Tag Archives: PRAWO TURYSTYCZNE

Organizowanie wycieczek dla dzieci i młodzieży przez biura podróży oraz szkoły a ustawa o usługach turystycznych

W związku z zapowiadaną konferencją na temat bezpieczeństwa dzieci i młodzieży podczas wycieczek szkolnych, warto przypomnieć orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2008 r. (VI SA/Wa 645/08).

W orzeczeniu tym sąd wypowiedział następującą tezę:

Gdy działalność w zakresie organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży jest działalnością gospodarczą, wypoczynek dzieci i młodzieży szkolnej odpowiada definicji imprezy turystycznej, zaś przedsiębiorca nie prowadzi takiej działalności w związku z jednoczesnym prowadzeniem na podstawie odpowiednich zezwoleń, szkoły lub placówki oświatowo-wychowawczej to dany podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie wypoczynku dzieci i młodzieży, niezależnie od spełnienia warunków określonych w ustawie o systemie oświaty jest zobowiązany spełniać także warunki przewidziane do prowadzenia działalności organizatora turystyki określone w ustawie o usługach turystycznych, w tym przede wszystkim zmuszony jest przestrzegać ustawowego wymogu uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

W uzasadnieniu tego orzeczenia znajdziemy jeszcze jedną istotną informację:

Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organu II instancji, uznając, że w kontekście unormowań w/w rozporządzenia, a przede wszystkim w świetle przepisu art. 83a ustawy o systemie oświaty – przyjąć trzeba, że tylko i wyłącznie szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze organizujące wypoczynek dla dzieci i młodzieży są wyłączone z obowiązku spełniania wymogów określonych w ustawie o usługach turystycznych w zakresie uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, albowiem taka działalność nie stanowi działalności gospodarczej.

Te dwie tezy niewątpliwie powinny być brane pod uwagę w przypadku dyskusji o tzw. szarej strefie w turystyce dzieci i młodzieży.

Pełny tekst powyższego orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

dr Piotr Cybula

„Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce” – konferencja ITRP i PITM, Warszawa, 6 maj 2011 r.

Poniżej zamieszczam informację o konferencji na temat bezpieczeństwa turystyki dzieci i młodzieży, które pojawiło się na stronie internetowej Izby Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej:

Izba Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej oraz Izba Turystyki Młodzieżowej od lat obserwują rozwój „szarej strefy” w obszarze organizacji turystyki i wypoczynku dzieci oraz młodzieży.

Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 08 listopada 2001 w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki budzi od lat, poprzez niejasność zapisów wiele kontrowersji i nie pozwala na usystematyzowanie współpracy na linii biuro podróży – placówka oświatowa.
Na dalszy rozwój szarej strefy, z niemalże prawnym przyzwoleniem daje znowelizowane 01 marca 2010
Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej (z 21.01.1997 roku) w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania. Rozporządzenie to stoi w sprzeczności ze znowelizowaną 29 kwietnia 2010 Ustawą o usługach turystycznych oraz innymi aktami prawnymi.

Aby przerwać ten „nienormalny” stan IT RP oraz PITM organizują 06 maja 2011 w Warszawie ogólnopolską konferencję, której celem będzie znalezienie odpowiedzi na pytanie:

Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce?”

oraz

  • wypracowanie konstruktywnych wniosków
  • sformułowanie postulatów dla Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz innych organów, urzędów celem naprawy istniejącego stanu prawnego

Do uczestnictwa w konferencji zapraszamy: biura podróży zajmujące się turystyką młodzieżową, Ministra MEN, Ministra Sportu i Turystyki, Rzecznika Praw Dziecka, Urząd Konkurencji i Konsumentów, Urzędy Marszałkowskie – Departamenty Turystyki, Kuratoria, Posłów z Komisji Sportu i Turystyki oraz media.

(…)

Tylko silna, mówiąca jednym głosem branża turystyczna może coś zmienić.

Liczymy na Państwa głos w dyskusji.

Małgorzata Mastalerz
Wiceprezes IT RP

Karta zgłoszeniowa dostępna jest na stronie internetowej ITRP.

