Tag Archives: orzecznictwo

SA w Krakowie: klient mógł napisać na portalu społecznościowym, że organizator turystyki oszukuje klientów

Sąd Apelacyjny w Krakowie 16 marca tego roku wydał ciekawy wyrok w sprawie, którego istotą była granica krytyki organizatora turystyki przez klienta (sygn. akt: I ACa 687/22).

Wydający w tej sprawie wyrok w I instancji sąd okręgowy częściowo uznał powództwo i nakazał pozwanemu opublikowanie na jego profilu na portalu społecznościowym postu przypiętego w górnej części profilu, pokazującego się po jego wyświetleniu oraz w komentarzu pod postem z 24 września 2018 r. przez okres 90 dni, o następującej treści:

„PRZEPROSINY

Ja, A. P., niniejszym oświadczam, że nie jest prawdą podana przeze mnie w poście z dnia 24 września 2018 r., zamieszczonym na portalu (…) informacja, że spółka (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oszukuje Klientów.

Przepraszam spółkę (…) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością za naruszenie jej dobrego imienia.”

W sprawie między stronami doszło do pewnego sporu dotyczącego wyprawy do Peru, która ostatecznie nie doszła do skutku. Sąd okręgowy uznał, że pozwany naruszył dobra osobiste pozwanego, bo klient napisał, że organizator oszukuje klientów a oszustwo to jest przestępstwo w rozumieniu prawa karnego. Skoro sąd karny w tej sprawie nie wydał wyroku i mamy domniemanie niewinności, to nie można nikogo nazywać oszustem. Tym samym – w ocenie sądu – pozwany przekroczył granice dopuszczalnej krytyki.

Pozwany od wyroku wniósł apelację do sądu apelacyjnego. Ten powództwo w całości oddalił, przyjmując, że w okolicznościach sprawy krytyka była uzasadniona i zamieszczenie przez pozwanego informacji, że organizator oszukuje klientów, nie narusza jego dóbr osobistych. Sąd apelacyjny przyjął, że:

Pod pojęciem „oszukiwać” rozumie się doprowadzenie kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych faktów, mówienie komuś nieprawdy, kłamanie. Synonimem słowa oszukiwać są takie słowa jak: zwodzić, mamić, kantować, wprowadzać w błąd, kręcić, ściemniać, zniekształcać prawdę, dezinformować, wyprowadzać kogoś w pole, omamić. Przewód sądowy potwierdził, że strona powodowa nie podała pozwanemu prawdziwych informacji o stanie przygotowań do wyprawy i realnych możliwościach jej przeprowadzenia. Nie zważając na status konsumenta pozwanego, próbowała nakłonić go do działań prawnych, które spowodowałyby utracenie przez niego prawa do domagania się odszkodowania. Na koniec strona powodowa zerwała umowę pod nieprawdziwym pretekstem, a główny organizator wyprawy ze strony spółki w zaplanowanym na peruwiańską eskapadę czasie poprowadził wyprawę po Maroku, co wskazywałoby na to, że nie traktował poważnie realizacji wyprawy do Peru i wcześniej zaplanował sobie inny sposób zarobkowania. Obiektywnie rzecz biorąc, wskazane okoliczności uzasadniały negatywną ocenę pozwanego w odniesieniu do postępowania strony powodowej i uprawniały go do zastosowania sformułowania mówiącego, że strona powodowa oszukuje klientów. Już po wyroku Sądu pierwszej instancji powodowa spółka została niejako „porzucona” przez osoby ją reprezentujące, a udziałowcy spółki do tej pory nie doprowadzili do obsadzenia jej zarządu. Takie postępowanie nie uwiarygodniło działań powodowej spółki i potwierdziło opinię pozwanego, opublikowaną w Internecie. Uznanie faktów opisanych w poście za prawdziwe, a opinii pozwanego za uzasadnioną prowadziło do wniosku, że to strona powodowa doprowadziła do naruszenia swojego dobrego imienia. Opublikowanie tych informacji i opinii o powodowej spółce w Internecie przez pozwanego nie było w tej sytuacji bezprawne, a w konsekwencji stronie powodowej nie przysługiwały roszczenia z art. 24 § 1 k.c.

