Tag Archives: dyrektywa 2015/2302

Komisja Europejska i vouchery: „nie zawahamy się podjąć środków, jeżeli dane państwo członkowskie nie zastosuje się szybko”

W związku ze skierowanym przeze mnie zapytaniem do Komisji Europejskiej, dzisiaj otrzymałem poniższą informację z biura rzecznika prasowego Komisji Europejskiej:

Komisja jest w pełni świadoma presji, jaką epidemia koronawirusa wywołała w unijnym sektorze podróży i turystyki. Potrzebne są pragmatyczne rozwiązania, które respektują prawa podróżnych i zapewniają pewien stopień elastyczności branży turystycznej.

W ramach przyjętego pakietu dot. turystyki Komisja przedstawiła rekomendacje w zakresie voucherów, po to, aby ta forma refundacji stała się bardziej atrakcyjna i wiarygodna dla konsumentów.

Wzywamy teraz do przyjęcia skoordynowanego podejścia między państwami członkowskimi, biurami podróży i liniami lotniczymi. Widzimy, że państwa członkowskie stosują przepisy w różny sposób. Komisja obecnie przygląda się tej sprawie. Przepisy UE są jasne i musimy zapewnić spójne i sprawiedliwe podejście w całej UE.

Komisja – komisarze Vălean i Reynders – wyślą do wszystkich państw członkowskich pisma w sprawie voucherów, aby zapewnić przestrzeganie przepisów w zakresie praw pasażerów i podróży zorganizowanych.

Pisma te są dostosowane do specyfiki każdego państwa członkowskiego. Mimo iż pisma te nie prowadzą formalnie do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wyraźnie wskazują, że nie zawahamy się podjąć środków, jeżeli dane państwo członkowskie nie zastosuje się szybko.

Będę musiał jeszcze raz napisać, bo w istocie rzeczy nie otrzymałem odpowiedzi na poniższe pytanie:

Jedna ze stacji radiowych zamieściła dzisiaj informację o zarzutach Komisji Europejskiej odnośnie do niezgodności polskich przepisów wydłużających terminy zwrotu wpłat klientom o dodatkowe 180 dni, wskazując nawet na termin do kiedy powinno nastąpić dostosowanie (2 czerwca).

Z uwagi na znaczenie sprawy dla branży turystycznej, jak również opiniotwórczy charakter medium (RMF FM) uprzejmie proszę o informację, czy takie zarzuty ze strony Komisji Europejskiej pojawiły się.

Podaję link do artykułu: https://www.rmf24.pl/raporty/raport-koronawirus-z-chin/najnowsze-fakty/news-zwrot-gotowki-w-ciagu-14-dni-za-odwolana-wycieczke-polska-ma,nId,4494887

Vouchery to jedno, a wprowadzone przez naszego ustawodawcę dodatkowych 180 dni na zwroty całości wpłat przez organizatorów turystyki to drugie.

Piotr Cybula

Zalecenie Komisji w sprawie bonów oferowanych pasażerom i podróżnym jako alternatywa dla zwrotu pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne i usługi transportowe w kontekście pandemii COVID-19

13 maja 2020 r. Komisja wydała ZALECENIE (UE) 2020/648 z dnia 13 maja 2020 r. w sprawie bonów oferowanych pasażerom i podróżnym jako alternatywa dla zwrotu pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne i usługi transportowe w kontekście pandemii COVID-19. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 14 maja 2020 r. (L 151/10).

Zalecenie dostępne jest: tutaj.

 

RMF FM: Komisja Europejska kwestionuje dodatkowe 180 dni na zwrot przedpłat i wzywa Polskę do zmiany prawa do 2 czerwca

W tym miejscu wielokrotnie wskazywałem, że wprowadzenie dodatkowych 180 dni na zwrot przedpłat podróżnym w przypadku odstąpienia od umowy na podstawie art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych oraz odwołania imprezy turystycznej przez organizatora turystyki na podstawie art. 47 ust. 5 narusza prawo unijne. Z art. 12 dyrektywy 2015/2302 w sposób jednoznaczny wynika, że zwrot wpłaty w takiej sytuacji powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od odstąpienia czy odwołanie.

Jak podaje dzisiaj RMF FM:

Polska ma czas do 2 czerwca, żeby się dostosować do unijnych zasad, które w ciągu 14 dni gwarantują klientom zwrot pieniędzy za odwołaną wycieczkę (…).

