Monthly Archives: Luty 2011

Dochodzenie roszczeń od przewoźników lotniczych

12 stycznia 2011 r. odbył się wykład otwarty z cyklu „Prawa Konsumenta w Unii Europejskiej” pt.: „Praktyczne aspekty dochodzenia roszczeń od przewoźników lotniczych”. Prelegentem była Małgorzata Furmańska, Prawnik z ECK. Materiały z wykładu dostępne są na stronie internetowej ECK: http://www.konsument.gov.pl/pl/edukacja/wyklady-2010.html

Konsekwencja czy brak konsekwencji? Komunikat Ministerstwa Sportu i Turystyki dotyczący odpowiedzialności organizatorów turystyki wobec klientów w związku z sytuacją w Egipcie

Ministerstwo Sportu i Turystyki opublikowało na swojej stronie internetowej komunikat dotyczący odpowiedzialności organizatorów turystyki wobec klientów w związku z sytuacją w Egipcie. Zamieszczam go poniżej. Interesujące jest stwierdzenie, że:

Organizatorzy turystyki nie mają ustawowego obowiązku dokonywania pełnego zwrotu wpłaconych kwot w sytuacji, w której konsument rezygnuje z udziału w imprezie, która nie została odwołana i nie zostały zmienione istotne warunki umowy. Zastosowanie mają wówczas postanowienia dotyczące rezygnacji z imprezy zawarte w umowie z klientem.

Z drugiej strony MSiT uznaje obecną sytuację za siłę wyższą. Jeśli tak, to pojawia się pytanie, jak należy traktować fakt nieodwołania w takiej sytuacji przez organizatora turystyki imprezy turystycznej, co wiązałoby się z koniecznością zaoferowania klientowi imprezy zastępczej lub zwrotem wszystkim wpłaconych kwot? Z komunikatu wynika, że dopóki organizator nie odwołał imprezy turystycznej, to klient nie może z niej zrezygnować „bezkosztowo”. Czy jednak na pewno powinniśmy tak traktować sytuację kiedy siła wyższa już występuje i nic nie wskazuje na to, żeby sytuacja miała w najbliższych dniach się zmienić? Wydaje się, że jeżeli organizator turystyki nie odwołuje w takiej sytuacji imprezy turystycznej, to takie zaniechanie co najmniej narusza dobre obyczaje. Takie stanowisko – korzystne dla organizatorów turystyki – jest wewnętrznie nieco sprzeczne. Z jednej strony uznajemy jakieś zjawisko za siłę wyższą, która uniemożliwia realizację imprezy turystycznej, a z drugiej formalnie czekamy, aż organizator turystyki „odwoła” imprezę turystyczną.

Treść komunikatu:

W związku z aktualną sytuacją w Egipcie część biur podróży czasowo odwołała wycieczki do Egiptu, które miały odbyć się w ciągu najbliższych tygodni, w tym m.in.: Triada i TUI Poland – do 4 lutego, Exim Tours i Ecco Holiday – do 6 lutego br., Neckermann Polska – do 7 lutego br., BP Itaka – do końca lutego br.

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami dotyczącymi prawa klientów do zwrotu kosztów odwołanej wycieczki Ministerstwo Sportu i Turystyki przekazuje stanowisko w sprawie zakresu odpowiedzialności organizatora turystyki wobec klienta w związku z odwołaniem imprezy turystycznej lub rezygnacją klienta.

  • Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, jeżeli organizator przed rozpoczęciem imprezy turystycznej jest zmuszony, z przyczyn od niego niezależnych, zmienić istotne warunki umowy z klientem, klient może przyjąć proponowaną zmianę umowy albo odstąpić od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych świadczeń ibez obowiązku zapłaty kary umownej.
  • Zgodnie z art. 14 ust. 6 ww. ustawy, jeżeli klient, zgodnie z powyższym, odstępuje od umowy lub jeżeli organizator odwołuje imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta, klient ma prawo uczestniczyć w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie albo żądać natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń.

Ww. przepisy art. 14 ust. 5-6 ustawy o usługach turystycznych uprawniają klienta do zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń lub udziału w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie. Przepis ten nie dopuszcza natomiast, aby za  imprezę zastępczą biuro podróży mogło żądać jakiejkolwiek dodatkowej dopłaty

Aktualną sytuację w Egipcie można zakwalifikować zarówno jako działanie siły wyższej (która w świetle ustalonej judykatury Sądu Najwyższego oznacza zdarzenie zewnętrzne i niemożliwe do przewidzenia, któremu nie udało się zapobiec) oraz jako działanie osób trzecich nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, których nie można było przewidzieć ani uniknąć. W obu przypadkach mamy do czynienia z przesłankami wyłączającymi odpowiedzialność organizatora turystyki. Należy jednak podkreślić, że wyłączenie odpowiedzialności organizatora turystyki wobec klienta na mocy art. 14 ust. 7 ustawy o usługach turystycznych, dotyczy jedynie prawa klienta do odszkodowania, którego nie należy mylić z prawem do pełnego zwrotu wniesionych świadczeń.