Wyrok dostępny jest w bazie LEX nr 3569157, jest też omówiony w artykule: Klient ma prawo do surowej oceny biura podróży.

Anonimizacja hrabiego Draculi na portalu orzeczeń sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości

Wyroki wraz z uzasadnieniami zamieszczane są na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych. Jest on prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Przed zamieszczeniem orzeczenia poddawane są anonimizacji. Ma ona na celu uniemożliwienie identyfikacji występujących w sprawie osób fizycznych. W praktyce budzi ona pewne wątpliwości (np. z uwagi na dokonywaną anonimizację autorów przywoływanych przez sąd publikacji). Poniżej zamieszczam ciekawy w tym kontekście przykład . W poniższym uzasadnieniu, jak można się domyśleć w kontekście okoliczności, doszło do anomizacji hrabiego Draculi. W sprawie chodziło o wycieczkę w Rumunii szlakiem hrabiego Draculi, który w orzeczeniu przedstawiany jest jako „szlak hrabiego D.”:

Dracula to przydomek żyjącego w XV w. władcy Wołoszczyzny Włada III Palownika. Czy hrabia Dracula rzeczywiście zasługuje na taką anonimizację?

TSUE: ograniczenie liczby licencji na świadczenie usług wynajmu prywatnych samochodów osobowych z kierowcą w aglomeracji Barcelony jest sprzeczne z prawem Unii

W wydanym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z 8 czerwca 2023 r. (C-50/21) Trybunał orzekł, że ograniczenie liczby licencji na świadczenie usług wynajmu prywatnych samochodów osobowych z kierowcą w aglomeracji Barcelony jest sprzeczne z prawem Unii. Poniżej zamieszczam wydany w tej sprawie przez TSUE komunikat prasowy:

TSUE: przepisy krajowe zwalniające tymczasowo organizatorów z obowiązku pełnego zwrotu wpłat w wypadku rozwiązania umowy nie są zgodne z prawem Unii (imprezy turystyczne i pandemia COVID-19)

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 8 czerwca 2023 r. wydał wyroki w sprawie C-407/21 | UFC – Que choisir i CLCV oraz w sprawie C-540/21 | Komisja/Słowacja. Dotyczyły one terminu zwrotu przedpłat przez organizatorów turystyki dokonywanych w czasie pandemii, jak również wydawanych przez organizatorów turystyki voucherów. W czasie pandemii władze niektórych państw podejmowały w tym zakresie pewne działania, które nie znajdowały podstaw w dyrektywie 2015/2302, w szczególności prowadziły do wydłużenia terminu zwrotu przedpłat z 14 dni do znacznie dłuższego okresu (dotyczyło to takich sytuacji, gdy zwrot ten w świetle prawa był w ogóle zasadny). Przykładowo w naszym państwie ustawodawca okres ten wydłużył o dodatkowe 180 dni. W tym miejscu wielokrotnie wskazywałem, że stanowiło to naruszenie przepisów dyrektywy.

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe zwalniające tymczasowo organizatorów z obowiązku pełnego zwrotu wpłat w wypadku rozwiązania umowy nie są zgodne z prawem Unii. Trybunał uściślił też, że „zwrot” należy rozumieć jako zwrot w formie pieniężnej. Prawodawca Unii nie przewidział możliwości zastąpienia obowiązku zapłaty świadczeniem w innej formie, na przykład w ramach oferty bonów, co nie wyłącza oczywiście dobrowolnego zaakceptowania przez podróżnego zwrotu w formie bonu.

Poniżej zamieszczam komunikat prasowy TSUE wydany w tych sprawach:

NSA: hotel powinien zapłacić podatek od nieruchomości mimo niemożliwości prowadzenia działalności z uwagi na pandemię

W wyroku z 16 marca 2023 r. (III FSK 1540/22) Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do kwestii zasadności obowiązku uiszczenia podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy przedsiębiorca z uwagi na ograniczenia w czasie pandemii w przeważającej części roku nie mógł świadczyć usług hotelarskich. Sąd do tego zarzutu odniósł się w następujący sposób:

Należy podzielić stanowisko WSA w Olsztynie, że warunki prowadzenia działalności gospodarczej w czasie istnienia pandemii covid-19 nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych, w tym także podatku od nieruchomości. Mogą być one modyfikowane w ustawie, względnie w indywidualnych decyzjach w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca w każdym czasie może bowiem zainicjować postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 67a o.p., składając stosowny wniosek i odpowiednio go dokumentując.

