Tag Archives: PRAWO TURYSTYCZNE

Stawka VAT dla usług świadczonych przez muzeum polegających na szkoleniu kandydatów na przewodnika

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wydał interpretację, w której przyjął, że usługi świadczone przez muzeum polegające na szkoleniu kandydatów na przewodnika objęte są 23% stawką VAT. Poniżej zamieszczam treść interpretacji:

IBPP4/443-1497/11/KG
2012.01.11
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach

Usługi świadczone przez muzeum polegające na szkoleniu kandydatów na przewodnika objęte są 23% stawką VAT.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 28 września 2011r. (data wpływu 11 października 2011r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 grudnia 2011r. (data wpływu 29 grudnia 2011r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania stawką podatku VAT w wysokości 23% usług polegających na szkoleniu kandydatów na przewodnika – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 11 października 2011r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania stawką podatku VAT w wysokości 23% usług polegających na szkoleniu kandydatów na przewodnika. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 27 grudnia 2011r. (data wpływu 29 grudnia 2011r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu nr IBPP4/443-1497/11/KG z dnia 14 grudnia 2011.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest państwową instytucją kultury wpisaną do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Muzeum działa na podstawie oraz realizuje cele przewidziane m. in. w ustawie z dnia 21 listopada 1998r. o muzeach (Dz. U z 1997r. Nr 5, poz. 24 ze zm., zwaną dalej „ustawą o muzeach”) oraz ustawie z dnia 25 października 1591r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U z 2001r. Nr 13, poz. 123 za zm., zwartą dalej „ustawą o działalności kulturalnej”).

Zgodnie z § 4 Statutu Muzeum (nadanego zarządzaniem … Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego …), celem Wnioskodawcy jest działalność określona w art. 1 ustawy o muzeach, a w szczególności opracowywanie i upowszechniania historii Obozu, gromadzenie, utrzymywaniu i przechowywanie zbiorów oraz konserwacja terenów i obiektów, a także udostępnianie obiektów i zbiorów oraz upamiętnianie i dokumentowanie Zagłady w Obozie.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT i jest zarejestrowany jako „podatnik VAT czynny”.

Wstęp do Muzeum jest bezpłatny do czego Muzeum jest zobowiązane na podstawie rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 maja 2008r. w sprawie wykazu państwowych muzeów martyrologicznych, do których wstęp jest bezpłatny (Dz. U z 2008r. Nr 80, poz. 550).

W ramach swojej działalności Muzeum organizuje szkolenia i egzaminy na przewodników, których zadaniem jest oprowadzanie zwiedzających po ekspozycji i terenach Muzeum oraz przekazywanie im wiedzy na temat byłego obozu. Główny Urząd Statystyczny zakwalifikował usługi następująco: szkolenie na przewodnika PKWIU 85.59.1 „Usługi w zakresie pozostałych pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane”, natomiast egzaminy na przewodnika PKWIU 85.60.10.0 „Usługi wspomagające edukacje”.

W związku ze zmianą od 1 stycznia 2011r. przepisów ustawy o VAT w Muzeum powstała wątpliwość, czy świadczone przez nie usługi polegające na szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na przewodnika są opodatkowane 23% stawką VAT.

Muzeum nie jest jednostką objętą oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty w zakresie kształcenia.

Świadczone usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego nie mieszczą się w art. 43 ust. 1 pkt 26 i pkt 29.

Szkolenia nie są prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Muzeum nie posiada akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty.

Dla kandydatów na przewodników nauczanie ma na celu uzyskanie wiedzy pomocnej do przygotowania się do egzaminu na przewodnika.

Uczestnikami szkolenia są kandydaci na przewodników. Są to osoby pełnoletnie spełniające kryteria (wykształcenie, znajomość języka obcego) określone przez Dział -Centrum Edukacji o Obozie.

Szkolenia, o których mowa we wniosku dotyczą przygotowania kandydatów na przewodnika do egzaminu i nie są obowiązkowe.

Szkolenia nie są finansowane w całości lub w 70% ze środków publicznych. Szkolenia są w 100% finansowane przez uczestników.

Kompleksowa usługa szkoleniowa jest świadczona bezpośrednio przez Wnioskodawcę na rzecz uczestników szkolenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na przewodnika są opodatkowane 23% podatkiem VAT…

Na wstępie tut. organ wyjaśnia, iż wniosek złożono w kontekście 2 usług. Niniejszą interpretację wydano w odniesieniu do usług polegających na szkoleniach kandydatów na przewodnika.

