Na zorganizowanej w dniu 17 maja 2013 r. konferencji pt. „Prawne aspekty bezpieczeństwa w górach – turystyka, rekreacja, sport” dr Marek Porzycki oraz mgr Olena Sharvan z Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawili referat pt. „Prawo wykroczeń i prawo karne jako instrument zwalczania nielegalnego off-roadu – czy wskazane jest zaostrzenie przepisów?„.
Referat ten w formie artykułu opublikowany został w pracy pod takim samym tytułem, która ukazała się w ramach Biblioteki Górskiej Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie (tom 22).
Za zgodzą autorów oraz wydawnictwa poniżej zamieszczam tekst artykułu oraz projekt ustawy, przygotowany przez wskazanych autorów:
– „Prawo wykroczeń i prawo karne jako instrument zwalczania nielegalnego off-roadu – czy wskazane jest zaostrzenie przepisów?”
– „Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń, ustawy – Kodeks karny oraz ustawy o ochronie przyrody”.
Ponadto poniżej zamieszczam krótką informację wprowadzającą odnoszącą się do tego projektu, otrzymaną od autorów:
Jazda w miejscach niedozwolonych pojazdami silnikowymi, w szczególności czterokołowcami (tzw. quadami) oraz motocyklami crossowymi, stała się w ostatnich latach prawdziwą plagą w polskich górach, lasach i na innych terenach atrakcyjnych turystycznie. Policja i inne służby zupełnie nie dają sobie rady ze ściganiem sprawców nielegalnego off-roadu. Ilość quadów i motocykli crossowych rośnie, narasta konflikt między ich kierowcami a turystami poszukującymi w górach ciszy i kontaktu z naturą, coraz częściej dochodzi do groźnych wypadków. Sytuację pogarsza jeszcze fakt, że nawet w razie złapania sprawcy stosowane wobec niego sankcje są całkowicie nieadekwatne, gdyż w praktyce sprowadzają się do mandatu nie przekraczającego 500 zł. W przypadku sprawców będących z reguły osobami zamożnymi, które zainwestowały w sprzęt do uprawiania swojego „sportu” nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych, sankcje te nie pełnią żadnej funkcji prewencyjnej.
Przedstawiona w artykule prawników z Uniwersytetu Jagiellońskiego koncepcja zaostrzenia sankcji grożących za nielegalny wjazd pojazdem silnikowym do lasu lub na obszary chronione ma na celu przywrócenie ekonomicznego sensu sankcji, jak również wprowadzenie stopniowania represji karnej w zależności od wagi poszczególnych przypadków. Założeniem jest znacznie surowsze traktowanie sprawców dopuszczających się naruszenia przepisów po raz kolejny, na terenach chronionych, z użyciem pojazdu bez tablic rejestracyjnych. Propozycja obejmuje m.in. stosowanie środków karnych przepadku pojazdu, zakazu prowadzenia pojazdów takiego samego rodzaju, jakim posługiwał się sprawca, a w najbardziej poważnych przypadkach – nawet kary pozbawienia wolności. Przepadek pojazdu i zakaz prowadzenia pojazdów tego samego rodzaju będą sankcjami dotkliwymi, także ekonomicznie, ale jednocześnie nie będą nadmiernie represyjne, gdyż – ograniczając się do pojazdów wykorzystywanych przez sprawcę w celach „sportowo-rekreacyjnych” – nie pozbawią go zdolności zarobkowych. Proponowane zmiany prawa zostały przy tym starannie przeanalizowane pod kątem zgodności z Konstytucją, a także spójności z systemem prawa karnego. Do artykułu dołączono projekt ustawy wprowadzającej w życie proponowane w nim rozwiązania.
Autorzy artykułu nie łudzą się, że samo zaostrzenie sankcji rozwiąże problem nielegalnego off-roadu w Polsce. Powinno jednak przyczynić się do poważniejszego traktowania tego problemu przez Policję i inne służby, jak również ograniczyć demoralizujące sprawców poczucie bezkarności.
