Monthly Archives: Luty 2011

Komentarz do artykułu „Obowiązkowe ubezpieczenie biur podróży” (Rzeczpospolita z 14 lutego 2011 r.)

W Rzeczpospolitej z 14 lutego 2011 r. ukazał się artykuł pt. Obowiązkowe ubezpieczenie biur podróży (http://www.rp.pl/artykul/5,612247.html). Poniżej zamieszczam komentarz do niektórych twierdzeń w nim zawartych:

„Touroperatorzy działający na polskim rynku mają obowiązek zawarcia umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej”.

Komentarz:

Organizatorzy turystyki i pośrednicy turystyczni w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych rzeczywiście mają obowiązek posiadania zabezpieczenia finansowego, ale możliwych instrumentów finansowych jest cztery a nie dwa. Oprócz dwóch wskazanych mamy również umowę ubezpieczenia (która pojawia się np. w tytule artykułu) oraz rachunek powierniczy (ten ostatni tylko dla organizatorów turystyki organizujących imprezy turystyczne na terenie Polski).

„Im wyższa kwota gwarancji, tym większa szansa na to, że w przypadku upadku biura czy odwołania wyjazdu klient odzyska całą zainwestowaną gotówkę”.

Komentarz:

Zabezpieczenie finansowe biura podróży jest uruchamiane w przypadku niewypłacalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego. Jeżeli organizator turystyki odwołuje wyjazd, zabezpieczenie nie znajduje co do zasady zastosowania. Konsekwencje odwołania zostały określone w art. 14 ust. 6 i 7 ustawy o usługach turystycznych.

„Nowelizacja ustawy o usługach turystycznych z września zeszłego roku, zwiększyła wysokość obowiązkowych gwarancji, jakie muszą przedstawić biura podróży”.

Komentarz:

Ustawa nowelizująca jest z kwietnia a nie września. We wrześniu weszła w życie. Jest też zbytnim uproszczeniem stwierdzenie, że doszło do zwiększanie wysokość obowiązkowych gwarancji. Po pierwsze, ich wysokość wynika z rozporządzenia wykonawczego. Po drugie, na razie na rynku funkcjonują jeszcze w większości przypadków „stare” umowy zabezpieczenia finansowego. W rzeczywistości sama ustawa nowelizująca jeśli chodzi o sytuację klienta, nawet w pewnym zakresie ją pogorszyła (szerzej przedstawiam to w innym miejscu: http://turystykamalopolska.pl/eksperci/uid/124/item/blog).

„Biura podróży, podobnie jak linie lotnicze, są zabezpieczone na wypadek wystąpienia „siły wyższej”, czyli np. trzęsienia ziemi czy zamieszek”.

Komentarz:

Nie wiadomo o jakim zabezpieczeniu tu mowa. Czy o takim, że jeżeli organizator turystyki odwołuje imprezę turystyczną z uwagi na siłę wyższą, to nie ma obowiązku wypłaty klientowi odszkodowania (art. 14 ust. 7 u.u.t.)? Raczej trudno traktować ten przepis jako „zabezpieczenie” organizatora turystyki.

„Obowiązek zwrotu pieniędzy powstaje wówczas, gdy wyjazd zostaje odwołany z winy touroperatora”.

Zgodnie z art. 14 ust. 6 u.u.t. jeżeli organizator odwołuje imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta, klient ma prawo, według swojego wyboru: albo uczestniczyć w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie albo żądać natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń. W wypadkach takich klient może dochodzić odszkodowania za niewykonanie umowy, chyba że odwołanie imprezy turystycznej nastąpiło z powodu: zgłoszenia się mniejszej liczby uczestników niż liczba minimalna określona w umowie, a organizator powiadomił o tym klienta na piśmie w uzgodnionym terminie albo siły wyższej (art. 14 ust. 7 u.u.t.). Po pierwsze, w ustawie pojęcie „winy” w tym miejscu w ogóle nie występuje, przepis ten znajduje zastosowanie „jeżeli organizator odwołuj imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta”, a te mogą być przecież równe. Po drugie, w takim przypadku organizator turystyki powinien zaproponować klientowi wybór: impreza zastępcza albo zwrot wpłaconej kwoty, a więc obowiązek zwrotu powstanie gdy klient nie przyjmie imprezy zastępczej. Po trzecie, pomijam tu szerszy problem, czy w przypadku wystąpienia siły wyższej organizator turystyki ma obowiązek zwrotu całości wpłaconej kwoty, jeżeli formalnie nie odwołuje imprezy turystycznej (szerzej omawiam to w innym miejscu: https://prawoturystyczne.wordpress.com/2011/02/07/czy-organizator-turystyki-powinien-zwrocic-klientowi-cala-cene-w-przypadku-wystapienia-sily-wyzszej-uniemozliwiajacej-wyjazd-sprawa-egiptu/).

