Monthly Archives: Wrzesień 2019

Glosa do wyroku Sądu Najwyższego w sprawie informowania pasażerów o zmianach godzin lotów („Transformacje Prawa Prywatnego 2019, nr 3)

W najnowszym numerze czasopisma „Transformacje Prawa Prywatnego” (3/2019), opublikowana została moja glosa pt.:

W sprawie oceny umownego obowiązku dowiadywania się przez klienta o aktualizacji godzin lotów objętych umową o usługi turystyczne – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2016 r., V CNP 61/15 (krytyczna)

TPP-nr-3-_2019-okładka-doDruku-245x350

Dotyczy ona bardzo istotnego z praktycznego punktu widzenia problemu zmiany godzin lotów przez organizatorów turystyki. Jest to jeden z problemów gdzie na linii organizator turystyki – podróżny dochodzi w praktyce do największej liczby nieprawidłowości, przede wszystkim z uwagi na niewłaściwie przekazywane przez organizatorów turystyki informacji o prawach podróżnych.

Pełny tekst glosy dostępny jest nieodpłatnie pod tym linkiem: W sprawie oceny umownego obowiązku dowiadywania się przez klienta o aktualizacji godzin lotów objętych umową o usługi turystyczne – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2016 r., V CNP 61/15 (krytyczna).

Piotr Cybula

„Po bankructwie biura podróży można odzyskać pieniądze, ale są wyjątki” komentarz dla portalu Prawo.pl

W opublikowanym na portalu Prawo.pl artykule pt. „Po bankructwie biura podróży można odzyskać pieniądze, ale są wyjątki” zamieszczony został mój komentarz, odnoszący się do sytuacji klientów niewypłacalnych biur podróży.

 

„ULC. Niesprawny Rzecznik Praw Pasażerów” – komentarz dla „Wiadomości Turystycznych”

W ostatnim numerze „Wiadomości Turystycznych” (18/2019) opublikowany został artykuł pt. ULC. Niesprawny Rzecznik Praw Pasażerów autorstwa Marzeny German, w którym zamieszczony został również mój komentarz. Artykuł zamieszczam poniżej:

ULC WT

O prawach klientów w przypadku nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną – wypowiedź dla „Gazety Wyborczej”

W dzisiejszej „Gazecie Wyborczej” ukazał się obszerny reportaż pt. All-inclusive na ręczniku z domu przedstawiający problemy klientów jednego z biur podróży w związku z wyjazdem do Turcji. Znalazła się tam również moja wypowiedź. W dłuższej wersji przesłanej do redakcji przedstawiała się ona następująco:

Obowiązująca ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych przewiduje daleko idącą odpowiedzialność organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o udział w imprezie turystycznej. W świetle tych przepisów organizator turystyki ponosi odpowiedzialność za wykonanie usług turystycznych objętych umową o udział w imprezie turystycznej, bez względu na to, czy usługi te mają być wykonane przez organizatora turystyki, czy przez innych dostawców usług turystycznych (np. hotelarza). Podróżnemu przysługuje obniżka ceny za każdy okres, w trakcie którego stwierdzono niezgodność (chyba że została ona spowodowana wyłącznym działaniem lub zaniechaniem podróżnego). Podróżnemu przysługuje także odszkodowanie lub zadośćuczynienie za poniesione szkody lub krzywdy, których doznał w wyniku niezgodności. W tym kontekście sąd za szczególnie naganne może uznać nieprzekazanie podróżnemu istotnych informacji o rzeczywistym standardzie usługi, jeżeli biuro podróży było lub powinno być w posiadaniu takich informacji. Podobnie krytycznie należy się odnieść do braku odpowiedniej reakcji na miejscu imprezy po zgłoszeniu przez podróżnych występujących problemów. Prowadzi to powiem, do przedmiotowego potraktowania podróżnego, co może rzutować na poczucie przez niego bezsilności i krzywdy.

Jak to w życiu czasami bywa, tak wygląda sprawa w teorii. W praktyce dochodzenie tego rodzaju odpowiedzialności często oznacza konieczność skierowania sprawy na drogę sądową. Z doświadczenia mogę powiedzieć, że nawet w oczywistych przypadkach, biura podróży często odpowiadają klientom, że nie ponoszą odpowiedzialności albo ponoszą ją w bardzo ograniczonej części. Z pewnością wielu klientów na tym etapie rezygnuje z dalszego dochodzenia sprawiedliwości, bo to wymaga dodatkowego zaangażowania pod względem finansowym i czasowym, co wielu poszkodowanych klientów „odpuszcza”. Zwłaszcza jeśli postępowania muszą się toczyć przed sądem znajdującym się daleko od ich miejsca zamieszkania, a z taką sytuacją z uwagi na siedziby popularnych biur podróży często mamy miejsce (np. Opole czy Łódź). Średni czas rozpatrywania tego rodzaju typowych spraw z pewnością w wielu miejscach w naszym kraju wynosi około 3 lat (w dwóch instancjach). Jeżeli w sprawie mamy większą liczbę powodów, okres ten może być nawet dłuższy z uwagi na potrzebę ich przesłuchania przez sąd. Na rynku nie ma w zasadzie popularnych form alternatywnego metod rozpatrywania tego rodzaju spraw, a szkoda.