Organizatorzy turystyki nie mają ustawowego obowiązku dokonywania pełnego zwrotu wpłaconych kwot w sytuacji, w której konsument rezygnuje z udziału w imprezie, która nie została odwołana i nie zostały zmienione istotne warunki umowy. Zastosowanie mają wówczas postanowienia dotyczące rezygnacji z imprezy zawarte w umowie z klientem. W takim wypadku organizator turystyki zgodnie z orzecznictwem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ma jednak prawo zatrzymać tylko rzeczywiste koszty, które poniósł w związku z realizacją umowy.

Źródło: http://www.msport.gov.pl/aktualnosci/2073-Komunikat-Ministerstwa-Sportu-i-Turystyki-dotyczacy-odpowiedzialnosci-organizatorow-turystyki-wobec-klientow-w-zwiazku-z-sytuacja-w-Egipcie-?retpag=/

Komunikat prasowy UOKiK w związku z sytuacją w Egipcie

Poniżej zamieszczam ostatnio opublikowany komunikat UOKiK, którego niewątpliwą inspiracją były ostatnie wydarzenia w Egipcie. Najciekawszy fragment zaznaczyłem kursywą. Jest to interpretacja – jedna z możliwych – art. 11b ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Artykuł ten ma następujące brzmienie:

Art. 11a. 1. Organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest spowodowane wyłącznie:

1) działaniem lub zaniechaniem klienta,

2) działaniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć, albo

3) siłą wyższą.

2. Wyłączenie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, w przypadkach wymienionych w ust. 1, nie zwalnia organizatora turystyki od obowiązku udzielenia w czasie trwania imprezy turystycznej pomocy poszkodowanemu klientowi.

Komunikat UOKiK:

Turystyka – PRAWA KONSUMENTÓW

[Warszawa, 31 stycznia 2011 r.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przypomina, że sytuacje, których ani konsument, ani biuro podróży nie mogą przewidzieć – np. niespodziewane zdarzenia atmosferyczne, ataki terrorystyczne, zamieszki, konflikty – nie zwalniają organizatora wyjazdu z udzielenia pomocy przebywającym na urlopie turystom. Prawa wyjeżdżających oraz obowiązki organizatorów określa szczegółowo ustawa o usługach turystycznych.

Turysta przebywający na urlopie:

W przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, m.in. zdarzeń atmosferycznych, konfliktów,  sytuacji zagrożenia życia turysta zawsze powinien zachować szczególną ostrożność. Organizator turystyki ma obowiązek udzielenia w czasie trwania imprezy turystycznej pomocy klientowi. Przyjęło się, że w przypadkach, w których klienci biur podróży wyjechali i nie mogą powrócić do kraju w terminie przewidzianym umową, organizator wyjazdu powinien zapewnić im opiekę swojego przedstawiciela oraz zagwarantować nocleg wraz z wyżywieniem do czasu powrotu do Polski. Tylko od woli organizatora zależy, jaki standard usługi zaoferuje w sytuacji nadzwyczajnej, a ponieważ dzieje się to na jego koszt, można spodziewać się próby maksymalnego ograniczenia strat.

Turysta przed wyjazdem:

Zgodnie z prawem, organizator wyjazdu powinien niezwłocznie poinformować swoich klientów o:

  • konieczności zmiany istotnych warunków umowy (np. o innej dacie wyjazdu albo o jego odwołaniu)
  • związanym z tym prawem klientów do uczestniczenia w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie (chyba, że konsument zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie)
  • możliwości żądania natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych wpłat.

W związku z tym, że biuro podróży nie odpowiada za działania osób trzecich nieuczestniczących w wyjeździe oraz w sytuacji wystąpienia siły wyższej, konsument nie ma możliwości dochodzenia odszkodowania. Nie podlega jednak wątpliwości, że klienci, którzy przez siłę wyższą nie wyjechali na wakacje będą mogli uzyskać zwrot całości wpłaconej kwoty albo skorzystać z propozycji biura podróży i pojechać w innym terminie lub w inne miejsce.

Warto pamiętać, że o tym, czym jest siła wyższa w przypadku sporu biura podróży z turystą ostatecznie rozstrzygnąć może sąd.

Konsument powinien odstąpić od umowy pisemnie. Musi złożyć je organizatorowi wyjazdu nawet wtedy, gdy kupił wycieczkę za pośrednictwem portali internetowych lub agentów. Odstępując od umowy, powinien wskazać jako przyczynę zmianę istotnych warunków kontraktu np. odwołanie wycieczki przez organizatora w związku z zamieszkami.

Podstawa prawna: Ustawa o usługach turystycznych

Gdzie szukać pomocy:

Federacja Konsumentów: 22 827 64 81

Miejscy rzecznicy konsumentów: ich adresy znajdują się na stronie Urzędu

Dodatkowe informacje dla dziennikarzy:
Małgorzata Cieloch, Rzecznik prasowy UOKiK
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 430
Fax 22 826 11 86
E-mail malgorzata.cieloch@uokik.gov.pl

Źródło: http://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=2449