Tag Archives: PRAWO TURYSTYCZNE

Spotkanie z Sekretarzem Generalnym ECTAA – zmiany prawa unijnego w obszarze turystyki

W dniu 28 kwietnia br., Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Katarzyna Sobierajska spotkała się z Sekretarzem Generalnym Europejskiej Federacji Związków Biur Podróży (ECTAA) Michelem de Blustem oraz przedstawicielami Prezydium Polskiej Izby Turystyki (PIT).

Spotkanie poświęcone było omówieniu kluczowych dla rozwoju turystyki kwestii, którymi aktualnie zajmuje się ECTAA i które będą przedmiotem szczególnej aktywności Federacji na forum unijnym podczas Prezydencji Polski w Radzie UE.

W trakcie spotkania poruszono między innymi kwestię zmiany prawa unijnego w obszarze turystyki tj. Dyrektywy Rady z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (90/314/EWG) oraz Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (2006/112/WE). Zwrócono przy tym szczególną uwagę na potrzebę podjęcia wspólnie z branżą inicjatyw formalno-prawnych mających na celu zapewnienie równowagi pomiędzy ochroną konsumentów i odpowiedzialnością biur podróży, szczególnie w przypadku wystąpienia zjawisk związanych z siłą wyższą, takich jak chmura pyłu wulkanicznego, stan wyjątkowy czy zamieszki, które miały miejsce w 2010 i 2011 r.

Omówiono także kwestię procedowanych aktualnie zmian zasad opodatkowania dla podmiotów zagranicznych wykonujących przewozy okazjonalne na terytorium Polski. Zmiany te mają na celu wprowadzenie uproszczonej rejestracji dla tych podatników i uproszczonego sposobu rozliczania przez nich podatku, tak aby zracjonalizować obowiązki administracyjne związane z wypełnianiem przez nich obowiązków podatkowych.

W trakcie spotkania podniesiono również kwestię Komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 30 czerwca 2010 r. pt. „Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego” i wyznaczonych w nim 21 działań UE. Sekretarz Generalny ECTAA wskazał w tym zakresie jako obszary priorytetowe m.in. zapewnienie konkurencyjnego środowiska dla sektora turystycznego, wspieranie zrównoważonego rozwoju, uproszczenie polityki wizowej, promocję Europy jako kierunku turystycznego, wspieranie systemu edukacji i szkoleń kadr dla turystyki.

Zwrócono również uwagę, że w maju 2012 r. odbędzie się w Krakowie posiedzenie Zarządu ECTAA.

Minister Katarzyna Sobierajska wystąpiła z propozycją (zaproszeniem) zorganizowania konferencji poświeconej ogłoszeniu przygotowanego przez ECTAA w ramach programu EOS „Kodeksu praktyk dla zrównoważonego rozwoju turystyki nienaruszającego równowagi środowiska naturalnego”, podczas Europejskiego Forum Turystyki, które odbędzie się w trakcie polskiej Prezydencji w Krakowie, w dniach 5-7 października 2011 r. Sekretarz Generalny ECTAA przyjął tę propozycję z zadowoleniem i zadeklarował gotowość jej poparcia w Zespole d.s. Kodeksu EOS  ECTAA.

Podczas spotkania PIT reprezentowali: prezes Jan Korsak, wiceprezes Stanisław Piśko oraz wiceprezes PIT i wiceprezydent ECTAA Paweł Niewiadomski. Ponadto w spotkaniu uczestniczyły dyrektor i wicedyrektor Departamentu Turystyki w Ministerstwie Sportu i Turystyki – Maria Napiórkowska i Elżbieta Wyrwicz.

Źródło: strona MSiT

Projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki zmieniającego rozporządzenie w sprawie Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych

Minister Sportu i Turystyki opublikował projekt z 28 marca 2011 r. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.

Jest on dostępny na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MSiT.

dr Piotr Cybula

Rozporządzenie w sprawie wzorów formularzy zabezpieczenia finansowego biur podróży podpisane przez Ministra Sportu i Turystyki

Minister Sportu i Turystyki podpisał rozporządzenie z 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy o usługach turystycznych.

Zostało przekazane do Rządowego Centrum Legislacyjnego celem opublikowania w Dzienniku Ustaw. Jest dostępne na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MSiT. Wejdzie w życie z dniem opublikowania w Dzienniku Ustaw.