W artykule pominięto umowę ubezpieczenia NNW i KL, którą organizatorzy turystyki mają obowiązek zawarcia w przypadku organizowania imprez turystycznych za granicą (z uwagi na tytuł artykułu warto było o nim wspomnieć).

dr Piotr Cybula

https://prawoturystyczne.wordpress.com/

Nowe prawa pasażerów autobusów – informacja PE

„Brakujące ogniwo prawodawstwa UE w sprawie praw pasażerów przyjęto we wtorek w Strasburgu, przegłosowując wzmocnienie praw pasażerów podróżujących autobusem lub autokarem. Po dwóch latach trudnych negocjacji, Parlament i państwa członkowskie zaakceptowały ugodę, która od wiosny 2013 roku będzie obejmować wszystkich regularnych usługodawców krajowych i transgranicznych przewożących pasażerów na dystansie 250 km i więcej.

Zgodnie z nowymi przepisami, w przypadku gdy usługa zostaje odwołana lub odjazd jest opóźniony o ponad 120 minut, pasażerom oferuje się natychmiast prawo wyboru między kontynuacją podróży lub zmianą trasy do miejsca docelowego (bez dodatkowych kosztów) a zwrotem ceny biletu; jeżeli przewoźnik nie zaproponuje takiego wyboru, pasażerom oprócz zwrotu ceny biletu przysługuje prawo do rekompensaty w wysokości 50% ceny biletu.

Jeśli wyjazd jest opóźniony o 90 minut lub więcej, pasażerowie muszą otrzymać przekąski i napoje. W przypadku przerwania podróży, wypadku lub opóźnienia wymagającego noclegu na miejscu, przewoźnik będzie ponadto zobowiązany do przyznania kwoty na nocleg nieprzekraczającej 80 euro za noc dla jednej osoby na okres maksymalnie dwóch nocy. Przewoźnik może być zwolniony z tego obowiązku jedynie w sytuacji, gdy odwołanie lub opóźnienie jest spowodowane trudnymi warunkami pogodowymi lub katastrofą naturalną.

Ponadto, operator musi zapewnić zwrot nie mniej niż 1200 euro w przypadku utraty lub uszkodzenia bagażu. W przypadku śmierci pasażera lub uszkodzenia ciała w wyniku wypadku, usługodawca będzie zobowiązany wypłacić odszkodowanie (pułap 220 000 euro na pasażera zgodnie z rozporządzeniem lub więcej, jeżeli tak stanowi prawo krajowe).

Aby umożliwić małym firmom dostosowanie się do nowych wymagań, Parlament dał państwom członkowskim możliwość zwolnienia z ww. przepisów niektórych regularnych usługodawców krajowych lub przewoźników, których działalność odbywa się w znacznej części poza UE na okres maksymalnie czterech lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

Prawa podstawowe

Posłowie przyjęli też dwanaście praw podstawowych, które mają zastosowanie do wszystkich regularnych przewoźników bez względu na odległość. Prawa te obejmują m.in. zabezpieczenie potrzeb osób niepełnosprawnych lub o ograniczonej sprawności ruchowej, pod warunkiem wcześniejszego poinformowania przewoźnika o podróży takiej osoby. Regulacje te mają zapewnić niedyskryminujący dostęp do transportu oraz pełne odszkodowanie w przypadku uszkodzenia lub utraty wózków inwalidzkich lub innego sprzętu wspomagającego.

Szkolenia personelu

Aby zapewnić specjalną pomoc dla osób niepełnosprawnych, które złożyły wniosek o nią co najmniej 36 godzin przed wyjazdem, personel autobusów i autokarów będzie musiał zostać odpowiednio przeszkolony. W przypadku, gdy przewoźnik nie jest w stanie zapewnić takiej pomocy, pasażerowie o ograniczonej sprawności ruchowej będą mogli bez dodatkowych opłat zabrać wybranego przez siebie opiekuna.

„To porozumienie jest bardzo ważne dla transportu i turystyki” – podsumował sprawozdawca Antonio Cancian (PPE, IT) – „nie obciąża sektora małych i średnich przedsiębiorstw, a ułatwia życie osobom niepełnosprawnym.”

Sprawozdanie zostało przyjęte 504 głosami za, 63 posłów głosowało przeciw, 89 deputowanych wstrzymało się od głosu”.