Ustawa o usługach turystycznych a zasady techniki prawodawczej (cz. 1). O „zezwoleniach” dla organizatorów turystyki

Nowy cykl tematyczny

Niniejszym wpisem rozpoczynam nowy cykl tematyczny. Będzie on dotyczył problematyki oceny ustawy o usługach turystycznych z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej.

Po kilkunastu nowelizacjach ustawa o usługach turystycznych jest aktem w wielu miejscach niespójnym, wewnętrznie sprzecznym, a przez to często trudnym do zrozumienia. W dotychczasowej dyskusji nad ustawą do problemu tego przywiązuje się zbyt małą wagę.

Przyczyn takiego poziomu redakcyjnego jest wiele i mają one złożony charakter. Kolejne nowelizacje ustawy często były przygotowywane bez dokładnego rozpoznania możliwych skutków nowych przepisów. Wiele zmian było wprowadzanych na etapie prac komisji sejmowych, a – jak pokazuje doświadczenie – często „rozbijają” one spójność dotychczasowych rozwiązań.

Z drugiej strony można dostrzec małą dbałość ustawodawcy w poprawianiu nietrafnych i błędnych regulacji. Przykładowo na problem, który przedstawiam niżej, zwracano uwagę już w 2005 r. (P. Cybula, Umowa o imprezę turystyczną, Warszawa 2005, s. 9).

Niektóre z tych problemów nie powodują na szczęście poważniejszych konsekwencji, inne wywołują istotne skutki dla praktyki.

Wpis do rejestru czy zezwolenie?

W pierwszej kolejności chciałbym wrócić do tematu zezwoleń dla organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Jak wiadomo w roku 2004 ustawodawca zastąpił dotychczasowe zezwolenia dla organizatorów turystyki innym instrumentem – obowiązkiem uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Zmiana związana była z przyjęciem nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ustawie o usługach turystycznych zmiana ta nie została jednak wprowadzona w sposób konsekwentny. Co prawda z art. 4 ust. 1 wynika, że przedsiębiorca organizujący imprezy turystyczne powinien mieć wpis w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, to jednak w definicji agenta turystycznego mamy dalej odwołanie do zezwolenia dla organizatorów turystyki. Zgodnie z art. 3 pkt. 7 agent turystyczny to:

przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju.

W tym roku mija siedem lat od zmiany zezwoleń na wpis do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W międzyczasie było kilka nowelizacji ustawy o usługach turystycznych. Żadna z nich nie naprawiła tego błędu.

Trudno mi uwierzyć, że żadna z osób, które brały udział w pracach nad wspomnianymi nowelizacjami nie zauważała tego problemu. Równie trudno jest również uwierzyć w to, że mając tę świadomość nie zdecydowano się na wprowadzenie zmiany. Niestety innej możliwości nie ma…

dr Piotr Cybula

Sąd Najwyższy: istnieje dobro osobiste w postaci prawa do wypoczynku w godziwych warunkach

24 marca Sąd Najwyższy wydał kolejny bardzo ważny wyrok odnośnie odpowiedzialności biura podróży za tzw. zmarnowany urlop ( I CSK 372/10).

W tym przypadku w sprawie chodziło o możliwość uznania prawa do wypoczynku za dobro osobiste.

W głośnej uchwale z 19 listopada 2010 r. (III CZP 79/10) SN odniósł się krytycznie do takiej możliwości. Tym razem sąd zajął odmienne stanowisko. We wspomnianym wyroku przyjął, że można mówić o prawie do wypoczynku w godziwych warunkach. Naruszenie tego prawa może rodzić – w ocenie SN – zarówno odpowiedzialność majątkową jak i niemajątkową.

Szerzej na temat stanu faktycznego w którym wydany został wyrok zob.:

K. Żaczkiewicz-Zborska, SN: mamy prawo do wypoczynku w godziwych warunkach, lex.pl

Biuro podróży odpowie za urlopowy szok, Gazeta Prawna z 29 marca 2011 r.

I. Lewandowska, Za zmarnowany urlop trzeba też przeprosić, Rzeczpospolita z 4 kwietnia 2011 r. (serwis płatny)

dr Piotr Cybula

Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa

Nakładem Wydawnictwa Proksenia ukazała się ostatnio książka pt. Piloci i przewodnicy na styku kultur, pod red. dr. Zygmunta Kruczka. W pracy tej opublikowany został artykuł pt. Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa autorstwa Piotra Szymanowskiego z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego oraz Pawła Szpindora, pilota wycieczek i byłego radcy prawnego Departamentu Turystyki w Ministerstwie Gospodarki.

