Tag Archives: zabezpieczenie finansowe

„Turystyczny fundusz – wątpliwości i nadzieje” – komentarz dla Rzeczpospolitej

Na stronie portalu turystyka.rp opublikowany został artykuł pt. Turystyczny fundusz – wątpliwości i nadzieje. Przedstawiono w nim kolejny etap projektu nowelizacji ustawy o usługach turystycznych wprowadzający Turystyczny Fundusz Gwarancyjny, w tym również rozbieżne opinie jakie projekt ten wywołuje.  Na końcu artykułu zamieszczony został również mój komentarz, gdzie generalnie wskazuję na potrzebę zmiany obecnie istniejącego systemu, który nie zapewnia w moim przekonaniu ochrony klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki na poziomie wymaganym przez prawo unijne.

 

SN: Klient niewypłacalnego biura podróży jest legitymowany do dochodzenia od ubezpieczyciela zobowiązanego z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną

Pod koniec lutego do Sądu Najwyższego złożone zostało następujące pytanie prawne (sygn. III CZP 18/16):

Czy klient niewypłacalnego biura podróży może samodzielnie dochodzić w sporze z ubezpieczycielem zobowiązanym z tytułu umowy gwarancji ubezpieczeniowej „turystycznej” zawartej według wymagań załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 88 poz. 499) zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, czy też wyłączna czynna legitymacja na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 196 j.t.) przysługuje marszałkowi województwa?

W uchwale z 19 maja 2016 r. Sąd Najwyższy przyjął, że:

Klient niewypłacalnego biura podróży jest legitymowany do dochodzenia od ubezpieczyciela zobowiązanego z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną.

Nowy system zabezpieczenia przed wakacjami?

Na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki pojawiła się kolejna zapowiedź w sprawie turystycznego funduszu gwarancyjnego:

Dawid Lasek poinformował, że na finiszu jest nowelizacja ustawy o usługach turystycznych. Przewiduje utworzenie drugiego filaru zabezpieczeń dla polskich turystów wyjeżdżających za granicę w postaci turystycznego funduszu gwarancyjnego. Rząd chce by ta ustawa weszła w życie jeszcze przed wakacjami.

Czy system ten obejmie już klientów, którzy wcześniej zawarli z biurami podróży umowy?

50 wygrana sprawa przeciwko Skarbowi Państwa w związku z niewypłacalnością biura podróży

Wczoraj przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia zakończyła się kolejna sprawa, w której jako pełnomocnik reprezentuję klientów niewypłacalnych biur podróży w sprawach o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa. Jest to już pięćdziesiąta sprawa, która zakończyła się korzystnym wyrokiem (nie licząc wyroku Sądu Okręgowego, o którym wspominam poniżej). Sąd nałożył na Skarb Państwa obowiązek zapłaty klientowi biura podróży odszkodowania w wysokości prawie 8 tys. zł, zobowiązując jednocześnie do pokrycia kosztów procesu.

Sprawy te związane są z przypadkami niewypłacalności biur podróży z lat 2012-1013. Szczególny mechanizm ochrony klientów biur podróży na wypadek niewypłacalności biur został przewidziany w art. 7 dyrektywy 90/314 w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek.

Jak pisałem wielokrotnie w tym miejscu, nasze Państwo nie zapewniło klientom niewypłacalnych biur podróży ochrony na poziomie wymaganym przez prawo unijne. Wielokrotnie zdarzało się, że klienci nie otrzymywali pełnego zwrotu przedpłat. Zdarzały się przypadki, gdy środków na te zwroty w ogóle nie było, ponieważ środki z gwarancji zostały w całości skonsumowane na transport klientów do kraju, którzy już wyjechali.