Źródło: strona internetowa Parlamentu Europejskiego: http://www.europarl.europa.eu/news/public/focus_page/008-113233-001-01-01-901-20110207FCS13232-01-01-2006-2006/default_p001c007_pl.htm

Nowe rozporządzenie w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – bez komentarza

Zgodnie z art. 5 ustawy nowelizującej ustawę o usługach turystycznych z 29 kwietnia 2010 r., dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie m.in. art. 34 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą, nie dłużej jednak, niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.u.t. minister właściwy do spraw turystyki (obecnie Minister Sportu i Turystyki) powinien wydać rozporządzenie, w którym określi:

1) właściwość terytorialną marszałków województw powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności podziału administracyjnego kraju;

2) kwalifikacje, skład, sposób powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnych, o których mowa w art. 25, zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz wzór świadectwa wydawanego przez te komisje, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu powoływania zespołów egzaminacyjnych;

3) warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o nadanie uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności dokumentów, jakie powinny być załączane do wniosku;

4) programy szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, z uwzględnieniem w szczególności minimalnego wymiaru godzin zajęć dla poszczególnych przedmiotów stanowiących program szkolenia;

5) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnień przewodników górskich i stopień trudności tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadających uprawnienia określonej klasy, ze szczególnym uwzględnieniem programów podstawowego szkolenia specjalistycznego oraz programów uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich poszczególnych klas;

6) miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki, zgodnie z art. 30 ust. 1, mają obowiązek zapewnienia opieki przewodnika turystycznego, ze szczególnym uwzględnieniem największych miast o znaczeniu historycznym i kulturowym oraz obszarów posiadających szczególne walory turystyczne;

7) skład oraz sposób i tryb działania komisji egzaminacyjnych języków obcych, o których mowa w art. 32 ust. 2, oraz wzór świadectwa wydawanego przez te komisje, ze szczególnym uwzględnieniem warunków, jakie powinni spełniać kandydaci do powołania przez marszałka województwa do tych komisji;

8) wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz sprawdzenie znajomości języka obcego przez komisję egzaminacyjną języków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 2, w tym wysokość opłat za poszczególne części egzaminów, warunki zwrotu wniesionych opłat w wypadku nieprzystąpienia do egzaminu, a także wysokość wynagrodzenia egzaminatorów za przeprowadzenie poszczególnych rodzajów i części egzaminów, mając na względzie rzeczywiste koszty przeprowadzenia egzaminu i funkcjonowania komisji egzaminacyjnych;

9) wzory dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a także tryb okazywania legitymacji przewodnika turystycznego i pilota wycieczek upoważnionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, ze szczególnym uwzględnieniem danych dotyczących rodzaju potwierdzanych uprawnień i terminów ważności tych uprawnień.

Nowelizacja u.u.t. z kwietnia 2010 r. weszła w życie 17 września 2010 r. Po trzech miesiącach od tego dnia, a więc od 18 grudnia 2010 r., przepisy dotychczas obowiązujące, przestały obowiązywać we wskazanym wyżej zakresie. Nowe rozporządzenie nie zostało jeszcze wydane, co powoduje, że  istnieje dość poważna luka legislacyjna. Nasuwa się pytanie, czy ministerstwo było przygotowane na te zmiany? Nowelizacja ustawy o usługach turystycznych miała przecież ułatwiać prowadzenie działalności w tym zakresie, a nie utrudniać, a nawet uniemożliwiać. To dość osobliwa realizacja tego założenia.

Na stronie internetowej opublikowany został projekt tego rozporządzenia http://bip.msit.gov.pl/portal/bip/21/637/Projekt_rozporzadzenia_Ministra_Sportu_i_Turystyki_w_sprawie_przewodnikow_turyst.html

W dalszym ciągu nie wiadomo, kiery Minister Sportu i Turystyki  opublikuje nowe rozporządzenie  i kiedy wejdzie ono w życie.

dr Piotr Cybula

Aktualne Problemy Prawa Turystycznego – otwarte seminarium naukowo-praktyczne, 21 luty 2011 r., AWF w Krakowie

Zakład Prawa

Wydział Turystyki i Rekreacji AWF w Krakowie

ZAPRASZA DO UDZIAŁU
W OTWARTYM SEMINARIUM NAUKOWO-PRAKTYCZNYM pt.

