Powoli zaczynają się pojawiać pytania o implementację nowej dyrektywy turystycznej. I bardzo słusznie.
Mija prawie rok, a w tym czasie na prawdę niewiele się działo. Oczekiwania branży są spore, a dyskusji na razie niewiele.
Z pewnością temat będzie się pojawiał podczas zbliżającego się Kongresu Turystyki Polskiej. Szkoda jedynie, że problematyce tej nie poświęcono oddzielnego panelu.
Opublikowano Uncategorized
Chcemy dokonać pewnego uporządkowania pod względem prawnym. I choć wiele zagadnień, które utrudniają prowadzenie turystycznego biznesu, nie zależy bezpośrednio od naszego resortu, to we współpracy z innymi ministrami będziemy je zmieniać na korzyść branży.
Opublikowano Uncategorized
W tym tygodniu z Urzędu Miasta Torunia otrzymałem taką informację:
W nawiązaniu do Pana e-maila skierowanego do Prezydenta Miasta Torunia w dniu 25.07.2016 r. w sprawie odstąpienia od pobierania opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania w soboty, uprzejmie informuję że zniesienie obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w Toruniu w soboty zostało uchwalone przez Radnych Rady Miasta Torunia podczas XXVI Sesji Rady Miasta Torunia w dniu 21.07.2016 r.
Jednocześnie informuję, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Torunia wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Opublikowano Uncategorized
Niedawno opublikowane zostało uzasadnienie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016 r. w sprawie o sygn. III CZP 18/16. Uchwała wraz z uzasadnieniem dostępna jest tutaj.
Przypomnę, że w sprawie tej Sąd Najwyższy odnosił się do następującego pytania prawnego:
Czy klient niewypłacalnego biura podróży może samodzielnie dochodzić w sporze z ubezpieczycielem zobowiązanym z tytułu umowy gwarancji ubezpieczeniowej „turystycznej” zawartej według wymagań załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 88 poz. 499) zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, czy też wyłączna czynna legitymacja na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 196 j.t.) przysługuje marszałkowi województwa?”
Sąd Najwyższy w uchwale potwierdził takie uprawnienie klienta:
Klient niewypłacalnego biura podróży jest legitymowany do dochodzenia od ubezpieczyciela zobowiązanego z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną.
W opublikowanym uzasadnieniu pojawia się kilka twierdzeń, które bez wątpienia są interesujące z punktu widzenia procesów odszkodowawczych poszkodowanych klientów niewypłacalnych biur podróży. W tym zakresie w zasadzie potwierdzają one tezy, które wcześniej prezentowałem na blogu i które znajdują odzwierciedlenie w bogatym już orzecznictwie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia oraz Sądu Okręgowego w Warszawie:
W 1999 r. Komisja Europejska opublikowała raport wskazujący warunki, które pozwalają przyjąć, że państwo prawidłowo implementowało art. 7 Dyrektywy 90/314/EWG, której celem, jak stwierdzono, jest zapewnienie konsumentom zwrotu pełnych wpłaconych kwot i zapewnienie powrotu z imprezy turystycznej. Warunkami tymi są między innymi: zapewnienie zabezpieczenia finansowego w formie stosownych umów gwarancyjnych lub ubezpieczenia, pokrywającego wszelkie ryzyko związane z niewypłacalnością organizatora, zapewnienie nieograniczonej odpowiedzialności gwaranta oraz możliwości szybkiego i skutecznego uruchomienia zabezpieczenia, bez zbędnych formalności.
