Category Archives: Uncategorized

E-recepta transgraniczna

Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, Polska otrzymała od Komisji Europejskiej (KE) zgodę na uruchomienie usługi wymiany e-recepty transgranicznej z innymi krajami członkowskimi. Ta nowa funkcjonalność umożliwi zagranicznym pacjentom realizowanie e-recepty w polskiej aptece, a polskim za granicą.

Więcej informacji: Polska jako jeden z pierwszych krajów UE gotowa do uruchomienia e-recepty transgranicznej.

Poradnik o ubezpieczeniach turystycznych

Rzecznik Finansowy opublikował poradnik o ubezpieczeniach turystycznych.

Jest on dostępny: tutaj.

Opinia rzecznika generalnego w sprawie systemu podatkowego najmu krótkoterminowego

7 lipca 2022 r. rzecznik generalny wydał opinię w sprawie dotyczącej systemu podatkowego najmu krótkoterminowego (C-83/21 | Airbnb Ireland i Airbnb Payments UK). Poniżej zamieszczam dotyczący tej sprawy komunikat prasowy TSUE:

Czy „siła wyższa” wyłącza obowiązek zapewnienia noclegu w hotelu przez przewoźnika lotniczego?

Do przygotowania tego wpisu skłoniła mnie informacja o problemach młodych polskich lekkoatletów z wylotem do Jerozolimy. Chodzi o reprezentację U18, która wybierała się na mistrzostwa Europy. Z pojawiających się informacji prasowych wynikało, że zawodnicy opóźnionego samolotu spali na Lotnisku Chopina w Warszawie w hali odlotów na podłodze lotniska. W opublikowanym na portalu wp.pl artykule pt. Polska reprezentacja fatalnie potraktowana w Warszawie. Mamy odpowiedź przedstawicieli lotniska wskazano, że:

Odwołując lot, przewoźnik powołał się na siłę wyższą, czyli w tym przypadku burzę. W takich sytuacjach LOT nie ma obowiązku, by na własny koszt zapewnić pasażerom nocleg.

Choć inne okoliczności tej sprawy również są ciekawe, poniżej odniosę się do kluczowej kwestii, tj. pytania, czy wystąpienie „siły wyższej” wyłącza obowiązek przewoźnika polegający na zapewnieniu pasażerowi hotelu. Co prawda w powyższym cytacie mowa jest o odwołaniu lotu, ale w dalszych uwagach przyjmę, że chodzi o odwołanie, bo z pozostałej treści artykułu wynika, że raczej chodzi o lot opóźniony, a nie odwołany.

Czy okoliczność ta zwalnia więc przewoźnika z takiego obowiązku? Odpowiedź jest negatywna. Nie zwalnia. Wynika to z przepisów rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. W niektórych przypadkach (o czym niżej) pojawia się obowiązek zapewnienia pasażerowi noclegu w hotelu. Wystąpienie nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków wyłącza co prawda obowiązek wypłaty przez przewoźnika odszkodowania o którym mowa w tym rozporządzeniu (250, 400 lub 600 EUR), ale właśnie nie obowiązku zapewnienia noclegu w hotelu. Teza więc, że wystąpienie burzy („siły wyższej”) zwalnia przewoźnika z obowiązku zapewnienia noclegu nie jest trafna, co oczywiście nie oznacza, że w każdym przypadku pasażer jest do tego uprawniony. Jak wyżej wskazano, w przypadku opóźnionego lotu obowiązek zapewnienia noclegu w hotelu występuje nie w każdym przypadku, a w określonych okolicznościach. Kiedy więc ten obowiązek się pojawia?

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004:

Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu:

a) o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów; lub

b) o trzy lub więcej godzin w przypadku wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości pomiędzy 1500 a 3500 kilometrów; lub

c) o cztery lub więcej godzin w przypadku wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b),

pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego:

i) pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2; oraz

ii) gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b) i c); oraz

iii) gdy opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a).