W przypadku szkody wyrządzonej przez organizatora turystyki poszkodowani klienci powinni więc: po pierwsze, wystąpić z reklamacją w wewnętrznym postępowaniu organizatora; po drugie, jeżeli nie są zadowoleni z odpowiedzi mogą wnosić o ponownie rozpatrzenie sprawy, co w praktyce powoduje albo propozycję niewielkiej zmiany ze strony organizatora na korzyść klienta albo podtrzymanie dotychczasowego stanowiska; po trzecie, podjąć decyzję, czy są zainteresowania skierowaniem sprawy na drogę sądową, a jeśli tak, to czy chcą to zrobić samodzielnie, czy też w jednym pozwie z innymi klientami. Ta ostatnia możliwość może przynieść pewne korzyści, ale co do zasady prowadzi też do wydłużenia postępowania sądowego.

O prawach klientów niewypłacalnych biur podróży na antenie radia TOK FM

Dzisiaj na antenie radia TOK FM miałem przyjemność rozmawiać z red. Marcinem Zakrockim o prawach klienta w sytuacji niewypłacalności biur podróży.

Zapis rozmowy dostępny jest: tutaj.

„Nie do zaakceptowania” – Polska Izba Ubezpieczeń o przyjmowaniu przez zakłady ubezpieczeń zgłoszeń od klientów niewypłacalnych biur podróży

Wprowadzenie obecnego modelu regulacji zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki z wielu powodu nie było łatwe. Przykładowo przeciwko przyjmowaniu zgłoszeniu klientów, którzy nie otrzymali zwrotu wpłat bezpośrednio przez zakłady ubezpieczeń mocno protestowała Polska Izba Ubezpieczeń. Oto wypowiedź PIT z 23 marca 2016 r.:

PIU

W związku z ostatecznie wprowadzoną zmianą w praktyce więc realizowana jest koncepcja „nie do zaakceptowania” przez Polską Izbą Ubezpieczeń.

Czy warto było protestować?

Obrazek

Komunikat Ministerstwa Sportu i Turystyki w związku z niewypłacalnością Neckermann Polska

MSiT

Neckermann Polska ogłasza niewypłacalność

Jak podaje Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego:

25 września br. Zarząd spółki Neckermann Polska Biuro Podróży Sp. z o.o. złożył Marszałkowi Województwa Mazowieckiego oświadczenie o niewypłacalności, co oznacza, że spółka nie jest w stanie wywiązać się z umów zawartych z podróżnymi o udział w imprezach turystycznych.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało o gotowości do udzielenia klientom niezbędnej pomocy konsularnej:

MSZ

Na wspomnianej stronie internetowej Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego pojawiła się również informacja o uruchomieniu zabezpieczenia finansowego tego organizatora:

Organem do którego należy się zwrócić w przypadku, gdy:

  1. Podróżny w momencie niewypłacalności znajduje się poza granicami kraju jest Marszałek Województwa Mazowieckiego, który w zależności od sytuacji może pokryć koszty kontynuacji imprezy turystycznej, pokryć koszty powrotu lub podjąć działania związane z organizacją powrotu.

Kontakt:

Departament Kultury, Promocji i Turystki

Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie

ul. Brechta 3 03-472 Warszawa,

tel. +48 22 597 95 40, +48 22 597 95 43,

+48 22 597 95 45, +48 22 597 95 41,

adres e-mail: dkpit@mazovia.pl

  1. Podróżni, którzy wnieśli wpłaty za imprezę:
  • która nie została lub nie zostanie zrealizowana;
  • która została przerwana i nastąpił wcześniejszy powrót do kraju (częściowy zwrot wpłaty za niewykorzystane dni) oraz osoby, które pokryły samodzielnie koszty powrotu do kraju

proszone są o składanie zgłoszenia do gwaranta tj. AWP P&C S.A. Oddział w Polsce (Allianz Partners) z siedzibą w Warszawie przy ul. Domaniewskiej 50 B.

Zgłoszenie winno zawierać:

  • imię i nazwisko oraz adres do korespondencji poszkodowanego podróżnego,
  • kopię umowy o udział w imprezie ,
  • kopie dowodów wpłat za imprezę oraz udokumentowanie innych kosztów poniesionych podczas imprezy związanych z niewypłacalnością;
  • oświadczenie stwierdzające niewykonanie umowy przez Neckermann Polska Biuro Podróży Spółka z o. o i określenie wysokości roszczenia;
  • numer rachunku bankowego, na który ma nastąpić zwrot

Osoby przebywające za granicą mogą skontaktować się z Centrum Operacyjnym pod czynnym całą dobę numerem telefonu: +48 22 522 29 00. 

