W kontekście obecnej sytuacji na Bliskim Wschodzie, w tym także problemów na linii organizatorzy turystyki – przewoźnicy lotniczy, warto wspomnieć o wyroku sądu maltańskiego z 22 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. Case 699 / 2024 – EXECUTIVE HOLIDAYS LTD (C25349) ET vs DEUTSCHE LUFTHANSA AG.
Dlaczego wyrok jest istotny w obecnych okolicznościach? Co do istoty dotyczył on problemu jaki również i obecnie występuje.
W sprawie tej sąd nakazał przewoźnikowi lotniczemu (Lufthansa) zapłatę ponad 28 tys. euro odszkodowania dwóm maltańskim organizatorom („biurom podróży”) w związku z kosztami jakie ci organizatorzy ponieśli po odwołaniu lotu w wyniku strajku pilotów we wrześniu 2022 roku.
Odwołany lot z Hamburga do Frankfurtu spowodował, że 31 pasażerów zostało bez pomocy na lotnisku. Spośród 42 osób tylko 11 otrzymało alternatywne połączenia, a przewoźnik nie zapewnił im nawet zakwaterowania podczas oczekiwania.
Biura podróży musiały samodzielnie pokryć koszty noclegów, wyżywienia i nowych lotów, a Lufthansa nie odpowiedziała na ich wezwania o zwrot tych kosztów.
Sąd uznał, że przewoźnik nie wywiązał się ze swoich obowiązków wynikających z przepisów UE – rozporządzenia nr 261/2004. W takich okolicznościach powinien zapewnić pasażerom alternatywny transport, odpowiednią opiekę oraz rekompensatę. Dodatkowo stwierdzono, że w tych okolicznościach strajk pracowników nie był „nadzwyczajną okolicznością”, która zwalnia linię z odpowiedzialności. Uzupełniająco można dodać, że taka nadzwyczajna okoliczność nawet gdyby była, to zwolniłaby przewoźnika jedynie od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania, a nie z pozostałych wyżej wspomnianych obowiązków.
W efekcie Lufthansa została zobowiązana do zwrotu pełnej kwoty poniesionych kosztów wraz z odsetkami.
W kontekście obecnej sytuacji na Bliskim Wschodzie o wyroku tym słusznie wspomina Klara Dvorakowa. Wcześniej informację o tym wyroku przekazała Jacqueline Tanti Dougall – prezydent International Forum of Travel of Tourism Advocates, której członkiem jest również Klara Dvorakowa.
Co sprawa ta oznacza dla polskich organizatorów turystyki? Choć oczywiście wyrok ten nie jest wiążący dla polskich sądów, to jednak argumenty, które zostały w sprawie tej przedstawione pokazują, że w przypadku gdy polscy organizatorzy turystyki ponieśli tego rodzaju koszty to powinni rzetelnie ocenić swoje szanse i możliwości odzyskania takich środków od linii lotniczej, co wymaga oczywiście analizy wszystkich istotnych okoliczności konkretnej sytuacji.
dr Piotr Cybula, radca prawny, członek International Forum of Travel and Tourism Advocates
Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK oraz Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie serdecznie zapraszają do udziału w I Forum Prawa Turystycznego pt. „Turystyka szkolna. Aspekty prawne”.
Wydarzenie będzie poświęcone dyskusji nad podstawowymi problemami prawnymi związanymi z turystyką szkolną – zarówno w ujęciu teoretycznym, jak i praktycznym.
Forum adresowane jest w szczególności do:
prawników zainteresowanych prawem turystycznym,
prawników zajmujących się prawem oświatowym,
przedstawicieli szkół oraz organów prowadzących,
organizatorów turystyki i innych podmiotów zaangażowanych w organizację wycieczek szkolnych,
pracowników administracji publicznej.
Termin: 17-18 kwietnia 2026 r. (piątek-sobota)
Miejsce: siedziba Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK, ul. Jagiellońska 6, Kraków.
