Author Archives: Piotr Cybula

„Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo w świetle kontroli Najwyższej Izby Kontroli”(wtorek, 26 kwietnia)

Zakład Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego serdecznie zaprasza do udziału w otwartym zebraniu na którym Andrzej Trojanowski oraz Urszula Dziedzic (pracownicy Najwyższej Izby Kontroli) przedstawią referat na temat: „Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo w świetle kontroli Najwyższej Izby Kontroli„. Spotkanie odbędzie się 26 kwietnia 2022 r. w g. 17.00-18.30 w formie on line (MS Teams).
Spotkanie odbędzie się w ramach otwartych zebrań naukowo-praktycznych Zakładu Prawa i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego poświęconych prawnym aspektom sportu, wychowania fizycznego, turystyki, rekreacji, i rehabilitacji medycznej.
Po referacie odbędzie się dyskusja.

Link do spotkania: tutaj, informacja o wydarzeniu na Facebooku: tutaj.
Serdecznie zapraszam do udziału.
dr Piotr Cybula

Usługi gastronomiczne w miejscowościach turystycznych – wyniki kontroli UOKiK

Urząd Ochrony konkurencji i Konsumentów opublikował wyniki kontroli z 2021 roku w lokalach gastronomicznych w miejscowościach turystycznych. Kontrola wykazała, że w prawie połowie „obiektów” stwierdzono błędy, co rzutowało na sytuację konsumentów i ich prawa.

Do pobrania: raport i wykaz skontrolowanych miejsc.

TSUE: aby konsument był skutecznie związany umową zawartą przy użyciu środków elektronicznych, powinien on być w stanie jednoznacznie zrozumieć, na podstawie samej treści sformułowania umieszczonego na przycisku zamówienia, że z chwilą kliknięcia w ten przycisk powstanie po jego stronie obowiązek zapłaty

Poniżej zamieszczam komunikat prasowy Trybunał Sprawiedliwości UE z 7 kwietnia, dotyczący wyroku w sprawie C-249/21. Sprawa dotyczyła zamówienia usług hotelarskich. W praktyce kilka razy spotkałem się z podobnymi przypadkami.

ULC: „w najbliższych dniach może dojść opóźnień i odwołań rejsów w ruchu lotniczym nad Polską”

Urząd Lotnictwa Cywilnego w komunikacie z 8 kwietnia 2022 r. poinformował, że w najbliższych dniach może dojść do nieregularności w ruchu lotniczym nad Polską, w tym do opóźnień i odwołań rejsów.
Zaleca pasażerom, żeby byli przygotowani na możliwość wystąpienia opóźnień, jaki i odwołań połączeń lotniczych oraz na bieżąco zasięgali informacji u przewoźników lotniczych o statusie danego rejsu.

Jako możliwą przyczynę wskazuje się w mediach konflikt między Polską Agencją Żeglugi Powietrznej, a jej personelem.

Prawa pasażerów w sytuacji opóźnień i odwołań lotów określone są w rozporządzeniu UE nr 261/2004.

TSUE: „Pasażerowie opóźnionego lotu mogą żądać odszkodowania od przewoźnika lotniczego spoza Unii, jeżeli wykonuje on całość lotu w imieniu przewoźnika unijnego”

W wydanym w dniu 7 kwietnia 2022 r. wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że: pasażerowie opóźnionego lotu mogą żądać odszkodowania od przewoźnika lotniczego spoza Unii, jeżeli wykonuje on całość lotu w imieniu przewoźnika unijnego.

Szerzej: komunikat prasowy TSUE.

„Prawne aspekty turystyki i rekreacji w dobie pandemii – teoria i praktyka” – nowa publikacja

Nakładem wydawnictwa GWSH ukazała się publikacja pt. „Prawne aspekty turystyki i rekreacji w dobie pandemii – teoria i praktyka„.

W pracy tej został opublikowany również mój artykuł pt. „Regulacja usług pilotów wycieczek w ustawie o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych – uwagi krytyczne„.

Cała monografia jest dostępna nieodpłatnie na stronie internetowej GWSH (tutaj).

„Publicznoprawne i prywatnoprawne uwarunkowania działalności hotelarskiej w dobie zmian” – konferencja (Katowice, 3 czerwca 2022 r.)