AKTUALNE PROBLEMY

PRAWA TURYSTYCZNEGO

Kraków, 21 luty 2011 r., g. 17.15

g. 17.15, dr Jerzy Raciborski (AWF w Krakowie), Wprowadzenie

Referaty z okazji Międzynarodowego Dnia Przewodnika Turystycznego:

mgr D. Wolski (Uniwersytet Śląski), Status przewodnika turystycznego i jego odpowiedzialność w świetle ostatniej nowelizacji ustawy o usługach turystycznych


dr P. Cybula (AWF w Krakowie, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach), Organizacja szkoleń dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek w świetle ostatniej nowelizacji ustawy o usługach turystycznych


Referaty związane z problemami prawnymi powstałymi w związku z sytuacją w Egipcie:


dr P. Czubik (Uniwersytet Jagielloński, WSA w Bielsku Białej), Zakres ochrony konsularnej w kontekście ostatnich wydarzeń w Egipcie


dr P.Cybula (AWF w Krakowie, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach), Pojęcie siły wyższej i skutki jej wystąpienia przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w świetle ustawy o usługach turystycznych


g. 19.00, Dyskusja


dr Jerzy Raciborski (AWF w Krakowie), Podsumowanie

Seminarium odbędzie się na terenie Akademii Wychowania Fizycznego
w Krakowie (al. Jana Pawła II 78), w sali D.

Prosimy o mailowe potwierdzenie uczestnictwa na adres:
piotrcybula@interia.pl

Serdecznie zapraszamy!

O duchu ustawy i innych przyczynach rozbieżności między definicją przewodnika turystycznego i określeniem jego zadań w ustawie o usługach turystycznych

W ustawie o usługach turystycznych mamy zarówno definicję przewodnika turystycznego, jak i określenie jego zadań. Zgodnie z definicją (art. 3 pkt 7a) przez przewodnika turystycznego należy rozumieć osobę zawodowo oprowadzającą turystów lub odwiedzających po wybranych obszarach, miejscowościach i obiektach, udzielającą o nich fachowej informacji oraz sprawującą nad turystami lub odwiedzającymi opiekę w zakresie wynikającym z umowy. Natomiast do jego zadań zaliczono (art. 20 ust. 2): oprowadzanie turystów lub odwiedzających, udzielanie fachowej i aktualnej informacji o kraju, odwiedzanych miejscowościach, obszarach i obiektach, sprawowanie opieki nad turystami lub odwiedzającymi w zakresie wynikającym z umowy, a podczas prowadzenia turystów w górach troska o ich bezpieczeństwo w szczególności podczas wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu.

Już na pierwszy rzut oka widać, że definicja ta nie jest zharmonizowana z zadaniami przewodnika turystycznego. Innym problemem jest moim zdaniem zupełnie nietrafne określenie, że tylko podczas prowadzenia turystów w górach do zadań przewodnika turystycznego należy troska o ich bezpieczeństwo w szczególności podczas wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu. Po pierwsze, dlaczego tylko turystów a nie również odwiedzających?! Po drugie, nie jest jasne czym taka troska o bezpieczeństwo różni się od opieki, zwłaszcza, że pojęcia te często traktuje się jako synonimy. Po trzecie, czy rzeczywiście przewodnik turystyczny powinien troszczyć się o bezpieczeństwo turysty (i odwiedzającego?) tylko w przypadku prowadzenia turystów w górach? Szerzej te kwestie przedstawię na zbliżającym się I Forum Przewodnictwa Turystycznego (http://www.bialystok.pttk.pl/fpt.php), jak i w późniejszej publikacji.

Poniżej zamieszczam bardzo interesujący fragment protokołu sejmowej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki z 16 lutego 2010 r. (http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/KFS-106) z którego wynika, że problem braku tej harmonizacji zauważono, ale odpowiednie wnioski z tego nie zostały ostatecznie wyciągnięte (podkr. – P.C.):

„Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Przystępujemy do pracy nad sprawozdaniem podkomisji z dnia 19 stycznia 2010 r. (…) Przechodzimy do zmiany nr 2 w art. 3 pkt a. Czy są uwagi? (…). Poseł Jacek Falfus (PiS): Chciałbym zaproponować poprawkę w zmianie nr 2 dotyczącej art. 3 ustawy. Zmiana polega na skreśleniu pkt a). Oznacza to przywrócenie pojęć i definicji rozgraniczających funkcję pilota wycieczki i funkcję przewodnika. Jeśli obie funkcje będą posiadać odrębne definicje, będzie to służyć lepszemu określeniu pracy tych dwóch podmiotów. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Rozumiem, że jest to propozycja skreślenia zmiany nr 2a, polegającej na uchyleniu pkt 7a i 7b. Oznacza to pozostawienie dotychczasowych zapisów odnoszących się do pilota wycieczek i przewodnika. Poseł Jacek Falfus (PiS): W projekcie nowelizacji w zmianie nr 2a jest mowa o uchyleniu pkt 7a i 7b. Nam chodzi o przywrócenie tych punktów. (…) Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Proszę o wstępne stanowisko rządu w tej sprawie. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska:
(…) rezygnacja z tych dwóch punktów wiązałaby się z tym, zdefiniowalibyśmy przewodników i pilotów rodzajem wykonywanych przez nich zadań określonych w tymże art. 20. (…) Poseł Andrzej Gut-Mostowy (PO): Pani minister, chciałbym dopytać o pewną kwestię. Rozumiem, że intencją posłów zgłaszających poprawkę jest odpowiedź na postulaty środowiska. Czy z punktu widzenia resortu i dobra całej ustawy zdefiniowanie pojęć byłoby dużym złem, czy przy zmodyfikowaniu innych zapisów można by o tym pomyśleć? Myślę o duchu ustawy. Jeśli są postulaty środowiska, które nie wymagają wielkich, rewolucyjnych zmian, to może należałoby się do nich przychylić. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Proszę panią minister o zabranie głosu. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska:
Takie definicje mogłyby zostać utrzymane, ale musiałyby być bardzo ściśle zharmonizowane z art. 20. (…) Poseł Sylwester Pawłowski (Lewica): Chciałbym zwrócić się do pani minister o zweryfikowanie opinii na temat pkt 7a i 7b w art. 3. W słowniku nie powinno zabraknąć haseł dotyczących zagadnienia, któremu poświęca się cały IV rozdział ustawy. Analiza słowna zapisów art. 20 wskazuje, że nie jest on tożsamy z zapisami w pkt 7a i 7b. To jest krótka definicja, tak bardzo potrzebna przy różnego rodzaju kursach i szkoleniach, odnosząca się do pilotów i przewodników. Brak tych pojęć w słowniczku będzie czynił ustawę ułomną. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): To był głos za poprawką. Bardzo proszę panią minister o zabranie głosu. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska: Pragnę jeszcze raz doprecyzować, że definicje mogą pozostać w art. 3, tylko ta zmiana nie mogłaby polegać wyłącznie na pozostawieniu pkt 7a i 7b, ponieważ zadania przewodników i pilotów zmieniły się w kontekście zapisów art. 20. Te definicje mogłyby pozostać, ale musiałyby uwzględniać zmiany proponowane w art. 20. (…) Poseł Jacek Falfus (PiS): Pani minister sugerowała, że art. 20 można by w jakiś sposób zmodyfikować. Podsekretarz stanu w MSiT Katarzyna Sobierajska: Mówiłam o definicjach zawartych w art. 3 pkt 7a i 7b. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Proszę Biuro Legislacyjne o przedstawienie tej poprawki i ustosunkowanie się do kwestii, czy jest poprawna legislacyjnie. Za chwilę będziemy rozstrzygać. Legislator Elżbieta Strzępek:
Wracając do art. 3 – słowniczka, należy zwrócić uwagę, jakie są zmiany w porównaniu z art. 20 ust. 2 w odniesieniu do zadań przewodnika turystycznego. W art. 20 ust. 2 wprowadzono zapis: „sprawowanie opieki nad turystami odwiedzającymi w zakresie wynikającym z umowy, a podczas prowadzenia turystów w górach troska o ich bezpieczeństwo, w szczególności pod kątem wyjść wymagających odpowiednich technik i specjalistycznego sprzętu”. To oznacza, że w art. 3 pkt 7a trzeba by dopisać sprawowanie opieki nad turystami. (…) Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Jeśli pani minister wyraziła wstępną wolę ewentualnej pracy nad tą propozycją, istnieje możliwość, że po zakończeniu posiedzenia Komisji państwo doprecyzujecie tę poprawkę, aby nie budziła wątpliwości i zostanie ona zgłoszona w drugim czytaniu. Chodzi o zapewnienie spójności przepisów. Legislator Elżbieta Strzępek: Spójności definicji i zadań. Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica): Rozumiem, że byłaby zgoda pani minister. Panie pośle wnioskodawco, pani minister twierdzi, że jeśli przepisy byłyby spójne, byłaby zgoda strony rządowej”.

Stanowisko o pozostawieniu definicji przewodnika turystycznego w art. 3 pkt 7a u.u.t. z jednoczesnym nowym jego zdefiniowaniem, które ostatecznie znalazło się w nowelizacji ustawy, zostało zaakceptowane na posiedzeniu sejmowej komisji w dniu 17 marca 2010 r. (http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/KFS-111).

Chciano zapewne dobrze, wyszło…

Piotr Cybula

Czy organizator turystyki powinien zwrócić klientowi całą cenę w przypadku wystąpienia siły wyższej uniemożliwiającej wyjazd (sprawa Egiptu)?

Kilka wpisów dotyczących wypowiedzianego poglądu na temat rozliczenia organizatora turystyki z klientem w przypadku wystąpienia siły wyższej uniemożliwiającej wyjazd, skłoniło mnie do przedstawienia szerszej argumentacji zajętego stanowiska. Odnosząc się do komunikatu Ministerstwa Sportu i Turystyki, w którym wskazano, m.in. że:

– po pierwsze, „sytuacja w Egipcie” nosi znamiona siły wyższej;

– po drugie, dopóki organizator nie odwołał imprezy turystycznej, to klient nie może z niej zrezygnować „bezkosztowo”.

