Monthly Archives: Marzec 2011

Sąd Najwyższy: istnieje dobro osobiste w postaci prawa do wypoczynku w godziwych warunkach

24 marca Sąd Najwyższy wydał kolejny bardzo ważny wyrok odnośnie odpowiedzialności biura podróży za tzw. zmarnowany urlop ( I CSK 372/10).

W tym przypadku w sprawie chodziło o możliwość uznania prawa do wypoczynku za dobro osobiste.

W głośnej uchwale z 19 listopada 2010 r. (III CZP 79/10) SN odniósł się krytycznie do takiej możliwości. Tym razem sąd zajął odmienne stanowisko. We wspomnianym wyroku przyjął, że można mówić o prawie do wypoczynku w godziwych warunkach. Naruszenie tego prawa może rodzić – w ocenie SN – zarówno odpowiedzialność majątkową jak i niemajątkową.

Szerzej na temat stanu faktycznego w którym wydany został wyrok zob.:

K. Żaczkiewicz-Zborska, SN: mamy prawo do wypoczynku w godziwych warunkach, lex.pl

Biuro podróży odpowie za urlopowy szok, Gazeta Prawna z 29 marca 2011 r.

I. Lewandowska, Za zmarnowany urlop trzeba też przeprosić, Rzeczpospolita z 4 kwietnia 2011 r. (serwis płatny)

dr Piotr Cybula

Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa

Nakładem Wydawnictwa Proksenia ukazała się ostatnio książka pt. Piloci i przewodnicy na styku kultur, pod red. dr. Zygmunta Kruczka. W pracy tej opublikowany został artykuł pt. Zmiany w przepisach dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych a ich realne i przewidywane następstwa autorstwa Piotra Szymanowskiego z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego oraz Pawła Szpindora, pilota wycieczek i byłego radcy prawnego Departamentu Turystyki w Ministerstwie Gospodarki.

W artykule tym autorzy krytycznie odnoszą się zmian regulacji dotyczących pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Artykuł podsumowują następującymi wnioskami:

Największym mankamentem kolejnych nowelizacji ustawy jest nierzetelne prowadzenie przez ministra właściwego do spraw turystyki konsultacji społecznych. Ustawa ma regulować rynek usług turystycznych, a rozporządzenie dopełniać przepisy ustawy. Generalnie całość ma służyć branży, a nie tylko ministerstwu. W konsultacjach zgłaszane były różne pomysły. Niektóre ciekawe i realne, inne mniej lub bardziej szalone. W 2010 r. w czasie majowych konsultacji na temat rozporządzenia odbyła się merytoryczna dyskusja, w wyniku której przyjęto sporo propozycji. Co z tym zrobiono, wszyscy widzieliśmy w skierowanym do konsultacji społecznych i jednocześnie do uzgodnień międzyresortowych projekcie rozporządzenia z 25 października tego roku. Warto tutaj też zaznaczyć, że zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w konsultacjach i uzgodnieniach ministrowie muszą uwzględnić uwagi innych ministerstw, natomiast uwag tzw. społecznych już nie. Nasuwa się tutaj pytanie: komu mają służyć przepisy prawne? Ludziom czy ministerstwom?

Ocena skutków regulacji nigdy nie była rzetelnie opracowywana. Nigdy nie było prowadzonych badań rynku usług turystycznych w tym aspekcie. A na efekty nie trzeba było długo czekać. Natychmiast po zakończeniu jednej nowelizacji rozpoczynano kolejną nowelizację. Ustawa obowiązuje 12 lat i była już piętnaście razy nowelizowana. Jak w tych warunkach mają funkcjonować przedsiębiorcy? Szczególnie, że usługi turystyczne podlegają zjawisku sezonowości. Jak można świadczyć usługi i uzyskiwać z tego tytułu stały, godziwy dochód?

Ustawa, której celem jest zagwarantowanie ochrony konsumentów na poziomie zbliżonym do średnich standardów europejskich, jest traktowana jako „poletko doświadczalne”. Radosna twórczość nowelizacyjna może spowodować powrót do stanu sprzed wejścia w życie przepisów ustawy i funkcjonowanie na rynku różnego typu „półprzewodników” i „pilocików”.