Zdaniem Wnioskodawcy, świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na przewodnika są opodatkowane 23% podatkiem VAT.
Art. 1 ustawy o muzeach (do której odwołanie jest także zawarte w statucie Muzeum) stanowi że celem Muzeum jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechniania podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów.
Natomiast zgodnie z § 4 statutu Muzeum „celem Muzeum jest działalność określona w art. 1 ustawy o muzeach”, a w szczególności opracowywanie i upowszechnianie historii Obozu, gromadzenie, utrzymywanie i przechowywania zbiorów oraz konserwacja terenów i obiektów, a także udostępnianie terenów, obiektów oraz zbiorów Muzeum.
Jak zaznaczono wyżej, wstęp do Muzeum jest bezpłatny. Niemniej jednak w remach celu statutowego jakim jest udostępniania terenów, obiektów oraz zbiorów, Muzeum oferuje zwiedzającym usługę polegającą na zwiedzaniu ekspozycji i terenów Muzeum z przewodnikiem. Przewodnikiem po Muzeum może zostać wyłącznie osoba, która zdała tzw. egzamin przewodnicki z wynikiem pozytywnym. Egzamin składający się z części pisemnej i ustnej, przeprowadza wewnętrzna komisja powołana w tym celu przez dyrektora Muzeum składająca się z pracowników merytorycznych. Egzamin na przewodnika poprzedza szkolenie, w którym udział nie jest obowiązkowy. Nabór na przewodnika organizowany jest przez Muzeum w wyniku analizy zapotrzebowania na usługi przewodnickie. Muzeum nie dotyczą przepisy ustawy z 29 sierpnia 1897r. o usługach turystycznych.

Zdaniem wnioskodawcy usługi polegające na szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na przewodnika objęte są 23% stawką VAT i nie podlegają zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. l pkt 29, bowiem kształcenie to prowadzone jest w oparciu o wewnętrzne formy i zasady Muzeum, ponadto instytucja nie posiada stosownej akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (?).

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (?).

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 146a pkt 1 ww. ustawy o VAT – dodanego do tej ustawy od dnia 1 stycznia 2011r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, podstawowa stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Podkreślić należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

W tym miejscu należy zauważyć, iż z dniem 1 stycznia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 29 października 2010r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 226, poz. 1476). Przepisy nowelizacji uchylają załącznik nr 4 do ustawy, zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku i przenoszą uregulowania dotyczące tej tematyki do treści ustawy. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku dodanie do art. 43 ustawy punktów 26-29, regulujących zwolnienia od podatku kształcenia i nauczania.

Ponadto, przy określaniu zakresu zwolnień, które dotychczas były ujęte w załączniku nr 4 do ustawy, odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych określając ich zakres z wykorzystaniem treści zapisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów.

W oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:

* jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania,

* uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym
– oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Z art. 2 pkt 3a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wynika, że system oświaty obejmuje placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych.

Stosownie natomiast do art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:

* prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub

* świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub

* finansowane w całości ze środków publicznych
– oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73 poz. 392 ze zm.), zwalnia się od podatku usługi w zakresie kształcenia, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, świadczone przez uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

W myśl natomiast § 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia, zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 1 lipca 2006r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1777/2005 z dnia 17 października 2005r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 288, s. 1). Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio. Oznacza to, iż przepisy tego rozporządzenia z dniem 1 lipca 2006r. stają się częścią porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, bez konieczności ich implementacji w drodze ustawy. Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 przyjęte zostało w celu jednolitego stosowania przez wszystkie państwa członkowskie systemu podatku od wartości dodanej, opartego na postanowieniach Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG ze zm.).

Przepis art. 14 ww. rozporządzenia nr 1777/2005 wyjaśnia, co należy rozumieć przez usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania. W myśl tego przepisu usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 13 część A ust. 1 lit. i) Dyrektywy 77/388/EWG (analogiczne zwolnienie zawiera art. 132 ust. 1 lit. i obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – Dz. Urz. UE L 347, s. 1 ze zm.), obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, tak samo jak nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie ma znaczenia do tego celu.

Od dnia 1 lipca 2011r. obowiązuje natomiast rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011r., ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 77, s. 1). Zgodnie z art. 44 tego rozporządzenia, usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.

Z przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca organizuje szkolenia i egzaminy na przewodników, których zadaniem jest oprowadzanie zwiedzających po ekspozycji i terenach Muzeum oraz przekazywanie im wiedzy na temat byłego obozu. Dla kandydatów na przewodników nauczanie ma na celu uzyskanie wiedzy pomocnej do przygotowania się do egzaminu na przewodnika.

Muzeum nie jest jednostką objętą oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty w zakresie kształcenia. Świadczone usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego nie mieszczą się w art. 43 ust. 1 pkt 26 i pkt 29. Szkolenia nie są prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach. Muzeum nie posiada akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. Szkolenia są w 100% finansowane przez uczestników.

Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi szkoleniowe nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, bowiem Wnioskodawca nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty.

W tej sytuacji należy przeanalizować, czy spełnione są przesłanki umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy. Aby przedmiotowe usługi mogły korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, muszą być uznane za usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego oraz spełniać jeden z warunków określonych w lit. a – c powyższego przepisu. Powołane wyżej przepisy prawa podatkowego przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych. Zwolnieniu podlegają również usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, o czym stanowi § 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia z dnia 4 kwietnia 2011r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść powołanych przepisów należy stwierdzić, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi szkoleniowe kandydatów na przewodnika nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie ust. 1 pkt 29 powołanego artykułu, gdyż szkolenia nie są prowadzone w formach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, Wnioskodawca nie jest podmiotem, który uzyskał akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty dla świadczonych usług oraz szkolenia nie są finansowane ze środków publicznych.