W artykule tym autorzy krytycznie odnoszą się zmian regulacji dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Artykuł podsumowują następującymi wnioskami:

Największym mankamentem kolejnych nowelizacji ustawy jest nierzetelne prowadzenie przez ministra właściwego do spraw turystyki konsultacji społecznych. Ustawa ma regulować rynek usług turystycznych, a rozporządzenie dopełniać przepisy ustawy. Generalnie całość ma służyć branży, a nie tylko ministerstwu. W konsultacjach zgłaszane były różne pomysły. Niektóre ciekawe i realne, inne mniej lub bardziej szalone. W 2010 r. w czasie majowych konsultacji na temat rozporządzenia odbyła się merytoryczna dyskusja, w wyniku której przyjęto sporo propozycji. Co z tym zrobiono, wszyscy widzieliśmy w skierowanym do konsultacji społecznych i jednocześnie do uzgodnień międzyresortowych projekcie rozporządzenia z 25 października tego roku. Warto tutaj też zaznaczyć, że zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w konsultacjach i uzgodnieniach ministrowie muszą uwzględnić uwagi innych ministerstw, natomiast uwag tzw. społecznych już nie. Nasuwa się tutaj pytanie: komu mają służyć przepisy prawne? Ludziom czy ministerstwom?

Ocena skutków regulacji nigdy nie była rzetelnie opracowywana. Nigdy nie było prowadzonych badań rynku usług turystycznych w tym aspekcie. A na efekty nie trzeba było długo czekać. Natychmiast po zakończeniu jednej nowelizacji rozpoczynano kolejną nowelizację. Ustawa obowiązuje 12 lat i była już piętnaście razy nowelizowana. Jak w tych warunkach mają funkcjonować przedsiębiorcy? Szczególnie, że usługi turystyczne podlegają zjawisku sezonowości. Jak można świadczyć usługi i uzyskiwać z tego tytułu stały, godziwy dochód?

Ustawa, której celem jest zagwarantowanie ochrony konsumentów na poziomie zbliżonym do średnich standardów europejskich, jest traktowana jako „poletko doświadczalne”. Radosna twórczość nowelizacyjna może spowodować powrót do stanu sprzed wejścia w życie przepisów ustawy i funkcjonowanie na rynku różnego typu „półprzewodników” i „pilocików”.

Aby temu zapobiec, wskazane jest wymuszenie na ministerstwie ponownego przeprowadzenie wśród pilotów i przewodników badań podobnych do tych z 2003 roku i na ich podstawie „administrowanie” zasadami nadawania uprawnień oraz rozwojem zawodowym pracujących przewodników i pilotów. To samo dotyczy rzetelnego podejścia do Oceny Skutków Regulacji oraz czytania ze zrozumieniem tworzonych przepisów prawnych, bo czytając ustawę i rozporządzenia, odnieść można wrażenie, że przepisy są tworzone, ale nieczytane przez ustawodawcę, a efekty widzimy potem wszyscy.

dr Piotr Cybula

Czy pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta?

W Wiadomościach Turystycznych ukazał się artykuł pt. Reklamację uznaj za zgłoszenie autorstwa Joanny Torbé. Artykuł dostępny jest w wersji elektronicznej na stronie internetowej czasopisma.

W artykule poruszony został bardzo ciekawy temat dotyczący regulacji obowiązków pilota wycieczek po nowelizacji ustawy o usługach turystycznych z kwietnia ubiegłego roku. Chodzi konkretnie o pytanie, czy w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy o usługach turystycznych pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta. Z pewnością w tym zakresie pojawią się dalsze wypowiedzi. Wiele argumentów przemawia zarówno za jednym, jak i drugim stanowiskiem. Część z nich została podniesiona w artykule.

dr Piotr Cybula

„Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce” – nowa książka prof. Hanny Zawistowskiej

Pod koniec ubiegłego roku ukazała się książka pod tytułem Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce autorstwa prof. Hanny Zawistowskiej ze Szkoły Głównej Handlowej.

