Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych (CARS) zaprasza autorów do składania tekstów do kolejnego numeru „internetowego Kwartalnika Antymonopolowego i Regulacyjnego” (iKAR), który poświęcony będzie usługom turystycznym. Redaktorem prowadzącym tego numeru będzie dr Dominik Wolski.
Zaproszenie dostępne jest: tutaj. Więcej informacji na temat kwartalnika: strona czasopisma.
Opublikowano Uncategorized
Z uzasadnienia wyroku w sprawie w której reprezentowałem powódkę:
Jak podnosi się w piśmiennictwie „nie ulega wątpliwości, że do elementów konstytuujących formę pisemną należy dokument obejmujący treść złożonych oświadczeń woli oraz własnoręczny podpis osób składających te oświadczenia. Dokument zawierający postanowienia umowy może w zasadzie zostać sporządzony w dowolny sposób” (Cybula Piotr, Usługi turystyczne. Komentarz, LEX 2012).
Ciekawy jestem, czy sędzia zauważyła „zbieżność” nazwisk.
Opublikowano Uncategorized
Poniżej zamieszczam program październikowej konferencji, o której w tym miejscu kilka razy wspominałem:
10.00-10.15 – Mgr inż. Jerzy Kapłon (COTG PTTK), Dr Piotr Cybula (AWF w Krakowie, UE w Katowicach), Otwarcie konferencji. Wprowadzenie
10.15-10.30 – Dr Bożena Alejziak (AWF w Krakowie), Korzyści i zagrożenia turystyki dzieci i młodzieży
10.30-10.45 – Mgr Andrzej Gordon, Funkcje i dysfunkcje otoczenia prawnego turystyki kwalifikowanej dzieci i młodzieży
10.45-11.00 – Dr Jerzy Raciborski (AWF w Krakowie), Szkoła a faktyczny organizator turystyki szkolnej – wybrane problemy prawne
11.00-11.15 – Dr Dominik Wolski (GWSH), Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w turystyce górskiej – uwarunkowania prawne
11.15-12.00 – dyskusja i przerwa kawowa
12.00-12.15 – Prof. dr hab. Joanna Haberko (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), Konieczność przyjmowania leków przez małoletniego w związku z chorobą a zorganizowany wyjazd turystyczny
12.15-12.30 – Prof. dr hab. Jerzy Gospodarek (SGH), Zawieranie umowy przewozu przez osoby niepełnoletnie
12.30-12.45 – Prof. dr hab. Hanna Zawistowska (SGH), Regulacje prawne wymogów kwalifikacyjnych kadry zatrudnionej do obsługi imprez dzieci i młodzieży jako narzędzie realizacji funkcji wychowawczych i edukacyjnych turystyki
12.45-13.00 – Dr Piotr Piskozub (UMCS), Obowiązek opieki nad uczestnikiem „imprezy” lub „wycieczki” organizowanej przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki
13.00-13.30 dyskusja
13.30-13.45 – Dr Wojciech Robaczyński (UŁ), Odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone przez małoletniego uczestnika imprezy turystycznej
13.45-14.00 – Dr Wojciech Górowski (UJ), Odpowiedzialność karna za wypadki z udziałem dzieci i młodzieży na szlakach turystycznych
14.00-14.15 – Dr hab. Piotr Mostowik (UJ, IWS), Jurysdykcja krajowa sądów i organów państwa chwilowego pobytu dziecka
14.15.14.30 – Dr Piotr Cybula (AWF w Krakowie, UE w Katowicach), Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia a turystyka szkolna
14.30-15.00 – dyskusja i przerwa kawowa
15.00-15.45 – PANEL DYSKUSYJNY z udziałem przedstawicieli praktyki
15.45-16.00 – Podsumowanie i zamknięcie konferencji
Na przełomie listopada i grudnia planowane jest wydanie publikacji (monografii), która będzie obejmowała także artykuły, które nie zostały przedstawione na konferencji.
Ustawodawca polski chciał nieco zmotywować organizatorów turystyki do szybkiego udzielania odpowiedzi na reklamacji klientów. Do ustawy o usługach turystycznych wprowadził art. 16b ust. 5. Zgodnie z tym przepisem:
Jeżeli organizator turystyki nie ustosunkuje się na piśmie do reklamacji w terminie 30 dni od dnia jej złożenia, uważa się, że uznał reklamację za uzasadnioną.
Na marginesie można zauważyć, że takiego rozwiązania nie ma w unijnej dyrektywie 90/314 w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek. To ustawodawca polski pomyślał, że w ten dodatkowy sposób trzeba chronić klientów polskich biur podróży.
