W „Rzeczpospolitej” pojawił się pierwszy wywiad z nowym nowym wiceministrem w Ministerstwie Sportu i Turystyki – Tomaszem Jędrzejczakiem. Minister Tomasz Jędrzejczak zastąpił na stanowisku minister Katarzynę Sobierajską.
Wcześniej na blogu wielokrotnie krytykowałem stanowisko min. Katarzyny Sobierajskiej odnośnie do wdrożenia w prawie polskim odpowiedniego systemu ochrony klienta na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki (m.in. Cytat dnia, czyli dlaczego minister Katarzyna Sobierajska nie chce przyznać się do błędu i wykazuje się nieznajomością prawa unijnego?, Minister K. Sobierajska o zabezpieczeniach finansowych biur podróży (polemika)).
Katarzyna Sobierajska zajmowała stanowisko, że art. 7 dyrektywy 90/314 został prawidłowo wdrożony, ja uważałem odmiennie. Ponadto różniliśmy się odnośnie do możliwości przyznania klientowi odszkodowania od Skarbu Państwa w sytuacji gdy klient nie odzyskał całości wpłaconej kwoty. Pod koniec listopada ubiegłego roku, jak już kilkakrotnie wskazywałem na blogu, w jednym z wyroków Sąd Okręgowy zajął stanowisko w którym potwierdził interpretację przeze mnie przedstawianą i zasądził od Skarbu Państwa odszkodowanie w postaci zapłaconej ceny na rzecz klienta poszkodowanego organizatora turystyki.
Sąd ten stwierdził:
W Polsce regularnie dochodzi do niewypłacalności biur podróży a posiadane przez te biura gwarancje lub ubezpieczenia okazują się niewystarczające. Pozwala to przyjąć wniosek, że w krajowym porządku prawnym nie doszło do prawidłowej implementacji Dyrektywy Rady z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (90/314/EWG), a w szczególności do doprowadzenia polskiego prawa do zgodności z wymogami art. 7 tej Dyrektywy, według którego na wypadek swojej niewypłacalności organizator podróży (wycieczek, wakacji) powinien zapewnić dostateczne zabezpieczenie umożliwiające zwrot nadpłaconych pieniędzy oraz powrót konsumenta z podróży.
We wspomnianym powyżej wywiadzie z ministrem Tomaszem Jędrzejczakiem pojawiła się także sprawa przepisów regulujących zabezpieczenie finansowe organizatorów turystyki na wypadek ich niewypłacalności. Na pytanie red. Filipa Frydrykiewicza: „Jak zamierza pan rozwiązać problem braku pełnego zabezpieczenia w polskim prawie turystycznym klientów biur podróży?” – minister odpowiedział:
Przede wszystkim, należy zauważyć, że klienci organizatorów turystyki wyjazdowej są zabezpieczeni poprzez obowiązujące regulacje, w tym ustawę o usługach turystycznych, która wdraża do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy 90/314/EWG w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek.
Zgodnie z art. 7 tej dyrektywy na wypadek swojej niewypłacalności organizator i/lub punkt sprzedaży detalicznej, będący stroną umowy, powinni zapewnić dostateczne zabezpieczenie umożliwiające zwrot nadpłaconych pieniędzy oraz powrót konsumenta z podróży. Ten przepis został implementowany do krajowego porządku prawnego (ustawa o usługach turystycznych) i zapewnia uprawnienia klientom powrót z imprezy turystycznej i zwrot wniesionych wpłat na poczet niezrealizowanych lub częściowo niezrealizowanych imprez turystycznych. Należy podkreślić, że klienci wielu innych branż nie są tak chronieni jak klienci biur podróży. Jest to wyjątkowy system ochrony konsumentów.
Na system zabezpieczeń finansowych składają się także przepisy wykonawcze wydane przez ministra finansów. Były one w ostatnich latach kilkukrotnie nowelizowane w celu poprawienia ochrony klientów biur podróży, uszczelnienia systemu i wyeliminowania nieprawidłowości w działalności przedsiębiorców.
Ponadto, w ministerstwie trwają prace analityczne, mające na celu dalsze wzmocnienie obecnego systemu zabezpieczeń finansowych organizatorów turystyki i pośredników turystycznych w najbardziej ekonomiczny oraz efektywny sposób.
Oznacza to, że nowy minister zajmuje odnośnie do tego problemu takie samo stanowisko jak wcześniej zajmowała min. Katarzyny Sobierajskiej. I to w sytuacji, gdy Rada Ministrów na posiedzeniu 19 sierpnia 2014 r. zobowiązała Ministra Sportu i Turystyki do przeanalizowania, w porozumieniu z Ministrem Administracji i Cyfryzacji oraz Ministrem Spraw Zagranicznych
możliwości zmian w zakresie obowiązków marszałków województw wynikających z ustawy o usługach turystycznych oraz obowiązków konsulów i przedstawienia ewentualnych propozycji rozwiązań w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwej implementacji dyrektywy Rady nr 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek.
Moim zdaniem:
Po pierwsze, stanowisko to jest błędne, bo art. 7 dyrektywy 90/314 w prawie polskim nie został prawidłowo wdrożony.
Po drugie, konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że poszkodowani klienci mogą żądać odszkodowania od Skarbu Państwa, czego minister nie chce zauważyć.
Po trzecie, trudno mi pogodzić to stanowisko ze stanowiskiem Rady Ministrów (o czym pisałem we wpisie: Czy Rada Ministrów nie zgadza się z min. Katarzyną Sobierajską?).
Po czwarte, takie podejście trudno pogodzić z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa.
Nowy minister mając na uwadze znany w ministerstwie wyrok Sądu Okręgowego oraz stanowisko Rady Ministrów mógł zająć odmienne stanowisko. Wybrał kierunek, który wcześniej reprezentowała jego poprzedniczka i tym samym bierze na siebie polityczną odpowiedzialność za istniejący stan rzeczy.
Piotr Cybula
Tekst po zmianach redakcyjnych został opublikowany także na stronie „Rzeczpospolitej”: Cybula: Jędrzejczak powiela błędy Sobierajskiej
PRAWO TURYSTYCZNE 