We wpisie podałem, że jeżeli organizator turystyki nie odwołuje w takiej sytuacji imprezy turystycznej, to takie zaniechanie co najmniej narusza dobre obyczaje. Takie stanowisko – korzystne dla organizatorów turystyki – jest wewnętrznie nieco sprzeczne. Z jednej strony uznajemy jakieś zjawisko za siłę wyższą, która uniemożliwia realizację imprezy turystycznej, a z drugiej formalnie czekamy, aż organizator turystyki „odwoła” imprezę turystyczną. Poniżej prezentuję argumenty na jego poparcie:

Po pierwsze, dla jasności, według mnie nie można traktować „wydarzeń w Egipcie” generalnie jako siły wyższej uniemożliwiającej spełnienie przez organizatora turystyki świadczenia w każdym przypadku. Sprawa ta powinna być rozpatrywana zawsze mając na uwadze konkretne okoliczności.

Po drugie, przepisy art. 14 ust. 6 i 7 ustawy o usługach turystycznych mają charakter lex specialis w stosunku do art. 495 kodeksu cywilnego, stąd nie można zgodzić się z kategorycznym stwierdzeniem bez żadnych zastrzeżeń, że przepis ten jest stosowany do umów o usługi turystyczne. Właśnie z art. 14 ust. 6 wynika inny sposób rozliczenia niż wynikający z art. 495 k.c. Taki sposób rozliczenia wynika między innymi z praktyki (wymuszanej) przez organizatorów turystyki do spełnienia przez klientów swoich świadczeń, zanim swoje świadczenie spełni organizator turystyki. Dostrzegając ją ustawodawca wprowadził omawianą ochronę.

Po trzecie, z ustawy o usługach turystycznych, jak i samej dyrektywy 90/314 wynika, że ustawodawca dopuszcza możliwość pobierania przez organizatora turystyki zapłaty za imprezę turystyczną, jednak świadczenie klienta podlega daleko idącej ochronie. Przejawia się to np. instytucją zabezpieczenia finansowego, jak i – w omawianym zakresie – ochroną na wypadek niemożliwości świadczenia z uwagi na wystąpienie siły wyższej.

Po czwarte, w kontekście art. 14 ust. 6 u.u.t. należy przyjąć, że jeżeli pojawia się siła wyższa, to organizator turystyki jest zmuszony „odwołać” imprezę turystyczną. Jeżeli teraz przyjdzie klient do biura podróży i powie organizatorowi turystyki, że chce zwrot całej wpłaconej kwoty, ponieważ organizator turystyki nie będzie mógł wykonać swojego zobowiązania, to czy organizator turystyki może powiedzieć, że wcale jej nie odwołuje i nie musi zwracać klientowi wpłaconej ceny? Czy taka wykładnia nie prowadzi do absurdu? W przypadku konieczności zmiany istotnych postanowień umowy w ustawie wyraźnie wskazuje się, że organizator turystyki powinien „niezwłocznie o tym powiadomić klienta”. W kontekście ogólnego obowiązku współpracy przy wykonaniu zobowiązania (także zgodnie z zasadami współżycia społecznego), przepisy ustawy o usługach turystycznych m.zd. powinny być interpretowane w ten sposób, że także w przypadku konieczności odwołania imprezy turystycznej z powodu siły wyższej organizator turystyki ma obowiązek niezwłocznego poinformowania o tym klienta i zaproponować mu możliwości wynikające z art. 14 ust. 6 u.u.t. (impreza zastępcza lub zwrot świadczeń).

Po piąte,  w świetle powyższego należy przyjąć, że sposób rozliczenia wskazany w art. 14 ust. 6 u.u.t. (obowiązek zwrotu całej wpłaconej kwoty) powinien znaleźć zastosowanie również w sytuacji, gdy organizator turystyki nie może zrealizować swojego świadczenia z uwagi na wystąpienie siły wyższej. Przemawia za tym wykładnia funkcjonalna tego przepisu. Jeżeli klient jest chroniony w przypadku otrzymanej informacji od organizatora o odwołaniu, to tym bardziej powinien być chroniony gdy organizator o tym go nie informuje.

Po szóste, jeżeli organizator turystyki obiektywnie rzecz biorąc zasadnie przyjmuje, że siła wyższa może ustąpić, co umożliwi wykonanie zobowiązania, to nie ma obowiązku odwoływania imprezy turystycznej, a klient może zrezygnować z niej, przeważnie za zapłatą pewnej sumy (co do wysokości tej sumy mamy już bogate orzecznictwo).