O obowiązku zapewnienia noclegu w hotelu mowa jest we wskazanym art. 9 ust. 1 li. b rozporządzenia. Z powyższego przepisu wynika, że we wskazanych granicach obowiązek zakwaterowania powstaje gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu. W literaturze istnieją rozbieżności odnośnie do interpretacji tego pojęcia.

Z jednej strony reprezentowane jest stanowisko przychylniejsze dla przewoźników, z którego wynika, że obowiązek ten powstaje dla przewoźników „jeżeli lot pasażerów jest opóźniony co najmniej o jeden dzień w stosunku do planowej godziny wylotu” (tak J. Luzak, komentarz do art. 6 [w:] K. Osajda (red.) Prawo konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019).

Z drugiej strony, prezentowane jest stanowisko przychylniejsze dla pasażerów, że przewoźnik lotniczy powinien przystąpić do udzielenia tej pomocy „niezwłocznie, gdy dane okoliczności faktyczne uprawdopodabniać będą, że lot będzie opóźniony o czas, z upływem którego rozporządzenie 261/2004 łączy powstanie obowiązku świadczenia tej pomocy” (T. Kęska-Leszczyński, Rozporządzenie 261/2004 ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, Warszawa 2019, s. 112).

W tym kontekście pojawia się pytanie, co może zrobić pasażer, jeśli obowiązek przewoźnika aktualizuje się, a przewoźnik go nie wykonuje. Odpowiedź na to pytanie jest nieco łatwiejsza, bowiem w sprawie takiej wypowiedział się już Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 31 stycznia 2013 r. (C-12/11) TSUE orzekł, że:

Pasażer linii lotniczej może jednak uzyskać z tytułu odszkodowania za niedotrzymanie przez przewoźnika lotniczego obowiązku zapewnienia opieki, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) i art. 9 rozporządzenia nr 261/044, jedynie zwrot kwot, które w świetle okoliczności danego przypadku były niezbędne, odpowiednie i rozsądne w celu zaradzenia brakowi opieki niezapewnionej temu pasażerowi przez przewoźnika lotniczego, czego ocena należy do sądu krajowego.

Podsumowując:

  1. Wystąpienie nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków nie stanowi przesłanki zwalniającej przewoźnika z obowiązku zapewnienia noclegu w hotelu.
  2. Obowiązek ten nie powstaje w każdym przypadku. Po pierwsze, obsługujący przewoźnik lotniczy musi mieć uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o wskazaną wyżej liczbę godzin (2, 3 lub 4 w zależności od długości lotów). Po drugie, „gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu”, przy czym w literaturze brak jest zgody co do tego, czy do aktualizacji tego obowiązku konieczny jest rzeczywisty upływ 24 godzin, czy też już wówczas gdy okoliczności faktyczne uprawdopodabniają, że lot będzie opóźniony o taki czas.
  3. W przypadku gdy przewoźnik nie realizuje tego obowiązku, pasażer może od niego żądać kwot, które w świetle okoliczności danego przypadku były niezbędne, odpowiednie i rozsądne w celu zaradzenia brakowi opieki niezapewnionej temu pasażerowi.

Powyższe uwagi odnosiły się do sytuacji, gdy do sprawy znajduje zastosowanie rozporządzenie nr 261/2004.

Piotr Cybula

„Samolot nie wystartował o czasie – po odszkodowanie do biura podróży” – komentarz dla „Prawo.pl”

W opublikowanym na portalu „Prawo.pl” artykule pt. Samolot nie wystartował o czasie – po odszkodowanie do biura podróży zamieszczono również mój komentarz odnoszący się do sytuacji prawnej podróżnych w takich przypadkach. Zwracam uwagę, że w niektórych przypadkach odpowiedzialność odszkodowawczą może ponosić również organizator turystyki. I tu pojawia się kolejny problem. W praktyce niektórzy organizatorzy turystyki uchylają się od odpowiedzialności za działania i zaniechania linii lotniczych. Nie jest to problem marginalny i moim zdaniem od kilku lat wymaga interwencji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Takie praktyki mogą i powinny być uznane za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. UOKiK zdaje się problemu nie dostrzegać.

