Tag Archives: zabezpieczenie finansowe

Ważne orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie zabezpieczenia finansowego biur podróży

W postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 stycznia 2014 r. (sprawa C‑430/13) Trybunał stwierdził:

1)      Artykuł 7 dyrektywy Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, którego szczegółowe zasady stosowania nie prowadzą, na wypadek niewypłacalności organizatora podróży, do skutecznego zapewnienia konsumentowi zwrotu całości zapłaconych przez niego pieniędzy oraz jego powrotu z podróży. Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy sytuacja ta ma miejsce w przypadku przepisów krajowych rozpatrywanych w toczącym się przed nim sporze.

2)      Artykuł 7 dyrektywy 90/314 należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie nie dysponuje żadnym zakresem uznania, jeżeli chodzi o zakres ryzyka, jakie winno być pokryte gwarancją organizatora lub punktu sprzedaży detalicznej imprez turystycznych na rzecz konsumentów. Do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy celem lub skutkiem kryteriów ustanowionych przez dane państwo członkowskie dla ustalenia kwoty wspomnianej gwarancji jest ograniczenie zakresu ryzyka, jaki gwarancja ta powinna pokryć, w przypadku, w którym kryteria te byłyby oczywiście niezgodne ze zobowiązaniami wynikającymi ze wspomnianej dyrektywy i stanowiłyby zatem wystarczająco istotne naruszenie prawa Unii, które, z zastrzeżeniem stwierdzenia istnienia bezpośredniego związku przyczynowego, mogłoby prowadzić do powstania odpowiedzialności po stronie danego państwa członkowskiego.

Moim zdaniem tezy Trybunału kolejny raz potwierdzają, że w prawie polskim nie zapewniono odpowiedniego systemu ochrony klienta na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki, co stanowi naruszenie art. 7 dyrektywy 90/314.

Wyrok dostępny jest na stronie: InfoCuria. W czasopiśmie „Europejski Przegląd Sądowy” (nr 12 z 2014 r.) została opublikowana do niego glosa autorstwa prof. Roberta Stefanickiego.

Co zrobić, gdy nie mamy już dokumentów dotyczących umowy z niewypłacalnym organizatorem turystyki?

Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł ostatnio, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą względem klienta, który zawarł umowę z biurem podróży i nie odzyskał zwrotu pełnej wpłaconej ceny (Wygrałem ze Skarbem Państwa w precedensowej sprawie o odszkodowanie w związku z niewypłacalnością biura podróży). Sąd stanął na stanowisku, że tym samym w prawie polskim klient nie ma zapewnionego poziomu ochrony, który wynika z prawa unijnego (art. 7 dyrektywy 90/314).

Okazuje się, że część osób po otrzymaniu informacji z urzędu marszałkowskiego lub ubezpieczyciela, że nie otrzymają żadnego lub pełnego zwrotu, dokumenty sprawy (umowę z biurem, potwierdzenie wpłaty, zgłoszenie do marszałka województwa) po prostu wyrzuciła. Jeżeli osoby te nie widziały, że można w takich przypadkach wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym względem Skarbu Państwa (o czym pisałem na blogu od dłuższego czasu), można się temu nie dziwić.

W związku ze wspomnianym jednak wyrokiem i zainteresowaniem wytoczenia powództwa powstaje pytanie, czy w takiej sytuacji osoby te nie mogą już uzyskać takiego odszkodowania. Kilka osób w takiej sytuacji zwracało się do mnie już o pomoc z takim problemem.

Generalnie rzecz biorąc przed sądem trzeba wykazać, że zawarliśmy umowę z biurem podróży, zapłaciliśmy cenę, a następnie wycieczka się nie odbyła i nie otrzymaliśmy zwrotu z zabezpieczenia finansowego organizatora turystyki w całości lub w części. Jeżeli sami nie mamy już tych dokumentów, zawsze możemy zwrócić się do:

1) agenta turystycznego za pośrednictwem którego zawarliśmy umowę

2) urzędu marszałkowskiego

3) ubezpieczyciela

Otrzymane od tych podmiotów powinny w większości przypadków być wystarczające do złożenia pozwu w sądzie.