Konferencja będzie również transmitowana online na kanale YouTube oraz stronie Facebook COTG; linki do transmisji zostaną opublikowane na dwa dni przed konferencją na stronie https://cotg.pttk.pl/forum-prawa-turystycznego/.
Zgłoszenia: Uczestnictwo stacjonarne w konferencji proszę potwierdzić mailowo do 8 kwietnia 2026 r. na adres poczta@cotg.pttk.pl (liczba miejsc na wydarzenie stacjonarne jest ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń). Proszę podawać, czy są Państwo zainteresowani uczestnictwem w wybranym dniu, czy w obu.
Przy uczestnictwie online zgłoszenia nie są wymagane, liczba miejsc na tę formę spotkania nie jest ograniczona.
Wydarzenie jest darmowe zarówno dla uczestników stacjonarnych jak i online.
Organizatorzy: COTG PTTK oraz Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Wydziału Turystyki i Rekreacji Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie
Komitet Naukowy: Piotr Cybula (przewodniczący), Dominik Borek, Jerzy Gospodarek, Jerzy Kapłon, Jerzy Raciborski, Dominik Wolski, Hanna Zawistowska
Osoby do kontaktu:
w sprawach programowych – dr Piotr Cybula 501225652, piotr.cybula@awf.krakow.pl
w sprawach organizacyjnych – Sebastian Kłosok 721346128, sebastian.klosok@cotg.pttk.pl
17 kwietnia 2026 r., piątek
9.30-9.40 – dr Piotr Cybula, radca prawny (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), mgr inż. Jerzy Kapłon (COTG PTTK w Krakowie), Otwarcie konferencji. Wprowadzenie
9.40-9.55 – dr Bożena Alejziak (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Aksjologiczne aspekty turystyki szkolnej
9.55-10.10 – dr hab. Leszek Ćwikła (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie),Rola władz państwowych w rozwoju turystyki szkolnej w Polsce w latach 1918-1939
10.10-10.25 – dr Dominik Borek, radca prawny (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Ministerstwo Sportu i Turystyki), Wsparcie turystyki szkolnej w programach finansowanych przez ministra właściwego ds. turystyki – aspekty administracyjnoprawne
10.25-10.40 – mgr Paweł Stelmach (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), dr Grzegorz Kromka (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Mobilne Centrum Edukacji „Turystyczna Szkoła” – założenia, realizacja i pytanie o przyszłość
10.40-10.55 – mgr Andrzej Trojanowski, mgr Urszula Dziedzic (Najwyższa Izba Kontroli, Podkarpacka Delegatura w Rzeszowie), Wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli związanych z turystyką dzieci i młodzieży
10.55-11.30 – dyskusja, przerwa kawowa
11.30-12.30 Ewolucja czy rewolucja – co trzeba zmienić w regulacji polskiej turystyki szkolnej? – panel dyskusyjny (w trakcie ustaleń)
12.30-13.30 – przerwa kawowa
13.30-13.45 – dr Michał Ziemiak, radca prawny (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Rzecznik Finansowy), Turystyka szkolna a ubezpieczenia, czyli przyczynek do szerszej dyskusji o zapewnianiu bezpieczeństwa uczniom
13.45-14.00 – mgr Krzysztof Wilk, radca prawny (Centrum Monitoringu Rynku Turystycznego), Wycieczka szkolna a wyjście grupowe uczniów. Różnice organizacyjnoprawne
14.00-14.15 – dr Jerzy Raciborski (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie),Charakter prawny zgody dyrektora szkoły na zorganizowanie wycieczki
14.15-14.30 – dr Piotr Cybula (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie),Turystyka szkolna a organizacja imprez turystycznych w świetle ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
14.30-14.45 – mgr Łukasz Mikosz (Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych), Szara strefa w turystyce szkolnej: identyfikacja zjawiska, luki systemowe oraz realne narzędzia przeciwdziałania
14.45-15.15 – dyskusja, przerwa kawowa
