Author Archives: Piotr Cybula

W  „Gazecie Prawnej” z 17 grudnia 2008 r. ukazał się artykuł pt. „Rachunki powiernicze zabezpieczą roszczenia klientów„.

Przedstawia on propozycje nowelizacji ustawy o usługach turystycznych, przygotowywanej przez Ministerstwo Sportu i Turystyki.

Artykuł dostępny jest na stronie: http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/101038,rachunki_powiernicze_zabezpiecza_roszczenia.html

„Domy wczasowe zamiast lasów na Półwyspie Helskim, apartamentowce rozrzucone w lasach otwockich czy hałaśliwe mariny nad Śniardwami. To na razie niemożliwe, bo tereny te znajdują się w parkach krajobrazowych. Jeżeli jednak Sejm przegłosuje tzw. ustawę kompetencyjną, może się to okazać rzeczywistością”.

Z. Jóźwiak, Samorząd o likwidacji parku, Rzeczpospolita z 17 grudnia 2008 r., artykuł dostępny na stronie: http://http://www.rp.pl/artykul/163441,235338_Samorzad_zadecyduje__o_likwidacji_parku.html

Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazała się praca autorstwa Agnieszki Grzesiek pt. „Niedozwolone postanowienia w umowach o imprezę turystyczną we wspólnotowym i polskim prawie ochrony konsumenta„.

Praca oświęcona jest zagadnieniu klauzul abuzywnych we wzorcach umownych stosowanych przez organizatorów turystyki przy zawieraniu z konsumentami umów o imprezę turystyczną.

Książka powstała w oparciu o pracę magisterską obronioną w Katedrze Prawa Europejskiego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. W piątek edycji konkursu na najlepszą pracę magisterską z zakresu turystyki, organizowanego przez Departament Turystyki Ministerstwa Sportu i Turystyki, praca zdobyła drugą nagrodę.

Działając w imieniu Polskiego Stowarzyszenia Przewodników Wysokogórskich („PSPW”), w podsumowaniu konferencji „Ustawa o usługach turystycznych – proponowane kierunki zmian” zorganizowanej w dniu 17 października 2008 r. przez Zakład Prawa i Organizacji Turystyki Instytutu Turystyki i Rekreacji AWF w   Krakowie („Konferencja”), pragnę przedstawić stanowisko PSPW w przedmiocie dalszych prac nad nowelizacją ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych („Ustawa”). Na przedmiotowej Konferencji PSPW reprezentowane było przez Ryszarda Gajewskiego – Wiceprezesa Zarządu PSPW oraz Macieja Kożuchowskiego – prawnika z Kancelarii Prawnej GESSEL, który zaprezentował stanowisko PSPW wobec projektu założeń nowelizacji ustawy przygotowanego przez zespół kierowany przez Pana dr. Jerzego Raciborskiego („Projekt Nowelizacji”). Jak wykazał przebieg dyskusji w trakcie Konferencji, potrzeba wprowadzenia do polskiego systemu prawnego regulacji zasad świadczenia usług oraz nabywania uprawnień przez przewodników wysokogórskich, w tym zwłaszcza kwestia honorowania w Polsce uprawnień nadawanych przez Międzynarodową Unię Związków Przewodników Górskich („IVBV”) nie wywołuje kontrowersji w szeroko rozumianym środowisku organizacji związanych z turystyką górską, w tym w szczególności cieszy się poparciem zarówno Tatrzańskiego Parku Narodowego jak i przewodników tatrzańskich. W związku z powyższym, podtrzymując pozytywną ocenę kierunku zmian w zakresie regulacji pracy przewodników wysokogórskich zaproponowanych w Projekcie Nowelizacji, zaprezentowaną podczas Konferencji, pragnę przedstawić szczegółowe uwagi PSPW w tym przedmiocie.

Przede wszystkim pragniemy zwrócić uwagę, iż ogólnym standardem w zakresie uznawania przez państwa wysokogórskie uprawnień nadawanych przez IVBV (stanowiących de facto potwierdzenie najwyższego
standardu umiejętności w zakresie przewodnictwa wysokogórskiego) jest automatyzm „dopuszczania” do świadczenia usług przewodnika wysokogórskiego na podstawie okazania legitymacji IVBV, bez potrzeby wykazywania przez legitymującą się nią osobę jakichkolwiek dodatkowych przesłanek czy składania przez nią wniosków o umieszczenie we właściwej ewidencji krajowej. Mając powyższe na uwadze, proponujemy rozważenie nadania ust. 3 art. 34a Projektu Nowelizacji następującego brzmienia: „Minister właściwy do spraw turystyki określi, w drodze rozporządzenia, międzynarodowe organizacje zrzeszające przewodników turystycznych, których certyfikaty (legitymacje) uznaje się za równoznaczne z posiadaniem odpowiednich
uprawnień przewodnika turystycznego w rozumieniu ustawy.”