Aby temu zapobiec, wskazane jest wymuszenie na ministerstwie ponownego przeprowadzenie wśród pilotów i przewodników badań podobnych do tych z 2003 roku i na ich podstawie „administrowanie” zasadami nadawania uprawnień oraz rozwojem zawodowym pracujących przewodników i pilotów. To samo dotyczy rzetelnego podejścia do Oceny Skutków Regulacji oraz czytania ze zrozumieniem tworzonych przepisów prawnych, bo czytając ustawę i rozporządzenia, odnieść można wrażenie, że przepisy są tworzone, ale nieczytane przez ustawodawcę, a efekty widzimy potem wszyscy.

dr Piotr Cybula

Czy pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta?

W Wiadomościach Turystycznych ukazał się artykuł pt. Reklamację uznaj za zgłoszenie autorstwa Joanny Torbé. Artykuł dostępny jest w wersji elektronicznej na stronie internetowej czasopisma.

W artykule poruszony został bardzo ciekawy temat dotyczący regulacji obowiązków pilota wycieczek po nowelizacji ustawy o usługach turystycznych z kwietnia ubiegłego roku. Chodzi konkretnie o pytanie, czy w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy o usługach turystycznych pilot wycieczek ma obowiązek przyjęcia reklamacji klienta. Z pewnością w tym zakresie pojawią się dalsze wypowiedzi. Wiele argumentów przemawia zarówno za jednym, jak i drugim stanowiskiem. Część z nich została podniesiona w artykule.

dr Piotr Cybula

Czy przepisy regulujące zabezpieczenie finansowe biur podróży są zgodne z dyrektywą 90/314 (krytyczna opinia studentki UJ)?

Jednym z celów ostatniej nowelizacji ustawy o usługach turystycznych było dostosowanie przepisów dotyczących zabezpieczenia finansowego biur podróży do dyrektywy 90/314.

Czy cel ten został zrealizowany? Zdania są podzielone.

Poniżej przedstawiam opinię Olgi Sachanbińskiej, studentki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przedstawioną w referacie pt. Ubezpieczenia w turystyce – dyskusja wokół systemu zabezpieczeń finansowych na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki i pośrednika turystycznego podczas konferencji zorganizowanej w dniach 4-5 marca na Uniwersytecie Jagiellońskim na temat Prawo sportowe i turystyczne – między regulacją a deregulacją:

System zabezpieczeń finansowych w obecnym kształcie nie zapewnia klientom dostatecznej ochrony przed upadłością biura podróży. Próba dostosowania prawa polskiego do wymogów unijnych, w postaci znacznego podwyższenia stawek sum gwarancyjnych zabezpieczeń, nie służy ani polskim przedsiębiorcom turystycznym, ani konsumentom. Co więcej, Polska jest nadal narażona na zarzuty ze strony Komisji Europejskiej. Rozwiązaniem powinno być utworzenie uzupełniającego funduszu gwarancyjnego (i obniżenie obowiązujących obecnie stawek), nie wiadomo jednak, kiedy możemy spodziewać się zapowiedzianej ustawy wprowadzającej tę instytucję.

Stanowisko to zostanie szczegółowo uzasadnione w przygotowywanej publikacji pokonferencyjnej.

dr Piotr Cybula

Nowe rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek opublikowane w Dzienniku Ustaw

W Dzienniku Ustaw z 18 marca 2011 r. (Nr 60, poz. 302), opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z 4 marca 2011 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. Weszło w życie z dniem jego ogłoszenia.

Rozporządzenie dostępne jest na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego.

dr Piotr Cybula

Wojciech Pożoga krytycznie o wypowiedzi na temat VAT dla usług turystycznych w „Dzienniku Gazecie Prawnej”

W Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 marca 2011 r. ukazał się wywiad z Michałem Galejczukiem pt. Turystyka czeka na nowy VAT.

W artykule poruszona została problematyka związana z zaskarżeniem przez Komisję Europejską do Trybunału Sprawiedliwości procedury marży stosowanej przy opodatkowaniu usług turystycznych.

