Tag Archives: ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

Jak wiadomo jednym z podstawowych instrumentów instrumentów ochrony klienta zawierającego umowę z organizatorem turystyki jest obowiązek informacyjny. Organizatorzy turystyki zarówno na gruncie obowiązującej jeszcze ustawy o usługach turystycznych jak i nowej ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (która zacznie obowiązywać od 1 lipca 2018 r.) są zobowiązywani do przekazania klientowi (podróżnemu) szeregu informacji na różnych etapach kontraktowania.

Ze sporym zaskoczeniem zauważyłem dzisiaj, że w nowej ustawie ustawodawca nakłada taki oto obowiązek w art. 40 ust. 1 pkt 8:

Organizator turystyki lub agent turystyczny, w przypadku gdy impreza turystyczna jest sprzedawana za jego pośrednictwem, udziela podróżnemu zanim podróżny ten zwiąże się jakąkolwiek umową o udział w imprezie turystycznej lub odpowiadającą jej ofertą, następujących informacji:

(…)

8)     nazwę handlową i adres organizatora turystyki lub agenta turystycznego, a także ich numery telefonów lub adresy poczty elektronicznej;

 

Z przepisu tego wynika wyraźnie, że informacja o nazwie handlowej i adresie może dotyczyć „organizatora turystyki lub agenta turystycznego”. Z tego wynika, że teoretycznie podróżny przed zawarciem umowy może być poinformowany wyłącznie o nazwie i adresie agenta turystycznego. Ponieważ trudno było mi znaleźć uzasadnienie takiego rozwiązania ciekawy byłem, czy również w dyrektywie jest taka sama regulacja.

Okazuje się, że powyższa regulacja w dwojaki sposób jest odmienna od tego, co jest wymagane przez dyrektywę. Ta ostatnia wymaga, aby w tych informacjach podana została (art. 5 ust. 1 lit. b):

nazwa handlowa i adres geograficzny organizatora oraz, w stosownych przypadkach, sprzedawcy detalicznego, a także ich numer telefonu i, w stosownych przypadkach, adres poczty elektronicznej;

Nie można mieć też wątpliwości odnośnie do polskiego tłumaczenia dyrektywy. W języku angielskim ten fragment brzmi tak:

the trading name and geographical address of the organiser and, where applicable, of the retailer, as well as their telephone number and, where applicable, e-mail address;

la dénomination sociale et l’adresse géographique de l’organisateur et, s’il y a lieu, du détaillant, ainsi que leurs coordonnées téléphoniques et, s’il y a lieu, électroniques

Podsumowując, wbrew temu co znajduje się w ustawie o usługach turystycznych, na tym etapie zgodnie z dyrektywą podróżny powinien zawsze otrzymać informację o nazwie i adresie organizatora turystyki. Z kolei informacje dotyczące organizatora turystyki powinny być przekazane „w stosownych przypadkach”. Ponadto wbrew temu co mamy w ustawie numer telefonu jest zawsze obowiązkowy, a adres poczty elektronicznej „w stosownych przypadkach”. Polska ustawa jest więc w tym zakresie w dwojaki sposób niezgodna z dyrektywą i wymaga zmiany. Podobnie jak wcześniej wspomniany art. 50 ust. 5.

Piotr Cybula

Niedawno pisałem o problemie art. 50 ust. 5 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (tutaj). Wskazywałem, że moim zdaniem jest on niezgodny z nową dyrektywą 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych.

Przypomnę, że przepis ten brzmi tak:

Jeżeli przepisy szczególne ograniczają zakres albo warunki, na jakich odszkodowanie lub zadośćuczynienie jest wypłacane przez dostawcę usług turystycznych, które są częścią imprezy turystycznej, takie same ograniczenia stosuje się do organizatora turystyki.

Problem polega na tym, że przepisy dyrektywy nie dają podstawy do takiego ograniczania odszkodowania lub zadośćuczynienia na mocy „przepisów szczególnych”.