Do usług tych nie mają też zastosowania zwolnienia od podatku ani stawki obniżone, przewidziane w innych przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisach wykonawczych, w związku z czym podlegają opodatkowaniu stawką podstawową, w wysokości 23%.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

(…)

VANCROLL („van der Coghen”) – trwa kontrola urzędu marszałkowskiego

Wydział Turystyki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego prowadzi kontrolę (nr TS.RT.5223.1.2012) Centrum Survivalu, Narciarstwa i Alpinizmu w Kroczycach-Ligotka. Kontrola została rozpoczęta 17 stycznia 2012 r.
Do niedawna pan poseł Piotr van der Coghen (Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu Narciarstwa i Turystyki) informował, że firmę tę prowadzi wraz z żoną. Na blogu pisałem o pewnych wątpliwościach związanych z działalnością tego przedsiębiorcy, tj. brakiem wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Od pewnego czasu, po opublikowaniu tych informacji, pan poseł Piotr van der Coghen informuje, że firmę tę prowadzi już tylko jego żona.
Piotr Cybula
Informacja o kontroli dostępna jest na stronie: BIP UMWŚ

MSiT: rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa w górach nadal obowiązuje

Wiele wątpliwości budzi ostatnio pytanie, czy nadal obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kopiących się i uprawiających sporty wodne z dnia 6 maja 1997 r. (Dz.U. nr 57, poz. 358). Do problemu tego już kilka razy odnosiłem się. Powracam do niego w związku z otrzymanym stanowiskiem Ministerstwa Sportu i Turystyki (otrzymanym bezpośrednio od Pana Ryszarda Woźnicy).

Istotą problemu w tej sprawie jest pytanie, czy rozporządzenie może zostać utrzymane w mocy wyłącznie na podstawie przepisu przejściowego? Pierwotnie założenie było takie, że przepisy rozporządzenia z 1997 r. zostaną zastąpione nowym rozporządzeniem, wydanym w oparciu o art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie. Ten ostatni przepis został jednak uchylony z dniem 2 stycznia 2012 r. na mocy ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich z dnia 18 sierpnia 2011 r. Prowadzi to do sytuacji, że nowe rozporządzenie na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie nie zostanie już wydane (chyba że ustawodawca nadałby mu nowe brzmienie, co nie powinno być w tym kontekście rozważane).

W tym stanie rzeczy warto zwrócić uwagę na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz poglądy specjalistów z zakresu techniki legislacyjnej. Z orzecznictwa TK płynie wniosek, że ustawodawca może utrzymać dotychczasowe przepisy wykonawcze, jeżeli przepisy te pozostają w związku treściowym z nową regulacją ustawową i służą jej wykonaniu. Z kolei w literaturze zwraca się uwagę, że nie można zachować w mocy aktu wykonawczego wydanego na podstawie przepisu upoważniającego, który nie ma swojego następcy.

W świetle powyższego m.zd. przyjąć należy, że „upadek” art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie skutkuje tym, że samo rozporządzenie z 1997 r. przestaje mieć rację bytu. Przepisy te nie będą służyły wykonaniu tego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że rozporządzenie z  1997 r. w zakresie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach przestaje obowiązywać już z dniem 2 stycznia 2012 r.

Powyższe stanowisko szerzej uzasadniłem w artykule: Prowadzenie wycieczek przez przewodnika górskiego wobec problemu bezpieczeństwa ich uczestników w świetle ostatnich zmian legislacyjnych, który został opublikowany w opracowaniu Przewodnictwo turystyczne w prawodawstwie polskim i europejskim, Biblioteka Górska Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, t. 16, s. 61 i n. Za zgodą wydawnictwa, zamieszczam go tutaj.

Poniżej przedstawiam stanowisko Ministerstwa Sportu i Turystyki, w którym zaprezentowany został pogląd odmienny:

Ministerstwo Sportu i Turystyki
Departament Prawny
DP-II-021/1341/OD/12
UNP:4617

W odpowiedzi na pismo z dnia 8 stycznia 2012 r. w sprawie zajęcia stanowiska czy w dalszym ciągu obowiązują tj. do 16 października 2012 r. przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy o kulturze fizycznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675 z późn. zm.) w związku z faktem, iż:
1. art. 91 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz 857) stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 54ust. 3 o kulturze fizycznej zachowują swoją moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie – nie dłużej jednak niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie – nie dłużej niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie ustawy o sporcie.
2. na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zostały wydane żadne przepisy wykonawcze,
3. art. 51 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (dz.U. Nr 208, poz. 1241), uchyla art. 39 ust. 5 ustawy o sporcie.
Departament Prawny Ministerstwa Sportu i Turystyki, uprzejmie informuje co następuje:
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kopiących się i uprawiających sporty wodne z dnia 6 maja 1997 r. (Dz.U. nr 57, poz. 358), obowiązuje do 16 października 2012 r. w tej części która nie została uchylona na mocy innych przepisów.
W tym kontekście zwracamy uwagę, iż ustawa o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich, zawiera delegacje dla Ministra Spraw Wewnętrznych do wydawania rozporządzeń wykonawczych, które normują również kwestie objęte przedmiotem regulacji wyżej wymienionego rozporządzenia.
Rozporządzenia te wchodząc, w życie skutkują utratą mocy tej części przepisów dotyczących warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach zawartych w rozporządzeniu z dnia 6 maja 1997 r. co do których zmieniają lub wprowadzają nowe unormowania prawne.
Tytułem przykładu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnęrznych z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie określenia wzorów znaków nakazu i zakazu, informacyjnych i ostrzegawczych stosowanych do oznakowania w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz.U. Nr. 295, poz. 1751), wydane na podstawie art. 16 ust. 2 powołanej ustawy skutkuje utratą mocy „starego” rozporządzenia w zakresie dotyczącym obowiąywania na trasach narciarskich znaków zakazu, ostrzegawczych oraz informacyjnych z dniem wejścia w życie tego „nowego” rozporządzenia.
Reasumując przepisy rozprządzenia z dnia 6 maja 1997 r. obowiącują do 16 października 2012 r. w tej części, która nie utraciła lub nie utraci mocy do tej daty z uwagi na wejście nowych regulacji w zakresie objętym przedmiotem tego rozporządzenia.
Szczegółowe informacje w tym względzie może udzielić Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jako resort odpowiedzialny za wprowadzenie stosownych aktów prawnych.
Dyrektor Departamentu Prawnego
Piotr Kudelski

(pisownia została zachowana)

Piotr Cybula

 

Powstrzymać akcję deregulacji zawodów pilota i przewodnika! – akcja PFPiP

Polska Federacja Pilotażu i Przewodnictwa prowadzi akcję Powstrzymać akcję deregulacji zawodów pilota i przewodnika! Na swojej stronie internetowej zamieściła następujący komunikat:

W związku pojawiającymi się informacjami o próbach deregulacji zawodu przewodnika i pilota proponujemy podjęcie zdecydowanych działań w skali regionalnej i ogólnopolskiej, mających na celu skuteczne powstrzymanie tego procesu.

Oprócz wcześniejszych wystąpień Polskiej Federacji Pilotażu i Przewodnictwa do Pani Minister Sobierajskiej (po VII Forum Pilotażu i Przewodnictwa w Toruniu) przygotowano argumenty dla Pani Wyrwicz z Departamentu Turystyki, zabierano również głos w sondzie dla lutowego numeru Wiadomości Turystycznych.

W skali regionalnej w obronę zawodu najbardziej zaangażowani są przewodnicy po Krakowie, tutaj rzeczywiście przewodnictwo jest zawodem (1000 uprawnień). Podczas spotkań kilku stowarzyszeń krakowskich przewodników zadeklarowano poparcie i współpracę Federacji w obronie zawodu.

Zawiązano lokalny komitet oddziałujący zarówno na media (w załączeniu pdf artykułu z Dziennika Polskiego) jak i lobbowaniu władzy samorządowych, posłów i senatorów. Sporządzone pisma i dokumenty powstałe w Krakowie załączono poniżej.

Do parlamentarzystów zwróciło się również Zachodniomazurskie Stowarzyszenie Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek z Ostródy. Mamy również sygnały z Wielkopolski i Dolnego Śląska. Prosimy o podjęcie zdecydowanych działań regionalnych i przekazywanie relacji z ich efektów do Federacji.

Na stronie internetowej federacji dostępnych jest też kilka dokumentów (oświadczeń, petycji, apeli oraz artykułów) w powyższej sprawie.

Jest to niewątpliwie odpowiedź na akcję „Wolne przewodnictwo” podjętą przez Pana Macieja Zimowskiego.

40 instytucji kontroluje biura podróży („WT”)

Branża turystyczna jest przeregulowana przepisami, a ilość organów upoważnionych do jej sprawdzania zamiast weryfikować jej pracę, skutecznie ją hamuje – więcej w artykule 40 instytucji kontroluje biura podróży.

Polscy pasażerowie Costa Concordii mogą liczyć na pomoc Europejskiego Centrum Konsumenckiego w uzyskaniu odszkodowań (ECK)

Wszyscy pasażerowie feralnego rejsu statkiem Costa Concordii mają prawo domagać się rekompensat za szkody osobowe, materialne oraz niematerialne. W tym celu powinni jak najszybciej wysłać pismo reklamacyjne do firmy Costa Crociere, najlepiej listem poleconym, ewentualnie e-mailem za potwierdzeniem odbioru. Gotowy formularz reklamacji w języku angielskim można pobrać tutaj. Na pomoc Europejskiego Centrum Konsumenckiego mogą liczyć także osoby, które wykupiły z wyprzedzeniem podróż statkiem i z powodu wypadku nie będą mogły jej zrealizować. Więcej: Polscy pasażerowie Costa Concordii mogą liczyć na pomoc Europejskiego Centrum Konsumenckiego w uzyskaniu odszkodowań.