Trybunał Sprawiedliwości w licznych orzeczeniach wydanych na gruncie art. 7 Dyrektywy 90/314/EWG wielokrotnie stwierdzał, że celem tej regulacji jest pełne i skuteczne zabezpieczenie praw klienta w razie niewypłacalności lub upadłości biura podróży, zapewnienie mu powrotu z podróży i zwrotu zapłaconych kwot na imprezę, która nie doszła do skutku. Trybunał podkreślił, że art. 7 przyznaje jednostkom prawo indywidualne w postaci możliwości uzyskania zwrotu wpłaconej biuru podróży zaliczki lub pełnej należności za imprezę oraz zapewnienia powrotu do miejsca rozpoczęcia imprezy, jeżeli organizator z powodu niewypłacalności tego nie zapewnił (porównaj między innymi wyroki z dnia 8 października 1996 r. w sprawach C-178/94, C – 179/94, C-189/94 i C-190/94, Zb. Orz. 1996,s. I- 4845).
W świetle powyższych regulacji i ich jednoznacznej wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości należy uznać, że zabezpieczenia, jakie biuro podróży ma zapewnić klientowi, w postaci między innymi umów gwarancyjnych, są podejmowane wyłącznie w interesie klienta i muszą zawierać takie postanowienia, które zapewnią klientowi biura szybkie i skuteczne uzyskanie zwrotu wpłaconych kwot oraz powrót z podróży (…).
(…) założeniem regulacji art. 5 u.u.t. i obowiązku zawierania umów gwarancyjnych jest to, by suma gwarancyjna pozwoliła na zaspokojenie wszystkich roszczeń, co, zgodnie z Dyrektywą 90/314/EWG, powinno być przedmiotem kontroli organów państwowych, a Skarb Państwa może ponosić wobec klientów odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli umowa gwarancyjna zawarta przez biuro podróży przewidywała zbyt niską sumę gwarancyjną.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane orzecznictwo, Sprawa "Sky Club", zabezpieczenie finansowe
Wczoraj pisałem o pierwszym prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzającym odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością m.in. Aquamaris S.A.
Dzisiaj w innej sprawie Sąd Okręgowy w Warszawie wydał kolejny zasądzający wyrok. W tym przypadku klient wpłacił Aquamaris S.A. prawie 5 tys. złotych. Z zabezpieczenia finansowego otrzymał kilkanaście złotych (po prawie dwóch latach od chwili ogłoszenia niewypłacalności przez organizatora).
W sprawie tej Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości pozostałej nieodzyskanej kwoty (wraz z odsetkami). Od wyroku apelację wniosła strona pozwana. Sąd Okręgowy dzisiaj ją oddalił. Wyrok jest prawomocny.
To już czwarty korzystny wyrok w tego rodzaju sprawach wydanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie (wydany w sprawach, w których reprezentuję powodów).
Piotr Cybula
Wczoraj (27 lipca) Sąd Okręgowy w Warszawie wydał korzystny wyrok dla klientów niewypłacalnych biur podróży: Sky Club sp. z o.o., Aquamais S.A., OK Services Travel sp. z o.o. oraz Oriac Polska sp. z o.o. Wcześniej Sąd Okręgowy wydał już dwa korzystne wyroki w tego rodzaju sprawach dotyczących niewypłacalności Oriac Polska sp. z o.o. Jeśli chodzi o pozostałe trzy biura podróży są (Sky Club sp. z o.o., Aquamais S.A., OK Services Travel sp. z o.o.) jest to pierwszy prawomocny wyrok zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z ich niewypłacalnością. Sprawa dotyczyła klientów kilku biuro podróży, bowiem Sąd Rejonowy wcześniej połączył pięć spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Przypomnę, że podstawą żądania odszkodowania w takich sprawach od Skarbu Państwa jest niezapewnienie przez ustawodawcę polskiego ochrony na poziomie wymaganym przez prawo unijne. Mówiąc ogólnie i w dużym skrócie, ustawodawca unijny wprowadził standard ochrony polegający na tym, że w przypadku niewypłacalności biura podróży klient powinien otrzymać zwrot dokonanej wpłaty z zabezpieczenia finansowego organizatora turystyki. Zasady odnoszące się do tego zabezpieczenia ustalają poszczególni ustawodawcy krajowi. W przypadku naszego państwa stworzony został system, który takiego standardu nie zapewnił. Był on dziurawy mimo kolejnych zmian przepisów. Tysiące klientów nie otrzymywało pełnych zwrotów dokonanych wpłat, a w przypadku kilku biur podróży zdarzyło się nawet tak, że nie otrzymali nawet „złotówki”.
