Monthly Archives: Luty 2022

Apel do organizatorów turystyki o elastyczne podejście do umów żołnierzy

Na stronie Ministerstwa Obrony Narodowej pojawił się następujący komunikat:

Wojsko Polskie pozostaje w stanie podwyższonej gotowości od kilku tygodni w związku z napiętą sytuacją na Ukrainie. Dziś, w związku z agresją rosyjską, minister Mariusz Błaszczak podjął decyzję o wprowadzeniu kolejnego stopnia gotowości w wydzielonych jednostkach wojsk operacyjnych i wojsk obrony terytorialnej. Żołnierze będą zobowiązani do pozostania w nich. Zostały także cofnięte decyzje o urlopach i wyjazdach służbowych. Decyzja o wprowadzeniu kolejnego stopnia gotowości jest działaniem standardowym w takich sytuacjach.

W zaistniałych okolicznościach wielu żołnierzy może mieć problem z zawartymi umowami o imprezę turystyczną. Wiem, że sytuacja branży turystycznej nie jest łatwa, ale z uwagi na nadzwyczajność sytuacji chciałbym zaapelować do organizatorów turystyki o elastyczne podejście do tych umów (bezkosztowa zmiana terminu, miejsca imprezy czy bozkosztowa rezygnacja).

Piotr Cybula

Bezpłatne przejazdy dla obywateli Ukrainy pociągami PKP Intercity

Obywatele Ukrainy mogą odbywać nieodpłatne przejazdy w klasie 2 pociągami kategorii ekonomicznych TLK i IC PKP Intercity w komunikacji krajowej. Przejazd odbywa się na podstawie paszportu potwierdzającego obywatelstwo ukraińskie.

Więcej informacji: Bezpłatne przejazdy dla obywateli Ukrainy pociągami PKP Intercity.

„TURYSTYKA dla Ukrainy” – akcja pomocowa branży

Znani w środowisku turystycznym Alina Dybaś i Łukasz M. Mikosz poinformowali o powstaniu takiej inicjatywy: „TURYSTYKA dla Ukrainy„. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej: turystykaukrainie.pl

Apel o zaprzestanie nadużywania określenia „biegły sądowy z zakresu turystyki”

Od pewnego czasu obserwuję pewne niepokojące zjawisko w różnego rodzaju dyskusjach na temat prawnych aspektów turystyki, a nawet w propozycjach handlowych. Otóż osoby nie będące prawnikami wpisują się na listy biegłych prowadzone przez prezesów sądów okręgowych i używając tytułu biegły sądowy zaczynają wypowiadać się publicznie na temat prawa turystycznego. Dlaczego jest to niepokojące zjawisko?

Po pierwsze, zacznę od tego, że zgodnie z ogólną zasadą „sąd zna prawo” (iura novit curia). Poza zupełnymi wyjątkami, biegłych nie powołuje się z uwagi na ich specjalistyczną wiedzę prawniczą. Jest to jeszcze bardziej oczywiste w sytuacjach, gdy biegły nie jest prawnikiem. W takiej sytuacji oczywiste jest przecież, że może on nie posiadać nawet podstawowej wiedzy prawniczej.

Po drugie, prawo turystyczne samo w sobie jest skomplikowane i nawet prawnikom sprawia pewne trudności. Oczywiste jest, że tym bardziej dla osób nie posiadających często elementarnej wiedzy prawniczej zrozumienie regulacji prawnych w tym obszarze, zwłaszcza w szerszym kontekście, może rodzić problemy i prowadzić do nietrafnych stwierdzeń (wątku tego szerzej nie rozwijam, ale jest on jedną z przyczyn dla których o tym problemie w tym miejscu piszę). Oczywiście bardzo sobie cenię wypowiedzi praktyków zajmujących się turystyką, ale właśnie jako praktyków, a nie jako „biegłych” od prawa turystycznego.

Po trzecie, co wydaje się najistotniejsze w tym kontekście, należy zauważyć, że osoby wpisane na listę biegłych nie mogą zupełnie dowolnie używać tytułu „biegły sądowy”. W szczególności należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 czerwca 2001 r. (II SA 1434/00) zajął następujące stanowisko:

Używanie tytułu biegłego sądowego w innych działaniach (poza opiniami na zlecenie uprawnionych podmiotów), jest bezprawne i dyskredytuje daną osobę w stopniu pozwalającym uznać, iż nie daje ono rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

W mojej ocenie w praktyce tytuł biegłego sądowego od turystyki jest czasem nadużywany, co wymaga pewnego uporządkowania. Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi problem ten zostanie zauważony i może przyczyni się to do zmiany dotychczasowej praktyki.

