Author Archives: Piotr Cybula

– Interesy klientów biur podróży powinny być lepiej chronione – podkreślił w piątek premier Donald Tusk.

– Kłopoty w tej branży dotykają tysięcy zupełnie niewinnych ludzi i dlatego nasze prace będą nakierowane na to, by chronić możliwie skutecznie interesy turystów – zaznaczył.
Szef rządu dodał, jeżeli wymagane od biur gwarancje będą „zbytnio wyśrubowane”, to takie firmy nie będą powstawały. – Nikt nie będzie w stanie prowadzić takiego biznesu, który będzie polegał na tym, że na wejściu trzeba będzie się ubezpieczyć albo dać w ramach gwarancji dziesiątki milionów złotych – podkreślił.
Zwrócił uwagę, że prace, jakie prowadzi minister sportu i turystyki, muszą jednak doprowadzić do tego, aby korzystanie z usług biur podróży było dla klienta bezpieczniejsze niż do tej pory.
Ministerstwo sportu i turystyki toczy rozmowy z przedstawicielami branży turystycznej o powołaniu Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, który dodatkowo chroniłby interesy klientów upadłych biur podróży.

Komentarz: Obecna regulacja w tym zakresie to efekt nowelizacji ustawy o usługach turystycznych z 2010 r. Wówczas Premierem był Donald Tusk. Od początku zwracano uwagę, że nowelizacja ta nie zapewnia odpowiedniego poziomu ochrony dla konsumentów, a jednocześnie również dla przedsiębiorców nie jest optymalnym rozwiązaniem.

Piotr Cybula

1 — Czy klienci Sky Clubu powinni otrzymać swoje pieniądze niezwłocznie, czy jak mówią urzędnicy, procedura potrwa co najmniej 356 dni. Z jakich przepisów wynika ten obowiązek ?

Komisja Europejska już w 1999 r. zwróciła uwagę, że procedura wypłat z zabezpieczenia finansowego powinna być uruchamiana szybko i bez zbędnych formalności. Dotychczasowe nasze doświadczenie pokazuje, że wymóg ten nie jest respektowany. W przypadku biura podróży Sky Club problem związany jest z tym, że jak wynika ze wstępnych szacunków, zabezpieczenie organizatora turystyki nie jest wystarczające na zapewnienie powrotu klientów i zwrot w całości tzw. przedpłat. Komunikat o tym, że marszałek województwa będzie zbierał zgłoszenia przez 365 dni i potem dokonywał – w domyśle proporcjonalnego zwrotu wpłat – de facto prowadzi do tego, że stosowane są przepisy, które nie obowiązują już od 2010 r. Mamy więc takie legislacyjne „życie po życiu”. Zmiany miały zapewnić dostosowanie naszego prawa do prawa unijnego – art. 7 dyrektywy 90/314 w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek, z uwzględnieniem orzecznictwa ETS. Komisja Europejska zarzuciła w tym zakresie jego niezgodność. Przepisy zostały uchylone, zmodernizowane zabezpieczenie nie jest jednak wystarczające, więc problem pozostał. Wydaje się, że ustawodawca celowo unikał wprowadzenia przepisów określających co należy zrobić w przypadku gdy suma z gwarancji nie jest wystarczająca, aby nie być posądzonym o możliwość niezgodności z prawem unijnym. Takie podejście, jak pokazuje od pewnego czasu praktyka, stanowi „bombę z opóźnionym zapłonem”. Warto przypomnieć, że 16 września 2010 r. na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki pojawił się komunikat w związku z wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej zmiany m.in. odnośnie zabezpieczenia finansowego. W komunikacie tym pojawiło się stwierdzenie: „Tym samym ustawodawca, zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, wykluczył możliwość, aby takie zabezpieczenia finansowe były niewystarczające dla  pokrycia roszczeń klientów”. Doświadczenie pokazało, że było to legislacyjne wishful thinking.

2- Proszę rozwinąć obowiązku wynikające z prawa unijnego (ze wskazaniem przełożenia w naszym prawie) ?

Nasze państwo nie wdrożyło unijnej dyrektywy 90/314 w sposób prawidłowy. Zgodnie z jej art. 7 „Na wypadek swojej niewypłacalności organizator i/lub punkt sprzedaży detalicznej, będący stroną umowy, powinni zapewnić dostateczne zabezpieczenie umożliwiające zwrot nadpłaconych pieniędzy oraz powrót konsumenta z podróży”. Przepis ten jest lakoniczny, ale posiada już bogate orzecznictwo ETS. Wynika z niego, że Państwo Członkowskie powinno gwarantować klientom zwrot tzw. przedpłat w pełnej wysokości. Jeżeli tego nie robi, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec poszkodowanego klienta. Jest to odpowiedzialność za nieprawidłowe wdrożenie dyrektywy unijnej, która przyznaje klientowi konkretne uprawnienie.

3 — Na jakiej podstawie prawnej dochodzić odszkodowania od Skarbu państwa, czy może ono objąć szkody za stres itp.

