Tag Archives: MEN

9 września wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej o udzielenie takiej informacji: „proszę o informację, jakie jest stanowisko Ministerstwo Edukacji Narodowej odnośnie możliwości, sensowności i celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym”.

15 września otrzymałem poniższą odpowiedź:

odpowiadając na e-mail z 9 września 2020 r., uprzejmie wyjaśniam, że zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych, określone są w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. poz. 1055 z późn. zm.).

Kwestie „celowości organizacji wycieczek szkolnych w bieżącym roku szkolnym” należy konsultować bezpośrednio z dyrektorem szkoły. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie odpowiada za organizację wycieczek przez szkoły i placówki.

Nadmieniam, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają żadnych ograniczeń dotyczących możliwości organizowania przez szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, w tym wycieczek szkolnych.

Za organizację krajoznawstwa, turystyki, w tym wycieczek szkolnych odpowiada dyrektor – odpowiednio, przedszkola, szkoły, placówki. Zgodę na zorganizowanie wycieczki również wyraża dyrektor szkoły, zatwierdzając kartę wycieczki, (a w przypadku wycieczki organizowanej za granicą, dyrektor szkoły jest obowiązany poinformować organ prowadzący i organ sprawujący nadzór pedagogiczny). Natomiast, w sprawach dotyczących przestrzegania przepisów sanitarno-higienicznych należy stosować się, przede wszystkim, do komunikatów zamieszczonych na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia. Urzędy te podejmują działania mające poprawić bezpieczeństwo zdrowotne, jak również informują o zmniejszaniu restrykcji i udzielają ostatecznych informacji we wszystkich tematach związanych z bezpieczeństwem, w tym sanitarno-higienicznym i epidemiologicznym. Nadmieniam, że w kwestiach szczegółowych zaleceń, obowiązujących na poszczególnych terenach, informacji udzielają również powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Natomiast, szczegółowych informacji na temat zasad organizowania krajoznawstwa i turystyki udziela kurator oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami na terenie województwa.

Obecnie zostały również opracowane Zalecenia MEN, MZ i GIS dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek od 1 września 2020 r., które zalecają obostrzenia i wymogi (przy organizacji pracy szkół i placówek) ze względu na bezpieczeństwo.

Z poważaniem,

(…)

Naczelnik Wydziału

MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Departament Wychowania i Kształcenia Integracyjnego

Niedawno wystąpiłem do Ministerstwa Edukacji Narodowej z zapytaniem o stanowisko MEN odnośnie do praktyki polegającej na wymaganiu do pełnoletnich dzieci zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. Otrzymałem poniższą odpowiedź. Wynika z niej, że szkoły mogą żądać takiej zgody rodziców. Podnoszone argumenty nie są dla mnie przekonujące. W rozporządzeniu MEN dotyczącym turystyki i krajoznawstwa mowa jest wyraźnie o zgodzie rodziców na udział w wycieczce „ucznia niepełnoletniego”. Osoby pełnoletnie ponoszą już co do zasady odpowiedzialność karną, mają pełną zdolność do czynności prawnych, mogą głosować w wyborach, a jak chcą jechać na szkolną wycieczkę, to muszą mieć zgodę rodziców. Osoby te mogą też bez żadnego problemu zawrzeć umowę np. z biurem podróży i nikt o taką zgodę nie będzie pytał. M.zd. z prawnego punktu widzenia brak jest podstaw do wymagania takiej zgody. Również względy pedagogiczne nie wydają się za tym przemawiać. Czy jest to wychowywanie w poczuciu odpowiedzialności?

Problem ten został też poruszony na stronie: Stowarzyszenia Umarłych Statutów, któremu na razie nie udało się zmienić praktyki w tym zakresie.

Odpowiedź MEN z 17 czerwca 2019 r. na pytanie: czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej. W przypadku dostrzeżenia przez MEN takiej możliwości, wnoszę o wskazanie podstawy prawnej takiego żądania, zgodnej z obowiązującymi przepisami:

Zasady organizacji krajoznawstwa i turystyki określone są w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki[1]

Natomiast, regulacje dotyczące praw i obowiązków uczniów zawiera ustawa – Prawo oświatowe^[2]. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego pozostawiły szkołom swobodę w określeniu np. formy usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach edukacyjnych czy zwalniania się z zajęć. Wiadomym jest, że zapisy zawarte w statutach szkół nie mogą być sprzeczne z prawem osób pełnoletnich do ochrony i poszanowania ich prywatności i wolności, gwarantowanych na poziomie konstytucyjnym i w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Jak wynika z powyższego, obowiązujące przepisy prawa nie ograniczają prawa uczniów pełnoletnich do podejmowania samodzielnie decyzji, czy to w zakresie udziału w wycieczce szkolnej, czy np. usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach szkolnych.