Piotr Cybula

Wygrałem ze Skarbem Państwa w precedensowej sprawie o odszkodowanie w związku z niewypłacalnością biura podróży

Jakiś czas temu pisałem o pierwszym w Polsce pozwie przeciwko Skarbowi Państwa w związku z niewypłacalnością biura podróży.

Jak wielokrotnie pisałem, w przypadku niewypłacalności organizatora turystyki klient powinien otrzymać pełny zwrot wcześniej wpłaconych mu środków. Temu służy instytucja zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki uregulowana w art. 7 dyrektywy 90/314 w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek.

Jeżeli państwo tej ochrony skutecznie nie zapewnia, jak wielokrotnie twierdziłem, klient może wystąpić z odpowiednim pozwem przeciwko Skarbowi Państwa Państwa o odszkodowanie w związku z nieprawidłowym wdrożeniem unijnej dyrektywy.

We wspomnianej sprawie w pierwszej instancji Sąd Rejonowy powództwo oddalił. W związku z wniesioną przeze mnie apelacją sprawą zajmował się dzisiaj Sąd Okręgowy w Warszawie. Sąd zmienił wyrok w ten sposób, że nakazał Skarbowi Państwa zwrot powodowi nieodzyskanych przez niego środków. Oczywiście zasądził też zwrot kosztów postępowania. W ustnym uzasadnieniu Sąd w zasadzie podzielił wszystkie zasadnicze argumenty podnoszone przeze mnie w związku z tą sprawą. Wyrok ten daje „zielone światło” w kolejnych tego rodzaju sprawach w związku zwłaszcza z falą niewypłacalności organizatorów turystyki w 2012 r. (Sky Club, Acquamaris, Blue Rays, Atena i inni).

dr Piotr Cybula, radca prawny

Kancelaria Bielański i Wspólnicy

Kontakt: tel. 501 225 652, cybula@kbmb.pl

O sprawie powyższego pozwu piszą:

Rzeczpospolita: Klient Summerelse wygrał ze Skarbem Państwa

Dziennik Gazeta Prawna: Za bankrutujące biuro podróży pieniądze turystom odda państwo

LEX.PL: Skarb Państwa zapłaci za upadłe biuro podróży

TUR-INFO.PL: Turyści wygrali ze Skarbem Państwa

Interia: Państwo musi zapłacić za odwołane wakacje

forsal.pl: Wakacje na koszt podatnika? Za bankructwo biura podróży zapłaci państwo

dziennik.pl: Rząd zapłaci za odwołaną wycieczkę? Jest pierwszy pozew w sądzie

Money.pl: Pozew przeciwko państwu za odwołane wakacje

PolskieRadio.pl: Nie było wakacji? Niech rząd płaci

wPolityce.pl: Koniec wakacyjnych rozczarowań?

„Pomoc finansowa konsula jako instrument ochrony klienta niewypłacalnego organizatora turystyki” – artykuł w Europejskim Przeglądzie Sądowym

W grudniowym numerze czasopisma „Europejski Przegląd Sądowy” ukaże się artykuł pt. Pomoc finansowa konsula jako instrument ochrony klienta niewypłacalnego organizatora turystyki, który przygotowałem wspólnie z prof. Pawłem Czubikiem (UJ).

Przedstawiamy w nim krytyczne stanowisko wobec próby wykorzystania przez nasze władze pomocy konsularnej jako instrumentu „łatającego” dziurawy system zabezpieczeń finansowych biur podróży.

„Turystyczny okrągły stół”, czyli jak minister sportu i turystyki szuka partnera do rozmowy

Wczoraj w sejmie odbył się tzw. turystyczny okrągły stół (formalnie konferencja „System zabezpieczeń finansowych w turystyce – propozycje rozwiązań”).

O spotkaniu szeroko pisze red. Filip Frydrykiewicz w artykule Powrót do turystycznego funduszu gwarancyjnego. Z tego co pisze wynika, że na spotkaniu tym nie pojawił się min. Andrzej Biernat. W tym dniu przebywał w Radomiu, gdzie wspierał lokalnego polityka w staraniach o fotel burmistrza.