Dla osób, których wyjazd został odwołany dedykowany jest, czynny w dni powszednie w godzinach 8:00-16:00, numer telefonu: +48 22 563 11 00 oraz adres e-mail: nm.odwolania@allianz.com.

Jeszcze w poniedziałek na stronie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego pojawiła się informacja o stabilnej sytuacji tego biura podróży:

Urząd marszałkowski jest w stałym kontakcie z biurem podróży Neckermann Polska (związanym kapitałowo z biurem Thomas Cook). Biuro podróży poinformowało urząd, że jego sytuacja jest stabilna, a wszyscy klienci biura mają opłacone loty. Neckermann Polska ma na bieżąco informować urząd marszałkowski o ewentualnych zmianach sytuacji.

 

Zwykły obywatel w sytuacji naruszenia przez państwo prawa unijnego a pomoc premiera siatkarskiej kadrze

Dzisiaj głośno o decyzji premiera Mateusza Morawieckiego. Ogłosił, że w związku z problemami siatkarzy wysłany zostanie rządowy samolot:

Morawiecki

Powyższy gest jest w społeczeństwie różnie oceniany i różnie też oceniane są jego motywy. Przy tej okazji warto przypomnieć jak nasza administracja rządowa potraktowała klientów niewypłacalnych biur podróży w sytuacji kiedy i oni mieli problemy z powrotnym transportem do kraju, a powinni być chronieni i mieć zapewniony odpowiedni powrót do kraju. Sytuacja spowodowana była wadliwym wdrożeniem przez nasze państwo art. 7 dyrektywy 90/314, co zostało potwierdzone w wielu orzeczeniach sądów. Za tę wadliwą implementację w znacznej mierze odpowiadała administracja rządowa.

Przypomnę, że wówczas marszałkowie województw trzech województw wydatkowali własne środki na sprowadzenie klientów do kraju. Administracja rządowa po prostu nie była wówczas zainteresowana sprowadzeniem klientów do kraju i w zaistniałych okolicznościach marszałkowie województw uznali, że będzie to najlepsza decyzja. Później starali się je odzyskać od Skarbu Państwa, ale okazało się to niemożliwe. Sprawa trafiła nawet do Sądu Najwyższego, który stwierdził, że nie ma w tym przypadku subsydiarnej odpowiedzialności Skarbu Państwa względem województw i środki te nie zostały zwrócone.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r. (II CSK 836/14):

Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zwrotu marszałkowi województwa poniesionych przez niego kosztów zapewnienia klientom niewypłacalnego organizatora turystyki powrotu do kraju na podstawie art. 49 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2008 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1115) w razie niewystarczającej sumy gwarancyjnej, wynikającej z umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, przewidzianej dla pokrycia tych kosztów (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (…).

Ta praktyka sprowadzenia klientów do kraju przez województwa została również skrytykowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 24 września 2014 r. II GSK 1157/13:

Marszałek województwa nie ma kompetencji, w związku z treścią art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (…) oraz art. 5-7 dyrektywy Rady z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (…) do tego aby uznać, że samorząd województwa obciąża zadanie sfinansowania powrotu do kraju turystów niewypłacalnych biur podróży i w tym celu podejmować przez zarząd województwa uchwały zabezpieczającej środki finansowe na ten cel. Obowiązku marszałka województwa pokrycia kosztów powrotu do kraju turystów – klientów niewypłacalnego przedsiębiorcy turystycznego ponad kwoty wynikające z gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych nie można upatrywać i wywodzić także z art. 7 ust. 1 wskazanej ustawy. Określenie przez ministra do spraw instytucji finansowych w trybie art. 10 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy kwoty zabezpieczenia gwarancyjnego na zbyt niskim pułapie, skutkujące brakiem dostatecznych środków finansowych na powrót turystów z organizowanej imprezy turystycznej, stanowi jedynie przyczynek do zweryfikowania określonej rozporządzeniem minimalnej sumy gwarancji i w żaden sposób nie może prowadzić do rozszerzenia nałożonych na marszałka województwa zadań o charakterze zleconym ponad przyjęte ustawą.

Tak to nasze państwo traktuje swoich obywateli.

NIK o turystycznym potencjale grobownictwa wojennego

Na stronie internetowej Najwyższej Izby Kontroli niedawno została opublikowana  informacja o wynikach kontroli dotyczącej opieki nad cmentarzami wojennymi w Polsce południowo-wschodniej. Raport zawiera również ustalenia i uwagi dotyczące wykorzystania potencjału kulturowego i turystycznego obiektów grobownictwa wojennego, w tym np. odnośnie geocachingu: 

geochasing

Pełna treść raportu dostępna jest: tutaj.