Należy jednak zauważyć, że dyrektor szkoły odpowiadający za bezpieczeństwo uczniów^[3], ma obowiązek przeciwdziałać różnym sytuacjom mogącym zagrażać szeroko pojętemu bezpieczeństwu uczniów, w tym uczniów pełnoletnich, podczas zajęć edukacyjnych organizowanych przez szkołę, a w konsekwencji powinien zaprojektować skuteczne mechanizmy eliminowania zagrożeń, między innymi poprzez odpowiednie zapisy w statucie szkoły.

Przepisy te, nie mogą być sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Warto zaznaczyć, że art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakłada na rodziców obowiązek świadczeń alimentacyjnych względem dziecka (również pełnoletniego), które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie (uczy się w szkole dla młodzieży). Natomiast art. 135 § 2 ww. Kodeksu precyzuje, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Informacje o zachowaniu ucznia pełnoletniego mieszczą się w ciążącym na rodzicach obowiązku osobistego starania się o jego wychowanie.

Odnosząc się do pytania „czy „szkoły” mogą żądać od pełnoletnich uczniów zgody rodziców na udział w wycieczce szkolnej”, uprzejmie wyjaśniam, że w kwestii samodzielnego wyrażania przez ucznia pełnoletniego zgody na udział w wycieczce szkolnej, należy wziąć pod uwagę dwa aspekty tego zagadnienia. Z jednej strony, przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, nie określają obowiązku uzyskania zgody rodzica na udział w wycieczce szkolnej ucznia pełnoletniego. Przepisy wskazują jedynie, że udział uczniów niepełnoletnich w wycieczkach wymaga zgody pisemnej rodzica (§ 8).

Z drugiej strony natomiast, w kontekście ww. art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzice dziecka ponosząc konsekwencje finansowe wyrażenia zgody na udział dziecka w wycieczce szkolnej, powinni mieć wpływ na decyzję dotyczącą udziału w wycieczce także dziecka pełnoletniego, które będąc uczniem szkoły dla młodzieży, nie jest w stanie utrzymywać się samodzielnie

[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. 1055, z późn. zm.).

^[2] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 996).

^[3] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, ze zm.).

Piotr Cybula

Prawie dwa lata temu pisałem o problemie sposobu żywienia dzieci podczas wycieczek szkolnych: Sklepiki szkolne a wycieczki szkolne, czyli o potrzebie pewnej zmiany. Wówczas toczyła się dyskusja na temat sklepików szkolnych. Nie było natomiast poważniejszej dyskusji na temat żywienia podczas wycieczek szkolnych. Jak to wygląda w praktyce myślę, że każdy z nas wie.

Mówiąc w pewnym skrócie – organizowane wycieczki szkolne stosunkowo często w swoim programie mają wizytę w lokalach typu fast food (z jedną dominującą marką). Trudno mi to co do zasady pogodzić z misją szkoły, jak również z szeroko rozumianą edukacją zdrowotną, którą podobno Ministerstwo Edukacji Narodowej stara się realizować. Tego rodzaju elementy programu w wycieczkach pojawiają się nie tylko w przypadku wycieczek szkolnych, ale także – co gorsze – przedszkolnych. Co więcej, bywa, że wizyta w takim miejscu jest w zasadzie głównym i jedynym celem wyjazdu.

Przy okazji organizowanej przeze mnie konferencji pt. Prawne aspekty turystyki dzieci i młodzieży postanowiłem do tego tematu powrócić, nie ograniczając się jednak tylko do wpisu w tym miejscu.

Wczoraj założyłem profil na facebooku pt.  Stop fast foodom w programach wycieczek szkolnych (zapraszam). Napisałem też m.in. do pięciu szkół, które na swoich stronach internetowych zamieszczały informacje o wizycie w takich punktach, czasem wraz ze zdjęciami. Przesłana przeze mnie informacja wyglądała tak:

Szanowni Państwo,

Na Państwa stronie internetowej zostały zamieszczone zdjęcia z wycieczki szkolnej do [tu nazwa popularnej sieci fastfoodowej] (…):

W moim przekonaniu, opartym na zasadach prawidłowego żywienia dzieci, szkoły nie powinny organizować wycieczek w programie których przewidziane jest żywienie dzieci jedzeniem typu fastfood. W ten sposób szkoła, która powinna kształcić i wychowywać de facto promuje niezdrowe nawyki żywnościowe.