Wcześniejszy projekt rozporządzenia spotkał się z daleko idącą krytyką.

dr Piotr Cybula

Klauzula biura podróży Sun Sport w rejestrze klauzul niedozwolonych

11 kwietnia 2011 r. Prezes UOKiK wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych następującą klauzulę:

Numer wpisu: 2281
Data wpisu: 2011-04-11
Jolanta Walas-Zdunek – Biuro Podróży Sun Sport z siedzibą w Kaliszu
„W przypadku rezygnacji przez Zamawiającego z udziału w imprezie z przyczyn nieleżących po stronie Organizatora jak np.:
A. niedotrzymanie przez Zamawiającego określonych w Umowie terminów,
B. nieprzybycie Uczestnika na zbiórkę,
C. choroba lub inne wypadki losowe-dokonuje się następujących potrąceń:
a. 10% z ceny imprezy w razie rezygnacji Uczestnika z udziału w imprezie w terminie powyżej 50 dni przed jej rozpoczęciem,
b. 20% z ceny imprezy przy rezygnacji pomiędzy 35-50 dniem przed rozpoczęciem imprezy,
c. 40% z ceny imprezy przy rezygnacji pomiędzy 19-34 dniem przed rozpoczęciem imprezy,
d. 60% z ceny imprezy w razie rezygnacji pomiędzy 9-18 dniem przed rozpoczęciem imprezy,
e.100% z ceny imprezy przy rezygnacji w terminie poniżej 8 dni od daty rozpoczęcia imprezy”

Organizowanie wycieczek dla dzieci i młodzieży przez biura podróży oraz szkoły a ustawa o usługach turystycznych

W związku z zapowiadaną konferencją na temat bezpieczeństwa dzieci i młodzieży podczas wycieczek szkolnych, warto przypomnieć orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2008 r. (VI SA/Wa 645/08).

W orzeczeniu tym sąd wypowiedział następującą tezę:

Gdy działalność w zakresie organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży jest działalnością gospodarczą, wypoczynek dzieci i młodzieży szkolnej odpowiada definicji imprezy turystycznej, zaś przedsiębiorca nie prowadzi takiej działalności w związku z jednoczesnym prowadzeniem na podstawie odpowiednich zezwoleń, szkoły lub placówki oświatowo-wychowawczej to dany podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie wypoczynku dzieci i młodzieży, niezależnie od spełnienia warunków określonych w ustawie o systemie oświaty jest zobowiązany spełniać także warunki przewidziane do prowadzenia działalności organizatora turystyki określone w ustawie o usługach turystycznych, w tym przede wszystkim zmuszony jest przestrzegać ustawowego wymogu uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

W uzasadnieniu tego orzeczenia znajdziemy jeszcze jedną istotną informację:

Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organu II instancji, uznając, że w kontekście unormowań w/w rozporządzenia, a przede wszystkim w świetle przepisu art. 83a ustawy o systemie oświaty – przyjąć trzeba, że tylko i wyłącznie szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze organizujące wypoczynek dla dzieci i młodzieży są wyłączone z obowiązku spełniania wymogów określonych w ustawie o usługach turystycznych w zakresie uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, albowiem taka działalność nie stanowi działalności gospodarczej.

Te dwie tezy niewątpliwie powinny być brane pod uwagę w przypadku dyskusji o tzw. szarej strefie w turystyce dzieci i młodzieży.

Pełny tekst powyższego orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

dr Piotr Cybula

„Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce” – konferencja ITRP i PITM, Warszawa, 6 maj 2011 r.

Poniżej zamieszczam informację o konferencji na temat bezpieczeństwa turystyki dzieci i młodzieży, które pojawiło się na stronie internetowej Izby Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej:

Izba Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej oraz Izba Turystyki Młodzieżowej od lat obserwują rozwój „szarej strefy” w obszarze organizacji turystyki i wypoczynku dzieci oraz młodzieży.

Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 08 listopada 2001 w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki budzi od lat, poprzez niejasność zapisów wiele kontrowersji i nie pozwala na usystematyzowanie współpracy na linii biuro podróży – placówka oświatowa.
Na dalszy rozwój szarej strefy, z niemalże prawnym przyzwoleniem daje znowelizowane 01 marca 2010
Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej (z 21.01.1997 roku) w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania. Rozporządzenie to stoi w sprzeczności ze znowelizowaną 29 kwietnia 2010 Ustawą o usługach turystycznych oraz innymi aktami prawnymi.

