Monthly Archives: Październik 2025

TSUE: w przypadku nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną podróżny może otrzymać zwrot całości ceny, nawet jeśli skorzystał z niektórych usług

W wyroku z 3 października 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-469/24, odnosząc się do pytania prejudycjalnego sądu w Rzeszowie, które dotyczyło organizatora turystyki z O., orzekł, że:

1) Artykuł 14 ust. 3 lit. b) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniającej rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylającej dyrektywę Rady 90/314/EWG, w związku z art. 4 tej dyrektywy

należy interpretować w ten sposób, że:

stoi on na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który stanowi, że w przypadku gdy niezgodność usług wchodzących w zakres imprezy turystycznej można przypisać osobie trzeciej, niezwiązanej z wykonywaniem tych usług, a niezgodność ta była nieprzewidywalna lub nieunikniona, organizator turystyki, aby móc uwolnić się od odpowiedzialności wobec podróżnego, musi wykazać, że niezgodność ta wynika z winy tej osoby trzeciej.

2)      Artykuł 14 ust. 1 dyrektywy 2015/2302

należy interpretować w ten sposób, że:

nawet jeśli podróżny skorzystał z części usług świadczonych przez organizatora turystyki, to odpowiednia obniżka ceny, która mu przysługuje w przypadku niezgodności tych usług, może odpowiadać zwrotowi całości ceny danej imprezy turystycznej, jeżeli niezgodność ta jest na tyle rażąca, że zważywszy na cel tej imprezy turystycznej, nie leży już ona obiektywnie w interesie tego podróżnego.

3)      Artykuł 14 ust. 1 i 2 dyrektywy 2015/2302

należy interpretować w ten sposób, że:

prawo do odpowiedniej obniżki ceny za każdy okres, w którym występowała niezgodność, i prawo do rekompensaty za wszelkie doznane w wyniku niezgodności szkody, o których mowa w tym przepisie, mają na celu przywrócenie równowagi kontraktowej między organizatorami turystyki a podróżnymi, a nie karanie tych organizatorów.

4)      Artykuł 3 pkt 12 dyrektywy 2015/2302

należy interpretować w ten sposób, że:

sytuacje wynikające z przyjęcia aktów władzy publicznej, takie jak rozbiórka obiektu infrastruktury turystycznej w wykonaniu decyzji organu publicznego, nie wchodzą w zakres pojęcia „nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli akty te zostały przyjęte w następstwie postępowania, które umożliwiło zainteresowanym, takim jak dany organizator turystyki lub jego ewentualni dostawcy usług turystycznych, zapoznanie się z nimi w odpowiednim czasie przed ich wykonaniem.

Odnośnie pierwszej z poruszonych kwestii („winy osoby trzeciej”) na problem niezgodności prawa polskiego z dyrektywą zwracałem uwagę w tym miejscu już 12 czerwca 2025 r. we wpisie pt. „Kto odpowiada za „winę”, czyli o kolejnej potrzebie zmiany ustawy o imprezach turystycznych (art. 5o ust. 3)„. Wskazując na tę niezgodność apelowałem o niezwłoczną zmianę ustawy.

Treść pytania prejudycjalnego i wyroku dostępna jest tutaj. Poniżej wydany w tej sprawie komunikat prasowy TSUE.

Piotr Cybula

Interpelacje poselskie w sprawie opłaty turystycznej

Choć obecnie coraz głośnie mówi się o pracach nad wprowadzeniem opłaty turystycznej, to jeszcze kilka tygodni temu ministerstwo sportu i turystyki informowało, że „obecnie Ministerstwo Sportu i Turystyki nie pracuje nad opłatą turystyczną, ale uważnie przysłuchuje się wszystkim głosom branży i środowisk samorządowych”. Taka odpowiedź została udzielona przez wiceministra Piotra Borysa pismem z dnia 29 września 2025 r.:

Odpowiedź ta została udzielona na Interpelacja nr 4083 do ministra sportu i turystyki w sprawie zaawansowania prac nad rozwiązaniami legislacyjnymi mającymi na celu wprowadzenie opłaty turystycznej, które autorem jest poseł Piotr Górnikiewicz (interpelacja oraz odpowiedź dostępne są: tutaj). Poseł wystąpił o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie analizy dotyczące możliwości wprowadzenia opłaty turystycznej?

2. Czy w ministerstwie są prowadzone prace nad projektem przepisów wprowadzających uprawnienie do regulowania opłaty turystycznej przez samorządy?

    3. Czy ministerstwo planuje konsultacje z samorządami w sprawie potrzeb i możliwości wdrożenia tego instrumentu finansowego?

    4. Czy ministerstwo dostrzega konieczność wsparcia finansowego gmin szczególnie obciążonych sezonowym ruchem turystycznym, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów utrzymania porządku, infrastruktury i usług publicznych?