15.15-15.30 – dr Krzysztof Sondel (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Szkolna turystyka aktywna w świetle prawa polskiego
15.30-15.45 – dr hab. Paweł Adamski, prof. AKF (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), mgr Tomasz Banasik (Akademia WSB), Turystyka szkolna w lasach – zalety i ograniczenia
15.45-16.00 – dr Dominik Wolski, radca prawny (Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie),Prawne aspekty wycieczek szkolnych w górach
16.00-16.15 – dr hab. Michał Biliński, radca prawny (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), Status trenera i instruktora podczas wycieczki szkolnej
16.15-16.30 – dyskusja i podsumowanie
18 kwietnia 2026 r., sobota
10.00-10.15 – dr hab. Piotr Mostowik, prof. UJ, radca prawny (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), Władza rodzicielska i opieka nad dzieckiem a wycieczki szkolne
10.15-10.30 – dr hab. Mateusz Pilich, prof. UW, adwokat (Uniwersytet Warszawski), Odpowiedzialność cywilna, pracownicza i dyscyplinarna kierownika i opiekuna wycieczki szkolnej
10.30-10.45 – dr Dominik Zając, adwokat (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), Obowiązki opiekuna w sytuacji stwierdzenia posiadania przez ucznia narkotyków podczas wycieczki szkolnej w świetle prawa polskiego
10.45-11.00 – dr hab. Michał Leciak, prof. UMK, adwokat (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Przewodnik turystyczny wycieczki szkolnej – prawa i obowiązki z perspektywy prawnokarnej
11.00-11.15 – dr Łukasz Cora (Uniwersytet Gdański), Zatrzymanie ucznia przez Policję podczas wycieczki szkolnej. Aspekty prawne
11.15-11.50 – dyskusja, przerwa kawowa
11.50-12.05 – dr Kamil Szpyt, radca prawny (Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie), Sztuczna inteligencja (AI) a wycieczki szkolne. Aspekty prawne
12.05-12.20 – mgr Łukasz Korzeniowski (Stowarzyszenie Umarłych Statutów),O wykluczaniu uczniów z udziału w wycieczkach szkolnych
12.20-12.35 – dr hab. Grzegorz Krawiec, prof. UKEN (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie), Uczestnictwo ucznia w turystyce szkolnej a ochrona danych osobowych
12.35-12.50 – dr Marcin Sala-Szczypiński, radca prawny (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie),Nadzór sanitarno-epidemiologiczny nad zorganizowanym wypoczynkiem młodzieży
12.50-13.05 – dr Piotr Piskozub, radca prawny (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie),Organizacja wypoczynku dla dzieci i młodzieży jako forma pomocy społecznej oraz aspekt realizacji gminnego programu profilaktycznego
13.05-13.50 – dyskusja, przerwa kawowa
13.50-14.05 – dr Aleksandra Gawrysiak-Zabłocka, radca prawny (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), Dokumenty uprawniające uczniów polskich szkół uczestniczących w zagranicznych wycieczkach szkolnych do przekroczenia granicy państwowej
14.05-14.20 – dr Karol Kłosowski (Urząd Transportu Kolejowego), Turystyka szkolna a transport kolejowy. Prawa i obowiązki stron umowy przewozu
14.20-14.35 – dr Iwona Cybula (Akademia Kultury Fizycznej w Krakowie), Kontrola autokarów oraz kierowców przed wycieczką szkolną. Aspekty organizacyjnoprawne
14.35-14.50 – dr Koszowski Michał, radca prawny (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie), Turystyka szkolna a wychowanie w trzeźwości
14.50-15.05 – dr hab. Piotr Ruczkowski, prof. UJK, adwokat (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Formalnoprawne uwarunkowania organizowania wycieczek szkolnych na przykładzie spływów kajakowych
15.05-15.20 – Dyskusja, podsumowanie i zamknięcie konferencji
Kolejne II Forum Prawa Turystycznego odbędzie się w 2027 r. i będzie poświęcone problematyce prawnych aspektów usług hotelarskich. Już teraz serdecznie zapraszam zainteresowane osoby do zgłaszania propozycji wystąpień.
PRAWO TURYSTYCZNE 