Podczas Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw (Katowice, 24-27 września 2012 r.) poruszana będzie także problematyka turystyki.
Drugiego dnia dyskutowana będzie m.in. kwestia zabezpieczenia finansowego biur podróży.
Szczegóły na stronie: http://kongresmsp.eu/pl/.
Stosownie do art. 10 ustawy o usługach turystycznych Minister Finansów jest zobowiązany do określenia odnośnie zabezpieczenia finansowego biur podróży (w drodze rozporządzenia):
1) minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej oraz ubezpieczeniowej, uwzględniając zakres i rodzaj działalności wykonywanej przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz termin i wysokość przyjmowanych przedpłat;
2) szczegółowego zakresu ubezpieczenia obowiązkowego, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanej działalności oraz jej zakres (w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw turystyki, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia).
Po ostatnich licznych przypadkach niewypłacalności biur podróży nikogo chyba nie trzeba przekonywać, że stosowanie w praktyce tych przepisów nie zapewnia konsumentom ochrony na poziomie wynikającym z dyrektywy 90/314 (art. 7), z uwzględnieniem już bogatego orzecznictwa ETS. Ta nieodpowiednia ochrona wynika z dwóch okoliczności: 1) klienci biur podróży nie otrzymują pełnych zwrotów wpłaconych kwot tytułem przedpłat; 2) termin wypłat zdarza się że jest bardzo odległy (ponad rok od przypadków niewypłacalności).
W związku z powyższą sytuacją wystąpiłem do Ministerstwa Finansów z prośbą o wyjaśnienie pojawiających się tu wątpliwości. Otrzymałem poniższą opinię.
(…) odnosząc się do zarzutu „wadliwości” rozporządzeń Ministra Finansów należy wskazać, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej wymaganej w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz. U. Nr 238, poz. 1584) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia na rzecz klientów w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz. U. Nr 252, poz. 1690), wyznaczają jedynie minimalne wysokości sumy gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej oraz minimalne wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia.
W związku z powyższym, zawarte w ww. rozporządzeniach regulacje nie uniemożliwiają zawierania umów gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej oraz umów ubezpieczenia na rzecz klientów, z wyższymi niż wskazane w ww. rozporządzeniach sumami.
To prawda, że rozporządzenia nie ograniczają zawierania przedsiębiorców w zawieraniu umów na wyższe kwoty, ale obowiązkiem naszego państwa jest zapewnienie tych minimalnych kwot na poziomie wynikającym z konieczności prawidłowej implementacji w prawie polskim art. 7 dyrektywy 90/314. Jeżeli wysokość tego zabezpieczenia określona jest w rozporządzeniach Ministra Finansów, to kształtując ich treść Minister Finansów powinien uwzględniać tę okoliczność.
Rzecz jest o tyle istotna, że z dotychczasowego orzecznictwa ETS wynika, że państwo członkowskie w przypadku nieprawidłowego wdrożenia tych przepisów ponosi względem konsumentów odpowiedzialność odszkodowawczą. Biorąc pod uwagę przypadku ostatnich niewypłacalności biur podróży może to oznaczać odpowiedzialność w wysokości kilkunastu a nawet kilkudziesięciu milionów złotych. Treść udzielonej odpowiedzi budzi wątpliwości, czy MF znany jest ten problem. Trudno podejrzewać, aby w tym przypadku chodziło o celowe działanie polegające na narażaniu państwa polskiego na odszkodowania, które łącznie mogą wynosić wiele milionów złotych. Czy zatem niewiedza?
W świetle powyższego trudno stanowisko Ministerstwa Finansów określić inaczej niż zaskakujące. Wskazując na te wątpliwości wystąpiłem do MF o ponowne odniesienie się do tego problemu. Jak wcześniej wskazywałem na blogu, czekam też na pozostałe stanowiska: Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Ubezpieczonych oraz Europejskiego Centrum Konsumenckiego.
dr Piotr Cybula, radca prawny
Niedawno pisałem o wypoczynku dzieci i młodzieży zorganizowanym w ośrodku Najwyższej Izby Kontroli.