Katedra Prawa i Administracji GWSH w Katowicach serdecznie zaprasza do uczestnictwa w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Publicznoprawnej i prywatnoprawne uwarunkowania działalności hotelarskiej w dobie zmian”.

KONFERENCJA W FORMULE HYBRYDOWEJ (wystąpienia i udział możliwe zarówno stacjonarnie, jak i on-line).
TERMIN: 3 czerwca 2022 (9:00-17:00)

Celem konferencji jest omówienie problemów pojawiających się na tle prawnych uwarunkowań działalności hotelarskiej. Dotyczy to zarówno przepisów prawnych z zakresu prawa publicznego, w tym prawa administracyjnego, jak i świadczenia usług hotelarskich na podstawie przepisów prawa prywatnego. W skład omawianych zagadnień wchodzić będą także aspekty dotyczące klasyfikacji obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie.
Owocem konferencji mają być nie tylko wnioski dotyczące obecnie obowiązujących regulacji prawnych, ale także wskazanie ewentualnych zmian legislacyjnych, jakie potrzebne są w tym zakresie.
Patronat nad konferencją objął Minister Sportu i Turystyki.

Szczegóły TUTAJ 

Aukcje książek dotyczących prawa turystycznego w ramach akcji pomocowej dla Ukrainy

Na początku marca zainicjowałem akcję pt. „Książki prawnicze z autografami – pomoc dla Ukrainy (aukcje)„. W jej ramach licytowane są książki prawnicze z autografami, a całość wylicytowanej kwoty jest przeznaczana na akcję/organizację wsparcia dla Ukraińców, którą wskazują osoby wystawiające książki na licytacje. Z dotychczasowych aukcji tego rodzaju udało się zebrać wsparcie (m.in. dla Polskiej Akcji Humanitarnej, PCK, Polskiej Misji Medycznej) kwotą prawie 150.000,00 zł (więcej na temat tej akcji: Książki prawnicze „wspierają” Ukrainę – zebrano prawie 130 tys. zł).

W ramach tej akcji licytowane są również książki z zakresu prawa turystycznego. Obecnie na aukcje wystawione są z tego obszaru następujące prace:

Wszystkie licytacje odbywają się w grupie: „Książki prawnicze z autografami – pomoc dla Ukrainy (aukcje)” na Facebooku. Aby wziąć udział w powyższych licytacjach książek dotyczących prawa turystycznego wystarczy kliknąć na tytuł publikacji (zawiera tzw. aktywny linki przekierowujący na licytację po kliknięciu).

Sztuczne zawyżanie cen przy granicach z Ukrainą? UOKiK odpowiada RPO

  • W województwach graniczących z Ukrainą mają być zawyżane ceny za usługi  przewozowe, hotelarskie, gastronomiczne oraz wymiany walut 
  • O zbadanie możliwości stosowania takich praktyk Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasza Chróstnego 
  • AKTUALIZACJA: Z rozeznania Inspekcji Handlowej w kilkudziesięciu placówkach nie wynika, że ceny noclegów zmieniły się w sposób znaczny – odpowiada prezes UOKiK
  • WIIH w Rzeszowie oraz w Lublinie nie odnotowały też skarg konsumenckich dotyczących wzrostu cen usług noclegowych czy transportowych

Jeden z parlamentarzystów złożył do RPO wniosek w sprawie sztucznego zawyżania cen za usługi na rzecz konsumentów, zwłaszcza  przewozowe, hotelarskie, gastronomiczne i wymiany walut w województwach graniczących z Ukrainą. 

Miałoby to się wiązać z napływem w tej rejony uchodźców z Ukrainy po agresji Rosji, a także osób, które udały się na granicę, aby nieść im pomoc.

Rzecznik prosi prezesa UOKiK o zbadanie tych praktyk. O ile sygnały o podobnych przypadkach dotarły już także do UOKiK lub podległych organów Inspekcji Handlowej, zwraca się o informacje co do podjętych działań. 

Odpowiedź Tomasza Chróstnego

Niewątpliwie sytuacja związana z rosyjską agresją zbrojną na Ukrainę jest absolutnie nadzwyczajna, stąd wymaga podjęcia szybkich i skutecznych działań, mających na celu zarówno niesienie pomocy i zapewnienie bezpieczeństwa przybywającym do naszego kraju obywatelom Ukrainy jak i wzmożoną ochronę polskich konsumentów.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Inspekcja Handlowa od początku zaistniałej sytuacji podejmują działania, pozostające w kompetencji tych organów, mające na celu między innymi zapobieganie negatywnym zjawiskom w obszarze handlu i świadczenia usług, które mogą przekładać się na sytuację najbardziej narażonych grup konsumentów.

