Rzeczpospolita 22 maja 2012 r. informowała, że projekt tzw. ustawy „deregulacyjnej” ma w tym dniu ponownie trafić do konsultacji społecznych. Łagodniej miano potraktować m.in. przewodników miejskich. To gminy miały decydować, czy dostęp do nich powinien być „koncesjonowany”.
Zmiany te nie pojawiły się jednak we wskazanym projekcie – Deregulacja dostępu do zawodów: “finalna” wersja projektu.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane PRAWO TURYSTYCZNE, przewodnicy turystyczni, ustawa o usługach turystycznych
Poniżej zamieszczam wypowiedź poprzedniego Ministra Sportu i Turystyki o uprawnieniach przewodników turystycznych. Jest to odpowiedź na interprelację nr 23431. Jest ciekawa z punktu widzenia obecnej dyskusji o tej regulacji.
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła na Sejm RP pana Krzysztofa Brejzy przekazaną pismem z dnia 14 lipca 2011 r. (znak: SPS-023-23431/11) w sprawie konsekwencji świadczenia usług turystycznych bez zezwolenia uprzejmie informuję, co następuje.
System szkoleń i nadawania uprawnień przewodnikom turystycznym został ustanowiony w Rzeczypospolitej Polskiej w celu umożliwienia ustawicznego podnoszenia jakości usług turystycznych świadczonych przez polskie kadry turystyczne polskim i zagranicznym turystom. Należy mieć na uwadze, iż wrażenie turysty o odwiedzanym terenie w ogromnej mierze zależy od kompetencji ludzi, którzy świadczą usługi na jego rzecz. Dbałość o wysoką jakość obsługi ruchu turystycznego w Polsce wpływa na kształtowanie pozytywnego wizerunku naszego kraju oraz jego regionów w Polsce i na świecie. Rzetelne przewodnictwo wpływa na kształtowanie w wyobrażeniach turystów świadomości o wartości historycznej i kulturowej naszego narodu. Dlatego tak ważne jest sprawne funkcjonowanie systemu szkoleń, a także podnoszenie i kontrola jakości usług przewodnickich świadczonych turystom. Próba ominięcia tego systemu i świadczenia usług w sposób wykraczający poza dopuszczane prawem ramy jest działaniem na szkodę ww. wartości i winno zostać ukarane. Grzywna w postaci mandatu jest najlżejszą karą spośród dopuszczanych w Kodeksie wykroczeń za tego rodzaju wykroczenie.
Należy podkreślić, iż sankcja karna za wykonywanie zadań przewodnika turystycznego bez posiadania odpowiednich uprawnień w opinii Ministerstwa Sportu i Turystyki dotyczy osób, które zarobkowo wykonują zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek bez uprawnień. Należy także zauważyć, że sankcja nie dotyczy nauczycieli, którzy przeprowadzają dla uczniów wycieczkę w terenie w ramach realizacji programu nauczania, gdyż działają oni na podstawie przepisów rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. Nr 135, poz. 1516) i nie są objęci przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, z późn. zm.).
1. Jaka jest skala zjawiska polegającego na oprowadzaniu po mieście czy zabytkach bez wymaganych zezwoleń?
Zgodnie z art. 29 ustawy o usługach turystycznych zadanie przeprowadzania kontroli wykonywania zadań przewodnika turystycznego należy do marszałka województwa, na terenie którego odbywa się świadczenie usługi przewodnickiej. Informacja na temat skali zjawiska w poszczególnych urzędach marszałkowskich uzależniona jest od częstotliwości kontroli przeprowadzanych przez osoby upoważnione imiennie przez marszałka województwa. Z informacji pochodzących z powyższych kontroli wynika, że skala zjawiska polegającego na świadczeniu na rzecz turystów usług przewodnickich bez wymaganych uprawnień jest nikła, a przypadki, w których kontrola wykazuje brak wymaganych uprawnień, są sporadyczne. Dla przykładu, w województwie małopolskim kontrole ok. 60 grup podczas ostatnich 3 miesięcy (maj-lipiec br.) nie wykazały ani jednego przypadku wykonywania zawodu przewodnika turystycznego bez uprawnień.
2. Ile kar jest rocznie wymierzanych za powyższe działania?
Wykroczenie polegające na wykonywaniu zadań przewodnika turystycznego bez wymaganych uprawnień, zgodnie z art. 601 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275, z późn. zm.), podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Najczęściej nakładaną za powyższe wykroczenie karą jest kara grzywny w formie mandatu, którą nakładać mogą funkcjonariusze Policji i straży miejskiej. Z racji sporadycznie zdarzającego się wykroczenia wykonywania zawodu przewodnika turystycznego bez uprawnień nieliczne są także nakładane kary. Z przykładowych danych będących w posiadaniu marszałka województwa małopolskiego wynika, iż ostatni mandat w tym województwie został nałożony w sierpniu 2008 r.
