauzule niedozwolone” („Lexus” itd.)?

Od dobrych już kilku lat jednym z poważniejszych problemów występujących w praktyce biur podróży są klauzule niedozwolone. Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele. Sama branża nie wykazuje zdolności do wykreowania mechanizmów autoregulacji (a szkoda), czego konsekwencją są liczne pozwy kierowane do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także decyzje Prezesa UOKiK w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Niektóre z tych spraw dotyczą małych biur podróży, które nie korzystają z pomocy prawnej przy opracowaniu warunków uczestnictwa w imprezach turystycznych, niektóre jednak dotyczą gigantów na rynku, gdzie powody występowania takich klauzul są częściowo inne. Obecna regulacja kodeksu postępowania cywilnego w sprawach o uznanie klauzul umownych za klauzule niedozwolone doprowadziła do powstania stowarzyszeń, które zaskarżają takie klauzule do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.  „Technika” zaskarżania tych postanowień pozwala na postawienie wniosku, że działania te nie są motywowane jedynie dbałością o interesy konsumentów. To skłania do  pytania, w jaki sposób biura podróży mogą bronić się przed takimi przypadkami? Wiele z klauzul wpisanych już do rejestru i także obecnie kwestionowanych, to klauzule, które jednocześnie są postanowieniami naruszającymi bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o usługach turystycznych. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych:

Postanowienia umów zawieranych przez organizatorów turystyki z klientami mniej korzystne dla klientów niż postanowienia niniejszej ustawy są nieważne.

Oznacza to, że jeżeli przykładowo klauzule przewidują mniej korzystną regulację odpowiedzialności organizatora turystyki niż art. 11a u.u.t., czy też możliwość zmiany umowy przez organizatora turystyki odbiegającą od art. 14 u.u.t., to klauzule te mogą być uznane za nieważne z mocy prawa. Rzeczą sporną w literaturze jest kwestia, czy mogą być one również uznane za klauzule niedozwolone. Dotychczasowa linia orzecznicza Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazywała, że tak. Ostatnio w tej sprawie zapadła ważna uchwała  Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2011 r. (III CZP 119/10) w której zaprezentowano stanowisko odmienne. Może być ona pomocna dla organizatorów turystyki w przypadku takich postępowań przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów:

Postanowienie wzorca umowy, sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy, nie może być uznane za niedozwolone postanowienie umowne (…).

Tym samym organizatorzy turystyki mogą bronić się w takich sprawach przez wskazanie, że wspomniane klauzule są nieważne na mocy art. 19 ustawy o usługach turystycznych, co uzasadnia oddalenie powództwa w takim zakresie. Z drugiej strony zmniejsza to prawdopodobieństwo, że w stosunku do takich klauzul stowarzyszenia konsumenckie wystąpią z pozwem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Oczywiście z wielu powodów powinni oni zaniechać stosowania takich postanowień. Nie jest pewne, czy pogląd ten (do którego można także odnosić się krytycznie) wpłynie istotnie na praktykę Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Formalnie rzecz biorąc Sąd ten w innych postępowaniach nie jest związany tym orzeczeniem. Zostało ono jednak wydane na skutek zadania pytania prawnego przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, który jest sądem odwoławczym od orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z wielu powodów można więc oczekiwać, że dojdzie do wykształcenia takiej – korzystnej dla przedsiębiorców – linii orzeczniczej.

dr Piotr Cybula