W jednej ze spraw, z którymi spotykam się w praktyce klient otrzymał odpowiedź po tym terminie 30 dni. Organizator turystyki odpisał, że uznaje reklamację w wysokości 10%. W związku z tym, że odpowiedź została otrzymana po upływie 30 dni od dnia złożenia reklamacji kieruję wezwanie do zapłaty. W uzasadnieniu podałem, że klient otrzymał pismo po terminie 30-dni, a zatem zgodnie z ustawą doszło do uznania reklamacji za uzasadnioną. Przywołałem też stosowne orzecznictwo.
Organizator turystyki – duże biuro podróży znane nie tylko w Polsce – odpisuje, że przecież uznał reklamację do 10% i odmawia wyższych roszczeń klienta. Do sprawy art. 16b u.u.t. w ogóle się nie odnosi.
Piszę kolejny raz, że uznanie w wysokości 10% było bezprzedmiotowe, bo i tak z mocy ustawy doszło do uznania roszczenia w wysokości 100%.
Organizator nie daje za wygraną i pisze, że przecież reklamacja została uznana do 10% a tak w ogóle to według niego roszczenia są wygórowane. Kolejny raz nie odnosi się do sprawy art. 16b ust. 5.
I kolejny raz piszę…
Coś mi się wydaje, że w Niemczech biura podróży nie traktują klientów w ten sposób kiedy mają do czynienia z wyraźnymi przepisami ustawy. Być może jednak ta sprawa znajdzie swój finał w sądzie.
Katedra Prawa Gospodarczego i Ubezpieczeń Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Katedra Prawa Cywilnego, Postępowania Cywilnego oraz Komparatystyki Prawa Prywatnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego organizują konferencję naukową pod nazwą:
„Problematyka prawna usług w transporcie i turystyce„.
Konferencja odbędzie się w Szczecinie w dniu 17 listopada 2017 r. na Wydziale Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego.
Organizatorzy na zgłoszenia czekają do dnia 15 października 2017 r. Referaty powinny być przesłane do 15 listopada 2017 r.
Więcej szczegółów znajdą Państwo w zaproszeniu.
Karta zgłoszeniowa dostępna jest: tutaj.
W dniach 12-13 października 2017 r. odbędzie się II Krakowski Kongres Turystyki Medycznej.
Drugiego dnia kongresu będę miał przyjemność przedstawić referat pt. Czy ustawa o usługach turystycznych stanowi barierę rozwoju turystyki medycznej?
Pełny program kongresu dostępny jest tutaj.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane konferencje i spotkania, referaty, ustawa o usługach turystycznych
O ustawie regulującej w sposób kompleksowy sprawy turystyki myślano już przed II wojną światową. Poniżej fragment artykułu dr. Stanisława Leszczyckiego (UJ) pt. W sprawie ustawy letniskowej („Turyzm Polski” 1939, nr 2). Autor pisze o potrzebie opracowania ustawy letniskowej, jednocześnie wskazując: winno się jednak pamiętać, iż należy ją traktować jako fragment polskiej ustawy ogólnoturystycznej.
W czasopiśmie „Paragraf na drodze” (nr 2/2014) ukazał się artykuł Konrada A. Politowicza pt. „Turystyka egzaminacyjna” a zasady wydawania praw jazdy według ustawy o kierujących pojazdami.
Streszczenie artykułu:
Artykuł dotyczy problemu „turystyki egzaminacyjnej”, służącej uzyskiwaniu za granicą uprawnień do kierowania pojazdami przez obywateli polskich, w tym dotkniętych zakazem prowadzenia pojazdów, orzeczonym przez polski sąd, którzy następnie starają się wymienić wydane im za granicą prawo jazdy na polskie. Rozważania dotykają głównie płaszczyzny normatywnej – ustawy o kierujących pojazdami i Konwencji Wiedeńskiej – jednak w odwołaniu się do pragmatyki postępowań administracyjnych prowadzonych przez starostów powiatowych Autor poszukuje formuły spójnego współwystępowania regulacji zawartych w obu wspomnianych aktach prawnych. Konkluzja artykułu jest taka, że obowiązujące przepisy zapewniają właściwą realizację założeń gwarancyjnych i „szczelność” systemu prawa.
Źródło: Paragraf na drodze
Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także sądów polskich, organizator turystyki jest odpowiedzialny względem klienta w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy także za szkodę niemajątkową (nazywaną potocznie tzw. zmarnowanym urlopem).
