Tag Archives: przewodnicy turystyczni

Nowe rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – bez komentarza

Zgodnie z art. 5 ustawy nowelizującej ustawę o usługach turystycznych z 29 kwietnia 2010 r., dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie m.in. art. 34 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą, nie dłużej jednak, niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.u.t. minister właściwy do spraw turystyki (obecnie Minister Sportu i Turystyki) powinien wydać rozporządzenie, w którym określi:

1) właściwość terytorialną marszałków województw powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności podziału administracyjnego kraju;

2) kwalifikacje, skład, sposób powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnych, o których mowa w art. 25, zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz wzór świadectwa wydawanego przez te komisje, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu powoływania zespołów egzaminacyjnych;

3) warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o nadanie uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności dokumentów, jakie powinny być załączane do wniosku;

4) programy szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności minimalnego wymiaru godzin zajęć dla poszczególnych przedmiotów stanowiących program szkolenia;

5) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnień przewodników górskich i stopień trudności tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadających uprawnienia określonej klasy, ze szczególnym uwzględnieniem programów podstawowego szkolenia specjalistycznego oraz programów uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich poszczególnych klas;

6) miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki, zgodnie z art. 30 ust. 1, mają obowiązek zapewnienia opieki przewodnika turystycznego, ze szczególnym uwzględnieniem największych miast o znaczeniu historycznym i kulturowym oraz obszarów posiadających szczególne walory turystyczne;

7) skład oraz sposób i tryb działania komisji egzaminacyjnych języków obcych, o których mowa w art. 32 ust. 2, oraz wzór świadectwa wydawanego przez te komisje, ze szczególnym uwzględnieniem warunków, jakie powinni spełniać kandydaci do powołania przez marszałka województwa do tych komisji;

8) wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz sprawdzenie znajomości języka obcego przez komisję egzaminacyjną języków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 2, w tym wysokość opłat za poszczególne części egzaminów, warunki zwrotu wniesionych opłat w wypadku nieprzystąpienia do egzaminu, a także wysokość wynagrodzenia egzaminatorów za przeprowadzenie poszczególnych rodzajów i części egzaminów, mając na względzie rzeczywiste koszty przeprowadzenia egzaminu i funkcjonowania komisji egzaminacyjnych;

9) wzory dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a także tryb okazywania legitymacji przewodnika turystycznego i pilota wycieczek upoważnionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, ze szczególnym uwzględnieniem danych dotyczących rodzaju potwierdzanych uprawnień i terminów ważności tych uprawnień.

Nowelizacja u.u.t. z kwietnia 2010 r. weszła w życie 17 września 2010 r. Po trzech miesiącach od tego dnia, a więc od 18 grudnia 2010 r., przepisy dotychczas obowiązujące, przestały obowiązywać we wskazanym wyżej zakresie. Nowe rozporządzenie nie zostało jeszcze wydane, co powoduje, że  istnieje dość poważna luka legislacyjna. Nasuwa się pytanie, czy ministerstwo było przygotowane na te zmiany? Nowelizacja ustawy o usługach turystycznych miała przecież ułatwiać prowadzenie działalności w tym zakresie, a nie utrudniać, a nawet uniemożliwiać. To dość osobliwa realizacja tego założenia.

Na stronie internetowej opublikowany został projekt tego rozporządzenia http://bip.msit.gov.pl/portal/bip/21/637/Projekt_rozporzadzenia_Ministra_Sportu_i_Turystyki_w_sprawie_przewodnikow_turyst.html

W dalszym ciągu nie wiadomo, kiery Minister Sportu i Turystyki  opublikuje nowe rozporządzenie  i kiedy wejdzie ono w życie.

dr Piotr Cybula

O duchu ustawy i innych przyczynach rozbieżności między definicją przewodnika turystycznego i określeniem jego zadań w ustawie o usługach turystycznych