Organizację wypoczynku dla dzieci i młodzieży reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania z dnia 21 stycznia 1997 r. (Dz.U. Nr 12, poz. 67).
Z rozporządzenia tego wynika m.in., że organizator wypoczynku może zorganizować wypoczynek po przedstawieniu kuratorowi oświaty, właściwemu ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania organizatora, zgłoszenia wypoczynku. Powinien też oczywiście spełnić szereg warunków związanych z tym zgłoszeniem, jak i w trakcie samego pobytu, ściśle określonych w tym akcie prawnym.
Po zamieszczeniu tego komunikatu przesłałem do NIK zapytanie, na jakiej podstawie prawnej tej wyjazd został zorganizowany. Odpowiedzi na razie nie otrzymałem. Jedynie Pan Daniel Michalecki na oficjalnej stronie NIK na Facebook’u tak napisał:
NIK została powołana do kontrolowania publicznych pieniędzy, a w szerszej perspektywie do pomocy w naprawianiu państwa. Mieści się w tym także popularyzacja dobrych praktyk, takich choćby jak integracja młodzieży z różnych państw.
Komunikat ten wraz z wpisami – jeśli się nie mylę – został później usunięty z tej strony.
Poprosiłem następnie NIK oraz kuratorium oświaty o zajęcie stanowiska w tej sprawie.
Odpowiedź z kuratorium oświaty była jednoznaczna (podkr. P.C.):
(…) uprzejmie wyjaśniam, że wszystkie formy wypoczynku organizowane w czasie wolnym od zajęć szkolnych podlegają procedurze zgłoszenia określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz. U. z 1997 r. Nr 12, poz. 67 ze zm.).
Obowiązkiem organizatora wypoczynku jest przedstawienie kuratorowi oświaty, właściwemu ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania, zgłoszenia nie później niż 21 dni przed jego rozpoczęciem, zgodnie z § 6 ust. 4
ww. rozporządzenia.Podstawą uzyskania zaświadczenia o zgłoszeniu wypoczynku jest zapewnienie przez organizatora dzieciom i młodzieży bezpiecznych warunków ich pobytu i wykwalifikowanej kadry pedagogicznej, w myśl § 1 cyt. rozporządzenia.
W związku z powyższym wypoczynek zorganizowany przez Najwyższą Izbę Kontroli powinien zostać zgłoszony Mazowieckiemu Kuratorowi Oświaty.
Później otrzymałem także informację od Pana Pawła Biedziaka – rzecznika prasowego NIK, którą wedle jego późniejszych słów mam potraktować jako oficjalne stanowisko NIK. Pomijając jej fragmenty odnoszące się co do sposobu finansowania, odpowiedź przedstawia się następująco:
staramy się dopełnić wszystkich formalności, wyjaśniamy z kuratorium po czyjej stronie: NIK czy szkoły i wychowawców był obowiązek zgłoszenia wypoczynku; jeśli z naszej strony wystąpiły jakieś uchybienia wyeliminujemy je w kolejnych latach
Jeszcze raz chciałbym podkreślić, że organizacja samego wyjazdu była niewątpliwie wspaniałym pomysłem, choć można zastanawiać się, czy rzeczywiście powinna w nim uczestniczyć Najwyższa Izba Kontroli – czy tego rodzaju działalność nie powinna być pozostawiona innym, wyspecjalizowanym organizacjom.
Czy więc rzeczywiście mamy do czynienia z naprawianiem państwa i popularyzacją dobrych praktyk?
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
W Polsce działa wiele organów i organizacji zajmujących się ochroną konsumentów.
W związku z przypadkami niewypłacalności biur podróży, które ostatnio się pojawiły, poszkodowanych klientów jest na pewno kilka, a może nawet kilkadziesiąt tysięcy.
W razie dokonania przedpłaty organizatorowi turystyki klient w razie jego niewypłacalności powinien otrzymać pełen zwrot, niezwłocznie i bez zbędnych formalności. W przypadku naszego kraju często wygląda to tak, że klient nie otrzymuje w ogóle żadnych środków, a jeśli je otrzymuje, to w niepełnej wysokości i po długim okresie oczekiwania.