Przepisy art. 14 ust. 4 zd. 1 i 2 dyrektywy brzmią tak:

W zakresie, w jakim międzynarodowe konwencje wiążące Unię ograniczają zakres lub warunki, na jakich rekompensata jest wypłacana przez dostawcę świadczącego usługę turystyczną, która jest częścią imprezy turystycznej, takie same ograniczenia stosuje się do organizatora. W zakresie, w jakim międzynarodowe konwencje niewiążące Unii ograniczają rekompensatę, jaka ma zostać wypłacona przez usługodawcę, państwa członkowskie mogą odpowiednio ograniczyć rekompensatę, jaka ma zostać wypłacona przez organizatora.

Wydaje się, że różnica między szeroko ujętymi „przepisami szczególnymi” a ściśle określonymi „konwencjami międzynarodowymi” jest widoczna i oczywista. Pojęcie „przepisów szczególnych” jest znacznie szersze niż określenie „konwencje międzynarodowe” i jako takie jest to ograniczenie niezgodne z dyrektywą.

Warto przypomnieć, że podobny błąd został popełniony w związku z implementacją dyrektywy 90/314. W pierwotnym tekście ustawy zawarty był taki przepis:

1. Organizator turystyki nie może w umowie lub przez inną czynność prawną wyłączyć lub ograniczyć swojej odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umów zawieranych z klientami.

2. Ograniczenie odpowiedzialności, o której mowa w ust. 1, może wynikać jedynie z:

1) przepisów obowiązujących w kraju pobytu, w odniesieniu do usług świadczonych przez miejscowych usługodawców,

2) postanowień umów międzynarodowych,

3) przepisów szczególnych

pod warunkiem wyraźnego zastrzeżenia w umowie.

Okazuje się, że zupełnie inaczej do problemu tego podchodzi Ministerstwo Sportu i Turystyki, które poprosiłem ostatnio o wskazanie, która regulacja dyrektywy stanowi podstawę do wprowadzenia takiego ograniczenia w art. 50 ust. 5 nowej ustawy.

Z otrzymanego stanowiska wynika, że w ocenie MSiT regulacja art. 50 ust. 5 ustawy stanowi wdrożenie art. 14 ust. 4 ustawy (pełne stanowisko MSiT dostępne jest: tutaj). Twierdzenie i argumenty MSiT są dla mnie zupełnie nieprzekonujące. Im wcześniej rozpoczną się prace nad zmianą tego przepisu tym lepiej.

Piotr Cybula

24 listopada 2017 r. Sejm uchwalił ustawę o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Ustawa czeka już tylko na podpis Prezydenta.

Tekst ustawy dostępny jest: tutaj.

Informacja o stanie prac nad projektem ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, w tym o ostatnich poprawkach Senatu, dostępna jest tutaj: projekt.

Komunikat ze strony Ministerstwa Sportu i Turystyki z 27 października 2017 r.:

Sejm, zdecydowaną większością głosów, przyjął projekt ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych stanowi wdrożenie do polskiego prawa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Przygotowanie nowych przepisów jest reakcją na dynamiczne zmiany zachodzące na rynku usług turystycznych, jakimi są m.in.: poszerzanie się kanałów dystrybucji usług turystycznych, dostosowywanie ofert do indywidualnych potrzeb podróżnych czy możliwość wybierania i łączenia przez podróżnych różnych usług turystycznych.

Poprawki w Ustawie

Ustawa zawiera poprawki, które zostały wypracowane i przyjęte przez Komisję Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki.