Aby przerwać ten „nienormalny” stan IT RP oraz PITM organizują 06 maja 2011 w Warszawie ogólnopolską konferencję, której celem będzie znalezienie odpowiedzi na pytanie:

Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce?”

oraz

  • wypracowanie konstruktywnych wniosków
  • sformułowanie postulatów dla Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz innych organów, urzędów celem naprawy istniejącego stanu prawnego

Do uczestnictwa w konferencji zapraszamy: biura podróży zajmujące się turystyką młodzieżową, Ministra MEN, Ministra Sportu i Turystyki, Rzecznika Praw Dziecka, Urząd Konkurencji i Konsumentów, Urzędy Marszałkowskie – Departamenty Turystyki, Kuratoria, Posłów z Komisji Sportu i Turystyki oraz media.

(…)

Tylko silna, mówiąca jednym głosem branża turystyczna może coś zmienić.

Liczymy na Państwa głos w dyskusji.

Małgorzata Mastalerz
Wiceprezes IT RP

Karta zgłoszeniowa dostępna jest na stronie internetowej ITRP.

Ustawa o usługach turystycznych a zasady techniki prawodawczej (cz. 1). O „zezwoleniach” dla organizatorów turystyki

Nowy cykl tematyczny

Niniejszym wpisem rozpoczynam nowy cykl tematyczny. Będzie on dotyczył problematyki oceny ustawy o usługach turystycznych z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej.

Po kilkunastu nowelizacjach ustawa o usługach turystycznych jest aktem w wielu miejscach niespójnym, wewnętrznie sprzecznym, a przez to często trudnym do zrozumienia. W dotychczasowej dyskusji nad ustawą do problemu tego przywiązuje się zbyt małą wagę.

Przyczyn takiego poziomu redakcyjnego jest wiele i mają one złożony charakter. Kolejne nowelizacje ustawy często były przygotowywane bez dokładnego rozpoznania możliwych skutków nowych przepisów. Wiele zmian było wprowadzanych na etapie prac komisji sejmowych, a – jak pokazuje doświadczenie – często „rozbijają” one spójność dotychczasowych rozwiązań.

Z drugiej strony można dostrzec małą dbałość ustawodawcy w poprawianiu nietrafnych i błędnych regulacji. Przykładowo na problem, który przedstawiam niżej, zwracano uwagę już w 2005 r. (P. Cybula, Umowa o imprezę turystyczną, Warszawa 2005, s. 9).

Niektóre z tych problemów nie powodują na szczęście poważniejszych konsekwencji, inne wywołują istotne skutki dla praktyki.

Wpis do rejestru czy zezwolenie?

W pierwszej kolejności chciałbym wrócić do tematu zezwoleń dla organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Jak wiadomo w roku 2004 ustawodawca zastąpił dotychczasowe zezwolenia dla organizatorów turystyki innym instrumentem – obowiązkiem uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Zmiana związana była z przyjęciem nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ustawie o usługach turystycznych zmiana ta nie została jednak wprowadzona w sposób konsekwentny. Co prawda z art. 4 ust. 1 wynika, że przedsiębiorca organizujący imprezy turystyczne powinien mieć wpis w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, to jednak w definicji agenta turystycznego mamy dalej odwołanie do zezwolenia dla organizatorów turystyki. Zgodnie z art. 3 pkt. 7 agent turystyczny to:

przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju.

W tym roku mija siedem lat od zmiany zezwoleń na wpis do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W międzyczasie było kilka nowelizacji ustawy o usługach turystycznych. Żadna z nich nie naprawiła tego błędu.

Trudno mi uwierzyć, że żadna z osób, które brały udział w pracach nad wspomnianymi nowelizacjami nie zauważała tego problemu. Równie trudno jest również uwierzyć w to, że mając tę świadomość nie zdecydowano się na wprowadzenie zmiany. Niestety innej możliwości nie ma…

dr Piotr Cybula

Sąd Najwyższy: istnieje dobro osobiste w postaci prawa do wypoczynku w godziwych warunkach

24 marca Sąd Najwyższy wydał kolejny bardzo ważny wyrok odnośnie odpowiedzialności biura podróży za tzw. zmarnowany urlop ( I CSK 372/10).

W tym przypadku w sprawie chodziło o możliwość uznania prawa do wypoczynku za dobro osobiste.

W głośnej uchwale z 19 listopada 2010 r. (III CZP 79/10) SN odniósł się krytycznie do takiej możliwości. Tym razem sąd zajął odmienne stanowisko. We wspomnianym wyroku przyjął, że można mówić o prawie do wypoczynku w godziwych warunkach. Naruszenie tego prawa może rodzić – w ocenie SN – zarówno odpowiedzialność majątkową jak i niemajątkową.