W ustawie o usługach turystycznych mamy zarówno definicję przewodnika turystycznego, jak i określenie jego zadań. Zgodnie z definicją (art. 3 pkt 7a) przez przewodnika turystycznego należy rozumieć osobę zawodowo oprowadzającą turystów lub odwiedzających po wybranych obszarach, miejscowościach i obiektach, udzielającą o nich fachowej informacji oraz sprawującą nad turystami lub odwiedzającymi opiekę w zakresie wynikającym z umowy. Natomiast do jego zadań zaliczono (art. 20 ust. 2): oprowadzanie turystów lub odwiedzających, udzielanie fachowej i aktualnej informacji o kraju, odwiedzanych miejscowościach, obszarach i obiektach, sprawowanie opieki nad turystami lub odwiedzającymi w zakresie wynikającym z umowy, a podczas prowadzenia turystów w górach troska o ich bezpieczeństwo w szczególności podczas wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu.

Już na pierwszy rzut oka widać, że definicja ta nie jest zharmonizowana z zadaniami przewodnika turystycznego. Innym problemem jest moim zdaniem zupełnie nietrafne określenie, że tylko podczas prowadzenia turystów w górach do zadań przewodnika turystycznego należy troska o ich bezpieczeństwo w szczególności podczas wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu. Po pierwsze, dlaczego tylko turystów a nie również odwiedzających?! Po drugie, nie jest jasne czym taka troska o bezpieczeństwo różni się od opieki, zwłaszcza, że pojęcia te często traktuje się jako synonimy. Po trzecie, czy rzeczywiście przewodnik turystyczny powinien troszczyć się o bezpieczeństwo turysty (i odwiedzającego?) tylko w przypadku prowadzenia turystów w górach? Szerzej te kwestie przedstawię na zbliżającym się I Forum Przewodnictwa Turystycznego (http://www.bialystok.pttk.pl/fpt.php), jak i w późniejszej publikacji.

Poniżej zamieszczam bardzo interesujący fragment protokołu sejmowej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki z 16 lutego 2010 r. (http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/KFS-106) z którego wynika, że problem braku tej harmonizacji zauważono, ale odpowiednie wnioski z tego nie zostały ostatecznie wyciągnięte (podkr. – P.C.):

„Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Przystępujemy do pracy nad sprawozdaniem podkomisji z dnia 19 stycznia 2010 r. (…) Przechodzimy do zmiany nr 2 w art. 3 pkt a. Czy są uwagi? (…). Poseł Jacek Falfus (PiS): Chciałbym zaproponować poprawkę w zmianie nr 2 dotyczącej art. 3 ustawy. Zmiana polega na skreśleniu pkt a). Oznacza to przywrócenie pojęć i definicji rozgraniczających funkcję pilota wycieczki i funkcję przewodnika. Jeśli obie funkcje będą posiadać odrębne definicje, będzie to służyć lepszemu określeniu pracy tych dwóch podmiotów. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Rozumiem, że jest to propozycja skreślenia zmiany nr 2a, polegającej na uchyleniu pkt 7a i 7b. Oznacza to pozostawienie dotychczasowych zapisów odnoszących się do pilota wycieczek i przewodnika. Poseł Jacek Falfus (PiS): W projekcie nowelizacji w zmianie nr 2a jest mowa o uchyleniu pkt 7a i 7b. Nam chodzi o przywrócenie tych punktów. (…) Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Proszę o wstępne stanowisko rządu w tej sprawie. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska:
(…) rezygnacja z tych dwóch punktów wiązałaby się z tym, zdefiniowalibyśmy przewodników i pilotów rodzajem wykonywanych przez nich zadań określonych w tymże art. 20. (…) Poseł Andrzej Gut-Mostowy (PO): Pani minister, chciałbym dopytać o pewną kwestię. Rozumiem, że intencją posłów zgłaszających poprawkę jest odpowiedź na postulaty środowiska. Czy z punktu widzenia resortu i dobra całej ustawy zdefiniowanie pojęć byłoby dużym złem, czy przy zmodyfikowaniu innych zapisów można by o tym pomyśleć? Myślę o duchu ustawy. Jeśli są postulaty środowiska, które nie wymagają wielkich, rewolucyjnych zmian, to może należałoby się do nich przychylić. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Proszę panią minister o zabranie głosu. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska:
Takie definicje mogłyby zostać utrzymane, ale musiałyby być bardzo ściśle zharmonizowane z art. 20. (…) Poseł Sylwester Pawłowski (Lewica): Chciałbym zwrócić się do pani minister o zweryfikowanie opinii na temat pkt 7a i 7b w art. 3. W słowniku nie powinno zabraknąć haseł dotyczących zagadnienia, któremu poświęca się cały IV rozdział ustawy. Analiza słowna zapisów art. 20 wskazuje, że nie jest on tożsamy z zapisami w pkt 7a i 7b. To jest krótka definicja, tak bardzo potrzebna przy różnego rodzaju kursach i szkoleniach, odnosząca się do pilotów i przewodników. Brak tych pojęć w słowniczku będzie czynił ustawę ułomną. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): To był głos za poprawką. Bardzo proszę panią minister o zabranie głosu. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska: Pragnę jeszcze raz doprecyzować, że definicje mogą pozostać w art. 3, tylko ta zmiana nie mogłaby polegać wyłącznie na pozostawieniu pkt 7a i 7b, ponieważ zadania przewodników i pilotów zmieniły się w kontekście zapisów art. 20. Te definicje mogłyby pozostać, ale musiałyby uwzględniać zmiany proponowane w art. 20. (…) Poseł Jacek Falfus (PiS): Pani minister sugerowała, że art. 20 można by w jakiś sposób zmodyfikować. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska: Mówiłam o definicjach zawartych w art. 3 pkt 7a i 7b. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Proszę Biuro Legislacyjne o przedstawienie tej poprawki i ustosunkowanie się do kwestii, czy jest poprawna legislacyjnie. Za chwilę będziemy rozstrzygać. Legislator Elżbieta Strzępek:
Wracając do art. 3 – słowniczka, należy zwrócić uwagę, jakie są zmiany w porównaniu z art. 20 ust. 2 w odniesieniu do zadań przewodnika turystycznego. W art. 20 ust. 2 wprowadzono zapis: „sprawowanie opieki nad turystami odwiedzającymi w zakresie wynikającym z umowy, a podczas prowadzenia turystów w górach troska o ich bezpieczeństwo, w szczególności pod kątem wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu”. To oznacza, że w art. 3 pkt 7a trzeba by dopisać sprawowanie opieki nad turystami. (…) Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Jeśli pani minister wyraziła wstępną wolę ewentualnej pracy nad tą propozycją, istnieje możliwość, że po zakończeniu posiedzenia Komisji państwo doprecyzujecie tę poprawkę, aby nie budziła wątpliwości i zostanie ona zgłoszona w drugim czytaniu. Chodzi o zapewnienie spójności przepisów. Legislator Elżbieta Strzępek: Spójności definicji i zadań. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Rozumiem, że byłaby zgoda pani minister. Panie pośle wnioskodawco, pani minister twierdzi, że jeśli przepisy byłyby spójne, byłaby zgoda strony rządowej”.

Stanowisko o pozostawieniu definicji przewodnika turystycznego w art. 3 pkt 7a u.u.t. z jednoczesnym nowym jego zdefiniowaniem, które ostatecznie znalazło się w nowelizacji ustawy, zostało zaakceptowane na posiedzeniu sejmowej komisji w dniu 17 marca 2010 r. (http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/KFS-111).

Chciano zapewne dobrze, wyszło…

Piotr Cybula

Problematyka prawa turystycznego na I Ogólnopolskim Forum Przewodników Turystycznych

W dniach 11-13 lutego 2011 r. w Białymstoku odbędzie się I Ogólnopolskie Forum Przewodników Turystycznych. Na spotkaniu tym poruszone zostaną również aspekty prawne zawodu przewodnika turystycznego. Temu tematowi poświęcone zostaną dwa referaty 11 lutego oraz panel dyskusyjny 12 lutego:

11 luty 2011 r.