Wiele wskazuje więc na to, że podróżni dostaną więc wcześniej wskazane zwroty. Czekamy teraz na stanowisko i działania Ministerstwa Rozwoju oraz polskiego ustawodawcy.

Pomagać trzeba, ale trzeba to robić rozsądnie, aby nie powodować dodatkowych problemów.

Piotr Cybula

Jak poradzono sobie z voucherami w Hiszpanii?

Na regulację voucherów w kontekście imprez turystycznych zdecydowano się także w Hiszpanii. Warto zwrócić uwagę na tę regulację, ponieważ kilka jej rozwiązań może być interesujących w kontekście ewentualnych prac nad modyfikacją obecnych polskich przepisów w tym zakresie (abstrahując w tym miejscu od ich zgodności z dyrektywą).
Co jest w Hiszpanii a czego nie ma u nas?

Po pierwsze, sensownie wskazano, że vouchery będą mogły zostać wykorzystane w ciągu roku od zakończenia stanu alarmowego (desde la finalización de la vigencia del estado de alarma).

Po drugie, po niewykorzystaniu vouchera w okresie jego ważności, podróżny może zażądać pełnego zwrotu kwoty wpłaconej ceny.

Po trzecie, organizator ma obowiązek zwrócić podróżnym wpłacone środki w przypadku odstąpienia przez nich od umowy na podstawie odpowiednika naszego art. 47 ust. 4 „ustawy”, ale pod pod warunkiem, że usługodawcy, których usługi składają się na imprezę turystyczną przystąpili do pełnego zwrotu kwoty za swoje usługi. Jeżeli tylko niektórzy usługodawcy  dokonali zwrotu pieniędzy organizatorowi lub zwrócili kwotę jedynie częściowo, podróżny jest uprawniony do częściowego zwrotu odpowiadającego dokonanym zwrotom, przy czym voucher zostanie pomniejszony o przyznaną kwotę zwrotu.

Po czwarte, organizator jest zobowiązany do powyższych zwrotów w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia rozwiązania umowy lub od dnia, w którym usługodawca dokonał zwrotu.

Poniżej zamieszczam pełną treść tych przepisów:

Real Decreto-ley 11/2020, de 31 de marzo, por el que se adoptan medidas urgentes complementarias en el ámbito social y económico para hacer frente al COVID-19.

(…)

Artículo 36. Derecho de resolución de determinados contratos sin penalización por parte de los consumidores y usuarios.

(…)

4. En el supuesto de que se trate de contratos de viaje combinado, que hayan sido cancelados con motivo del COVID19, el organizador o, en su caso el minorista, podrán entregar al consumidor o usuario un bono para ser utilizado dentro de un año desde la finalización de la vigencia del estado de alarma y sus prórrogas, por una cuantía igual al reembolso que hubiera correspondido. Transcurrido el periodo de validez del bono sin haber sido utilizado, el consumidor podrá solicitar el reembolso completo de cualquier pago realizado. En cualquier caso, el eventual ofrecimiento de un bono sustitutorio temporal deberá contar con el suficiente respaldo financiero que garantice su ejecución.

No obstante lo anterior, el organizador, o en su caso el minorista, deberán proceder a efectuar el reembolso a los consumidores y usuarios en el supuesto de que estos solicitaran la resolución del contrato, de conformidad con lo previsto en el apartado 2 del artículo 160 del texto refundido de la Ley General para la Defensa de los Consumidores y Usuarios y otras leyes complementarias, siempre que los proveedores de servicios incluidos en el contrato de viaje combinado hubieran procedido a la devolución total del importe correspondiente a sus servicios. Si solo algunos de los proveedores de servicios del viaje combinado efectuaran la devolución al organizador o, en su caso, al minorista, o la cuantía devuelta por cada uno de ellos fuera parcial, el consumidor o usuario tendrá derecho al reembolso parcial correspondiente a las devoluciones efectuadas, siendo descontado del importe del bono entregado por la resolución del contrato.

El organizador o, en su caso, el minorista, procederán a efectuar los reembolsos citados anteriormente en un plazo no superior a 60 días desde la fecha de la resolución del contrato o desde aquella en que los proveedores de servicios hubieran procedido a su devolución.

Real Decreto Legislativo 1/2007, de 16 de noviembre, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley General para la Defensa de los Consumidores y Usuarios y otras leyes complementarias.

(…)

Artículo 160. Resolución del contrato por el consumidor y usuario.