Piotr Cybula

Czy stosowanie nazwy „Hotellux” jest zgodne z prawem?

22 grudnia 2010 r. Prezes UOKiK wydał w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w Mrągowie decyzję w której uznał praktykę polegającą na stosowania nazwy „Hotellux” za sprzeczną z ustawą o usługach turystycznych (przedsiębiorca nie posiadał kategoryzacji) oraz za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (http://decyzje.uokik.gov.pl/dec_prez.nsf/0/874129469F8742B7C1257825003DBA1A/$file/RBG-61-08_10_AS%20-%20decyzja%20-%20_Hotelux_.pdf).

W uzasadnieniu decyzji czytamy m.in.

(…) w odbiorze słowo ”HOTELlux” lub „HOTELux” mogą sugerować, że obiekt oznaczony taką nazwą jest hotelem w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych zaś dodane sufiksy mają za zadanie bądź to uatrakcyjnić nazwę obiektu wskazując na pomysłowość twórcy bądź zasugerować, że jest to hotel luksusowy. Dodane sufiksy nie mogą być w żaden sposób postrzegane jako dodatki zmierzające do przekonania odbiorcy, że jest to niejako „niepełnowartościowy” hotel. Takie wrażenie mogłoby wywoływać np. zdrobnienie słowa hotel albo dodanie słowa „mały” („MAŁY HOTEL”), mini („MINIHOTEL”). W niniejszej sprawie sytuacja jednak jest odmienna i może wywoływać w świadomości odbiorcy-konsumenta efekt wręcz odwrotny powodując wprowadzenie go w błąd. Z tych też wzgledów argumentacja przedsiębiorcy odnosząca sie do porównania oznaczenia obiektu w Mrągowie do nazwy MASMIX jest nietrafiona. Wspomniane wprowadzenie w błąd oznacza bowiem, że wyobrażenia powstałe na skutek odbioru wypowiedzi informacyjnych lub reklamowych odbiegają od rzeczywistego stanu. Zauważyć przy tym należy, że przyczyną niezgodnego z rzeczywistoscią wyobrażenia mogą być zarówno nieprawdziwe wypowiedzi jak i wypowiedzi obiektywnie prawdziwe, lecz prowadzące do nieprawidłowych wniosków. Dla rozważanej kwestii nie ma jednak znaczenia fakt, czy konsumenci otrzymywali pełen zakres usług, jakich mogliby domagać sie w hotelu. Ocenie podlega bowiem wyłącznie etap, na którym konsumenci nie mając kontaktu z przedsiębiorcą, mają możliwość zapoznania się z rozpowszechnianą przez niego informacją (jak na to wskazuje Strona poprzez Internet), tj. na etapie, na którym reklama bądź informacja może wywoływać u odbiorców niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy przeświadczenie i wyobrażenie o rzeczy lub usłudze oraz czy zachodzi możliwość takiego jej oddziaływania na klientów, że wpływa ona na decyzje o zakupie. Oznaczenia obiektu w Mrągowie przy ulicy Jaszczurcza Góra 24 znajdujące sie na tablicach informacyjnych kierujących do obiektu, w materiałach reklamowych w postaci ulotek informacyjnych oraz w adresie prowadzonej strony internetowej (www.hotelsolar.com.pl), a także w treści informacji zmieszczonych na tej stronie internetowej, zawierając fałszywe dane, wprowadzała w błąd, a ponadto mogła wpływać na decyzje klientów o nabyciu usług. Pozorna atrakcyjność oferty przedsiębiorcy mogła więc zaważyć na decyzji konsumentów (którzy, tak jak wskazała Strona: „Jeśli interesuje go hotel, to szuka obiektów o nazwie HOTEL”), co do nabycia usługi. Konsumenci będąc w przekonaniu, że obiekt spełnia wymogi zastrzeżone dla hoteli, mogą podjąc decyzje o skorzystaniu z usług w nim swiadczonych.

Strona podnosi także, że nazwa „HOTELux SOLAR PALACE” została zarejestrowana w Ewidencji Działalności Gospodarczej i wówczas nikt nie zgłaszał zastrzeżeń co do legalnosci tej nazwy. Okoliczność ta nie może miec jednak znaczenia, ponieważ żadne przepisy nie zabraniają użycia słowa „hotel” w firmie osoby fizycznej. Jak wynika z treści ustawy o usługach turystycznych zakaz taki obowiązuje tylko do oznaczania obiektów, które nie uzyskały decyzji kwalifikujacej je do tej grupy obiektów. Co więcej, w postępowaniu w sprawie wpisu do Ewidencji Działalnosci Gospodarczej nie bada się czy przedsiębiorca  ma decyzję o kategoryzacji obiektu, który prowadzi, ponieważ nie jest to przedmiotem tego postępowania. Organ decyzyjny bada tylko czy dana firma nie wprowadza w błąd w zakresie identyfikacji danego przedsiebiorcy i odróżnienia go od innych przedsiębiorców, nie zaś w zakresie legalności tej nazwy z punktu widzenia innych przepisów prawa dotyczacych oznaczania obiektów turystycznych.