W związku z tym uprzejmie proszę o informację, czy w przyszłości zamierzacie Państwo organizować takie wyjazdy i czy zamieszona informacja (ew. podobne tego typu) będą w dalszym ciągu widniały na Państwa stronie internetowej. (…)

Dzisiaj otrzymałem pierwszą odpowiedź z jednej ze szkół:

Witam

Przyznaję Panu rację,

my jako szkoła prowadzimy bardzo wiele działań

związanych z tematyką zdrowego stylu życia  i zdrowego odżywiania.

W dzisiejszej dobie bardzo dużo do powiedzenia mają rodzice, którzy sami proponują odwiedziny w ,,Macu”, burząc niejednokrotnie nasze działania.

W przyszłości wezmę sprawę w swoje ręce i za wszelką cenę będę proponowała inne rozwiązanie.

Artykuł ze strony zniknie. Nie wiem kim Pan jest ale na pewno  zgadzam się z Panem.

Pozdrawiam Teresa Adamczyk – dyrektor

Mamy więc pierwszy sukces.

C.d.n.

Piotr Cybula

Pomysłodawca i koordynator akcji: „Stop fast foodom w programach wycieczek szkolnych”

Komunikat MEN z 16 stycznia 2015 r.:

Ważne zmiany dotyczące letnich i zimowych ferii. Cel: podniesienie wiedzy i umiejętności kierowników i wychowawców wypoczynku w pracy z dziećmi i młodzieżą. Dotychczasowe formy realizacji kursów na kierowników i wychowawców wypoczynku (wykłady i ćwiczenia) zostają zastąpione wykładami i zajęciami praktycznymi.

Minister edukacji narodowej podpisała dzisiaj nowelizację rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz. U. Nr 12, poz. 67, z późn. zm.).

Celem zmian jest poprawa jakości i zwiększenie bezpieczeństwa opieki sprawowanej nad dziećmi i młodzieżą podczas wypoczynku organizowanego w czasie ferii letnich i zimowych.

Zmiany dotyczą organizacji kursów na kierowników i wychowawców wypoczynku. Przyczynią się do podniesienia wiedzy i umiejętności niezbędnych w pracy z dziećmi i młodzieżą.

Nowe zapisy:

• Kursy na kierownika i na wychowawcę wypoczynku będą odbywać się w formach wykładów i zajęć praktycznych;
• Na zakończenie kursu na kierownika i na wychowawcę wypoczynku organizator przeprowadzać będzie egzamin sprawdzający – zdobyte podczas kursu – wiedzę i umiejętności uczestników;
• Instytucje rynku pracy, o których mowa w art. 68a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, będą mogły organizować kursy na kierownika i wychowawcę wypoczynku za zgodą i pod nadzorem kuratora oświaty;
• Kursy na kierownika i na wychowawcę wypoczynku nie będą organizowane przez kuratorów oświaty;
• Do obowiązków organizatorów wypoczynku należeć będzie zapewnienie uczestnikom wypoczynku dostępu do opieki medycznej;
• Tematyka programów kursów na kierownika wypoczynku i na wychowawcę wypoczynku została uzupełniona o zagadnienia dotyczące:

a.    ratownictwa przedmedycznego z wykorzystaniem sprzętu do ćwiczeń udzielania pierwszej pomocy, zasad postępowania w przypadku czynów karalnych popełnianych przez nieletnich oraz wykroczeń i przestępstw popełnianych przez opiekunów,
b.    organizacji zajęć dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym w programie kursu na wychowawcę wypoczynku,
c.    zarządzania kryzysowego w programie kursu na kierownika.

• Obowiązywać będzie jednolity wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu na kierownika wypoczynku oraz kursu na wychowawcę wypoczynku;
• Od 1 września 2015 r. studenci szkół wyższych kierunków i specjalności, których program obejmuje przygotowanie pedagogiczne oraz słuchacze kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów językowych zamiast dotychczasowego odbycia „odpowiedniego przeszkolenia”, które było wymagane dla wychowawców wypoczynku, mają obowiązek ukończenia kursu na wychowawcę wypoczynku;
• Zwolnienia czynnych instruktorów harcerskich w stopniu co najmniej podharcmistrza z obowiązku ukończenia kursu na kierownika wypoczynku.

Treść rozporządzenia
Załączniki do rozporządzenia
Uzasadnienie
Departament Informacji i Promocji
Ministerstwo Edukacji Narodowej