13.30 – 14.20 prof. dr hab. Hanna Zawistowska (SGH), Polskie prawo turystyczne a prawo Unii Europejskiej
14.20 – 15.10 dr Piotr Cybula (AWF w Krakowie, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Kancelaria Bielański i Wspólnicy), Aspekty prawne wykonywania zawodu przewodnika turystycznego w Unii Europejskiej

12 luty 2011 r.

15.30 – 18.30 Panele dyskusyjny (B), Prawne uwarunkowania wykonywania zawodu przewodnika turystycznego w Polsce

Źródło: http://www.bialystok.pttk.pl/fpt.php

Projekt rozporządzenia w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

Na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki (BIP) ogłoszony został projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.

Zob. http://bip.msit.gov.pl/portal/bip/21/637/Projekt_rozporzadzenia_Ministra_Sportu_i_Turystyki_w_sprawie_przewodnikow_turyst.html

Do podziemi krakowskiego rynku tylko z 15 przewodnikami turystycznymi

W krakowskim dodatku „Gazety Wyborczej” ukazał się artykuł pt. Do podziemi krakowskiego rynku tylko z naszym przewodnikiem. Po niedawno otwartych podziemiach krakowskiego rynku może oprowadzać tylko grupa 15 przewodników współpracujących z Muzeum Historycznym Krakowa. Sytuacja ta została oceniona krytycznie przez część środowiska krakowskich przewodników turystycznych.

Artykuł dostępny jest na stronie: http://krakow.gazeta.pl/krakow/1,35798,8551041,Do_podziemi_Rynku_tylko_z_naszym_przewodnikiem.html?utm_source=Nlt&utm_medium=Nlt&utm_campaign=1077762

Prof. Jerzy Niewodniczański o kursach i egzaminie na przewodnika tatrzańskiego

„(…) uczyliśmy się kultury podhalańskiej, przyrody, zwyczajów, a także szczegółowych nazw poszczególnych szczytów czy wręcz pojedynczych kamieni. Taki był styl – moim zdaniem absurdalny – narzucony niegdyś przez słynnego autora przewodników tatrzańskich Paryskiego, obowiązujący zresztą do dziś. Muszę powiedzieć, że egzaminy przewodnickie były najtrudniejszymi egzaminami, jakie zdawałem w życiu (…)” (wypowiedź w artykule P. Stachnik, Góry to najtrudniejszy egzamin, Dziennik Polski z 13 lutego 2010 r., s. C9).

Zapraszam do dyskusji. Czy przepisy w tym zakresie są odpowiednie?

Prof. dr hab. Jerzy Niewodniczański był m.in. prezesem Państwowej Agencji Atomistyki, jest profesorem na Wydziale Energetyki i Paliw AGH.

Stanowisko Komisji Europejskiej odnośnie ograniczeń w świadczeniu usług przewodnika turystycznego

Od dnia 20 października 2007 r., kiedy to nowa dyrektywa 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych będzie musiała zostać wprowadzona w życie we wszystkich państwach członkowskich UE, nie będzie można wymagać żadnego uprzedniego uznania kwalifikacji zawodowych. Wykwalifikowany i legalnie działający w swoim kraju przewodnik turystyczny będzie miał prawo świadczyć usługi w innym państwie członkowskim. Raz na rok może być wymagane składanie władzom przyjmującego państwa członkowskiego deklaracji o świadczeniu usług w tym państwie członkowskim. Państwa członkowskie UE nie mogą wymagać dodatkowej szczegółowej licencji krajowej, ani też weryfikacji tego, czy przewodnik turystyczny z zagranicy jest wyspecjalizowany w wszystkich regionach państwa, w którym świadczy on usługi przewodnika. Jeżeli zawód przewodnika turystycznego nie podlega regulacji w kraju pochodzenia usługodawcy, wówczas przewodnik turystyczny musi zaświadczyć, że wykonywał ten zawód w kraju
pochodzenia przez ostatnie dwa lata. Oznacza to, że przewodnicy turystyczni, którzy świadczą usługi jedynie okazjonalnie, nie będą już musieli składać wniosków o uznawanie.