Ponieważ dotychczas nie spotkałem się ze stanowiskiem wskazanych organów i organizacji, dzisiaj wystąpiłem z odpowiednim pytaniem do:
1) Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
2) Rzecznika Praw Obywatelskich
3) Rzecznika Ubezpieczonych
4) Europejskiego Centrum Konsumenckiego
Pytanie dotyczyło tego, czy w ocenie tych organów i organizacji, zaistniała sytuacja wiąże się z możliwością wystąpienia przez poszkodowanego klienta o odszkodowanie w stosunku do Skarbu Państwa w związku z nieprawidłowym wdrożeniem dyrektywy 90/314, a także tego, czy również długi termin oczekiwania na wypłaty nie narusza tego aktu prawnego.
Sam odpowiedź znam…
dr Piotr Cybula, radca prawny
Pod koniec września pisałem na blogu o organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w ośrodku należącym do Najwyższej Izby Kontroli (Najwyższa Izba Kontroli organizuje wypoczynek dla dzieci i młodzieży).
Dzisiaj otrzymałem stanowisko Kuratora Oświaty Województwa Mazowieckiego. Wynika z niego, że przedmiotowy wypoczynek dzieci i młodzieży wbrew obowiązkowi nie został zgłoszony do tego organu.
Po otrzymaniu stanowiska NIK szerzej przedstawię obydwa stanowiska. Z nieoficjalnych informacji wynika jedynie, że formalnie wypoczynek był zorganizowany przez pewną fundację, natomiast Prezes NIK udostępnił w tym celu część ośrodka dla kontrolerów NIK.
Piotr Cybula
ps. Najwyższa Izba Kontroli zapowiada rozpoczęcie kontroli przestrzegania warunków świadczenia usług turystycznych w Polsce (NIK skontroluje nadzór nad biurami podróży)
W związku z przesłaniem zapytania do marszałka województwa mazowieckiego w sprawie terminu zwrotu przedpłat poszkodowanym klientom „Sky Club”, otrzymałem niżej przedstawioną informację.
Nie wynika z niej wprost, co decyduje o „przekazywaniu partiami” roszczeń klientów do ubezpieczyciela, a przede wszystkim, w jakim terminie marszałek województwa wyda dyspozycje co do tych wypłat. Poprosiłem więc o przesłanie wyraźnego stanowiska co do tych kwestii, które będzie podstawą do ewentualnych działań w związku z tą sytuacją.
Warto przypomnieć, że zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej wypłaty z zabezpieczenia finansowego powinny być dokonywane niezwłocznie i bez zbędnych formalności.
Odpowiadając na przesłanego przez Pana e-maila, Departament Kultury, Promocji i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie, informuje, że zgodnie z zapisami (§ 3 pkt 2) umów gwarancji ubezpieczeniowych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych nr GT 101/2011 z dnia 15 września 2011 r. oraz nr GT 23/2012 z dnia 21 lutego 2012 r. wystawionych przez Towarzystwo Ubezpieczeń EUROPA Spółka Akcyjna na rzecz biura podroży Sky Club Sp. z o.o., zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 kwietnia 2011r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych:
„Gwarancja obejmuje ochroną wszystkie umowy o organizowanie imprez turystycznych, zawarte przez zleceniodawcę z klientami, zarówno jako organizatora turystyki, jak i pośrednika turystycznego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, w okresie obowiązywania gwarancji, o którym mowa w ust. 1, chociażby ich wykonanie nie nastąpiło w tym okresie, jeżeli informacja o wystąpieniu zdarzenia objętego gwarancją zostaną przekazane gwarantowi w terminie do 1 roku po upływie okresu obowiązywania gwarancji.”
Z powyższego wynika, że roszczenia w związku z niewypłacalnością biura Sky Club Sp. z o.o. można składać do 16 września 2013 r.
