Wiele wątpliwości budzi ostatnio pytanie, czy nadal obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kopiących się i uprawiających sporty wodne z dnia 6 maja 1997 r. (Dz.U. nr 57, poz. 358). Do problemu tego już kilka razy odnosiłem się. Powracam do niego w związku z otrzymanym stanowiskiem Ministerstwa Sportu i Turystyki (otrzymanym bezpośrednio od Pana Ryszarda Woźnicy).
Istotą problemu w tej sprawie jest pytanie, czy rozporządzenie może zostać utrzymane w mocy wyłącznie na podstawie przepisu przejściowego? Pierwotnie założenie było takie, że przepisy rozporządzenia z 1997 r. zostaną zastąpione nowym rozporządzeniem, wydanym w oparciu o art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie. Ten ostatni przepis został jednak uchylony z dniem 2 stycznia 2012 r. na mocy ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich z dnia 18 sierpnia 2011 r. Prowadzi to do sytuacji, że nowe rozporządzenie na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie nie zostanie już wydane (chyba że ustawodawca nadałby mu nowe brzmienie, co nie powinno być w tym kontekście rozważane).
W tym stanie rzeczy warto zwrócić uwagę na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz poglądy specjalistów z zakresu techniki legislacyjnej. Z orzecznictwa TK płynie wniosek, że ustawodawca może utrzymać dotychczasowe przepisy wykonawcze, jeżeli przepisy te pozostają w związku treściowym z nową regulacją ustawową i służą jej wykonaniu. Z kolei w literaturze zwraca się uwagę, że nie można zachować w mocy aktu wykonawczego wydanego na podstawie przepisu upoważniającego, który nie ma swojego następcy.
W świetle powyższego m.zd. przyjąć należy, że „upadek” art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie skutkuje tym, że samo rozporządzenie z 1997 r. przestaje mieć rację bytu. Przepisy te nie będą służyły wykonaniu tego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że rozporządzenie z 1997 r. w zakresie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach przestaje obowiązywać już z dniem 2 stycznia 2012 r.
Powyższe stanowisko szerzej uzasadniłem w artykule: Prowadzenie wycieczek przez przewodnika górskiego wobec problemu bezpieczeństwa ich uczestników w świetle ostatnich zmian legislacyjnych, który został opublikowany w opracowaniu Przewodnictwo turystyczne w prawodawstwie polskim i europejskim, Biblioteka Górska Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, t. 16, s. 61 i n. Za zgodą wydawnictwa, zamieszczam go tutaj.
Poniżej przedstawiam stanowisko Ministerstwa Sportu i Turystyki, w którym zaprezentowany został pogląd odmienny:
Ministerstwo Sportu i Turystyki
Departament Prawny
DP-II-021/1341/OD/12
UNP:4617
W odpowiedzi na pismo z dnia 8 stycznia 2012 r. w sprawie zajęcia stanowiska czy w dalszym ciągu obowiązują tj. do 16 października 2012 r. przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy o kulturze fizycznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675 z późn. zm.) w związku z faktem, iż:
1. art. 91 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz 857) stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 54ust. 3 o kulturze fizycznej zachowują swoją moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie – nie dłużej jednak niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie – nie dłużej niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie ustawy o sporcie.
2. na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zostały wydane żadne przepisy wykonawcze,
3. art. 51 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (dz.U. Nr 208, poz. 1241), uchyla art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie.
Departament Prawny Ministerstwa Sportu i Turystyki, uprzejmie informuje co następuje:
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kopiących się i uprawiających sporty wodne z dnia 6 maja 1997 r. (Dz.U. nr 57, poz. 358), obowiązuje do 16 października 2012 r. w tej części która nie została uchylona na mocy innych przepisów.
W tym kontekście zwracamy uwagę, iż ustawa o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich, zawiera delegacje dla Ministra Spraw Wewnętrznych do wydawania rozporządzeń wykonawczych, które normują również kwestie objęte przedmiotem regulacji wyżej wymienionego rozporządzenia.
Rozporządzenia te wchodząc, w życie skutkują utratą mocy tej części przepisów dotyczących warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach zawartych w rozporządzeniu z dnia 6 maja 1997 r. co do których zmieniają lub wprowadzają nowe unormowania prawne.
Tytułem przykładu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnęrznych z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie określenia wzorów znaków nakazu i zakazu, informacyjnych i ostrzegawczych stosowanych do oznakowania w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz.U. Nr. 295, poz. 1751), wydane na podstawie art. 16 ust. 2 powołanej ustawy skutkuje utratą mocy „starego” rozporządzenia w zakresie dotyczącym obowiąywania na trasach narciarskich znaków zakazu, ostrzegawczych oraz informacyjnych z dniem wejścia w życie tego „nowego” rozporządzenia.
Reasumując przepisy rozprządzenia z dnia 6 maja 1997 r. obowiącują do 16 października 2012 r. w tej części, która nie utraciła lub nie utraci mocy do tej daty z uwagi na wejście nowych regulacji w zakresie objętym przedmiotem tego rozporządzenia.
Szczegółowe informacje w tym względzie może udzielić Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jako resort odpowiedzialny za wprowadzenie stosownych aktów prawnych.
Dyrektor Departamentu Prawnego
Piotr Kudelski
(pisownia została zachowana)
Piotr Cybula