Bankructwo linii lotniczych Spanair (ECK)

W dniu 28 stycznia linie lotnicze Spanair zakończyły działalność i odwołały wszystkie loty. Poradami i wsparciem w dochodzeniu roszczeń od hiszpańskiego przewoźnika służy Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich.Jak można dochodzić zwrotu pieniędzy za niewykorzystane bilety? – zob. Bankructwo linii lotniczych Spanair.

LOT bez formularza INCAD

Procedury Polskich Linii Lotniczych LOT jeszcze do zeszłego tygodnia wymagały od pasażera z niepełnosprawnością podpisania formularza INCAD. To deklaracja, w której podróżny zwalnia lekarza z obowiązku dochowania tajemnicy lekarskiej w celu przekazania liniom lotniczym informacji o  swoim stanie zdrowia. Niepełnosprawny podróżny miał w ten sposób „przekonać” linie lotnicze, że może skorzystać z ich usług, zgadzając się równocześnie na poniesienie ewentualnych dodatkowych kosztów związanych z jego przewozem – więcej LOT bez formularza INCAD (http://www.niepelnosprawni.pl/).

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do UOKiK w sprawie prawa niepełnosprawnych konsumentów do uzyskania rzetelnej informacji o obiektach hotelarskich

12 stycznia 2012 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie prawa niepełnosprawnych konsumentów do uzyskania rzetelnej informacji na temat dostępności i przystosowania obiektów hotelarskich. Poniżej zamieszczam przedmiotowe pismo. Pomysł ciekawy, jednak niosący istotne trudności praktyczne w przypadku zagranicznych obiektów, zwłaszcza w państwach pozaeuropejskich (z uwagi na bardzo różne standardy). Wydaje się, że w pierwszej kolejności warto poprawić stan rzeczy istniejący w Polsce. Obowiązujące przepisy ustawy o usługach turystycznych często nie są przestrzegane.

Warszawa, 12 stycznia 2012 r.

RZECZPOSPOLITA POLSKA
Rzecznik Praw Obywatelskich
RPO-688218/ll-V/GM
00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00
Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53

Pani
Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów
Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
 