Piotr Cybula

Jak Polska Organizacja Turystyczna informuje turystów, czyli o komunikatach z maja 2020 r. w „aktualnościach”

Polska Organizacja Turystyczna została powołana ustawą z 25 czerwca 1999 r. Jej celem jest wzmocnienie promocji Polski w dziedzinie turystyki w kraju i za granicą. Choć czasami można spotkać się z krytyką jej działalności, a nawet postulatami zlikwidowania, to dla osób związanych z turystyką nie ulega wątpliwości, że jest ona potrzeba. Jednym z jej zadań jest zapewnienie funkcjonowania i rozwijania polskiego systemu informacji turystycznej w kraju i na świecie.

W tym kontekście muszę przyznać, że bardzo „ciekawie” wyglądają informacje przedstawione „dla turysty” pod zakładką „aktualności” na stronie POT w dziale „bezpieczne podróże”.

Po kliknięciu na hasło „Dla turysty” pojawia się poniższa informacja:

W komunikacie tym czytamy m.in.:

Od 4 maja hotele i inne miejsca noclegowe, a także część atrakcji turystycznych może być  otwarta. W poniedziałek, 18 maja wprowadzono kolejny etap odmrażania gospodarki i turyści mogą skorzystać także z usług gastronomicznych. Dzięki tym działaniom turystyka krajowa zaczyna się odradzać. Polska Organizacja Turystyczna rozpoczyna kampanię społeczno-informacyjną pod hasłem „Odpoczywaj w Polsce bezpiecznie”, której częścią jest „Dekalog Bezpiecznego Turysty” – zaakceptowany przez Główny Inspektorat Sanitarny.

W komunikacie brakuje daty, ale jak się wydaje dotyczy on maja 2020 r. Od tego czasu minęło ponad dwa lata… W komunikacie mowa jest też o prezesie POT Robercie Andrzejczyku. Od tego czasu prezes POT zmienił się dwukrotnie.

Poniżej tej informacji znajdują się dwa komunikaty – jeden z 27 maja 2020 r., drugi z 11 maja 2020 r.

Wszystko to wygląda dość niepoważnie jak na państwową instytucję, która ma zajmować się promocją i informacją turystyczną i która ma spory budżet finansowany w znacznej mierze ze środków publicznych. Nie jestem w stanie zrozumieć dlaczego tak to funkcjonuje. Nie ulega wątpliwości, że zmiany są konieczne, o co niniejszym apeluję.

Piotr Cybula

SO w Świdnicy: jeśli klient nie przyjeżdża do hotelu to traci zadatek

W artykule na portalu Prawo.pl pt. Gdy turysta nie przyjeżdża w terminie do hotelu – traci zadatek przedstawiono wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z 12 kwietnia 2022 r. (II Ca 1182/21).

Sprawa dotyczyła zadatku w wysokości 2.240,00 zł wpłaconego przez klienta, który zawarł umowę z hotelem. Powódka wpłaciła go, ale w hotelu nie pojawiła się w zaplanowanym terminie. Przyczyną niepojawienia się było zabranie do szpitala matki jej partnera oraz przebywanie na zwolnieniu z powodu choroby jej dziecka.

Powódka w sprawie twierdziła, że wpłacona przez nią kwota to zaliczka i w tych okolicznościach powinna zostać jej zwrócona. Hotel twierdził, że było to zadatek, który zgodnie z przyjętymi ustaleniami nie podlegał zwrotowi.

Zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy uznały, że stanowisko hotelu jest trafne i powództwo powódki zostało oddalone.

Piotr Cybula

RPO: najem krótkoterminowy wymaga pilnej regulacji

Pismem z dnia 23 czerwca 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Rozwoju i Technologii z wnioskiem o podjęcie działań w celu pilnej regulacji najmu krótkoterminowego.

