Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski przedstawił 25 kwietnia br. Raport Polskiej Służby Konsularnej za 2011 rok. W trakcie konferencji Minister podkreślił również aktywność resortu spraw zagranicznych w serwisie społecznościowym Twitter.
Szanowni Państwo,
Przeważnie wyobraźnię rozpalają zagadnienia „wielkiej polityki” zagranicznej, rzadko jest natomiast okazja mówić o działalności polskiej służby konsularnej. Tymczasem właśnie ta dziedzina pracy MSZ ma ogromne praktyczne znaczenie dla milionów Polaków. Jest mi więc miło, że mogę się dziś z Państwem spotkać przy okazji prezentacji Raportu Polskiej Służby Konsularnej za 2011 rok.
Zgodnie z art. 36 Konstytucji, podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie obywatele polscy podróżują i osiedlają się w innych krajach na skalę dotąd niespotykaną. Powoduje to stale rosnące zapotrzebowanie na usługi konsulów, począwszy od czynności urzędowych, jak wydawanie paszportów, wiz czy poświadczanie dokumentów, po skomplikowane operacje ewakuacji polskich obywateli z terenów objętych konfliktami zbrojnymi.
W sytuacjach kryzysowych skuteczniejsza niż nasza interwencja jest prewencja. Dlatego na naszej stronie internetowej najchętniej odwiedzanymi działami są: poradnik „Polak za granicą” oraz „Ostrzeżenia dla podróżujących”. Udostępniliśmy poradnik w postaci aplikacji na urządzenia mobilne oraz uruchomiliśmy kanał „Polak za granicą” na Twitterze. Jeszcze raz zachęcam Polaków podróżujących po świecie do zgłaszania wyjazdów przez system rejestracji na naszej stronie WWW – szczególnie jeśli udają się w regiony zagrożenia. Dzięki temu będziemy mogli łatwiej nawiązać z nimi kontakt i udzielić pomocy.
Wyjątkowo skomplikowanym wyzwaniem, z którym zmierzyła się polska służba konsularna w 2011 roku, były wydarzenia „arabskiej wiosny”. Najpoważniejszą operacją była ewakuacja Polaków z Libii, a także pomoc w bezpiecznym opuszczeniu Egiptu i Tunezji przez 7000 polskich turystów. Tu zdradzę Państwu coś, co dotąd było sekretem – w najgorętszym okresie kryzysu w Egipcie, na zlecenie MSZ, LOT utrzymywał w stanie gotowości 13 samolotów, zdolnych do szybkiej ewakuacji 5000 osób. Na szczęście nie musieliśmy z tego skorzystać. Udzielaliśmy pomocy konsularnej także innym obywatelom UE. Podejmujemy podobne działania w Syrii, gdzie nasza Ambasada w okresie polskiej prezydencji koordynowała działania konsularne UE, a obecnie reprezentuje interesy USA.
Sytuacje kryzysowe przyciągają największą uwagę. Ale są i inne, równie ważne. Dzięki interwencji polskiego konsula w Londynie doszło do rozbicia w Wielkiej Brytanii gangu zmuszającego Polaków do świadczenia pracy niewolniczej. Przy pomocy Ambasady w Bogocie lotnictwo kolumbijskie podjęło zakończoną sukcesem akcję ratowania dwóch polskich kajakarzy, którzy zaginęli w dżungli, w obszarze kontrolowanym przez partyzantkę FARC. Realizując postanowienia Traktatu UE, pomagamy też obywatelom innych państw członkowskich. Polska ambasada w Nairobi na prośbę władz Bułgarii pomogła aresztowanym obywatelom bułgarskim. Z kolei zaangażowanie Ambasady Francji umożliwiło uwolnienie polskiego podróżnika aresztowanego w Republice Środkowoafrykańskiej.
Z drugiej strony konsulowie muszą reagować na wiele próśb dotyczących spraw leżących poza zakresem ich obowiązków. Na telefon alarmowy Ambasady w Sztokholmie o północy zadzwonił obywatel polski z prośbą o interwencję, bo nie wpuszczono go na dyskotekę. Do Ambasady w Podgoricy, również na numer alarmowy w nocy, telefonował nasz obywatel z prośbą o zarekomendowanie mu „jakiejś sprawdzonej agencji towarzyskiej w Budvie”. Do Ambasady w Ankarze dobijał się Polak z informacją, że od kilku godzin stoi w korku, oraz z kategorycznym żądaniem, by konsul coś z tym zrobił. Nagminne są telefony w sprawach brudnych pokojów hotelowych, zbyt małych posiłków, prośby o załatwianie mieszkania. Interwencje tego typu odciągają konsulów od ich koniecznych zadań. Zadaniem konsula jest służenie obywatelowi, ale nie w takim charakterze jak w tych przykładach. Dlatego proszę Państwa o upowszechnianie wiedzy, czego polscy obywatele mogą od konsulów oczekiwać, a czego nie.