3. Czy zdaniem Pana Ministra powyższe przepisy karne są skuteczne?
Skuteczność przepisów karnych zawartych w Kodeksie wykroczeń jest zależna od natężenia kontroli wykonywania zadań przewodnika turystycznego zgodnie z prawem, a także od skuteczności egzekwowania nałożonych kar. Jak wykazano powyżej, skala zjawiska wykonywania zawodu przewodnika turystycznego bez uprawnień jest nikła, co dowodzi skuteczności powyższych przepisów karnych. Warto zauważyć, że osoby chcące w rzetelny i odpowiedzialny sposób wykonywać zawód przewodnika turystycznego i świadczyć na rzecz turystów – zarówno krajowych, jak i zagranicznych – usługi najwyższej jakości chętnie biorą udział w szkoleniach dla przewodników turystycznych organizowanych w całym kraju, decydując się na poniesienie kosztów kursu oraz egzaminu w zamian za uzyskanie kompleksowej, rzetelnej wiedzy na temat danego obszaru uprawnień. Dowodem na wysoką motywację kandydatów na przewodników turystycznych do zdobywania pogłębionej wiedzy oraz przekazywanie jej zgodnie z prawem może być liczba osób, które przeszły pracochłonną i czasochłonną procedurę uzyskiwania uprawnień przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. Obecnie liczba ta przekracza 45 tys. osób w całej Polsce.
4. Czy zdaniem Pana Ministra powyższe przepisy karne są zgodne z konstytucją, w szczególności z zasadą proporcjonalności?
Ograniczenie w zakresie wykonywania zadań przewodnika turystycznego, o którym mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zostało zawarte w ustawie o usługach turystycznychoraz w Kodeksie wykroczeń z uwagi na konieczność dbałości o wysoki standard świadczenia usług turystycznych, a w szczególności przekazywania turyście rzetelnej i sprawdzonej wiedzy o odwiedzanym terenie, której rękojmią jest egzamin przeprowadzany przez komisję powołaną przez marszałka województwa oraz nadanie osobom, które zdały ten egzamin, państwowych uprawnień.
Warto zwrócić uwagę także na art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który brzmi: ˝Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa˝. Wykonywanie zadań przewodnika turystycznego bez posiadania odpowiednich uprawnień jest nieuczciwą praktyką rynkową wobec osób, które w sposób zgodny z prawem uzyskały uprawnienia państwowe przewodnika turystycznego i legalnie świadczą usługi przewodnickie.
Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych organizator turystyki ma prawo zatrudnić do opieki w trakcie imprezy turystycznej osobę nieposiadającą uprawnień przewodnika turystycznego ani uprawnień pilota wycieczek, zaś posiadającą inne kwalifikacje, odpowiednie do rodzaju imprezy, pod warunkiem zawarcia tej informacji w umowie z klientem (uczestnikiem imprezy turystycznej).
Z poważaniem
Minister
Adam Giersz
Warszawa, dnia 29 lipca 2011 r.
Poniżej zamieszczam komunikat Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego w sprawie niewypłacalności organizatora turystyki: Selectours & Telemac Sp. z o.o. Wkrótce zamieszczę do niego komentarz.
Informujemy, że w dniu 28 marca 2012 r. zostały uruchomione wypłaty z gwarancji ubezpieczeniowej biura podróży Selectours & Telemac Sp. z o.o. dla poszkodowanych klientów.
Wpłynęło 1737 zasadnych roszczeń na kwotę 5.774.274,82 zł.
Po pokryciu kosztów sprowadzenia klientów do kraju z sumy gwarancji pozostała kwota 1.613.727,56 zł.
Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (w brzmieniu sprzed 17 września 2010 r.), jeżeli suma gwarancji jest niewystarczająca na zwrot wszystkich wpłat wniesionych przez klientów, wypłaty obniża się proporcjonalnie do wysokości pozostałej sumy.
W związku z powyższym klienci, których imprezy turystyczne nie zostały zrealizowane otrzymują ze środków z gwarancji ubezpieczeniowej biura podróży Selectours & Telemac Sp. z o.o. zwrot równowartości 27,88 % wpłaconej kwoty.
Klienci, których imprezy turystyczne zostały przerwane otrzymują zwrot równowartości 27,88 % kwoty za utracone dni wypoczynku (tj. cenę imprezy turystycznej podzielono przez ilość dni pobytu, otrzymując w ten sposób koszt 1 dnia. Po pomnożeniu liczby utraconych dni pobytu przez koszt jednego dnia, otrzymano kwotę stanowiącą podstawę do wyliczenia zwrotu. Od ww. podstawy klienci otrzymali 27,88 %).