O ile powyższa rzecz jest bezsporna, o tyle pewne wątpliwości wzbudziło ostatnio pytanie, czy z takim roszczeniem może wystąpić również klient organizatora turystyki, którego wyjazd został odwołany przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.
W sprawie, którą niedawno zajmował się Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy w Opolu organizator turystyki na dzień przed rozpoczęciem imprezy turystycznej wyjazd odwołał. Zgodnie z ustawą o usługach turystycznych jeżeli organizator odwołuje imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta, klient ma prawo, według swojego wyboru uczestniczyć w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie lub żądać natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń. Ponadto w takiej sytuacji klient może dochodzić odszkodowania za niewykonanie umowy, chyba że odwołanie imprezy turystycznej nastąpiło z powodu:
1) zgłoszenia się mniejszej liczby uczestników niż liczba minimalna określona w umowie, a organizator powiadomił o tym klienta na piśmie w uzgodnionym terminie;
2) siły wyższej.
W sprawie tej organizator turystyki nie odwołał wyjazdu z uwagi na zgłoszenie się mniejszej liczby osób zainteresowanych. Próbował bezskutecznie powołać się na siłę wyższą, czego jednak Sąd Okręgowy ostatecznie nie uwzględnił. W tym przypadku klient nie skorzystał z propozycji alternatywnego niesatysfakcjonującego go wyjazdu.
W sprawie tej powodowie występowali wyłącznie o naprawienie szkody niemajątkowej. To oznacza konieczność odpowiedzi na dwa pytania – czy takie roszczenie klientowi w ogóle przysługuje (czy też roszczenie odszkodowawcze w tym przypadku ogranicza się do szkody majątkowej), a jeśli przysługuje, to w jakiej wysokości.
Odnosząc się do tej pierwszej kwestii Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku z 20 grudnia 2016 r. wyraźnie wskazał, że klientowi organizatora turystyki, który taki wyjazd odwołuje przed rozpoczęciem imprezy turystycznej, takie roszczenie co do zasady przysługuje – w uzasadnieniu sąd ten wskazał:
Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela natomiast poglądu, że wyłącznie art. 11a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych stanowi podstawę do przyznania zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową w postaci zmarnowanego urlopu. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że art. art. 14 ust. 6 w zw. z art. 14 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych stanowi na tyle normę o charakterze szczególnym w stosunku do art. 11a tej ustawy, że wyłącza możliwość przyznania zadośćuczynienia w sytuacji, kiedy organizator odwołuje imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta, skoro podobnie jak w przypadku wskazanego w art. 11 a ustawy niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług turystycznych, także w przypadku odwołania imprezy turystycznej może zmarnować klientowi urlop, powodując u niego krzywdę w postaci co najmniej dyskomfortu psychicznego lub fizycznego. Zadośćuczynienie stanowi tymczasem sposób naprawienia takiej krzywdy i ma na celu przede wszystkim złagodzenie doznanych przez klienta negatywnych doznań przeżywanych w związku z utratą przyjemności z podróży, a zatem winno przysługiwać klientowi w każdym przypadku powstania krzywdy w postaci tzw. zmarnowanego urlopu, a więc zarówno, gdy krzywda ta jest następstwem wskazanego w art. 11 a ustawy niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług turystycznych, jak również, gdy krzywda ta jest następstwem odwołania przez organizatora imprezy turystycznej z przyczyn niezależnych od klienta (art. 14 ust. 6 ustawy), stanowiących także formę niewykonania zobowiązania.
Sąd ten podzielił tym samym argumenty występujących w tej sprawie powodów i odszkodowanie zasądził. Sygnatura sprawy przed Sądem Okręgowym: II Ca 1023/16.
W sprawie tej reprezentowałem powodów.
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
Otagowane ochrona konsumenta, odpowiedzialność, orzecznictwo, PRAWO TURYSTYCZNE, ustawa o usługach turystycznych
Sąd Okręgowy w Warszawie wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prawnym, czy strajk pracowników przewoźnika lotniczego to nadzwyczajne okoliczności, które zwalniają go z obowiązku wypłaty ryczałtowego odszkodowania dla pasażera przewidzianego w rozporządzeniu UE nr 261/2004 (sygn. akt: XXIII Ga 66/17).
Więcej w artykule opublikowanym w „Rzeczpospolitej”: Odszkodowania dla pasażerów a strajk pilotów.
PRAWO TURYSTYCZNE 