Liczę, że poseł Witkowski wygra wybory i wreszcie będę miał partnera do rozmowy – mówił Biernat.

Rozmowa ma dotyczyć budowy w tym mieście hali widowiskowo-sportowej.

Odpowiedź Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dostałem dzisiaj odpowiedź na zapytanie, jakie skierowałem w czwartek do Rady Ministrów.

Pytanie brzmiało:

(…) zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Rady Ministrów odnośnie tego, czy w prawie polskim doszło do prawidłowej implementacji dyrektywy 90/314 w zakresie zapewnienia odpowiedniej ochrony na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki.

Pytanie moje związane jest z ostatnio przedstawionym stanowiskiem Rady Ministrów. Na posiedzeniu 19 sierpnia 2014 r. Rada Ministrów m.in. wezwała MSiT do przeanalizowania z MAiC oraz MSZ możliwości zmian w zakresie obowiązków marszałków województw wynikających z ustawy o usługach turystycznych oraz obowiązków konsulów i przedstawienia ewentualnych propozycji rozwiązań w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwej implementacji dyrektywy Rady nr 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek”. Ze stwierdzenia tego w sposób oczywisty płynie wniosek, że implementacja ta obecnie nie jest prawidłowa. Gdyby  było inaczej do poszukiwanie takich dodatkowych rozwiązań nie miałoby sensu.

Moje pytanie związane jest z wcześniejszymi konsekwentnymi stanowiskami Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz Ministerstwa Finansów, z których wynika, że w tym zakresie dyrektywa została wdrożona w sposób prawidłowy.

Dzisiaj Departament Spraw Obywatelskich Kancelarii Prezesa Rady Ministrów poinformował mnie:

Uprzejmie przesyłamy zgodnie z kompetencjami.

Przesłanie zgodnie z kompetencjami oznacza, że pytanie zostało skierowane do… Ministerstwa Sportu i Turystyki. Poprosiłem jednak ponownie o odpowiedź KPRM. Wcześniej odrębnie wystąpiłem również do MSiT i MF z prośbą o wyjaśnienie, czy wobec tak kategorycznego stanowiska Rady Ministrów, ministerstwa te podtrzymują swoje wcześniejsze stanowisko o zgodności prawa polskiego w tym zakresie z prawem unijnym.

Pytanie do Rady Ministrów w związku z ochroną klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki

W ostatni czwartek (20.11) wystąpiłem do Rady Ministrów z poniższym zapytaniem:

(…) zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Rady Ministrów odnośnie tego, czy w prawie polskim doszło do prawidłowej implementacji dyrektywy 90/314 w zakresie zapewnienia odpowiedniej ochrony na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki.

Pytanie moje związane jest z ostatnio przedstawionym stanowiskiem Rady Ministrów. Na posiedzeniu 19 sierpnia 2014 r. Rada Ministrów m.in. wezwała MSiT do przeanalizowania z MAiC oraz MSZ możliwości zmian w zakresie obowiązków marszałków województw wynikających z ustawy o usługach turystycznych oraz obowiązków konsulów i przedstawienia ewentualnych propozycji rozwiązań w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwej implementacji dyrektywy Rady nr 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek”. Ze stwierdzenia tego w sposób oczywisty płynie wniosek, że implementacja ta obecnie nie jest prawidłowa. Gdyby  było inaczej to poszukiwanie takich dodatkowych rozwiązań nie miałoby sensu.

Moje pytanie związane jest z wcześniejszymi konsekwentnymi stanowiskami Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz Ministerstwa Finansów, z których wynika, że w tym zakresie dyrektywa została wdrożona w sposób prawidłowy.

Czy Rada Ministrów nie zgadza się z min. Katarzyną Sobierajską?

Min. Katarzyna Sobierajska od dłuższego czasu przekonuje, że ustawodawca polski prawidłowo wdrożył unijną dyrektywę w zakresie ochrony klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki.