W listopadzie 2014 r. w sprawie przeze mnie prowadzonej Sąd Okręgowy w Warszawie wydał precedensowy wyrok, w którym zobowiązał Skarb Państwa do zapłaty poszkodowanemu klientowi pełnej kwoty nieotrzymanego przez niego zwrotu ceny z zabezpieczenia finansowego organizatora turystyki. Kolejne 50. spraw (znaczna większość) zakończyło się korzystnie przed Sądem Rejonowym. Wyroki te nie są prawomocne. Strona pozwana konsekwentnie w sprawach tych wnosi apelacje.

Korzystne wyroki dotyczyły niewypłacalności następujących biur podróży: Sky Club, Aquamaris, OK Travel Services, Oriac (Summerelse), Blue Rays, Alba Tour oraz Selectours&Telemac.

Piotr Cybula

Pytanie prawne do Sądu Najwyższego w związku z gwarancją na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki

Na stronie internetowej Sądu Najwyższego pojawiła się informacja o następującym pytaniu prawnym skierowanym do tego sądu:

Czy klient niewypłacalnego biura podróży może samodzielnie dochodzić w sporze z ubezpieczycielem zobowiązanym z tytułu umowy gwarancji ubezpieczeniowej „turystycznej” zawartej według wymagań załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 88 poz. 499) zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, czy też wyłączna czynna legitymacja na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 196 j.t.) przysługuje marszałkowi województwa?

Sprawa jest prowadzona pod sygnaturą III CZP 18/16.

Prof. M. Nesterowicz o wyroku zasądzającym odskodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością organizatora turystyki

W 5. wydaniu podręcznika prof. Mirosława Nesterowicza pt. Prawo turystyczne (Wolters Kluwer, Warszawa 2016) pojawiła się informacja o wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wydanym w sprawie w której miałem przyjemność reprezentować powoda.

Prof. Nesterowicz wskazuje (s. 29), że:

Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. (V Ca 594/14, niepubl.) uznał, że właściwa implementacja art. 7 dyrektywy [90/314] powinna zapewniać, na wypadek niewypłacalności organizatora podróży (wycieczek), dostateczne zabezpieczenie umożliwiające nie tylko pokrycie kosztów sprowadzenia do kraju konsumenta, lecz także zwrot nadpłaconych pieniędzy (w tym także tym osobom, które w ogóle z kraju nie wyjechały). W braku prawidłowej sumy gwarancyjnej zapewniającej odpowiednią ochronę prawną turystów odpowiedzialność wobec osób, które doznały szkody, ponosi Minister Finansów (Skarb Państwa) na podstawie art. 417 (1) part. 1 k.c. ze względu na nieprawidłowo wdrożoną do prawa polskiego dyrektywę. W danej sprawie Sąd zasądził na rzecz powodów kwotę 5478, której nie otrzymali z gwarancji biura.

Warto jednak dodać, że:

  1. wyrok ten został wydany 28 listopada 2014 r. (a nie 18 listopada 2014 r.);
  2. w sprawach tego rodzaju obecnie najczęściej zapadają wyroki wobec Skarbu Państwa – Ministra Finansów i Ministra Sportu i Turystyki; mimo wydania wskazanego wyżej wyroku później ukształtowała się dominująca praktyka uznawania, że organem właściwym do reprezentowania Skarbu Państwa jest nie tylko Minister Finansów, ale także Minister Sportu i Turystyki.

Projekt nowelizacji ustawy o usługach turystycznych – reforma zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji 1 marca 2016 r. pojawił się projekt nowelizacji ustawy o usługach turystycznych wraz z uzasadnieniem.

Głównym celem projektu jest wprowadzenie II filara w zakresie zabezpieczenia klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki. Ma to być Turystyczny Fundusz Gwarancyjny w ramach Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Projekt dostępny jest: tutaj.

Wracają prace nad Turystycznym Funduszem Gwarancyjnym

W środę 3 lutego 2016 roku w Ministerstwie Finansów odbyło się spotkanie w sprawie Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, w którym udział wzięła Pani Dorota Dulińska, Podsekretarz Stanu MSiT, Elżbieta Wyrwicz – zastępca Dyrektora Departamentu Turystyki MSiT, Piotr Kudelski – Dyrektor Departamentu Prawnego MSiT oraz Piotr Nowak, Podsekretarz Stanu MF i Katarzyna Przewalska – zastępca Dyrektora Departament Rozwoju Rynku Finansowego MF.