Warunkiem skorzystania ze środków z gwarancji ubezpieczeniowej było złożenie kompletnych zgłoszeń o roszczenie, zgodnych z umową gwarancji ubezpieczeniowej.
Uprzejmie informujemy, że roszczenia złożone w związku z zakupem biletów lotniczych, złożone przez agentów i pośredników, roszczenia dotyczące reklamacji z tytułu niewłaściwej realizacji imprezy turystycznej oraz imprez anulowanych na życzenie klientów, które miały odbyć się przed ogłoszeniem niewypłacalności biura nie są objęte gwarancją ubezpieczeniową Selectours & Telemac Sp. z o.o.
Decydują o tym zapisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, stanowiące, że organizator turystyki jest zobowiązany zapewnić klientom, na wypadek swojej niewypłacalności, zwrot wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną w wypadku, gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki oraz osób, które działają w jego imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana (art. 5 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych). Imprezą turystyczną są co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu (art. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych). Klientem jest osoba, która zamierza zawrzeć lub zawarła umowę o świadczenie usług turystycznych na swoją rzecz lub na rzecz innej osoby, a zawarcie tej umowy nie stanowi przedmiotu jej działalności gospodarczej, jak i osobę, na rzecz której umowa została zawarta, a także osobę, której przekazano prawo do korzystania z usług turystycznych objętych uprzednio zawartą umową (art. 3 pkt 11 ustawy o usługach turystycznych).
Informujemy, że dochodzenie roszczeń z ww. zabezpieczenia finansowego Selectours & Telemac Sp. z o.o. nie zastępuje normalnej drogi rozstrzygania sporów pomiędzy klientami a biurami podróży przed sądami cywilnymi, a jedynie uzupełnia istniejący stan prawny w sytuacjach wyjątkowych.
Źródło: komunikat Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego z 29 marca 2012 r.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane PRAWO TURYSTYCZNE, ustawa o usługach turystycznych, zabezpieczenie finansowe
W Rzeczpospolitej ukazał się artykuł pt. Każdy będzie mógł zostać przewodnikiem w którym odniesiono się do skutków propozycji deregulacji zawodu przewodnika turystycznego oraz pilota wycieczek.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane PRAWO TURYSTYCZNE, ustawa o usługach turystycznych
26 lutego pisałem na FB, że zbliża się koniec lutego, a w dalszym ciągu nie został opublikowany plan legislacyjny Ministerstwa Sportu i Turystyki na obecny rok.
29 lutego plan ten pojawił się na stronie internetowej ministerstwa. O turystyce jest niewiele, m.in. nie pojawia się kwestia szlaków turystycznych, o których było w poprzednim planie (czy coś osiągnięto w tym zakresie?).
Mamy za to pewne odniesienie się do regulacji dotyczącej przewodników turystycznych. W pkt. 9 planu znajduje się informacja o rozporządzeniu w sprawie przewodników górskich i międzynarodowych przewodników wysokogórskich. Rozporządzenie to ma stanowić wykonanie delegacji ustawowej z art. 34 u.u.t., w brzmieniu nadanym mu przez ustawę deregulacyjną. Drugie rozporządzenie ma dotyczyć stażu adaptacyjnego oraz testu umiejętności w tym zawodzie.
Powyższy plan wskazuje, że propozycja ustawy deregulacyjnej będzie obejmowała zniesienie regulacji dotyczącej pozostałych przewodników turystycznych, a więc ustawowych uprawnień przewodnika miejskiego oraz przewodnika terenowego. Podobny wniosek można wyprowadzić co do likwidacji ustawowych uprawnień pilota wycieczek.
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
Otagowane MSiT, piloci wycieczek, PRAWO TURYSTYCZNE, przewodnicy turystyczni, ustawa o usługach turystycznych
Nakładem wydawnictwa Proksenia ukazała się publikacja pt. Specjalizacja i profesjonalizacja we współczesnym pilotażu i przewodnictwie.
W pracy tej opublikowane zostały cztery artykuły poruszające aspekty prawne:
T. Simiński-Stanny, Ogólna sytuacja prawna pilotów i przewodników w Polsce
P. Szymanowski, Europejskie Ramy Kwalifikacji w pilotażu i przewodnictwie a uznawanie zawodów regulowanych. Czy przewodnika traktować jako zawód regulowany czy jako produkt regionalny? – wprowadzenie do dyskusji
M. Nowak-Duda, Przewodnicy w Austrii – zasady uzyskania licencji, przepisy adaptacyjne dyrektywy unijnej
Z. Barbaś, Procedury administracyjne dotyczące pilotów wycieczek i przewodników turystycznych w projekcie Uproszczenie procedur związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ich elektronizację i wdrożenie idei ‚jednego okienka’ (UEPA)
Informacja wydawcy: tutaj.