Przykładowo w jednym z wywiadów stwierdziła:

Ustawa w pełni, podkreślam, implementuje dyrektywę unijną, która mówi o konieczności zapewnienia pełnego zabezpieczenia klientom biur podróży.

Na blogu tym wielokrotnie już pisałem, że stanowisko to m.zd. nie jest trafne.

Do tematu wracam, bo pojawiają się kolejne interesujące stanowiska. Ostatnio np. odmienne – jak się wydaje – stanowisko zajęła Rada Ministrów.

Rada Ministrów na posiedzeniu 19 sierpnia 2014 r. zobowiązała Ministra Sportu i Turystyki do przeanalizowania, w porozumieniu z Ministrem Administracji i Cyfryzacji oraz Ministrem Spraw Zagranicznych

możliwości zmian w zakresie obowiązków marszałków województw wynikających z ustawy o usługach turystycznych oraz obowiązków konsulów i przedstawienia ewentualnych propozycji rozwiązań w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwej implementacji dyrektywy Rady nr 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek.

Gdyby przecież dyrektywa w tym zakresie była prawidłowo implementowana, to szukanie rozwiązań w zakresie niezbędnym do jej implementowania co do zasady nie miałoby sensu, a przecież o to nie można posądzać naszej Rady Ministrów.

Ktoś więc się myli, ale czy przyzna się do błędu?

Piotr Cybula

Cytat dnia – Prezes PIT o szansach klientów żądających odszkodowania od Skarbu Państwa (w przypadku nieodzyskania pełnej wpłaconej kwoty na skutek niewypłacalności organizatora turystyki)

Niektórzy procesują się o nie ze Skarbem Państwa, bo uważają, że państwo nie zapewniło pełnego wdrożenia do polskiego prawa dyrektywy unijnej, według której każdy klient biura podróży powinien być pewien odzyskania w stu procentach pieniędzy wpłaconych na wyjazd. I zapewne wygrają te procesy – wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Dillenkofera wyraźnie na to wskazuje.

Źródło: Niewiadomski: Nie ma funduszu, problem pozostał

Komentarz: orzeczenie w sprawie Dillenkofer było pierwszym orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości, które dotyczyło odpowiedzialności państwa za nieprawidłowe wdrożenie przez państwo członkowskie systemu ochrony klienta w przypadku niewypłacalności biura podróży. Później pojawiły się i inne, które dla sprawy odszkodowań polskich konsumentów mają również istotne znaczenie (zwłaszcza w sprawie Rechberger oraz Jürgen Blödel-Pawlik), o czym wielokrotnie od kilku lat pisałem na blogu. Cieszy, że tak jednoznaczne stanowisko zajmuje prezes branżowej organizacji. Szkoda, że nasze władze wciąż jeszcze reprezentują pogląd odmienny.

PIT o niewłaściwym implementowaniu dyrektywy 90/314 (zabezpieczenie finansowe organizatorów turystyki)

W komentarzu do artykułu o Turystycznym Funduszu Ubezpieczeniowym na stronie Polskiej Izby Turystyki (Facebook) pojawiło się stwierdzenie:

W dalszym ciągu nie wiadomo z czego pokrywać, w razie bankructwa touroperatora, zwrot wszystkich pieniędzy poszkodowanym klientom. Pamiętajmy, że nakazuje to dyrektywa unijna, która nie jest właściwie implementowana do polskiego prawa.

Fakt, że art. 7 dyrektywy nie został we właściwy sposób implementowany m.zd. jest oczywisty. Cieszy, że PIT inaczej niż polskie władze (Ministerstwo Sportu i Turystyki, Ministerstwo Finansów, sądy w niektórych wyrokach) zajmuje w tej mierze tak stanowcze stanowisko. Trochę inaczej oceniam już pomysł PIT aby z reformą zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki czekać do nowej ustawy o usługach turystycznych. Taki postulat może sprawiać wrażenie odkładania problemu na bliżej nieokreślony czas, a potrzeba dostosowania do prawa unijnego jest pilna.

Piotr Cybula