Szerzej na temat stanu faktycznego w którym wydany został wyrok zob.:

K. Żaczkiewicz-Zborska, SN: mamy prawo do wypoczynku w godziwych warunkach, lex.pl

Biuro podróży odpowie za urlopowy szok, Gazeta Prawna z 29 marca 2011 r.

I. Lewandowska, Za zmarnowany urlop trzeba też przeprosić, Rzeczpospolita z 4 kwietnia 2011 r. (serwis płatny)

dr Piotr Cybula

Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa

Nakładem Wydawnictwa Proksenia ukazała się ostatnio książka pt. Piloci i przewodnicy na styku kultur, pod red. dr. Zygmunta Kruczka. W pracy tej opublikowany został artykuł pt. Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa autorstwa Piotra Szymanowskiego z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego oraz Pawła Szpindora, pilota wycieczek i byłego radcy prawnego Departamentu Turystyki w Ministerstwie Gospodarki.

W artykule tym autorzy krytycznie odnoszą się zmian regulacji dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Artykuł podsumowują następującymi wnioskami:

Największym mankamentem kolejnych nowelizacji ustawy jest nierzetelne prowadzenie przez ministra właściwego do spraw turystyki konsultacji społecznych. Ustawa ma regulować rynek usług turystycznych, a rozporządzenie dopełniać przepisy ustawy. Generalnie całość ma służyć branży, a nie tylko ministerstwu. W konsultacjach zgłaszane były różne pomysły. Niektóre ciekawe i realne, inne mniej lub bardziej szalone. W 2010 r. w czasie majowych konsultacji na temat rozporządzenia odbyła się merytoryczna dyskusja, w wyniku której przyjęto sporo propozycji. Co z tym zrobiono, wszyscy widzieliśmy w skierowanym do konsultacji społecznych i jednocześnie do uzgodnień międzyresortowych projekcie rozporządzenia z 25 października tego roku. Warto tutaj też zaznaczyć, że zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w konsultacjach i uzgodnieniach ministrowie muszą uwzględnić uwagi innych ministerstw, natomiast uwag tzw. społecznych już nie. Nasuwa się tutaj pytanie: komu mają służyć przepisy prawne? Ludziom czy ministerstwom?

Ocena skutków regulacji nigdy nie była rzetelnie opracowywana. Nigdy nie było prowadzonych badań rynku usług turystycznych w tym aspekcie. A na efekty nie trzeba było długo czekać. Natychmiast po zakończeniu jednej nowelizacji rozpoczynano kolejną nowelizację. Ustawa obowiązuje 12 lat i była już piętnaście razy nowelizowana. Jak w tych warunkach mają funkcjonować przedsiębiorcy? Szczególnie, że usługi turystyczne podlegają zjawisku sezonowości. Jak można świadczyć usługi i uzyskiwać z tego tytułu stały, godziwy dochód?

Ustawa, której celem jest zagwarantowanie ochrony konsumentów na poziomie zbliżonym do średnich standardów europejskich, jest traktowana jako „poletko doświadczalne”. Radosna twórczość nowelizacyjna może spowodować powrót do stanu sprzed wejścia w życie przepisów ustawy i funkcjonowanie na rynku różnego typu „półprzewodników” i „pilocików”.

Aby temu zapobiec, wskazane jest wymuszenie na ministerstwie ponownego przeprowadzenie wśród pilotów i przewodników badań podobnych do tych z 2003 roku i na ich podstawie „administrowanie” zasadami nadawania uprawnień oraz rozwojem zawodowym pracujących przewodników i pilotów. To samo dotyczy rzetelnego podejścia do Oceny Skutków Regulacji oraz czytania ze zrozumieniem tworzonych przepisów prawnych, bo czytając ustawę i rozporządzenia, odnieść można wrażenie, że przepisy są tworzone, ale nieczytane przez ustawodawcę, a efekty widzimy potem wszyscy.

dr Piotr Cybula

Czy pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta?

W Wiadomościach Turystycznych ukazał się artykuł pt. Reklamację uznaj za zgłoszenie autorstwa Joanny Torbé. Artykuł dostępny jest w wersji elektronicznej na stronie internetowej czasopisma.

W artykule poruszony został bardzo ciekawy temat dotyczący regulacji obowiązków pilota wycieczek po nowelizacji ustawy o usługach turystycznych z kwietnia ubiegłego roku. Chodzi konkretnie o pytanie, czy w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy o usługach turystycznych pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta. Z pewnością w tym zakresie pojawią się dalsze wypowiedzi. Wiele argumentów przemawia zarówno za jednym, jak i drugim stanowiskiem. Część z nich została podniesiona w artykule.

dr Piotr Cybula