Poniżej zamieszczam komentarz do tej wypowiedzi otrzymany od Wojciecha Pożogi:

Niestety artykuł jest napisany bez znajomości tematu. Jak ustalił NSA w sprawie I FSK 1874/08 jeśli faktura pierwotna była nieprawidłowa już w momencie jej wystawiania, a faktura korygująca została wystawiona w celu podwyższenia zaniżonej kwoty podatku, to korektę należy rozliczyć w miesiącu wystawienia faktury pierwotnej. W przypadku gdy faktura pierwotna była wystawiona prawidłowo, a konieczność wystawienia faktury korygującej wiązała się z okolicznościami, które zaistniały już po dokonaniu pierwotnej sprzedaży, korektę rozlicza się na bieżąco. Dotyczy to np. podwyższenia ceny po wystawieniu faktury. Nadto art. 119 ust. 2 ustawy o VAT stanowi iż marżę wylicza się poprzez działanie matematyczne. Jest to zatem wynik różnicy pomiędzy odjemną (kwotą należności, którą ma zapłacić nabywca usługi), a odjemnikiem (ceną nabycia usług przez podatników VAT od innych podatników tego podatku dla bezpośredniej korzyści turysty). Z tej przyczyny marża może być zarówno kwotą dodatnią, jak i kwotą ujemną a sprawa nie budzi żadnych kontrowersji brak więc uzasadnionych podstaw do wystąpienia Komisji do TSUE.

dr Piotr Cybula

„Turystyka czeka na nowy VAT” – artykuł w „Dzienniku Gazecie Prawnej”

W Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 marca 2011 r. ukazał się wywiad z Michałem Galejczukiem pt. Turystyka czeka na nowy VAT.

W artykule poruszona została problematyka związana z zaskarżeniem przez Komisję Europejską do Trybunału Sprawiedliwości procedury marży stosowanej przy opodatkowaniu usług turystycznych.

Piotr Cybula

„Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce” – nowa książka prof. Hanny Zawistowskiej

Pod koniec ubiegłego roku ukazała się książka pod tytułem Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w turystyce autorstwa prof. Hanny Zawistowskiej ze Szkoły Głównej Handlowej.

Publikacja ta z założenia jest przygotowana dla menedżerów turystyki. W pracy tej omówiono prawne aspekty tworzenia i działalności przedsiębiorców turystycznych.

Książka ta została wydana nakładem Oficyny Wydawniczej SGH w Warszawie.

 

 

 

 

Rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – zapowiedź publikacji w Dzienniku Ustaw

Zgodnie z informacją otrzymaną w Rządowym Centrum Legislacyjnym, jeszcze w tym tygodniu ma zostać opublikowane w Dzienniku Ustaw rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.

Będzie ono dostępne na stronie: http://dokumenty.rcl.gov.pl/DziennikUstaw

dr Piotr Cybula

Czy kategoryzacja obiektów hotelarskich jest potrzebna?

W czasopiśmie e-Hotelarz (2011, nr 2) ukazał się interesujący wywiad z Zygmuntem Barcikowskim z Wydziału Turystyki Urzędu Marszałkowskiego pt. Województwa Mazowieckiego, pt. Kategoryzacja jest potrzebna hotelom i gościom.

W wywiadzie postawiona została teza, że problem przedsiębiorców, którzy świadcząc usługi hotelarskie bez odpowiedniej decyzji używają nazw rodzajowych obiektów hotelarskich powoli znika. Moim zdaniem jest to proces bardzo powolny, w niektórych rejonach kraju w ogóle nie zauważalny. Jako przykład uporządkowania sytuacji w wywiadzie podane zostało miasto Zakopane. Polecam sprawdzenie, ile oficjalnie jest w tym mieście miejsc noclegowych w obiektach hotelarskich i innych obiektach, a ilu okresowo przebywa tam turystów.

Niestety, prawda jest taka, że w bardzo wielu miejscowościach w Polsce mniej jest obiektów, które posiadają decyzję kategoryzacyjną niż takich, które nie posiadając takiej decyzji są oznaczone nazwami rodzajowymi obiektów hotelarskich. Państwo wprowadza przepisy, a następnie nie jest w stanie w odpowiedni sposób przeprowadzać kontrole. Coś tu powinno ulec zmianie aby autorytet Państwa nie był narażany – albo przepisy dotyczące kategoryzacji powinny być zmienione, albo mechanizm sankcji powinien zostać „uzdrowiony”.

dr Piotr Cybula