Poniżej zamieszczam komunikat w tej sprawie RPO oraz wspomniane pismo:

  • Mieszkańcy atrakcyjnych miast coraz częściej skarżą się, że tzw. najemcy krótkoterminowi nie przestrzegają ani zasad porządku domowego, ani zasad współżycia społecznego
  • Zakłócają oni spokój dniem i nocą;  dochodzi do zanieczyszczania i dewastowania  klatek schodowych oraz terenów wokół budynków 
  • Dochodzą do tego obawy o bezpieczeństwo, bo zachowania osób wynajmujących apartamenty, niekiedy będących pod wpływem alkoholu i innych środków odurzających, są agresywne i nieprzewidywalne
  • Problem nasila się w sezonie letnim, a wciąż nie ma przepisów, które chroniłyby prawa stałych mieszkańców  
Czytaj dalej

Jakie prawa ma klient biura podróży w przypadku odwołania imprezy turystycznej?

Ostatnio coraz częściej słychać o przypadkach odwoływania imprez turystycznych przez organizatorów turystyki. Ma to najczęściej związek z problemami z lotami. Poniżej przedstawiam informację o tym, jakie prawa w takiej sytuacji mają klienci, a jakie obowiązki organizatorzy turystyki i przewoźnicy.

Odwołanie imprezy turystycznej przez organizatora turystyki uregulowane jest w art. 47 ust. 5 i 6 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Biorąc pod uwagę jego treść, w praktyce możemy mieć do czynienia z trzema przypadkami. W pierwszym i drugim przypadku organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu całość wpłat i opłat poniesionych z tytułu imprezy turystycznej, podróżny nie może jednak żądać dodatkowego odszkodowania i zadośćuczynienia. W trzecim przypadku powinien taki zwrot otrzymać, a dodatkowo może żądać odszkodowania lub zadośćuczynienia (jeśli poniósł szkodę majątkową lub niemajątkową). Wskazany zwrot wpłaty i opłat w każdym przypadku powinien nastąpić do 14 dni od odwołania imprezy.

Po pierwsze, organizator turystyki może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie o udział w imprezie turystycznej, a organizator turystyki powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej w terminie określonym w umowie o udział w imprezie turystycznej, lecz nie później niż na: a) 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej ponad 6 dni, b) 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej 2-6 dni, c) 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej krócej niż 2 dni. Przeważnie organizatorzy turystyki określają wskazaną liczbę osób biorąc pod uwagę opłacalność organizacji wyjazdu. Czasami jednak można odnieść wrażenie, że motywem w tym zakresie jest także chęć uchylenia się od odpowiedzialności za odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Dzieje się tak w sytuacji gdy organizator turystyki limity te określa bardzo wysoko (np. jeśli w samolocie byłoby 200 miejsc, a organizator określa tę liczbę na 195). W takich przypadkach można mieć wątpliwości, czy przepis ten nie jest nadużywany przez organizatorów turystyki, co zasługuje na odrębny wpis.

Czytaj dalej

„Kryzys na lotniskach odbije się na planach wakacyjnych, a odszkodowania niepewne” – komentarz dla portalu Prawo.pl

W opublikowanym na portalu Prawo.pl artykule pt. Kryzys na lotniskach odbije się na planach wakacyjnych, a odszkodowania niepewne zawarta została moja wypowiedź odnosząca się do praw podróżnych w sytuacji problemów związanych z utrudnieniami na lotniskach. Zwracam uwagę, że w niektórych przypadkach odpowiedzialność może ponosić nie tylko przewoźnik lotniczy, ale również organizator turystyki. Choć sam tytuł artykułu może zniechęcać do dochodzenia praw podróżnych, warto dokonać oceny, jakie mamy prawa w takich sytuacjach (przedsiębiorcy nie zawsze o nich prawidłowo informują) i w niektórych przypadkach z pewnością warto ich dochodzić, nawet na drodze sądowej.

Artykuł dostępny jest nieodpłatnie na stronie portalu: Prawo.pl.

Piotr Cybula