W ostatnich miesiącach, na zlecenie Prezesa UOKiK, Inspekcja Handlowa prowadziła m.in.: w związku z wprowadzaniem obniżki stawki podatku VAT artykułów żywnościowych ustawą z dnia 13 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 196)  monitoring cen wybranych produktów spożywczych, polegający na weryfikacji cen jednostkowych produktów należących do wytypowanych grup produktów w placówkach handlowych. 

Celem monitoringu było ustalenie czy sieci te dokonały obniżenia cen produktów w związku z wprowadzaniem – powołaną powyżej ustawą – obniżki stawki podatku VAT artykułów żywnościowych. Powyższe działania prowadzone były przez 16 Wojewódzkich Inspektoratów Inspekcji Handlowej. 

Objęto nimi odpowiednio w lutym – 200 placówek, w marcu – 230 placówek. Monitoringiem objęto następujące grupy produktów: produkty mleczne, produkty zbożowe (w tym pieczywo), oleje roślinne, jaja, cukier, mięso, warzywa, owoce oraz produkty dla dzieci. Obserwacje przesyłane są do UOKiK, gdzie poddawane są dalszej analizie.

W związku z wprowadzeniem obniżki stawki podatku akcyzowego na paliwa ustawą z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, oraz obniżki VAT (na podstawie ww. ustawy o zmianie ustawy podatku od towarów i usług) – monitoring cen paliw ciekłych. Ceny monitorowane były na 1021 stacjach.

Poza działaniami planowanymi, realizowanymi zgodnie z Planem kontroli Inspekcji Handlowej (w zakresie m.in. nadzoru rynku, ogólnego bezpieczeństwa produktów, art. nieżywnościowych, paliw i usług), działania Inspekcji Handlowej zostały także dodatkowo wzmożone z uwagi na wydarzenia za naszą wschodnią granicą, m.in. o monitoring poziomu cen produktów, które w ostatnim czasie w sposób szczególny służą zabezpieczeniu podstawowych potrzeb uchodźców z Ukrainy, zwłaszcza na terenach przygranicznych (woj.
lubelskie i podkarpackie).

Na obszarze właściwości IH w Lublinie i Rzeszowie, na zlecenie Prezesa UOKiK, w okresie od 25 lutego br. przeprowadzono dotychczas 22 kontrole w zakresie ustalenia rzeczywistych cen sprzedaży paliw na stacjach paliw, w związku z rozpoczęciem działań wojennych na Ukrainie i rażącym wzrostem cen paliw.

Działania Inspekcji Handlowej na terenie województwa podkarpackiego i lubelskiego ukierunkowane były również na rozeznanie rynku usług hotelarskich. Rozeznanie to przeprowadzone zostało w kilkudziesięciu placówkach i nie dały podstaw do stwierdzenia, że ceny noclegów zmieniły się w sposób znaczny. Jednocześnie uprzejmie informuję, że do tej pory WIIH w Rzeszowie oraz w Lublinie nie odnotował skarg
konsumenckich dotyczących wzrostu cen usług noclegowych czy transportowych.

W przypadku otrzymania takich sygnałów zapewniam, iż podjęte zostaną działania pozostające w zakresie właściwości tych organów – w tym szczególnym czasie reagujemy na wszelkie informacje o nieprawidłowościach.

Warto również podkreślić, że niezależnie od powyższych działań, pracownicy zarówno UOKiK, jak i IH włączają się w bezpośrednią pomoc uchodźcom z Ukrainy.

Pracownicy Urzędu świadczą wolontariat m.in. na terenie m.st. Warszawa, zaś na prośbę Wojewodów, Wojewódzkie Inspektoraty Inspekcji Handlowej udzielają wsparcia osobowego w punktach recepcyjno-informacyjnych obsługujących uchodźców, zlokalizowanych przy granicy RP z Ukrainą.