(…) 2. No obstante lo dispuesto en el apartado anterior, cuando concurran circunstancias inevitables y extraordinarias en el lugar de destino o en las inmediaciones que afecten de forma significativa a la ejecución del viaje combinado o al transporte de pasajeros al lugar de destino, el viajero tendrá derecho a resolver el contrato antes del inicio del mismo sin pagar ninguna penalización. En este caso, el viajero tendrá derecho al reembolso completo de cualquier pago realizado, pero no a una compensación adicional.

Piotr Cybula

 

„Guidance on the right of travellers to terminate package travel contracts due to extraordinary circumstances resulting from COVID-19” (Irlandia)

W Irlandii opublikowany został dzisiaj Guidance on the right of travellers to terminate package travel contracts due to extraordinary circumstances resulting from COVID-19  mający charakter dokumentu rządowego.

Jest on dostępny: tutaj.

Malta wprowadza podobne regulacje do polskiej propozycji „180 dni” na zwroty wpłat przez organizatorów turystyki

Podobna propozycja jak proponowane w Polsce „180 dni” dla zwrotu wpłat podróżnym przez organizatorów turystyki, w związku z pandemią koronawirusa pojawiła się ostatnio na Malcie. Odnośnie do polskiej propozycji pojawiają się wątpliwości, jaki okres czasowy ona obejmuje. W przypadku maltańskiej regulacji wyraźnie zostało to sprecyzowane w ten sposób, że chodzi o odstąpienia i odwołania w okresie 1 marzec 2020 r. do 31 maja 2020 r.

Poniżej zamieszczam fragment artykułu pt. Temporary Extension of 14-day time limit for refunds to 6 months:

(L.N. 80 of 2020)

  • An amendment has been introduced to the Package Travel and Linked Travel Arrangement Regulations (S.L.409.19), this seemingly to mitigate against the negative effects that COVID-19 continues to have on the travel industry.
  • The amendment temporarily extends a time limit imposed on organisers of travel packages to pay refunds for cancellations from 14 days after cancellation, to 6 months after cancellation.
  • S.L.409.19 applies to traders who combine and sell or offers for sale packages, either directly or through another trader or together with another trader, or the trader who transmits the traveller’s data to another trader.

(…)

  • By virtue of this new amendment, the 14-day limit set out in the Regulations is effectively being waived in respect of any refund required as a result of termination of package travels when such termination occurred or occurs between the 1st of March 2020 and 31st May 2020 (both dates included).
  • However, the amendment provides that the refund must nonetheless be paid by the organiser by no later than 6 months after the package travel contract is terminated”.

Piotr Cybula

„Wymuszony” voucher – sposób Belgów na zwroty wpłat podróżnym przez organizatora w sytuacji epidemii koronawirusa

W związku z kryzysem wynikającym z epidemii koronawirusa w Belgii dopuszczono „wymuszony” voucher od organizatora dla podróżnych, zamiast przysługującym im zwrotów zapłaconych kwot z tytułu umów o udział w imprezie turystycznej.

Możliwość taka została uzależniona od spełnienia kilku warunków: 1) voucher odpowiada zapłaconej sumie przez podróżnego; 2) jego wystawienie dla podróżnego nie rodzi dla niego dodatkowych kosztów; 3) jest ważny przynajmniej 1 rok; 4) na voucherze znajduje się informacja, że został wystawiony w związku z kryzysem wywołanym koronawirusem.

bon

Przypomnę, że zgodnie z dyrektywą 2015/2302:

2. Niezależnie od ust. 1 podróżny ma prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia jakiejkolwiek opłaty za rozwiązanie w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które to okoliczności w znaczącym stopniu wpływają na realizację imprezy turystycznej lub które w znaczącym stopniu wpływają na przewóz pasażerów do miejsca docelowego. W przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej zgodnie z niniejszym ustępem podróżny jest uprawniony do pełnego zwrotu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, ale nie ma prawa do dodatkowej rekompensaty.

3. Organizator może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez ponoszenia odpowiedzialności za dodatkową rekompensatę, jeżeli:

a) liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie, a organizator powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy w terminie określonym w umowie, lecz nie później niż:

(i) na 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających ponad sześć dni;

(ii) na 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających od dwóch do sześciu dni;

(iii) na 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w przypadku podróży trwających krócej niż dwa dni; lub

b) organizator nie ma możliwości zrealizowania umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy bez zbędnej zwłoki przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.