– Uregulowanie zawodu przewodnika turystycznego we Włoszech i działania Komisji przeciw włoskiemu prawodawstwu naruszającemu swobodę świadczenia usług Komisja Europejska prowadzi obecnie postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciw Włochom (patrz oświadczenie prasowe IP/04/1303 z dnia 26.10.2004 r.), ponieważ policja włoska nakłada grzywny na przewodników turystycznych z innych państw członkowskich UE towarzyszących grupom zwiedzającym muzea i pomniki historyczne. Regularnie też uniemożliwia się im świadczenie usług przewodnika. W 1991 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł w sprawie przeciw Włochom, że wszelkie zasady krajowe, które uzależniają świadczenie usług przez przewodników turystycznych od posiadania licencji wymagającej szczególnego szkolenia potwierdzonego dyplomem (wydawanym na szczeblu lokalnym), w przypadkach, gdy usługi te polegają na oprowadzaniu turystów po miejscach innych niż muzea czy pomniki historyczne – które można zwiedzać tylko z wyspecjalizowanymi przewodnikami – stoją w sprzeczności z zasadą swobody świadczenia usług1, a zatem i prawem UE. Oprócz wszelkich pozostałych kwalifikacji przewodników władze włoskie wymagają obecnie kwalifikacji krajowych. W art. 2 dekretu prezydenckiego z dnia 13 grudnia 1995 r. Włochy opublikowały listę wyszczególniającą miejsca, w których turyści mogą być oprowadzani tylko przez wyspecjalizowanych przewodników posiadających szczególne kwalifikacje krajowe. Lista ta obejmuje znaczną część miejsc we Włoszech często odwiedzanych przez grupy turystyczne. Wymienia się na niej ponad 2500 lokalizacji, w tym całe miasto Wenecja i historyczne centra 30 miast, takich jak Rzym, Florencja, Siena i Perugia, jak również inne publicznie dostępne miejsca we Włoszech. W rezultacie policja włoska uniemożliwia przewodnikom z innych państw członkowskich towarzyszącym grupom turystycznym w czasie wizyty we Włoszech wypełnianie roli przewodnika dla ich grup w takich miejscach, a niekiedy nakłada też natychmiastowe grzywny. Prawdą jest, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości ustanowił wyjątek obejmujący „muzea i pomniki historyczne, które można zwiedzać tylko w towarzystwie zawodowego i wyspecjalizowanego przewodnika”. Jednak w październiku 2004 r. Komisja uznała, że rozmiar i zakres włoskiej listy znacznie przekracza zakres wyjątku ustanowionego przez Trybunał i pozbawia orzeczenie Trybunału treści oraz wartości, w szczególności poprzez stwarzanie wymogu zwiedzania przez grupy turystów w towarzystwie wyspecjalizowanego przewodnika miejsc, które turyści mogą zwiedzać bez żadnego przewodnika, jeżeli tak postanowią. Wystąpiono do Włoch o dokonanie przeglądu rzeczonej listy. W dniu 15 grudnia 2005 r. państwo włoskie oraz regiony osiągnęły porozumienie w sprawie zmiany art. 2 dekretu prezydenckiego z dnia 13 grudnia 1995 r., w którym wymienia się wszystkie miejsca, które mogą być zwiedzane tylko w obecności wykwalifikowanego przewodnika. Zaproponowano skreślenie z tej listy całych miast i historycznych centrów miast. W dniu 24 listopada 2006 r. w Rzymie odbyło się spotkanie władz włoskich ze służbami Komisji. Komisja wezwała władze włoskie do pilnego przyjęcia środków wykonawczych w odniesieniu do porozumienia z grudnia 2005 r. i zaznaczyła, że w pełni zdaje sobie sprawę z kompleksowości tego przedsięwzięcia, ponieważ wszystkie włoskie regiony będą musiały zatwierdzić tekst legislacyjny”.

podkr. P.C.

Pełna wersja tego dokumentu dostępna jest na stronie: http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/cm/672/672007/672007pl.pdf