Powyższe rozwiązanie pozwoli na wprowadzenie w Polsce wzmiankowanego już, światowego standardu w zakresie automatyzmu uznawania uprawnień przewodnika wysokogórskiego IVBV oraz pozwoli uniknąć
ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych związanych z faktem, iż IVBV nie wydaje certyfikatów, ale ważne okresowo legitymacje – potwierdzające posiadanie uprawnień przewodnika wysokogórskiego. Zapis w proponowanym przez nas kształcie umożliwi ministrowi właściwemu do spraw turystyki wydanie rozporządzenia, w którym możliwe będzie wskazanie IVBV jako organizacji międzynarodowej uprawnionej do nadawania uprawnień przewodników wysokogórskich równorzędnych z polskimi uprawnieniami przewodnika wysokogórskiego, nie pozostawiając miejsca na ewentualne wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie.

W tym kontekście pragniemy także podtrzymać nasze zdecydowane poparcie dla wprowadzenia ustawowego rozróżnienia kompetencji przewodników górskich i wysokogórskich, uprawnionych do prowadzenia turystów po górach wysokich typu alpejskiego oraz trasach wymagających przygotowania alpejskiego. W trakcie Konferencji Pan dr Jerzy Raciborski wskazał, że zamiarem zespołu przygotowującego Projekt Nowelizacji było
pozostawienie szkolenia przewodników wysokogórskich odpowiednim organizacjom międzynarodowym (a więc w praktyce IVBV), co w naszej ocenie jest rozwiązaniem racjonalnym. Już obecnie, nawet pomimo braku regulacji polskiego prawa krajowego w tym przedmiocie, osoby kończące polskie szkolenie organizowane przez PSPW, zgodne ze standardem IVBV, uzyskują uprawnienia międzynarodowe, honorowane w pozostałych państwach stowarzyszonych w IVBV. Należy przy tym podkreślić, że powyższe tym bardziej wskazuje na potrzebę wprowadzenia zasady „automatyzmu” uznawania odpowiednich uprawnień nadawanych przez organizacje międzynarodowe, czego niestety nie przewidywał Projekt Nowelizacji, wymagając od osoby posiadającej właściwy certyfikat międzynarodowy, spełnienia pozostałych przesłanek określonych w art. 22 Projektu Nowelizacji oraz dopełnienia procedury rejestracyjnej określonej w art. 28 Projektu Nowelizacji.
Przemawia to za zasadnością proponowanego przez nas brzmienia art. 34a ust. 3 wskazanego powyżej.

Reprezentowane przeze mnie PSPW pragnie wreszcie ponownie podkreślić potrzebę jak najszybszego uregulowania w polskim prawie krajowym zasad świadczenia usług przez przewodników wysokogórskich.
Pomimo, że przedmiotowe zmiany legislacyjne dotyczą de facto bardzo wąskiej grupy osób, to jednak zaniechanie ich wprowadzenia tj. zaniechanie wprowadzenia do polskiego systemu prawnego nowej kategorii przewodników, tj. przewodników wysokogórskich, szkolonych i egzaminowanych zgodnie z międzynarodowymi standardami IVBV a zatem posiadających uprawnienia do świadczenia usług na terytorium wszystkich państw członkowskich IVBV, może naruszać zasadę swobodnego przepływu usług na terytorium Unii Europejskiej poprzez ograniczenie dostępu do polskiego rynku świadczenia usług przewodnika wysokogórskiego.

Pozostaje mieć nadzieję, że prace zespołu kierowanego przez Pana dr. Jerzego Raciborskiego pozwolą na uniknięcie tego zagrożenia oraz wprowadzenie do polskiej legislacji światowych standardów pracy przewodników wysokogórskich.

Z poważaniem,

Beata Gessel – Kalinowska vel Kalisz
radca prawny, wspólnik zarządzający

Zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe, przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką poniósł podróżny wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.

W dniu 2 grudnia 2008 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący powyższego przepisu.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wskazany w części obejmującej zwrot „jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika”, jest on niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 76 Konstytucji.