Tematem spotkania były działania na rzecz wzmocnienia systemu zabezpieczeń finansowych organizatorów turystyki i pośredników turystycznych poprzez utworzenie w ramach Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego II filaru tego systemu tj. Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego.

Źródło: informacja MSiT

Komunikat dla klientów biura podróży Summerelse o zbliżającym się terminie przedawnienia

Klienci niewypłacalnego biura podróży Oriac Polska sp. z o.o. (Summerelse) w związku z jego niewypłacalnością w 2012 r. nie odzyskali żadnych środków z posiadanego przez to biuro zabezpieczenie finansowego.

Zgodnie z prawem unijnym ustawodawca powinien zapewnić funkcjonowanie odpowiedniego systemu ochrony na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki. Ustawodawca polski tego nie uczynił, ściślej system ten był wadliwy.

Zgodnie z prawem unijnym państwo członkowskie może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą względem obywatela w przypadku niezapewnienia odpowiedniej ochrony przewidzianej przez unijną dyrektywę. Od wielu lat wskazywałem, że taką odpowiedzialność może ponosić także polski Skarb Państwa, w związku niezapewnieniem przez nasze państwo odpowiedniej ochrony klientom biur podróży na wypadek ich niewypłacalności.

W dniu 28 listopada 2014 r. w sprawie w której reprezentowałem powoda, sąd rozpatrując apelację, orzekł, że Skarb Państwa w tej sprawie taką odpowiedzialność ponosi.

W ubiegłym roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia wydał kilkanaście kolejnych wyroków, w których w podobnych sprawach dotyczących niewypłacalności Summerelse zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa (w jednej sprawie Sąd powództwo oddalił, we wszystkich sprawach wniesione zostały apelacje).

W związku z tym, że są jeszcze Klienci tego biura podróży, którzy nie podjęli jeszcze decyzji odnośnie tego, czy są zainteresowani wystąpieniem w takiej sprawie  na drogę sądową, należy zwrócić uwagę na zbliżający się termin przedawnienia. Choć materia ta jest nieco skomplikowana, w dotychczasowej praktyce sądów w tego rodzaju sprawach dotyczących Summerelse ukształtowało się stanowisko, że trzyletni termin przedawnienia należy liczyć od chwili, kiedy poszkodowani klienci zostali poinformowani przez marszałka województwa o tym, że z zabezpieczenia finansowego nie otrzymają żadnego zwrotu.

W związku z tym, że klienci Summerelse byli wedle posiadanej przeze mnie wiedzy informowani najczęściej pismem wysyłanym w marcu 2013 r., należy zwrócić uwagę, że roszczenia odszkodowawcze klientów tego biura, jeśli nie wystąpią oni na drogę sądową, ulegną przedawnieniu z upływem trzech lat od otrzymania takiej informacji.

dr Piotr Cybula, radca prawny

Odpowiedzialność Skarbu Państwa względem klientów niewypłacalnych biur podróży wśród tematów budzących największe zainteresowanie branży w 2015 r.

Branżowy portal TUR-INFO.pl opublikował listę artykułów (tematów), budzących największe zainteresowanie Czytelników w 2015 r.: Co czytała branża w 2015 roku?

Wśród nich dwukrotnie pojawiły się artykuły dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa względem klientów niewypłacalnych biur podróży:

Kwiecień:

Dlaczego Skarb Państwa musi zapłacić za niezrealizowane wycieczki?

Czerwiec:

Skarb Państwa ponownie przegrał z turystami

W bieżącym roku temat ten wciąż będzie aktualny w związku z toczącymi się postępowaniami – z jednej strony kolejni klienci decydują się na występowanie z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie, a  drugiej w związku z apelacjami, sprawami tego rodzaju co najmniej kilkadziesiąt razy zajmował się będzie sąd okręgowy.