    W ubiegłym roku temat został poruszony również w interpelacji posła Rafała Komarewicza. Wówczas poseł zadał pytania: czy Ministerstwo Sportu i Turystyki pracuje w tym momencie nad rozwiązaniem umożliwiającym wprowadzenie opłaty turystycznej oraz jeśli tak, to jaki jest stopień zaawansowania prac?

    Odpowiedź została udzielona przez wiceministra Piotra Borysa pismem 3 października 2024 r. (a więc jeszcze zanim ówczesny minister sportu i turystyki w swej głośnej wypowiedzi stwierdził, że opłata turystyczna to głupi pomysł„). Na pierwsze pytanie wiceminister Piotr Borys odpowiedział tak:

    A na drugie:

    Ta interpelacja i odpowiedź dostępne są: tutaj.

    Przypomnę, że zapowiedź wprowadzenia tego rodzaju opłaty turystycznej pojawiła się w planach wiceministra Ireneusza Rasia, które zostały przedstawiony podczas Kongresu Turystyka przyszłości w dniu 23 września 2025 r.

    „To nom jesce w dusy gro”. Wystawa o  wywłaszczeniu górali z Tatr

    23 października w Kuźnicach Tatrzański Park Narodowy otwiera wystawę plenerową pt. „To nom jesce w dusy gro. O wywłaszczeniu górali z Tatr”. Na wernisaż zaprasza o godz. 12:30 do Zespołu dworsko-parkowego w Kuźnicach.

    Informacja o wystawie ze strony TPN:

    Jeszcze kilkadziesiąt lat temu Tatry stanowiły centrum życia górali i podhalańskiej wspólnoty – były sposobem na ślebodne, wolne życie, miejscem hodowli i wypasu owiec oraz bydła. Ciągłość gazdowania przerwał brutalnie proces wywłaszczeń, do których doszło w latach 1960–1980. Przymusowe pozbawianie własności było konsekwencją utworzenia w 1955 roku Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wywłaszczenia dotyczyły całych nieruchomości, udziałów w prawie własności nieruchomości lub służebności na obszarze 12 081 hektarów i objęły ponad 6000 osób. 

    Choć idea utworzenia Parku, formułowana jeszcze w okresie międzywojennym, miała szczytne założenia – ochrony przyrody przy poszanowaniu własności – to jej realizacja w czasach komunistycznych wypaczyła pierwotne intencje i położyła się cieniem na postrzeganiu Parku przez górali. 

    Ekspozycja „To nom jesce w dusy gro. O wywłaszczeniu górali z Tatr”, przygotowana z okazji jubileuszu 70-lecia Tatrzańskiego Parku Narodowego, ukazuje tworzenie TPN w realiach PRL – zarówno z perspektywy historycznej, administracyjnej, jak i relacji mieszkańców Podhala. Wywłaszczenia przedstawiamy jako proces historyczny, gospodarczy i społeczny, który odcisnął piętno na ludzkich losach. 

    Dziś Tatry, chronione jako park narodowy, odwiedzane przez miliony turystów, są wspólnym dobrem. Nie możemy jednak zapominać, że TPN powstał częściowo kosztem mieszkańców Podhala. Wierzymy, że wystawa ta stanie się okazją do szerszej społecznej dyskusji oraz popularyzacji wiedzy o wydarzeniach sprzed lat. Zrozumienie dawnego, utraconego góralskiego świata może stać się mostem łączącym przeszłość z teraźniejszością i pozwoli budować lepsze relacje góralskiej społeczności z Tatrzańskim Parkiem Narodowym. 

    Wystawa odbywa się w ramach obchodów 70-lecia Tatrzańskiego Parku Narodowego.

    Więcej: TPN.

    Rzecznik Praw Dziecka o problemie dzieci z niepełnosprawnościami w równym dostępie w wycieczkach szkolnych

    Rzecznik Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak poinformowała dzisiaj o wystąpieniu do resortu edukacji w sprawie równego dostępu o udziału w wydarzeniach i wycieczkach szkolnych dla dzieci z niepełnosprawnościami zwróciłam się do resortu edukacji. Na swoim profilu na Facebooku napisała:

    – Dzieci z niepełnosprawnościami powinny mieć możliwość uczestnictwa w różnych sferach życia na takich samych prawach jak ich koleżanki i koledzy. Częścią życia społeczności szkolnej są wyjazdy orgaznizowane przez placówkę nauczania, które stanowią dla dzieci jeden z elementów edukacyjnych i dydaktycznych, ale też stwarzają możliwości do integracji rówieśniczej. Tymczasem z przekazywanych mi sygnałów wynika, że wielokrotnie dzieciom z niepełnosprawnościami nie zapewnia się równego dostępu do udziału w wycieczkach szkolnych – napisałam w piśmie z 18 października 2025 r.