Piotr Cybula

„Biuro podróży nie uniknie odpowiedzialności” – komentarz dla Dziennika Gazety Prawnej

W dzisiejszym Dzienniku Gazecie Prawnej ukazał się artykuł pt. „Biuro podróży nie uniknie odpowiedzialności” (s. 1 i B4). Przedstawia on wydany niedawno wyrok dotyczący odpowiedzialności organizatora turystyki za niedostarczenie bagażu na rejs statkiem podczas wycieczki, o którym w tym miejscu już wcześniej pisałem. W artykule zawarto moją wypowiedź odnoszącą się do oceny stanowiska zajmowanego przez niektórych organizatorów turystyki, którzy próbują uniknąć swojej odpowiedzialności, „przekierowując” ją na podwykonawców:

„Niestety wiele biur podróży próbuje unikać odpowiedzialności w takich sytuacjach przekierowując klientów do swych podwykonawców. W razie kłopotów z bagażem czy samym lotem – do linii lotniczych, w razie problemów w miejscu pobytu – do hotelu. Co znamienne, mam na myśli głównie największych organizatorów turystyki, a nie małe biura, które często dużo bardziej przestrzegają przepisów. Te zaś są jednoznaczne – pomijając wyjątkowe sytuacje, jak siła wyższa, to organizator turystyki odpowiada za wszystkie niedociągnięcia, również te spowodowane z winy podwykonawców (…) W razie jakichkolwiek problemów klienci często mają wybór albo wystąpić o rekompensatę do organizatora turystyki albo do podwykonawcy, np. przewoźnika lotniczego. W pierwszym przypadku ewentualnie później organizator może na zasadzie regresu domagać się odszkodowania od swych podwykonawców. Tymczasem niektórzy organizatorzy wbrew ustawie z założenia kwestionują swoją odpowiedzialność i przekierowują klientów do podwykonawców. Zdarza się, że może to być czasem korzystniejsze dla klientów, ale bardzo często dla klientów jest to dużo trudniejsze pod względem dowodowym, a ponadto w niektórych przypadkach muszą liczyć się z tym, że otrzymają niższą rekompensatę, np. z uwagi na nieuwzględnienie odpowiedzialności za tzw. zmarnowany urlop”.

Piotr Cybula  

Międzynarodowy Kodeks Ochrony Turystów UNWTO

Światowa Organizacja Turystyki (UNWTO) opublikowała oficjalną wersję w języku angielskim Międzynarodowego Kodeksu Ochrony Turystów.

Dokument dostępny jest na stronie internetowej UNWTO.

„Tourism Law in Europe” – nowa publikacja

Na początku tego roku ukazała się publikacja „Tourism Law in Europe”. Jej redaktorami są: Carlos Torres, F. Javier Melgosa Arcos, Laurence Jéugozo, Vincenzo Franceschelli oraz Francesco Morandi. Jest ona owocem współpracy kilku uniwersytetów europejskich (ESHTE, Salamanca, Sorbonne, Milano Bicocca i Sassari).

Publikacja zawiera wprowadzenie do prawa turystycznego: Albanii, Austrii, Belgii, Chorwacji, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Gruzji, Grecji, Węgier, Włoch, Łotwy, Litwy, Malty, Czarnogóry, Holandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Rumunii, Serbii, Słowacji, Słowenii, Hiszpanii, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii. Mam przyjemność być autorem rozdziału dotyczącego polskiego prawa turystycznego – „Tourism Law in Poland” (s. 531-568).

Publikacja dostępna jest również nieodpłatnie na stronie ESHTE: tutaj.

Piotr Cybula

„Kary administracyjne a przepisy bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej” – wykład (22.02)

22 lutego 2022 r. odbędzie się drugie spotkanie w ramach Akademii Prawa Kolejowego. Wykład pt. „Kary administracyjne a przepisy bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej” wygłosi dr Maciej Kiełbowski.

Spotkanie rozpocznie się o g. 20.00.

Kontakt z Organizatorem: akademia.prawa.kolejowego@gmail.com, strona AKP na Facebooku: tutaj.

SR w Łodzi: organizator turystyki odpowiada względem podróżnego za opóźniony bagaż

W praktyce czasami zdarza się, że bagaż podróżnych wybierających się na imprezę turystyczną nie dociera na miejsce imprezy turystycznej. Dotyczy to zwłaszcza przewozów lotniczych składających się na imprezę turystyczną.

Niestety wielu organizatorów turystyki zdaje się nie dostrzegać przepisów ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, z których wyraźnie wynika, że organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług przez podwykonawców. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy:

Organizator turystyki ponosi odpowiedzialność za wykonanie usług turystycznych objętych umową o udział w imprezie turystycznej, bez względu na to, czy usługi te mają być wykonane przez organizatora turystyki, czy przez innych dostawców usług turystycznych.