Istotne znaczenie okazała się mieć poprawka dotycząca możliwości bezkosztowego odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej z organizatorem turystyki poza lokalem przedsiębiorstwa w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia (art. 47. ust. 7.). Przepis ten, w kształcie nadanym mu w trakcie prac Komisji, nie będzie dotyczył sytuacji, w których konsument w trakcie ustnych ustaleń wyrazi zgodę na spotkanie z przedsiębiorcą turystycznym poza lokalem przedsiębiorstwa. Oznacza to, iż przepis będzie obejmował sytuacje, w których klient jest niejako, często z zaskoczenia, „nagabywany” przez sprzedawców. Wypracowana poprawka jest zatem korzystna zarówno dla podróżnych, jak i przedsiębiorców turystycznych, gdyż trendy na rynku turystycznym wskazują na odchodzenie od tradycyjnego zawierania umów o usługi turystyczne w lokalu sprzedaży.

Drugą istotną zmianą jest poprawka w art. 62, który dotyczy zmian w ustawie o systemie oświaty. Sprowadza się ona do rezygnacji z usunięcia z ustawy o systemie oświaty przepisu wprowadzającego obowiązek składania przez organizatora wypoczynku oświadczenia o organizowaniu takiego wypoczynku w celu niezarobkowym albo zarobkowym. Poprawka wychodzi naprzeciw postulatom zgłaszanym przez branżę turystyczną.

Nowe rozwiązania wprowadzone przez Ustawę

• Wyłączenia spod zakresu stosowania ustawy – dwa zasadnicze kryteria:
  •  Czas trwania i zakwaterowanie (ustawa nie dotyczy imprez turystycznych oraz powiązanych usług turystycznych trwających krócej niż 24 godziny, chyba że obejmują one nocleg, wyłączenie tzw. wycieczek jednodniowych),
  •  Charakter podróży (ustawy nie stosuje się do wyjazdów oferowanych, zamawianych i realizowanych okazjonalnie, na zasadach niezarobkowych i wyłącznie ograniczonej grupie podróżnych, a także podróży służbowych organizowanych na podstawie umowy generalnej);
• Określenie nowej grupy podmiotów, które będą objęte regulacjami, tj. przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych;
• Nowe pojęcia: przedsiębiorca turystyczny, powiązane usługi turystyczne, podróżny, punkt sprzedaży, niezgodność;
• Nowe definicje pojęć: organizator turystyki – obejmie zarówno dotychczasowych organizatorów turystyki jak i pośredników turystycznych, usługa turystyczna, impreza turystyczna;
• Wprowadzenie realizacji przez organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych obowiązków informacyjnych wobec podróżnych przed zawarciem umowy według określonych wzorów;
• Usprawnienie systemu zabezpieczeń finansowych na wypadek niewypłacalności oraz procesu likwidacji skutków niewypłacalności (m.in. przez bezpośrednie składanie przez podróżnych roszczeń do ubezpieczyciela/banku, ograniczenie roli marszałka województwa, a więc korzyści zarówno dla podróżnych jak i marszałków województw);
• Wprowadzenie mechanizmu zwrotu środków wpłaconych do Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego w określonych przypadkach;
• Stworzenie nowego systemu teleinformatycznego obsługującego Centralną Ewidencję Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych, który będzie prowadzony przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny;
• Wprowadzenie możliwości wydruku zaświadczenia o wpisie do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych ze strony internetowej. Wydruk będzie miał taką samą moc prawną jak dokument wydany przez marszałka województwa;
• Prowadzenie przez ministra właściwego do spraw turystyki Centralnego Punktu Kontaktowego, co będzie stanowiło ułatwienie współpracy administracyjnej i przepływu informacji między państwami członkowskimi UE na temat przedsiębiorców turystycznych;
• Doprecyzowanie zasad funkcjonowania turystycznego rachunku powierniczego (dotychczas istniały tylko ogólne uregulowania);
• Wprowadzenie regulacji dotyczących kar za wykonywanie działalności niezgodnie z przepisami ustawy (m.in. bez wymaganego wpisu do rejestru).

Wejście w życie

Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, podobnie jak rozporządzenia wykonawcze muszą zostać przyjęte i opublikowane najpóźniej do dnia 1 stycznia 2018 r. Taki obowiązek nakłada dyrektywa. Nowe przepisy wejdą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.