W pierwszej prowadzonej przeze mnie sprawie tego rodzaju Sąd Rejonowy wydał w 2013 r. wyrok oddalający. W wyniku złożonej apelacji Sąd Okręgowy wyrokiem z listopada 2014 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego i zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa.
W późniejszym okresie znaczna większość spraw w Sądzie Rejonowym kończyła się wyrokami zasądzającymi. Jedną ze spraw, w których Sąd Rejonowy oddalił powództwa była sprawa w której wydany został wczorajszy wyrok Sądu Okręgowego. Co ciekawe w sprawie tej Sąd Rejonowy orzekał w takim samym składzie jak wcześniej w sprawie zakończonej wspomnianym wyrokiem z 2013 r. Innymi słowy Sądu Rejonowego nie przekonały wówczas argumenty zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Od wyroku tego w imieniu powodów złożyłem apelację. Jak wyżej wskazałem, również i w sprawie, która zakończyła się wczorajszym wyrokiem Sąd Okręgowy zmienił wyrok i zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa na rzecz poszkodowanych klientów niewypłacalnych biur podróży.
We wszystkim powyższych sprawach miałem przyjemność reprezentować powodów. Satysfakcja jest tym większa, że problemem odpowiedzialności Skarbu Państwa w tego rodzaju przypadkach w żaden sposób nie chciały zainteresować się następujące instytucje: Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Najwyższa Izba Kontroli.
Piotr Cybula
W jednym z poprzednich wpisów pisałem o problemie pobierania opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania w soboty (NSA: opłaty za parkowanie w soboty są bezprawne). Wskazywałem w nim, że mimo ostatnio przyjętego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, w praktyce w wielu gminach pobierane są takie opłaty. Jako przykład podałem Oświęcim:
W związku z powyższym skontaktowałem się w tej sprawie z Urzędem Miasta Oświęcim. Po krótkiej wymianie korespondencji ostatecznie otrzymałem informację o planowanej w sierpniu zmianie uchwały w tym zakresie i zniesieniu pobierania opłat w soboty:
uprzejmie informuję, że na sierpniową sesję Rady Miasta Oświęcim planowane jest przedłożenie projektu uchwały w sprawie zmiany uchwały Nr VII/107/15 Rady Miasta Oświęcim z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz opłat za postój i sposobu ich pobierania (tekst jednolity uchwała Nr XXIII/446/16 Rady Miasta Oświęcim z dnia 29 czerwca 2016r.).
Zmiana polegać będzie m.in. na zniesieniu opłat za parkowanie w soboty.
Piotr Cybula
W opublikowanej w tym roku przez Naczelny Sąd Administracyjny Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2015 r. znalazła się też taka informacja o rozstrzygnięciu w sprawie, której miałem przyjemność reprezentować pasażera:
W wyroku z 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1936/13 NSA stwierdził, że samo wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego od odpowiedzialności, skoro nie zostało wykazane, aby wystąpienie tej usterki było wynikiem okoliczności pozostających poza jego panowaniem w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91. Zdaniem NSA do sfery panowania przez przewoźnika lotniczego nad zaistniałymi okolicznościami należy nie tylko eksploatacja statku powietrznego i dokonywanie jego przeglądów technicznych, ale także ponoszenie ryzyka gospodarczego w ramach prowadzonej działalności za wystąpienie usterek technicznych, gdy usterki te powstają w związku z eksploatacją statku powietrznego w ramach prowadzonej działalności lotniczej.
W praktyce to właśnie usterki techniczne są bardzo często przyczyną opóźnień samolotów. W takich okolicznościach warto pamiętać o prawach pasażera wynikających z rozporządzenia UE nr 261/2004. Jeśli przewóz lotniczy jest częścią imprezy turystycznej, klient zawarł umowę z organizatorem turystyki, co do zasady możliwe jest również występowanie z roszczeniem odszkodowawczym względem organizatora turystyki. Wystąpienie usterki technicznej samolotu nie zwalnia go bowiem z odpowiedzialności.