Z punktu widzenia przedsiębiorców istotną kwestią jest zagadnienie (pozostające poza niniejszą sprawą) uzyskania ewentualnego odszkodowania z powodu wprowadzenia przez władze publiczne zakazu prowadzenia przez nich działalności gospodarczej z uwagi na pandemię covid-19. W związku z brakiem wprowadzenia na terytorium Polski stanu nadzwyczajnego, przy jednoczesnym wprowadzeniu zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być rozpatrywane roszczenia przedsiębiorców o uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa, a wątpliwości może budzić jedynie podstawa prawna dochodzonego roszczenia.

Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest: tutaj.

Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach: wydłużenie terminu zwrotu wpłat o 180 dni było niezgodne z dyrektywą 2015/2302

W tym miejscu wielokrotnie wskazywałem, że wydłużenie przez ustawodawcę terminu zwrotów wpłat klientom przez organizatorów turystyki o dodatkowe 180 dni naruszało dyrektywę 2015/2302. W literaturze reprezentowany był, raczej odosobniony, pogląd odmienny.

W tym kontekście warto wspomnieć, że do problemu tego wyraźnie odniósł się niedawno Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach. W wyroku z dnia 6 kwietnia 2021 r. (I C 983/20) sąd ten stwierdził, że „wprowadzona przez ustawodawcę norma jest sprzeczna z dyrektywą”. Sąd jednak jednocześnie przyjął, że bezpośredni skutek dyrektywy nie działa w stosunkach horyzontalnych i taka ocena przepisu nie wpłynęła na rozstrzygnięcie co do terminu wymagalności odsetek.

Na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych dostępny jest wydany w tej sprawie wyrok sądu II instancji, tj. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 października 2022 r. (III Ca 1105/21).

Piotr Cybula

TSUE: odwołanie lotu z powodu niespodziewanej śmierci drugiego pilota nie zwalnia przedsiębiorstwa lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 maja 2023 r. orzekł, że odwołanie lotu z powodu niespodziewanej śmierci drugiego pilota nie zwalnia przedsiębiorstwa lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom. Poniżej zamieszczam opublikowany w tej sprawie komunikat prasowy TSUE:

Pierwszy wyrok TSUE dotyczący dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych

12 stycznia 2015 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał pierwszy wyrok dotyczący dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych (C-396/21). W sprawie tej TSUE przyjął, że podróżni, których impreza turystyczna została dotknięta środkami przeciwdziałania pandemii COVID-19 mogą mieć prawo do obniżki ceny
wycieczki.

Poniżej zamieszczam opublikowany w tej sprawie komunikat prasowy TSUE.

Opinia rzecznika generalnego w sprawie systemu podatkowego najmu krótkoterminowego

7 lipca 2022 r. rzecznik generalny wydał opinię w sprawie dotyczącej systemu podatkowego najmu krótkoterminowego (C-83/21 | Airbnb Ireland i Airbnb Payments UK). Poniżej zamieszczam dotyczący tej sprawy komunikat prasowy TSUE:

SO w Świdnicy: jeśli klient nie przyjeżdża do hotelu to traci zadatek

W artykule na portalu Prawo.pl pt. Gdy turysta nie przyjeżdża w terminie do hotelu – traci zadatek przedstawiono wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z 12 kwietnia 2022 r. (II Ca 1182/21).

Sprawa dotyczyła zadatku w wysokości 2.240,00 zł wpłaconego przez klienta, który zawarł umowę z hotelem. Powódka wpłaciła go, ale w hotelu nie pojawiła się w zaplanowanym terminie. Przyczyną niepojawienia się było zabranie do szpitala matki jej partnera oraz przebywanie na zwolnieniu z powodu choroby jej dziecka.

Powódka w sprawie twierdziła, że wpłacona przez nią kwota to zaliczka i w tych okolicznościach powinna zostać jej zwrócona. Hotel twierdził, że było to zadatek, który zgodnie z przyjętymi ustaleniami nie podlegał zwrotowi.

Zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy uznały, że stanowisko hotelu jest trafne i powództwo powódki zostało oddalone.

Piotr Cybula