Publikacja ta z założenia jest przygotowana dla menedżerów turystyki. W pracy tej omówiono prawne aspekty tworzenia i działalności przedsiębiorców turystycznych.

Książka ta została wydana nakładem Oficyny Wydawniczej SGH w Warszawie.

 

 

 

 

Rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – zapowiedź publikacji w Dzienniku Ustaw

Zgodnie z informacją otrzymaną w Rządowym Centrum Legislacyjnym, jeszcze w tym tygodniu ma zostać opublikowane w Dzienniku Ustaw rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.

Będzie ono dostępne na stronie: http://dokumenty.rcl.gov.pl/DziennikUstaw

dr Piotr Cybula

Czy kategoryzacja obiektów hotelarskich jest potrzebna?

W czasopiśmie e-Hotelarz (2011, nr 2) ukazał się interesujący wywiad z Zygmuntem Barcikowskim z Wydziału Turystyki Urzędu Marszałkowskiego pt. Województwa Mazowieckiego, pt. Kategoryzacja jest potrzebna hotelom i gościom.

W wywiadzie postawiona została teza, że problem przedsiębiorców, którzy świadcząc usługi hotelarskie bez odpowiedniej decyzji używają nazw rodzajowych obiektów hotelarskich powoli znika. Moim zdaniem jest to proces bardzo powolny, w niektórych rejonach kraju w ogóle nie zauważalny. Jako przykład uporządkowania sytuacji w wywiadzie podane zostało miasto Zakopane. Polecam sprawdzenie, ile oficjalnie jest w tym mieście miejsc noclegowych w obiektach hotelarskich i innych obiektach, a ilu okresowo przebywa tam turystów.

Niestety, prawda jest taka, że w bardzo wielu miejscowościach w Polsce mniej jest obiektów, które posiadają decyzję kategoryzacyjną niż takich, które nie posiadając takiej decyzji są oznaczone nazwami rodzajowymi obiektów hotelarskich. Państwo wprowadza przepisy, a następnie nie jest w stanie w odpowiedni sposób przeprowadzać kontrole. Coś tu powinno ulec zmianie aby autorytet Państwa nie był narażany – albo przepisy dotyczące kategoryzacji powinny być zmienione, albo mechanizm sankcji powinien zostać „uzdrowiony”.

dr Piotr Cybula

Książę jordański a sprawa polska, czyli o polityce informacyjnej Ministerstwa Sportu i Turystyki

Mija już prawie trzy miesiące od czasu, kiedy rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek przestało obowiązywać (a ściślej większość jego przepisów). Sytuacja ta rodzi wiele problemów dla praktyki. Tak dla osób, które prowadzą tego rodzaju działalność lub są zainteresowane jej prowadzeniem, jak i dla organizatorów szkoleń dla pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Skutek jest taki, że wiele osób nie może wykonywać swojej pracy w zaplanowany sposób. Sytuacja ta uderza także w marszałków województw, którzy – jak można przypuszczać – nie otrzymali od Ministerstwa Sportu i Turystyki jakichkolwiek wskazówek co robić w takiej sytuacji, co przekłada się na rozbieżną praktykę (np. co do dopuszczalności wpisów do rejestrów dla organizatorów szkoleń dla pilotów wycieczek i przewodników turystycznych). Stan ten ma niewiele wspólnego z realizacją zasady demokratycznego państwa prawnego. Zdumiewający jest jednak nie tylko fakt niewydania rozporządzenia w określonym przez ustawodawcę terminie, ale również fakt braku jakiejkolwiek informacji o przyczynach i skutkach jego niewydania na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki. O tak ważnej dla tysięcy osób sprawie nie ma żadnej informacji (pomijam uwzględnienie tego rozporządzenia w planie legislacyjnym ministerstwa na 2011 r., opublikowanego w lutym). Na stronie internetowej ministerstwa pojawiają się w tym samym czasie informacje np. o spotkaniu Pani wiceminister z księciem jordański (nie neguję wagi tego spotkania).

Czy taka polityka informacyjna odpowiada oczekiwaniom społeczeństwa?

dr Piotr Cybula