    Wskazałam, że dotyczy to często sytuacji, gdy nie zapewnia się dzieciom z ograniczeniami ruchowymi odpowiedniego środka transportu czy wsparcia dodatkowego opiekuna. Możliwość udziału tych dzieci w wycieczkach warunkowana jest często obecnością rodzica.

    Tymczasem z przepisów prawa wynika, że organizatorzy takich wydarzeń muszą uwzględnić indywidualne potrzeby każdego ucznia i dostosować do nich liczbę i kwalifikacje opiekunów. Ważne jest, aby opiekunowie posiadali odpowiednie przeszkolenie oraz wiedzę na temat specyficznych potrzeb uczniów, co pozwoli na zapewnienie im komfortu i bezpieczeństwa podczas całej wycieczki.

    Nie sposób zatem uznać za właściwą praktykę angażowania w tym wypadku rodziców, chyba, że wynika to z wyraźnej prośby dziecka lub opiekuna.

    Podczas wycieczki dzieci mają okazję do nawiązywania kontaktów zarówno z rówieśnikami jak i pracownikami placówki, uczą się komunikacji, współpracy oraz budowania relacji, co ma ogromne znaczenie dla ich rozwoju emocjonalnego. Dzieci mają szansę praktykowania funkcjonowania poza ,,rodziną’’ i przeżywania doświadczenia radzenia sobie w różnych sytuacjach.

    Z kolei bliskość rodzica może powodować oddalenie się rówieśników od dziecka a nawet stygmatyzowanie go w grupie.

    Innym aspektem są trudności organizacyjne po stronie opiekunów dzieci. Aby uczestniczyć w wycieczkach muszą oni korzystać z urlopów oraz organizować opiekę dla rodzeństwa dziecka.

    Podobny problem poruszono przy okazji organizowania półkolonii. Wówczas przewidziano możliwość uczestnictwa w nich dzieci z orzeczeniami, ale w sytuacji wymagającej dodatkowego wsparcia – pod warunkiem obecności ich własnego opiekuna.

    Moim zdaniem, pomimo istniejących uregulowań odnoszących się do udziału dzieci w wycieczkach szkolnych, czy innych wydarzeniach, zdarzają się sytuacje, gdy mają one charakter jedynie iluzoryczny.

    Zwróciłam się z prośbą o podjęcie stosownych działań mających na celu zagwarantowanie dzieciom z niepełnosprawnościami dostępności we wszelkich organizowanych wydarzeniach. Poprosiła również o zwrócenie uwagi kuratorom oświaty, aby w ramach nadzoru pedagogicznego i kontroli nad szkołami weryfikowali zagadnienie wykluczeń uczniów z niepełnosprawnościami z aktywności szkolnych.

    Na problem wskazany problem zwracałem uwagę już ponad dwa lata temu. Wówczas otrzymana odpowiedź z MEiN nie była w pełni satysfakcjonująca (Czy szkoła może wymagać od rodziców niepełnosprawnego dziecka ich obecności na wycieczce szkolnej? MEiN „odpowiada”).

    Gdzie jest turystyka w polityce informacyjnej Ministerstwa Sportu i Turystyki?

    W chwili obecnej 21. ostatnich wpisów na profilu Ministerstwa Sportu i Turystyki na Facebooku przedstawia się następująco:

    1. „Lekcje wychowania fizycznego są tak samo ważne, jak język polski czy matematyka…”
    2. „Boisko do padla i ścianka wspinaczkowa na Orliku? Tak, to możliwe 👍🏻👍🏻 Przyznaliśmy 342 tys. na budowę takich obiektów na Orliku przy ul. Sportowej w Gostyninie (…)”
    3. „Dobre informacje dla mieszkańców Pakości! 👍🏻 Orlik przy ul. Barcińskiej wzbogaci się o sprawnościowy plac zabaw, będą też nowe nawierzchnie na boiskach (…””
    4. „Zrealizowali założenia 💪🏻 Czwórka podwójna w „odmłodzonym” składzie zaprezentowała świetną formę podczas wioślarskich mistrzostw świata w Szanghaju (…)”.
    5. Orlikowe przyspieszenie w województwie kujawsko-pomorskim! 💨 Przyznaliśmy ponad 400 tys. zł na remont Orlika przy Szkole Podstawowej nr 2 w Żninie (…)”.
    6. „Jeszcze raz gratulujemy naszym wspaniałym sportowcom, którzy wywalczyli aż 28 medali na mistrzostwach świata w paralekkoatletyce, parakolarstwie, parapływaniu i szermierce na wózkach (…)”.
    7. 💬 Wspólnie z prezesami polskich związków sportowych wypracowujemy zasady i mechanizmy, w jaki sposób możemy usprawnić finansowanie polskich związków sportowych. Rozwiążemy to systemowo – mówił minister sportu i turystyki Poseł Jakub Rutnicki podczas czwartkowej sejmowej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki”.
    8. „Minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki w piątek spotkał się z przedstawicielami Polski Związek Sumo (..)”.
    9. „Rozwijamy infrastrukturę sportową! ✅🏃🏻‍♀️ Do 51 samorządów trafią 32 mln zł na budowę boisk, sal, kortów, torów łuczniczych, czy skateparków (…)”.
    10. 🟢 Promowanie aktywności fizycznej, wychowanie fizyczne w klasach 1-3 szkoły podstawowej, wsparcie szkolenia dzieci i młodzieży, dialog i współpraca z polskimi związkami sportowymi, przyspieszenie infrastrukturalne, Strategia Rozwoju Sportu oraz budowa „Marki Polska””.
    11. „Wiceminister sportu i turystyki Piotr Borys wziął udział w Europejskie Forum Nowych Idei w Sopocie. To jedno z najważniejszych wydarzeń, które łączy przedstawicieli biznesu, nauki i administracji w dyskusji o przyszłości Europy i Polski.💬 Podczas panelu „Jakie są prawdziwe koszty bezruchu?” wiceminister Piotr Borys mówił o wyzwaniach zdrowotnych i społecznych wynikających z braku aktywności fizycznej oraz o działaniach podejmowanych przez resort na rzecz budowania aktywnego społeczeństwa” (…).
    12. „Minister sportu i turystyki Poseł Jakub Rutnicki wraz z wiceministrami w środę spotkali się na PGE Narodowy z naszymi wspaniałymi medalistkami i medalistami mistrzostw świata 🇵🇱⭐️ (…)”.
    13. „Pierwszy etap za nami, a w nim ponad 🔟 tysięcy zawodników i zawodniczek z pasją do piłki ręcznej! 👏🤾‍♂️ (…)”.
    14. „Super dzień z Aktywna Szkola w Prażmowie 👍🏻👍🏻 To jeden z 320 już wyremontowanych Orlików w całej Polsce (…)”.
    15. „320 wyremontowanych, 1015 w trakcie remontu i 83 nowe w budowie. Orlikowe przyspieszenie swoim zasięgiem obejmuje całą Polskę (…)”.
    16. „Konferencja prasowa Ministra Sportu i Turystyki Jakub Rutnicki na Orliku w Prażmowie (…)”.
    17. „Orlikowe przyspieszenie! 💨 Przywracamy blask boiskom sportowym w całej Polsce! ⭐️✅🚧 (…)”.
    18. „Spotkanie ministra sportu i turystyki Jakub Rutnicki z medalistami paralekkoatletycznych mistrzostw świata (…)”.
    19. „Wspieramy kluby sportowe szkolące dzieci i młodzież! ✅🏃🏻‍♀️👦🏻 (…)”.
    20. „Drezdenko, daliście czadu! 🔥 Co za energia! 🤩 (…). Trening z Aktywna Szkola połączony z oddaniem do użytku wyremontowanego Orlika – to musiało się udać! (…)”
    21. 🥊Reprezentacja Polski zdobyła 8 medali mistrzostw Europy w boksie – 1 złoty, 2 srebrne i 5 brązowych. Na najwyższym stopniu podium stanął Fabian Urbański, triumfując w kategorii do 80 kg (…)”.

    Gdzie jest turystyka?

    „Przewodnictwo górskie w Polsce – perspektywy” – konferencja (Kraków, 17-18.10.2025 r.)

    W dniach 17-18 października 2025 r. w Krakowie odbywa się konferencja pt. „Przewodnictwo górskie w Polsce – perspektywy”, organizowana przez PTTK i COTG PTTK. Podczas drugiego dnia konferencji będę miał przyjemność przedstawić referat pt. „Impreza turystyczna obejmująca usługę przewodnika górskiego w świetle prawa polskiego”. W programie konferencji kilka innych referatów również porusza wątki prawne. Poniżej zamieszczam program oraz informację o transmisji on line.

    Transmisja:

    Piotr Cybula

    TSUE: uderzenie pioruna można zakwalifikować jako „nadzwyczajną okoliczność”

    W wyroku z 16 października 2025 r. (C-399/24) TSUE orzekł, że uderzenie pioruna można zakwalifikować jako „nadzwyczajną okoliczność”, która może zwolnić przewoźnika lotniczego z obowiązku zapłaty
    odszkodowania
    w przypadku dużego opóźnienia lub odwołania lotu, jeżeli wiąże się z obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, które prowadzą do opóźnionego oddania samolotu do użytku. Poniżej wydany w tej sprawie komunikat prasowy TSUE.