Szanowna Pani Prezes
Pragnę zasygnalizować możliwość zaistnienia praktyki naruszającej zbiorowe interesy niepełnosprawnych konsumentów w zakresie prawa do uzyskania rzetelnej informacji na temat dostępności i przystosowania obiektów  hotelarskich, jak również poddać ocenie Pani Prezes potrzebę podjęcia w tym zakresie stosownych działań legislacyjnych.
Impulsem dla podjęcia niniejszej sprawy była skarga dotycząca wycieczki do Kenii wykupionej w biurze podróży (……………………………………………………….), za pośrednictwem strony internetowej (………….) Oferowany w ramach tej wycieczki hotel (…………………………….) reklamowany był na tej stronie, jako obiekt bez barier z udogodnieniami i pokojami dla osób niepełnosprawnych. O przystosowaniu hotelu dla osób niepełnosprawnych wnioskodawczyni miała zostać także zapewniona przez pracownika w/w firmy. Zgodnie z przekazanymi przez wnioskodawczynię informacjami, w/w obiekt okazał się w rzeczywistości całkowicie nieprzystosowany do obsługi osób niepełnosprawnych.
Opisana sprawa stanowi jednostkową skargę. Nie mam jednak wątpliwości, iż zjawisko, dla której jest ona przykładem, może mieć zasięg szerszy, a co za tym idzie może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie sprawa ta wywołuje ważną – z punktu widzenia ochrony praw niepełnosprawnych konsumentów – kwestię, a mianowicie potrzebę oceny w jakim zakresie oraz na ile sprawdzone i prawdziwe są informacje udzielane tym klientom o dostosowaniu danego obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Warto w tym miejscu odwołać się do tezy wyrażonej przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt XVII Arna 43/09, który uznał, iż „do uznania danej praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów wystarczy potencjalne zagrożenie naruszenia interesów konsumentów  ( . . . )” Wcześniej, podobne stanowisko Sąd ten przedstawił w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII Arna 26/08, stwierdzając, iż „Jeżeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów”. W załączeniu przesyłam kopię otrzymanej w tej sprawie skargi wraz z wydrukiem internetowym w/w oferty, prezentowanej jeszcze w grudniu ubiegłego roku, co niewątpliwie potwierdza, iż oferta ta była dostępna przez dłuższy okres, a w konsekwencji istniało potencjalne zagrożenie naruszenia interesów większej liczby niepełnosprawnych konsumentów.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.
W myśl art. 24 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się także nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (j.t: Dz. U. z 2004 r., Nr 223, poz. 2268 ze zm.) nie zawierają przepisu, który expressis verbis nakazywałby organizatorowi turystyki lub pośrednikowi turystycznemu poinformowanie klienta o przystosowaniu danego obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych, ani nie stanowią o wymaganym zakresie informacji  – j e ż e li jest ona przekazywana. Istnieje w mojej ocenie potrzeba podjęcia odpowiednich działań w tym kierunku, o czym w dalszej części pisma.
Działanie przedsiębiorcy polegające na niepełnym bądź nierzetelnym lub nieprawdziwym informowaniu o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych może jednak, w mojej ocenie, posiadać cechy bezprawności, o której mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nawet w przypadku, gdy brak jest wyraźnego przepisu ustawy o usługach turystycznych, który statuowałby obowiązek udzielenia w tym zakresie rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.
Co prawda, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stanowi samodzielnej podstawy obowiązku informacyjnego, który musi wynikać z poszczególnych aktów prawa konsumenckiego. Jednak obowiązek udzielania konsumentom informacji wynika również z dobrych obyczajów przyjętych w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. Postulat uczciwości i transparentności w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami może być spełniony wtedy, gdy konsumenci mają dostęp do pełnej, rzetelnej i prawdziwej informacji na temat nabywanych usług. Same praktyki naruszenia obowiązku informacyjnego można podzielić natomiast na dwie grupy: pierwszą- gdzie udzielenie informacji jest wymagane przez prawo, drugą – gdy prawo nie wymaga od przedsiębiorcy podania konsumentowi informacji, jednak ten przekazują ją w sposób nieprawdziwy, niepełny lub nierzetelny lub w inny sposób prowadzący do ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd (por. Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Stawicki A. (red.), Stawicki E. (red.) Baehr J., Kruger J., Kwieciński T., Radwański M, Turno B., Wędrychowska-Karpińska A., Wiercińska-Krużewska A., Wierciński A.,Lex,2011).
Mając powyższe na uwadze warto w tym miejscu podkreślić, iż naruszenie dobrych obyczajów, ale także zasad współżycia społecznego, może stanowić wystarczającą przesłankę dla uznania danej praktyki za bezprawną. Wskazał na to Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt XVII Arna 26/09, uznając, iż „( . . .) bezprawnymi działaniami są nie tylko te działania, które są sprzeczne z prawem, ale również z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego, które jako normy postępowania obowiązujące w obrocie gospodarczym winny być przestrzegane tak jak przepisy prawa  ( . . . ) „. Nie ulega zaś mojej wątpliwości, iż wprowadzenie osoby niepełnosprawnej w błąd, co do faktu lub zakresu przystosowania danego obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych może naruszać powyższe wartości.
Następnie, należy rozważyć możliwość zaistnienia w tej sytuacji czynu nieuczciwej praktyki rynkowej lub czynu nieuczciwej konkurencji, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Informacja o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych, zawierająca treści wskazujące, iż jest to obiekt bez barier, może stanowić formę reklamy skierowaną do osób niepełnosprawnych w celu zachęcenia ich do skorzystania z danej oferty. Z pewnością ma ona cechy informacji o walorze reklamowym. Tego rodzaju informacja jest natomiast dla osób niepełnosprawnych jedną z kluczowych przy podejmowaniu decyzji, co do nabycia usługi turystycznej. W świetle przepisu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t.: Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególności reklama wprowadzająca w błąd i mogąca przez to wpłynąć na decyzję, co do nabycia towaru lub usługi. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 8 czerwca 2009 r., sygn. akt XVII Ama 101/08, wskazał, iż „Jeżeli praktyka przedsiębiorcy godzi w podstawowe prawo konsumenta, jakim jest prawo do rzetelnej i prawdziwej informacji, której konsument może oczekiwać od przekazu reklamowego,
to mamy do czynienia z czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji, który jednocześnie godzi w interesy konsumentów. Takie działanie w świetle prawa stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów”.
W odniesieniu natomiast do przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) należy w pierwszej kolejności wskazać, iż na gruncie tej regulacji pojęcie praktyk rynkowych obejmuje m.in., oświadczenie lub informację handlową w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta (art. 2 pkt 4 w/w ustawy).
W myśl art. 4 ust. 2 powyższej ustawy, za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę wprowadzającą w błąd, jeżeli jest to sprzeczne z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowego przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu.
Z kolei w myśl art. 5 cytowanej ustawy praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (ust. 1). Działaniem wprowadzającym w błąd może być w szczególności rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych (ust. 2 pkt 1) oraz może dotyczyć dostępności produktu (ust. 3 pkt 1) lub jego cech m.in. dotyczących jakości, sposobu wykonania, wyposażenia dodatkowego (ust. 3 pkt 2).
Należy w tym miejscu przywołać definicję ustawową „przeciętnego konsumenta”, za którego uważa się konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego. Oceny w tym zakresie dokonuje się m.in. z uwzględnieniem przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, m.in. takie jak niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym).