Piotr Cybula
W kontekście praktyki pobierania przez wiele gmin opłat za parkowanie samochodów również w soboty, warto przypomnieć o tym, że ostatnio zostało to uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny za bezprawne:
Komunikat w sprawie wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3507/15 (strefa płatnego parkowania w Augustowie)
Rzecznik Prasowy Naczelnego Sądu Administracyjnego informuje, że NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Suwałkach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 397/15 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Augustowie na uchwałę Rady Miejskiej w Augustowie z dnia 29 maja 2013 r. nr XXVI/206/13 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania oraz wysokości stawek za parkowanie pojazdów wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 3507/15) uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 2 punkt 2 w części obejmującej wyrażenie „oraz w soboty od 9.00 do 13.00”. Orzeczenie NSA jest prawomocne.
Zgodnie z § 2 punkt 2 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Augustowa opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania pobierało się od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 17.00 oraz w soboty od 9.00 do 13.00, za wyjątkiem świąt. NSA wspomnianym wyrokiem stwierdził nieważność powołanego przepisu uchwały w części. Sąd kasacyjny uznał, że skoro sobota powinna być traktowana na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a., co zostało przesądzone uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt I OPS 1/11), to z uwagi na zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa, należy soboty w ten sam sposób traktować na gruncie ustawy o drogach publicznych. Stąd też, w ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do ustalenia opłat za parkowanie w soboty w strefie płatnego parkowania.
Niestety, w dalszym ciągu wiele gmin jednak opłaty takie formalnie dalej pobiera (np. Oświęcim):
Opublikowano Uncategorized
Pytaniem, które najczęściej ostatnio słyszałem w związku z pozwami przeciwko Skarbowi Państwa było pytanie, czy jest już kolejny wyrok Sądu Okręgowego. Od wczoraj mogę powiedzieć – jest.
Przypomnę, że wyrokiem z 28 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z nieodzyskaniem przez klienta niewypłacalnego organizatora turystyki pełnego zwrotu wpłaconej ceny z jego zabezpieczenia finansowego. Obowiązek posiadania takiego zabezpieczenia wynika z prawa unijnego. W wyroku tym Sąd potwierdził to o czym od wielu lat w tym miejsc piszę – ustawodawca polski w sposób wadliwy wdrożył art. 7 dyrektywy 90/314. Nie zapewnił bowiem odpowiedniego mechanizmu ochrony klienta na poziomie wymaganym przez unijny standard. W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej państwa członkowskiego za wadliwe wdrożenie unijnej dyrektywy zostały spełnione, co uprawniało poszkodowanego klienta do żądania odszkodowania od Skarbu Państwa.
Po tym wyroku wydanych zostało kilkadziesiąt innych wyroków Sądu Rejonowego. W znacznej większości przypadków Sąd ten podzielił argumentację Sądu Okręgowego i wyroki są zasądzające. W niektórych jednak sprawach Sąd uznał odmiennie – mimo wyroku Sądu Okręgowego uznawano m.in., dyrektywa została wdrożona w sposób prawidłowy.
We wczorajszym wyroku Sąd Okręgowy w Warszawie orzekał w związku z apelacją od wyroku Sądu Rejonowego, który w wyroku zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa, w wysokości nieodzyskanej wpłaty z zabezpieczenia finansowego organizatora turystyki. Sąd Okręgowy uznał, że apelacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie i ją oddalił.Tym samym Sąd potwierdził prawidłowość zasądzonego przez Sąd Rejonowy odszkodowania.
W podanym ustnych motywach rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawie w sposób jednoznaczny wykazano m.in., że:
Wyrok Sądu Okręgowego jest prawomocny.
Piotr Cybula
PRAWO TURYSTYCZNE 