4. Organizator dokonuje wszelkich zwrotów wymaganych na podstawie ust. 2 i 3 lub, w przypadku ust. 1, zwraca wszelkie płatności dokonane przez podróżnego lub w jego imieniu z tytułu danej imprezy turystycznej, pomniejszone o odpowiednią opłatę za rozwiązanie umowy. Takie zwroty na rzecz podróżnego dokonywane są bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Mam nadzieję, że niezwłocznie w sprawie tego rodzaju praktyki ustawodawczej niezwłocznie wypowie się Komisja Europejska.

Piotr Cybula

Zaktualizowany komunikat Komisji Europejskiej: prawa podróżnych w przypadku umów o udział w imprezie turystycznej

Dzisiaj (19.03.2020 r.) Komisja Europejska opublikowała zaktualizowany komunikat w sprawie dyrektywy 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych w związku z koronawirusem („INFORMATION ON THE PACKAGE TRAVEL DIRECTIVE IN CONNECTION WITH THE COVID-191”). Kilka z zamieszczonych tam uwag jest bardzo istotnych w kontekście sytuacji, które pojawiają się w polskiej praktyce.

Komunikat przedstawiam poniżej (bez przypisów, pełny tekst z przypisami pod zamieszczonym poniżej linkiem):

To fight against further spread of the COVID-19 pandemic, national governments have introduced different measures, including travel restrictions and border controls. This has led to mass cancellations of already booked holidays. If you have booked a package tour (i.e. a combination of at least two travel services, e.g. transport and accommodation) and you have not yet left for your trip, consult the travel advice of your national authorities and contact your tour operator or travel agency.

Travel advice is a national competence that is being updated as the situation changes . The list of EU Member States’ travel advice is available at: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/travel- advice-list.pdf

According to the Directive on Package Travel and Linked Travel Arrangements , the organiser of a package can cancel the trip without penalty if he is prevented from performing the contract because of “unavoidable and extraordinary circumstances”. The organiser must inform the traveller without undue delay about the cancellation (Article 12(3) of the Package Travel Directive).

The traveller can cancel the trip without penalty if there are “unavoidable and extraordinary circumstances occurring at the place of destination or its immediate vicinity and significantly affecting the performance of the package, or which significantly affect the carriage of passengers to the destination” (Article 12(2) of the Package Travel Directive).

Unavoidable and extraordinary circumstances’ means a situation beyond the control of the party who invokes such a situation and the consequences of which could not have been avoided even if all reasonable measures had been taken. Significant risks to human health, such as the outbreak of a serious disease like the COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity usually qualify as such unavoidable and extraordinary circumstances.

The assessment whether those circumstances significantly affect the performance of the package must be made on a case-by-case basis.

An official travel warning of national authorities is an important indicator that the package travel contract can be cancelled due to unavoidable and extraordinary circumstances impacting the performance of the trip. This also applies where public authorities prohibit certain travels or ban the movement of persons in a manner that excludes, de facto, the package travel contract to be performed.

Example: If you have booked a city trip in form of a package to a city to which access is restricted or where public life is subject to significant limitations (e.g. closure of tourist attractions or museums), this should give you the right to cancel your trip.

Example: If you or an accompanying family member have a medical condition for which exposure to the COVID-19 is particularly dangerous, you should have the right to cancel your package travel contract if the risk of contamination with COVID-19 at the travel destination or its immediate vicinity is declared high by the competent authorities when such increased risk significantly affects the performance of the package for the traveller(s). Such case may also be covered by your travel insurance.

Hence, it would have to be assessed whether travellers can reasonably be expected to travel to the destination(s) in light of the risk to their health and life. A subjective feeling of fear would not be sufficient.

In those cases, either the organiser or the traveller can cancel the package travel contract.

The traveller has the right to get a full refund of any payments made for the package, within 14 days after termination of the contract.

Having regard to the strains on liquidity of tour operators because of missing new bookings coupled with reimbursement claims, travellers should consider accepting that their package tour is postponed to a later point in time. Having regard to the current uncertainty to make travel plans, that could be done by means of a credit note (so-called “voucher”). However, the traveller should have the possibility to ask for a full refund if, eventually, he or she does not make use of the voucher. Moreover, it should be ensured that the voucher is covered by appropriate insolvency protection.

In any case, before cancelling, we suggest that you contact your tour operator or travel agency.

If you have booked a package tour and you are blocked abroad, your tour operator must provide assistance.

Tour operators have to provide assistance to travellers in difficulty, including by providing information on health services, local authorities and consular assistance, and by assisting to make distance communications and helping to find alternative travel arrangements.