Nie budzi mojej wątpliwości, iż osoby niepełnosprawne, korzystające z usług turystycznych, stanowią grupę osób szczególnie podatną na informację o przystosowaniu danego obiektu dla ich potrzeb. Jest to bezwzględnie informacja, która wywiera wpływ na ich ostateczną decyzję, co do wyboru usługi. Przekazywanie im w tym zakresie informacji niepełnej, nierzetelnej, niesprawdzonej bądź nieprawdziwej, może w konsekwencji – w świetle przepisów wyżej cytowanej ustawy – stanowić działanie zakazane, któremu należy przeciwdziałać. »
Powyższe informacje przedstawiam Pani Prezes celem oceny, czy w omówionym zakresie, zachodzą przesłanki do podjęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalania, czy doszło do naruszenia uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
Jednocześnie, pragnę poddać pod ocenę Pani Prezes sam problem braku regulacji przewidującej obowiązek udzielenia, niewprowadzającej w błąd, informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych, celem rozważenia skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 31 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym do zakresu działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należy opracowywanie i przedkładanie Radzie Ministrów projektów aktów prawnych dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. Takie działania stanowiłyby wypełnienie pozytywnego obowiązku Państwa wynikającego z normy konstytucyjnej zawartej art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów (…) przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Odnosząc się do usług turystycznych, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych, organizator turystyki lub pośrednik turystyczny, który proponuje klientom imprezy turystyczne lub usługi turystyczne, udostępniając im odpowiednie informacje pisemne, a w szczególności broszury, foldery, katalogi, jest obowiązany wskazać w tych materiałach w sposób dokładny i zrozumiały m.in. położenie, rodzaj i kategorię obiektu zakwaterowania, według przepisów kraju pobytu. Przekazywane w tym zakresie informacje nie mogą wprowadzać klienta w błąd (por. art. 12 ust. la w/w ustawy). Na gruncie obecnej regulacji zawartej w w/w ustawie można postawić tezę, iż obowiązek określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych nie obejmuje informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Należy bowiem zauważyć, iż w art. 44 powyższej ustawy, dotyczącym informacji, które muszą być umieszczone w obiektach hotelarskich, ustawodawca rozróżnił informację dotyczącą rodzaju i kategorii obiektu od informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi
osób niepełnosprawnych. Z tego też względu można postawić tezę, iż pod pojęciem rodzaju i kategorii obiektu zakwaterowania, którym ustawodawca posłużył się w art. 12 ust. 1 pkt 4 w/w 7 ustawy, nie można rozumieć także informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Podobnie przepis art. 14 ust. 2 ustawy, określający elementy umowy o świadczenie usług turystycznych, nie wymienia expressis verbis informacji o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych.
W mojej ocenie aktualny kształt regulacji zawartej w ustawie o usługach turystycznych wymaga podjęcia stosownych działań legislacyjnych w kierunku wyraźnego określenia powyższego obowiązku informacyjnego oraz jego zakresu, co czyniłoby zadość jednemu z podstawowych celów prawa konsumenckiego, jakim jest zapewnienie konsumentom dostępu do pełnej, rzetelnej i prawdziwej informacji o interesujących ich towarach i usługach, jak również przyczyniłoby się do pełniejszej ochrony osób niepełnosprawnych przed nieuczciwymi działaniami przedsiębiorców.
Niewątpliwie, istnieje obecnie tendencja do poszerzania obowiązków przedstawiania konsumentom określonych informacji – co widać na przykładzie regulacji dotyczącej kredytu konsumenckiego – a prawo konsumenckie zdaje się ewoluować w kierunku rozszerzenia regulacji przewidującej dostęp i weryfikację przez konsumentów coraz bardziej szczegółowych informacji dotyczących cech towarów, cen, zasad płatności, innych elementów umów. W ten sposób prawo gwarantuje konsumentowi dostęp do informacji, odpowiednie warunki umożliwiające dokonanie świadomego wyboru, a także sprzyja edukacji konsumentów – poszerzania ich wiadomości o cechach towarów, usług i umów (por. w/w Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).
Ponadto, obecny sposób określenia zakresu informacji przekazywanych konsumentowi, zgodnie przytoczonym wcześniej art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych, może prowadzić do nierównego traktowania osób niepełnosprawnych w porównaniu z osobami pełnosprawnymi. Przepis ten nakłada obowiązek udzielenia podstawowych informacji o obiekcie zakwaterowania. Zakres przewidzianych informacji można uznać za wystarczający w odniesieniu do osób pełnosprawnych. Dla osób niepełnosprawnych jedną z podstawowych informacji jest jednak ta dotycząca przystosowania obiektu do ich potrzeb.
Ustawowo określone minimum podstawowych informacji przekazywanych klientom korzystającym z usług turystycznych powinno uwzględniać specyficzne potrzeby osób niepełnosprawnych. Obecny zakres informacji różnicuje jednak ich sytuację w odniesieniu do klientów pełnosprawnych, którym w/w przepis gwarantuje uzyskanie podstawowych i wystarczających dla nich informacji o docelowym obiekcie. W przypadku osób niepełnosprawnych podstawowy i wystarczający poziom informacji powinien, w mojej ocenie, uwzględniać także kwestię przystosowania obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych – będącą dla tych osób jedną z kluczowych informacji przy dokonywaniu wyboru usługi.
Mając powyższe na uwadze, najbardziej pożądanym byłoby, w mojej ocenie, umieszczenie w katalogu zawartym w art. 12 ust. 1 w/w ustawy obowiązku udzielenia pełnej i rzetelnej informacji na temat przystosowania obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. W myśl art. 12 ust. la ustawy, przedmiotowa informacja nie mogłaby wprowadzać w błąd, co stanowiłoby pewną gwarancję dla ochrony ich praw w stopniu adekwatnym dla ochrony przysługującej obecnie osobom pełnosprawnym.
Pragnę przy tym zauważyć, iż wykonanie tego obowiązku, przynajmniej w odniesieniu do obiektów hotelarskich funkcjonujących na terenie Polski, nie powinno powodować trudności.
Przepis art. 44 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych nakłada bowiem obowiązek umieszczenia w obiektach hotelarskich w widocznym miejscu informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Jednocześnie minimalne wymagania, co do wyposażenia w zakresie dostosowania obiektów hotelarskich do potrzeb osób niepełnosprawnych określone zostały w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t.: Dz. U. z 2006 r., Nr 22, poz. 169).
Potrzeba rozważenia podjęcia postulowanych działań nabiera szczególnego znaczenia w kontekście wniosku dotyczącego ratyfikacji, podpisanej przez Polskę w dniu 30 marca 2007 r., ONZ-towskiej Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) Konwencji Państwa – Strony, w celu zapewnienia i promowania pełnej realizację wszystkich praw człowieka i fundamentalnych swobód przez osoby niepełnosprawne, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, zobowiązały się podjąć wszystkie stosowne legislacyjne środki dla wdrożenia praw wymienionych w Konwencji.
W myśl art. 9 ust. 1 Konwencji należy umożliwić osobom niepełnosprawnym pełne uczestnictwo we wszystkich sferach życia, m.in. poprzez zapewnienie, na zasadzie równości z innymi osobami, dostępu do informacji, a także usług, rozpoznając i eliminując, istniejące w tym zakresie, przeszkody i bariery.
Przepis art. 30 Konwencji stanowi z kolei o prawie osób niepełnosprawnych do udziału w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie. Zgodnie z ust. 5 tegoż artykułu dla umożliwienia osobom niepełnosprawnym udziału, na zasadzie równości z innymi osobami, w działalności rekreacyjnej, wypoczynkowej i sportowej, Państwa Strony podejmą odpowiednie środki m.in. w celu: zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do usług świadczonych przez organizatorów działalności w zakresie rekreacji, turystyki, wypoczynku i sportu.
Powyższe uwagi przedstawiam Pani Prezes stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 ze zm.) z uprzejmą prośbą o ocenę i zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Z poważaniem
Z upoważnienia
Rzecznika Praw Obywatelskich/-/ Stanisław Trociuk
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich
 