Oznacza to, że dochodzący odszkodowania w przypadkach objętych zakresem tego artykułu nie będzie już musiał wykazywać ani winy ani rażącego niedbalstwa przewoźnika, a zastosowanie znajdą tu ogólne przepisy kodeksu cywilnego (art. 471 i n.).

Więcej na stronie: http://www.trybunal.gov.pl/Rozprawy/2008/rozprawy.htm

Na stronie internetowej bird.pl/wolneprzewodnictwo/pismo_20X.pdf opublikowana została odpowiedź marszałka województwa małopolskiego na pismo Macieja Zimowskiego, Koordynarora Akcji Społecznej “Wolne Przewodnictwo”, w sprawie obowiązku posiadania uprawnień przewodnika turystycznego do świadczenia usług przewodnickich w Krakowie. Czytamy tam m.in. „(…) zwłaszcza przy oprowadzaniu grup zagranicznych turystów bardzo istotne jest zachowanie wyjątkowej dbałości o precyzję udzielanych informacji, aby przy założeniu panujących wśród różnych nacji steoretypów nie pozostawiać pola do interpretacji, a w konsekwencji, aby nie dochodziło do rozpowszechniania niesprawiedliwych bądź kłamliwych treści dotyczących naszej historii” (podkr. P.C.).

W związku z tym pismem warto przypomnieć stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie “licencjonowanych” przewodników:

“Od dnia 20 października 2007 r., kiedy to nowa dyrektywa 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych będzie musiała zostać wprowadzona w życie we wszystkich państwach członkowskich UE, nie będzie można wymagać żadnego uprzedniego uznania kwalifikacji zawodowych. Wykwalifikowany i legalnie działający w swoim kraju przewodnik turystyczny będzie miał prawo świadczyć usługi w innym państwie członkowskim. Raz na rok może być wymagane składanie władzom przyjmującego państwa członkowskiego deklaracji o świadczeniu usług w tym państwie członkowskim. Państwa członkowskie UE nie mogą wymagać dodatkowej szczegółowej licencji krajowej, ani też weryfikacji tego, czy przewodnik turystyczny z zagranicy jest wyspecjalizowany w wszystkich regionach państwa, w którym świadczy on usługi przewodnika. Jeżeli zawód przewodnika turystycznego nie podlega regulacji w kraju pochodzenia usługodawcy, wówczas przewodnik turystyczny musi zaświadczyć, że wykonywał ten zawód w kraju
pochodzenia przez ostatnie dwa lata. Oznacza to, że przewodnicy turystyczni, którzy świadczą usługi jedynie okazjonalnie, nie będą już musieli składać wniosków o uznawanie.