Podstawą jest wskazane wyżej nieprawidłowe wdrożenie dyrektywy. Z dotychczasowego orzecznictwa wynika, że odpowiedzialność ta obejmuje zwrot w pełnej wysokości dokonanych wpłat. Nie pojawiły się natomiast orzeczenia, z których wynikałoby, że Państwo odpowiada także szkody wynikające z tzw. zmarnowanego urlopu.

dr Piotr Cybula, radca prawny, Kancelaria Bielański i Wspólnicy

ps. Powyższa wypowiedź to odpowiedź na trzy pytania postawione przez redaktora Marka Domagalskiego z „Rzeczpospolitej”. Jej fragment został wykorzystany jako komentarz do artykułu Słabe gwarancje? Skarb państwa dopłaci

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu nie posiada aktualnie informacji o upadłości biura podróży  Alba Tour Polska Sp. z o.o.  z siedzibą w Poznaniu, ul. Stary Rynek 38-39.  Biuro oświadczyło natomiast, że nie jest w stanie zapłacić za powroty Klientów biura z Egiptu do Polski. Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu oświadcza, że Klienci biura podróży Alba Tour Polska Sp. z o.o przebywający  w Hurghadzie i Sharm El Sheikh zostaną sprowadzeni do Polski.

Kontaktowy numer telefonu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu dla Klientów Biura Podróży Alba Tour Polska  sp. o.o.: +48 61 626 68 55.

Źródło: komunikat Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego z 12 lipca 2012 r.

Stanowisko Konwentu  Marszałków Województw RP

z dnia 5 lipca 2012 r.

w sprawie zmiany systemu zabezpieczeń finansowych organizatorów turystyki i pośredników turystycznych regulowanych ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych oraz aktami wykonawczymi do ww. ustawy

Konwent Marszałków RP dostrzega konieczność zmodyfikowania systemu zabezpieczeń finansowych posiadanych przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych określonych przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych oraz aktami wykonawczymi do ww. ustawy.

Konwent Marszałków RP stwierdza, że obecnie obowiązujący system zabezpieczeń finansowych jest niewystarczający na pokrycie kosztów powrotów klientów z imprezy turystycznej oraz na zapewnienie klientom zwrotów wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną oraz na zwrot części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną odpowiadającą jej części, która nie zostanie zrealizowana z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego, które mają być zapewnione ze środków z gwarancji ubezpieczeniowej lub bankowej lub ubezpieczenia na rzecz klientów. W  wypadku niewypłacalności przedsiębiorcy, obecnie obowiązujące zabezpieczenia finansowe nie gwarantują stuprocentowego zwrotu kosztów poniesionych przez klientów.

Konwent Marszałków RP widzi konieczność zweryfikowania ustalonych kwot minimalnych i stawek procentowych  tak, aby dawały możliwość zabezpieczenia interesów klientów zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych. Zmiany w znaczący sposób przyczyniłyby się do usprawnienia działań podejmowanych przez marszałków województw w zakresie występowania na rzecz klientów w sprawach wypłaty środków z tytułu umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej lub umowy ubezpieczenia w przypadku niewypłacalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego.

Konwent Marszałków RP pragnie zwrócić uwagę, iż na podstawie przeprowadzonych kontroli zostało stwierdzone naruszanie przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych warunków posiadanych zabezpieczeń finansowych poprzez:

–  zaniżanie przez przedsiębiorców przychodów przedkładanych ubezpieczycielom do wyliczenia wysokości sumy gwarancji;

– pobieranie przez organizatorów turystyki przedpłat od klientów na poczet imprez turystycznych, niezgodnie z zapisami umów gwarancji, co jest istotne ze względu na fakt wyliczania sumy gwarancji nie tylko jako określony procent rocznych przychodów z tytułu wykonywanej działalności, ale również w zależności od wysokości i terminów przedpłat przyjmowanych od klientów;

– pobieranie przez agentów turystycznych wyższych przedpłat klientów, niż przewidują zapisy umów gwarancji oraz ich umowy agencyjne zawarte z organizatorami turystyki;

– wykreślanie przez organizatorów turystyki swoich biur podróży z rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych i wpisywanie ich jako nowe firmy, w ten sposób, aby obowiązywała je minimalna wysokość gwarancji dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność.

Ponadto Konwent Marszałków RP proponuje dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów majątkowych klientów, poprzez utworzenie dodatkowego zabezpieczenia finansowego umownie określanego funduszem/kasą, który zabezpieczałby interesy klientów w razie niewypłacalności organizatora turystyki, stanowiąc rezerwę bądź główny zasób środków na wypadek wyczerpania lub braku kwot zabezpieczonych poprzez umowy gwarancji bankowej, ubezpieczeniowej lub ubezpieczenia na rzecz klientów. Przychody funduszu/kasy stanowiłyby wpłaty organizatorów turystyki i pośredników turystycznych naliczanych z realnie podpisanych umów.

Źródło: „Rzeczpospolita”