Dokumenty składane przez klientów do tutejszego Urzędu, będą przekazywanie partiami do Towarzystwa Ubezpieczeń EUROPA Spółka Akcyjna. Zgodnie z zapisami ww. umów gwarancji ubezpieczeniowych wyliczenia kwot należnych poszkodowanym klientom dokonuje gwarant, tj. Towarzystwo Ubezpieczeń EUROPA Spółka Akcyjna, który odpowiada za prawidłowe rozliczenie środków z umowy gwarancji ubezpieczeniowej. Beneficjent, tj. Marszałek Województwa Mazowieckiego, po otrzymaniu od gwaranta szczegółowego wyliczenia kwot należnych poszkodowanych klientom, wydaje dyspozycję wypłaty środków. Gwarant dokonuje wypłat należnych kwot bezpośrednio poszkodowanym klientom w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania dyspozycji wypłaty środków.
dr Piotr Cybula, radca prawny
W dyskusji na temat deregulacji zawodu przewodnika i pilota wycieczek pojawia się także kwestia wykształcenia – czy ustawa powinna przewidywać, że tylko osoby posiadające wykształcenie średnie mogą być przewodnikami turystycznymi i pilotami wycieczek.
Z zaprezentowanej dzisiaj na stronie lex.pl opinii Ministerstwa Sportu i Turystyki wynika, że ministerstwo broni m.in. warunku wykształcenia średniego.
Co Państwo sądzicie o tym wymogu? Czy też uważacie, że np. Lech Wałęsa nie jest odpowiednią osobą do wykonywania funkcji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek?
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
Czy spotkał się ktoś z Państwa może z problemem określenia skutków prawnych cofnięcia uprawnień przewodnikowi turystycznemu lub pilotowi wycieczek (art. 27 ustawy o usługach turystycznych).
Mam wrażenie, że w tym zakresie mamy lukę w ustawie. Oczywiście skutkiem cofnięcia uprawnień jest to, że osoba taka nie posiada uprawnień. Ustawa nie określa jednak innych konsekwencji. W związku z tym nasuwa się np. pytanie, czy osoba taka jeśli chce otrzymać ponownie uprawnienia, powinna jeszcze raz ukończyć odpowiednie szkolenie.
Ograniczeniem w ponownym zdobyciu uprawnień obecnie jest tylko wymóg niekaralności za określone przestępstwa, w sytuacji gdy popełnienie jednego z tych przestępstw stanowi jednocześnie podstawę cofnięcia tych uprawnień. Po zatarciu skazania może się zdarzyć, że osoba taka formalnie spełnia wszelkie przesłanki do ponownego uzyskania tych uprawnień (z art. 22 u.u.t.), a chyba nie taki cel miała ta regulacja.
W związku z powyższym wydaje się, że w ustawie powinno być jasno wskazane, w jakim okresie po cofnięciu uprawnień osoba taka może ponownie je otrzymać oraz jakie warunki powinna spełnić, w szczególności czy dotyczy jej także obowiązek odbycia szkolenia i zdania egzaminu.
Piotr Cybula
W atmosferze wakacyjnej i problemów pojawiających się w branży, w mediach jakoś umknęła chyba wczorajsza data. Piętnaście lat wcześniej, po kilku latach prac, uchwalona została ustawa o usługach turystycznych (29 sierpnia 1997 r.).
Od tego czasy zmieniana była wielokrotnie. Można powiedzieć, że generalnie w kierunku liberalizacji zasad świadczenia usług turystycznych. Kolejne zmiany już są zapowiadane… A może trzeba podjąć prace zmierzające do uchwalenia nowej ustawy?
Piotr Cybula
Opublikowano Uncategorized
W ubiegłym tygodniu zwróciłem się do urzędu marszałkowskiego w Warszawie z zapytaniem, na jakiej podstawie Marszałek Województwa Mazowieckiego podjął decyzję oznaczającą, że zwroty przedpłat poszkodowanych klientów biura podróży Sky Club rozpocznie się dopiero po wrześniu następnego roku.
O otrzymanej odpowiedzi poinformuję Państwa w tym miejscu.
Piotr Cybula
PRAWO TURYSTYCZNE 