Jako Prezes UOKiK, którego głównym zadaniem jest ochrona konkurencji  i konsumentów, dokładam wszelkich starań, by na bieżąco reagować na wszelkie sygnały dotyczące naruszeń prawa oraz deklaruję podejmować wszelkie niezbędne działania, zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowych praktyk rynkowych, pozostających w zakresie moich kompetencji.

V.7224.54.2022

Załączniki:

Powyższa informacja stanowi komunikat RPO z 28 marca 2022 r.

Czeski Trybunał Konstytucyjny uznał prawo hotelarza do odmowy przyjmowania Rosjan

W związku z obecną sytuacją wielu przedsiębiorców zastanawia się nad prawną oceną możliwości bojkotu osób i produktów związanych z Rosją. W tym kontekście warto przypomnieć stosunkowo niedawny wyrok czeskiego Trybunału Konstytucyjnego z 17 kwietnia 2019 r. (sp. zn. II. ÚS 3212/18). Zajmował się on sprawą Tomáša Krčmářaczeskiego hotelarza, który po aneksji przez Rosję Krymu na drzwiach hotelu w Ostrawie wywiesił informację:

Od 24 marca 2014 r. nie przyjmujemy obywateli Federacji Rosyjskiej. Powodem jest aneksja Krymu. Z naszych usług hotelowych mogą korzystać tylko obywatele Rosji, którzy podpisz deklarację, w której wyrażają sprzeciw wobec okupacji Krymu, która jest sprzeczna ze wszystkimi normami, które powinny obowiązywać w XXI wieku. Twój hotel Brioni Boutique„.

Hotelarz w jednym z wywiadów oświadczył: „Mam pełną świadomość tego, że bojkot rosyjskich turystów bardziej uderzy mnie po kieszeni niż kogokolwiek innego (…) Uważam, że Rosja powinna zostać odizolowana, ponieważ nie ma dla niej miejsca w Europie. Dopóki politycy nie wykonają jakiegoś ruchu, będę robił to po swojemu”.

Ten sam tekst został opublikowany na stronie internetowej hotelu. Następnie hotelarz nieco zmodyfikował swoje podejście, oświadczając, że zakwaterowani mogą zostać również Rosjanie, którzy podpiszą oświadczenie o treści:

Niniejszym oświadczam, że jako obywatel Federacji Rosyjskiej nie wyrażam zgody na okupację Krymu, która jest sprzeczna z wszelkimi normami, jakie powinny obowiązywać w XXI wieku. Nazwa
i nazwisko, adres i podpis
„.

Dokonujący kontroli działalności tego przedsiębiorcy inspektor, działając w charakterze konsumenta, zapytał o możliwość noclegu koleżanki, która pochodzi z Rosji i przyjeżdża do Ostrawy. Recepcjonistka poinformowała, że osoba ta może zostać przyjęta pod warunkiem, że podpisze wspomnianą deklarację. Organ administracyjny uznał, że jest to naruszenie zakazu dyskryminacji i wymierzył grzywnę w wysokości 50 000 czeskich koron. W sprawie następnie zapadło kilka rozstrzygnięć sądowych. W jednym z nich sąd obniżył grzywnę, przyjmując jednocześnie, że „Choć nie kwestionujemy słuszności protestu przeciwko zakłócaniu integralności Ukrainy, uważamy, że odmowa zakwaterowania jest nieproporcjonalna”. Takim rozstrzygnięciem Tomáš Krčmář dalej nie był usatysfakcjonowany i złożył skargę do Trybunału Konstytucyjnego. Z kwestionowanej praktyki z uwagi na międzynarodowe naciski jednak się wycofał.

Ostatecznie Trybunał Konstytucyjny wydał wspomniany wyrok, uznając, że w sprawie tej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd uznał, że o ile dyskryminacja ze względu na pochodzenie etniczne lub religię naruszałaby krajowe przepisy o dyskryminacji, o tyle dyskryminacja ze względu na narodowość już nie – zauważając, że nawet samo państwo stosuje dyskryminację ze względu na narodowość (np. to, którzy obywatele mogą wjechać do kraju bez wizy). Ponadto Sąd Konstytucyjny poparł motywację Krčmářa, powołując się na opinie ekspertów, a nawet komentarze czeskiego Departamentu Stanu, według których aneksja Krymu narusza podstawowe prawo międzynarodowe.

Pełna treść wyroku z uzasadnieniem w języku czeskim dostępna jest: tutaj (s. 311 i n.).

Piotr Cybula