Przepis ten dotyczy również przewoźników lotniczych. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi składającej się na imprezę turystyczną należy tym samym kwalifikować jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi przez organizatora turystyki. Fakt, że przewoźnik może tę odpowiedzialność sam również ponosić na innej podstawie niż umowa o imprezę turystyczną, co do zasady z tej odpowiedzialności nie zwalnia. Jedynie jeśli przewoźnik zapłacił w takim przypadku podróżnemu jakąś kwotę tytułem obniżenia ceny, odszkodowania lub zadośćuczynienia, to powinna być ona uwzględniona przy ostatecznej odpowiedzialności organizatora turystyki (art. 50 ust. 7 ustawy).

Organizatorzy turystyki powinni tym samym zaniechać praktyk dezinformowania podróżnych, w znacznej większości konsumentów, polegających na odsyłaniu w takich przypadkach do podwykonawców, samemu wskazując – czasami w sposób pośredni, a czasem bezpośredni, że takiej odpowiedzialności nie ponoszą. Z takimi przypadkami spotkałem się w praktyce wielokrotnie, również w przypadku czołowych biur podróży od których można byłoby oczekiwać innego standardu. Taką informację otrzymałem nawet w trakcie przygotowywania niniejszego wpisu: „pragniemy poinformować, iż reklamacje ze wszelkimi roszczeniami z tytułu (…) należy kierować (…) bezpośrednio do linii lotniczej wskazanej jako wykonawca usługi transportowej tj. linii lotniczej”.

Wskazana w tytule sprawa dotyczyła opóźnienia w dostarczeniu bagażu przez przewoźnika lotniczego/organizatora turystyki w związku z imprezą turystyczną – rejsem po Karaibach. Bagaż powoda został dostarczony prawidłowo, bagaż powódki dopiero na lotnisku pod koniec imprezy.

W sprawie tej organizator turystyki od początku przyjmował, że żadnej odpowiedzialności odszkodowawczej nie ponosi, odpowiedzialność taką może ponosić wyłącznie przewoźnik. Przewoźnik natomiast wypłacił jedynie część kosztów za dodatkowe zakupy.

W tych okolicznościach powodowie wystąpili w tym zakresie o zadośćuczynienie (naprawienie szkody niemajątkowej polegającej na zmarnowanym urlopie), bowiem brak tego bagażu był dla nich bardzo dotkliwy.

Sąd wydając wyrok w dniu 14 lutego 2022 r. uznał, że żądania powodów w tym zakresie są zasadne, obniżył jedynie wysokość żądanego zadośćuczynienia. Dla powódki zasądził kwotę 2.500,00 zł, a dla powoda kwotę 1.500,00 zł. Choć bagaż należał tylko do powódki, to sąd przyjął, że odbiło się to również na powodzie, któremu również przyznał zadośćuczynienie. Ponadto sąd nałożył obowiązek odszkodowania w zakresie kosztów poczynionych przez powódkę uzasadnionych zakupów, w zakresie kwoty, której wcześniej nie odzyskała powódka od przewoźnika (do niego także wcześniej złożyła reklamację).

Wyrok ten pokazuje, że organizatorzy turystyki nie mogą uchylać się od tego rodzaju odpowiedzialności i powinni zmienić swoją praktykę.

A co powinni w takich sytuacja robić podróżni? Należy ocenić jaką odpowiedzialność może ponosić przewoźnik, a jaką organizator turystyki i do tego dostosować swoje dalsze działania. Czasami warto wystąpić przeciwko przewoźnikowi, a czasem przeciwko organizatorowi turystyki, wszystko zależy od okoliczności.

Wyrok jest nieprawomocny, w sprawie reprezentowałem powodów.

Piotr Cybula

SA w Lublinie: nie można się zgodzić, jakoby to goście hotelu mieli być posiadaczami odbiorników na podstawie umowy użyczenia i korzystać z nich na podstawie dozwolonego użytku

W wyroku z 26 kwietnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie w sprawie o sygn. I ACa 163/20 zajął następujące stanowisko:

Nie można się zgodzić, jakoby to goście hotelu mieli być posiadaczami odbiorników na podstawie umowy użyczenia i korzystać z nich na podstawie dozwolonego użytku.

W czasopiśmie „Orzecznictwo Sądów Polskich” (1/2022) ukazała się glosa do tego wyroku, które autorem jest A. Niewęgłowski. Glosator tezę tę ocenił pozytywnie, wskazując, że ma nadzieję, iż rozstrzygnięcie to przyczyni się do prawidłowego kształtowania się linii orzeczniczej w przyszłości.

Wyrok dostępny jest: tutaj.