Służba konsularna w coraz większym stopniu przejmuje inne zadania – dyplomację publiczną, promocję współpracy gospodarczej, kulturalnej i naukowej, zadania polityczne. Zwłaszcza wykorzystujemy do tego konsulaty w miastach, które nie są stolicami państw, lecz odgrywają w nich pierwszoplanowe role – chodzi np. o Nowy Jork, Sao Paulo czy Kanton.
Sprostanie stale rosnącym wyzwaniom wymagało przekształcenia polskiej służby konsularnej w nowoczesną i przyjazną obywatelowi. Takie zmiany zapoczątkowałem, gdy w latach 1998 – 2001 byłem podsekretarzem stanu w MSZ i odpowiadałem za kwestie konsularne, a od czterech i pół roku, gdy kieruję MSZ, te zmiany są jednym z priorytetów resortu. W ostatnich latach wprowadziliśmy nowe systemy informatyczne. Konsulowie mają terminale BlackBerry i mobilne stanowiska konsularne, dzięki którym mogą wykonywać praktycznie wszystkie czynności urzędowe poza siedzibami placówek. To dzięki modernizacji mogliśmy znacząco zwiększyć liczbę czynności konsularnych przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady kadrowej konsulatów (o 71 etatów). Tymczasem od 2008 do 2011 roku np. na Ukrainie liczba wydanych przez nas wiz wzrosła z 350 tys. do niemal 600 tys., na Białorusi ze 110 tys. do 300 tys. Dostosowaliśmy do potrzeb sieć placówek dyplomatyczno-konsularnych. Likwidacji części towarzyszyło powołanie nowych – w Sewastopolu, Winnicy i Smoleńsku, a wkrótce w Doniecku i Erbilu.
Chcemy wzmacniać współpracę konsularną Unii Europejskiej. Mam nadzieję, że zainicjowane podczas polskiej prezydencji prace nad unijną dyrektywą dotyczącą opieki konsularnej nad obywatelami Unii w państwach trzecich zostaną szybko sfinalizowane.
Musimy nadal podnosić standardy obsługi obywateli. Uważnie czytamy ich skargi i wnioski. Na przykład, wiele osób skarżyło się na zbyt krótki okres ważności paszportów dla dzieci. Z naszej inicjatywy MSW prowadzi prace nad nowelizacją ustawy, dzięki której okres ważności paszportów dla dzieci do piątego roku życia wzrośnie do 5 lat. Podjęliśmy też szereg działań, by pomóc nowej emigracji zarobkowej, utworzyliśmy punkty informacji i doradztwa prawnego, nawiązaliśmy współpracę z ZUS, by wspierać Polaków za granicą. Prócz ZUS dziękuję za współpracę w sprawach konsularnych MSW, Ministerstwu Sprawiedliwości, Straży Granicznej, Urzędowi do Spraw Cudzoziemców, Państwowej Inspekcji Pracy, Urzędom Stanu Cywilnego.
Przede wszystkim jednak pragnę serdecznie podziękować członkom polskiej służby konsularnej MSZ. Często ich praca nie jest dostatecznie doceniana. Dziś jest okazja, by powiedzieć: wykonujecie dobrą robotę dla Polski i jej obywateli.
Na zakończenie chciałbym Państwu powiedzieć kilka słów o najnowszym narzędziu komunikacji MSZ – rozbudowanych kontach Twittera w 130 naszych placówkach zagranicznych.
Złośliwi, jak Państwo wiedza, mówią, że uprawiam „dyplomację Twitterową”. Podobnie jak szef MSZ Szwecji Karl Bildt, którego opozycja wzywała, by przestał używać Twittera, ignoruję takie komentarze. Bo ci, którzy je głoszą, ignorują nowoczesność. Polska dyplomacja pod moim kierownictwem tego robić nie będzie.
Dziś szybkie narzędzia komunikacji na czele z Twitterem to narzędzie polityki, w tym dyplomacji. Twittera używa 62 prezydentów i premierów z 49 krajów. Dyplomacja to już nie ta XIX-wieczna magia, gdzie starsi panowie z tajemniczymi minami i za kilkoma kotarami spotykali się przy cygarach… Dziś duża część dyplomacji ma charakter publiczny. A kształtowanie wizerunku Polski w mediach światowych odbywa się m.in. dzięki Twitterowi.
Jeśli istotne media światowe cytują mój wpis po wyborach w Rosji, o wizycie w Libii, bądź reakcji na represje na Białorusi – to uważam, że dobrze wypełniam część moich obowiązków.
Cieszę się więc, że od kilku tygodni na Twitterze ćwierkają też prawie wszystkie polskie placówki zagraniczne.
Radosław Sikorski
Minister Spraw Zagranicznych
Źródło: informacja MSZ z 25.04.12 r.
PRAWO TURYSTYCZNE 