In case the traveller cannot return home as scheduled (e.g. flight cancelled) due to “unavoidable and extraordinary circumstances”, tour operators must bear the cost of accommodation for maximum three nights, if the carriage of the traveller back home was part of the package. If you are blocked for more than three days, you may be required to bear the extra costs yourself, unless they are born by another entity. If you miss your return flight because you are put under quarantine by local authorities, you may be entitled to claim compensation for costs related to extended accommodation and repatriation in accordance with national rules on quarantine. Again, please contact your tour operator or local authorities for further information.

Travellers are not entitled to compensation for damages from the tour operator where the lack of conformity of the contract is caused by unavoidable and extraordinary circumstances.

If you want more information about your rights regarding the Package Travel Directive, please consult the Your Europe website on package travel.

Pełny tekst komunikatu dostępny jest: tutaj.

„Można odzyskać pieniądze za wycieczkę” – komentarz dla portalu Interia.pl

Na stronie portalu Interia.pl ukazał się artykuł pt. Można odzyskać pieniądze za wycieczkę dotyczący sytuacji klientów biur podróży w związku z pandemią koronawirusa.

jak odzyskać

Artykuł zawiera także kilka moich wypowiedzi. Oczywiście nie w każdej sytuacji możliwe jest tytułowe odzyskanie na obecnym etapie wszystkich wpłaconych środków za imprezy turystyczne.

Artykuł nie odnosi się jeszcze do wczorajszej propozycji wydłużenia terminów na zwroty wpłat podróżnych (szerzej o tym we wpisie: W jakim terminie organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu wpłacone środki w przypadku odwołania przez niego imprezy turystycznej z uwagi na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności?).

Artykuł dostępny jest: tutaj.

W jakim terminie organizator turystyki powinien zwrócić podróżnemu wpłacone środki w przypadku odwołania przez niego imprezy turystycznej z uwagi na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności?

Zgodnie z art. 47 ust. 5 pkt 2 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych:

Organizator turystyki może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej i dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli: (…) organizator turystyki nie może zrealizować umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i powiadomił podróżnego o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej niezwłocznie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.

W ostatnich dniach wielu organizatorów turystyki w obecnych okolicznościach rozwoju pandemii koronawirusa, a zwłaszcza z uwagi na ograniczenia w transporcie, odwołała wyjazdy, powołując się na ten przepis.

W tych okolicznościach rodzi się pytanie, w jakiem terminie podróżni otrzymają zwrot wpłaconych środków. Odpowiedź na to pytanie wydaje się być jednoznaczna w świetle art. 47 ust. 6 zd. 1 wskazanej ustawy:

Organizator turystyki dokonuje zwrotu poniesionych opłat i wpłat, o których mowa w ust. (…) 5, w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Zgodnie z tym przepisem organizator turystyki powinien dokonać pełnego zwrotu podróżnemu dokonanych przez niego wpłat z tytułu umowy o udział w imprezie turystycznej. Na marginesie można dodać, że przepis ten nie odpowiada do końca wymogowi prawidłowej implementacji dyrektywy 2015/2302. „Odpowiednik” tej regulacji (art. 12 ust. 4 zd. 2) w dyrektywie brzmi:

Takie zwroty na rzecz podróżnego dokonywane są bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

Czym innym jest wymóg zwrotu „bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni” a czym innym wymóg zwrotu „nie później niż w ciągu 14 dni„. Zostawiając na boku ten niuans, wiele wskazuje na to, że znaczna część podróżnych tych środków w takim terminie jednak nie otrzyma. Dzisiaj ze strony minister Jadwigi Emilewicz w ramach projektu Tarczy Antykryzysowej pojawiła się taka zapowiedź.

firma turystyczna

Sformułowanie to nie jest zbyt precyzyjne, zwłaszcza w kontekście poniższej informacji:

KP

Nie jest jasne, czy termin 180 dni dotyczył będzie „rozwiązania lub odstąpienia od umowy”, czy też jest to termin na zwrot wpłat, a więc po prostu wydłużenie wskazanego wyżej 14-dniowego terminu ustawowego. Tempo prac jest takie, że nie trudno o nieścisłość.

Z pewnością już wkrótce dowiemy się o konkretnych propozycjach legislacyjnych w tym zakresie. Ciekawy jestem jak zostaną one uzasadnione w kontekście wyżej wskazanych wymogów dyrektywy. Na pierwszy rzut oka wydają się być z nią niezgodne, ale też okoliczności mamy nadzwyczajne.

Piotr Cybula