Opublikowano Uncategorized
Otagowane piloci wycieczek, PRAWO TURYSTYCZNE, przewodnicy turystyczni, publikacje
16 lutego 2012 r. na stronie Ministerstwa Sportu i Turystyki pojawiło się ogłoszenie o zamówieniu publicznym na:
Zaprojektowanie i wykonanie systemu informatycznego obsługującego Centralną Ewidencję Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych wraz z Centralnym Wykazem Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek, Centralnym Wykazem Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek i Centralnym Wykazem Obiektów Hotelarskich.
Zamówienie to jest oczekiwane od dłuższego czasu. W szczególności warto zauważyć, że nowelizacja ustawy o usługach turystycznych z 29 kwietnia 2010 r., która weszła w życie 17 września 2010 r., wprowadziła do tej ustawy przepis, stosownie do którego Minister Sportu i Turystyki prowadzi rejestr organizatorów szkoleń dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. Od tego czasu minęło kilkanaście miesięcy, a rejestru tego wciąż nie ma.
Z drugiej jednak strony ostatnio głośno jest o projekcie deregulacji, który miałby objąć także przewodnika turystycznego oraz pilota wycieczek. W szczególności Jarosław Gowin – minister sprawiedliwości wielokrotnie wypowiadał się o takiej potrzebie co do przewodnika turystycznego.
Biorąc pod uwagę tę okoliczność, powstaje pytanie o celowość ogłaszania zamówienia publicznego na tym etapie dyskusji o wskazanym wyżej kształcie – obejmującego Centralny Wykaz Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek oraz Centralny Wykaz Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek. Zapewne były ku temu jakieś inne ważne powody, ale mimo wszystko pozostaje pewne wrażenie, że działania administracji rządowej w tym zakresie nie są prowadzone w sposób harmonijny. Obywatele mogą mieć też wrażenie pewnej dezorientacji.
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
Otagowane MSiT, piloci wycieczek, PRAWO TURYSTYCZNE, przewodnicy turystyczni, ustawa o usługach turystycznych
Warszawska Izba Turystyki ogłosiła komunikat w sprawie planu prac rządowych oraz konsultacji społecznych dotyczących projektu ustawy o deregulacji zawodów, w tym przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.
Komunikat dostępny jest: tutaj.
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
Otagowane piloci wycieczek, PRAWO TURYSTYCZNE, przewodnicy turystyczni, ustawa o usługach turystycznych
Dla Amerykanów problem regulacji zawodu przewodnika turystycznego to przede wszystkim problem swobody wypowiedzi. Ostatnio głośno zrobiło się o kolejnym przypadku wprowadzenia „licencji” w tym zakresie (wcześniej pisałem już o przykładzie Filadelfii).
Na stronie Institute for Justice można przeczytać:
In New Orleans, it is a crime to charge people for a talking tour without first getting permission from the government.
City officials require every tour guide to pass a history exam, undergo a drug test and an FBI criminal background check every two years merely for speaking. People who give tours without a license face fines up to $300 per occurrence and five months in jail.
The First Amendment does not allow the government to be in the business of deciding who is—and who is not—allowed to speak about various topics. That is why four New Orleans tour guides have joined with the Institute for Justice in a federal lawsuit seeking to secure their free speech rights.
Vindicating this principle will help protect the rights of countless people across the country that speak for a living—whether they speak as news reporters, stand-up comedians or tour guides. This lawsuit was filed on December 13, 2011, in the U.S. District Court for the Eastern District of Louisiana.
Na wskazanej wyżej stronie znajdują się inne ciekawe materiały w tej sprawie, w tym krótki film.
dr Piotr Cybula
Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu ukazała się publikacja pt. Odpowiedzialnośc cywilnoprawna w obrocie gospodarczym pod red. prof. Andrzeja Śmieji.
W książce tej opublikowane zostały trzy prace odnoszące się do problematyki odpowiedzialności przedsiębiorców turystycznych:
– P. Cybula, O ewolucji zasad odpowiedzialności organizatora turystyki z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną
– J. Gospodarek, Zasady i zakres odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy turystycznego. Próba uogólnień
– K. Marak, Odpowiedzialność cywilnoprawna hotelarzy
Książka wydana została w serii Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Informacja wydawcy o publikacji (w tym spis treści oraz wstęp) dostępna jest: tutaj.
PRAWO TURYSTYCZNE 