– Uregulowanie zawodu przewodnika turystycznego we Włoszech i działania Komisji przeciw włoskiemu prawodawstwu naruszającemu swobodę świadczenia usług Komisja Europejska prowadzi obecnie postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciw Włochom (patrz oświadczenie prasowe IP/04/1303 z dnia 26.10.2004 r.), ponieważ policja włoska nakłada grzywny na przewodników turystycznych z innych państw członkowskich UE towarzyszących grupom zwiedzającym muzea i pomniki historyczne. Regularnie też uniemożliwia się im świadczenie usług przewodnika. W 1991 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł w sprawie przeciw Włochom, że wszelkie zasady krajowe, które uzależniają świadczenie usług przez przewodników turystycznych od posiadania licencji wymagającej szczególnego szkolenia potwierdzonego dyplomem (wydawanym na szczeblu lokalnym), w przypadkach, gdy usługi te polegają na oprowadzaniu turystów po miejscach innych niż muzea czy pomniki historyczne – które można zwiedzać tylko z wyspecjalizowanymi przewodnikami – stoją w sprzeczności z zasadą swobody świadczenia usług1, a zatem i prawem UE. Oprócz wszelkich pozostałych kwalifikacji przewodników władze włoskie wymagają obecnie kwalifikacji krajowych. W art. 2 dekretu prezydenckiego z dnia 13 grudnia 1995 r. Włochy opublikowały listę wyszczególniającą miejsca, w których turyści mogą być oprowadzani tylko przez wyspecjalizowanych przewodników posiadających szczególne kwalifikacje krajowe. Lista ta obejmuje znaczną część miejsc we Włoszech często odwiedzanych przez grupy turystyczne. Wymienia się na niej ponad 2500 lokalizacji, w tym całe miasto Wenecja i historyczne centra 30 miast, takich jak Rzym, Florencja, Siena i Perugia, jak również inne publicznie dostępne miejsca we Włoszech. W rezultacie policja włoska uniemożliwia przewodnikom z innych państw członkowskich towarzyszącym grupom turystycznym w czasie wizyty we Włoszech wypełnianie roli przewodnika dla ich grup w takich miejscach, a niekiedy nakłada też natychmiastowe grzywny. Prawdą jest, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości ustanowił wyjątek obejmujący „muzea i pomniki historyczne, które można zwiedzać tylko w towarzystwie zawodowego i wyspecjalizowanego przewodnika”. Jednak w październiku 2004 r. Komisja uznała, że rozmiar i zakres włoskiej listy znacznie przekracza zakres wyjątku ustanowionego przez Trybunał i pozbawia orzeczenie Trybunału treści oraz wartości, w szczególności poprzez stwarzanie wymogu zwiedzania przez grupy turystów w towarzystwie wyspecjalizowanego przewodnika miejsc, które turyści mogą zwiedzać bez żadnego przewodnika, jeżeli tak postanowią. Wystąpiono do Włoch o dokonanie przeglądu rzeczonej listy. W dniu 15 grudnia 2005 r. państwo włoskie oraz regiony osiągnęły porozumienie w sprawie zmiany art. 2 dekretu prezydenckiego z dnia 13 grudnia 1995 r., w którym wymienia się wszystkie miejsca, które mogą być zwiedzane tylko w obecności wykwalifikowanego przewodnika. Zaproponowano skreślenie z tej listy całych miast i historycznych centrów miast. W dniu 24 listopada 2006 r. w Rzymie odbyło się spotkanie władz włoskich ze służbami Komisji. Komisja wezwała władze włoskie do pilnego przyjęcia środków wykonawczych w odniesieniu do porozumienia z grudnia 2005 r. i zaznaczyła, że w pełni zdaje sobie sprawę z kompleksowości tego przedsięwzięcia, ponieważ wszystkie włoskie regiony będą musiały zatwierdzić tekst legislacyjny”.

podkr. P.C.

Pełna wersja tego dokumentu dostępna jest na stronie: http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/cm/672/672007/672007pl.pdf

Do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego w oparciu o wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisane zostało następujące postanowienie:

Numer wpisu: 1524
Data wpisu: 2008-11-27
Exim Tour Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie
„Odpowiedzialność B.P. Exim Tour Sp. z o. o. jest wykluczona w przypadku: a) szkód powstałych w wyniku czynów niedozwolonych i przestępstw, do których dojdzie w czasie realizacji imprezy, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności jak za działania własne np: kradzież; b) wystąpienia siły wyższej (warunki atmosferyczne, strajki, zamieszki, działania wojenne w danych regionach itp.); c) szkód wynikłych z działań lub zaniedbań klienta i osób mu towarzyszących; d) działań inwestorskich prowadzonych przez osoby trzecie w danych rejonach i nie ma na nie żadnego wpływu; e) prowadzenia przez obiekty hotelarskie napraw, remontów, a także z uwagi na amortyzację tych obiektów prac budowlanych mających na celu polepszenie ich serwisu. Exim Tours Sp. z o. o. informuje klientów o wszelkich pracach remontowych przed wylotem, jednakże zdarzyć się może, iż z uwagi na brak wcześniejszej informacji prace te będą odbywały się podczas Państwa wypoczynku, na co Exim Tours nie ma wpływu.”

Do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego w oparciu o wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpisane zostało następujące postanowienie:

Numer wpisu: 1523
Data wpisu: 2008-11-27
Biuro Podróży Euro Pol Tour Spółka z o. o. w Katowicach
„W przypadku rezygnacji Klienta z imprezy, EPT nalicza karę umowną w wysokości: – 10% ceny, jeżeli rezygnacja nastąpi do 36 dni przed datą rozpoczęcia turnusu, – 50% ceny, jeżeli rezygnacja nastąpi na 36-16 dni przed datą rozpoczęcia turnusu, – 70% ceny, jeżeli rezygnacja nastąpi na 15-9 dni przed datą rozpoczęcia turnusu, – 80% ceny, jeżeli rezygnacja nastąpi na mniej niż 9 dni przed datą rozpoczęcia turnusu lub gdy Klient nie dojedzie na miejsce.”