Źródło: strona internetowa UOKiK (23.01.12 r.)

Łódzki Urząd Marszałkowski „podwyższa” opłaty za wpis do organizatorów szkoleń dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

Zgodnie z ustawą o usługach turystycznych do prowadzenia szkoleń dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek konieczne jest uzyskanie wpisu do rejestru organizatorów takich szkoleń.

Ustawa o usługach turystycznych nie określa wysokości opłaty od takiego wpisu. W związku z tym, na mocy ogólnych przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej powinna być pobrana opłata w wysokości 17 zł.

W przypadku jednak marszałka województwa łódzkiego opłata ta pobierana jest w innej wysokości. Zgodnie z informacją dostępną na stronie internetowej tego urzędu (BIP):

1. Opłata za jednorazowe pozwolenie wynosi 82 zł.

2. Opłata za stałe pozwolenie wynosi 616 zł.

Wystąpiłem w związku z tą rozbieżnością do tego Urzędu. Jako uzasadnienie wysokości pobieranej opłaty otrzymałem następującą informację:

Opłaty pobierane sa na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst ujednolicony Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zmianami). Część I wykazu przedmiotów opłaty skarbowej, stawek tej opłaty oraz zwolnienia. Przedmiot opłaty skarbowej:  pozycja 36 – 10) – opłata 616 zł za dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej. Nie ma już upoważnień stałych i jednorazowych.

Stanowisko to nie jest trafne. We wskazanej pozycji 36 określone zostały opłaty za „wpis do rejestru działalności regulowanej”. Punkt 10. dotyczy
„podmiotu wykonującego działalność gospodarczą niewymienioną w niniejszym ustępie”. Rejestr organizatorów szkoleń nie jest rejestrem działalności regulowanej. Działalność polegająca na organizacji szkoleń dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek nie jest też działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tym samym brak jest podstaw do pobierania wskazanej tu opłaty. W takich sprawach – jak wyżej wskazano – powinna być pobrana opłata w wysokości 17 zł.

dr Piotr Cybula