Źródło: http://decyzje.uokik.gov.pl/dec_prez.nsf/0/874129469F8742B7C1257825003DBA1A/$file/RBG-61-08_10_AS%20-%20decyzja%20-%20_Hotelux_.pdf

Piotr Cybula

Klauzule biura podróży Alfa Tour w rejestrze klauzul niedozwolonych

4 lutego 2011 r. Prezes UOKiK wpisał do rejestru klauzul niedozwolonych następujące klauzule stosowane przez biuro podróży Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie:

Numer wpisu: 2160
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Uczestnik ma prawo złożyć reklamację w razie nienależytego wykonania umowy w terminie nie później niż 7 dni od dnia zakończenia imprezy.Organizator ma obowiązek rozpatrzenia reklamacji w ciągu 30 dni od daty jej otrzymania.”
Numer wpisu: 2159
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Przy dokonaniu jakichkolwiek zwrotów pieniężnych uczestnikowi nie przysługują odsetki od wpłaconych kwot”
Numer wpisu: 2158
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Jeżeli uczestnik rezygnuje z udziału w imprezie z przyczyn leżących po jego stronie organizator potrąca:
a) opłatę manipulacyjną w wysokości 5% wartości imprezy od każdego rezygnującego uczestnika, w okresie powyżej 30 dni przed rozpoczęciem imprezy;
b) 25% ceny w przypadku rezygnacji w okresie 30-15 dni przed rozpoczeciem imprezy;
c) 50% ceny w przypadku rezygnacji w okresie 14-8 dni przed rozpoczęciem imprezy;
d) 90% ceny w przypadku rezygnacji w okresie krótszym niż 8 dni przed rozpoczęciem imprezy.
Organizator nie będzie dokonywać procentowych potrąceń, jeśli w miejsce osoby rezygnującej klient przedstawi inną osobę mogącą uczestniczyć w imprezie, w czasie pozwalającym organizatorowi na dokonanie niezbędnych formalności związanych z wyjazdem.”
Numer wpisu: 2157
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Uczestnik ponosi odpowiedzialność materialną za szkody i straty wyrządzone z jego winy lub z winy osób niepełnoletnich, nad którymi sprawuje nadzór lub opiekę. Powyższe kwoty uczestnik pokrywa na miejscu wyrządzenia szkody lub strat”
Numer wpisu: 2156
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„O wszelkich zmianach dotyczacych warunków umowy uczestnik powiadamiany jest pisemnie przez organizatora na podany do korespondencji adres. Niezgłoszenie rezygnacji w terminie 3 dni od daty zawiadomienia uważane jest za akceptację zmienionych warunków umowy”
Numer wpisu: 2155
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany ceny w wyjątkowych przypadkach takich jak: zmiany kursów walut, zmiany taryf przewozowych, cen paliwa, przepisów podatkowych, itp. nie później jednak niż na 21 dni przed rozpoczęciem realizacji umowy. W takich przypadkach zmiana ceny nie stanowi zmiany warunków umowy”

Źródło: http://www.uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php

Numer wpisu: 2160
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Uczestnik ma prawo złożyć reklamację w razie nienależytego wykonania umowy w terminie nie później niż 7 dni od dnia zakończenia imprezy.Organizator ma obowiązek rozpatrzenia reklamacji w ciągu 30 dni od daty jej otrzymania.”
Numer wpisu: 2159
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Przy dokonaniu jakichkolwiek zwrotów pieniężnych uczestnikowi nie przysługują odsetki od wpłaconych kwot”
Numer wpisu: 2158
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Jeżeli uczestnik rezygnuje z udziału w imprezie z przyczyn leżących po jego stronie organizator potrąca:
a) opłatę manipulacyjną w wysokości 5% wartości imprezy od każdego rezygnującego uczestnika, w okresie powyżej 30 dni przed rozpoczęciem imprezy;
b) 25% ceny w przypadku rezygnacji w okresie 30-15 dni przed rozpoczeciem imprezy;
c) 50% ceny w przypadku rezygnacji w okresie 14-8 dni przed rozpoczęciem imprezy;
d) 90% ceny w przypadku rezygnacji w okresie krótszym niż 8 dni przed rozpoczęciem imprezy.
Organizator nie będzie dokonywać procentowych potrąceń, jeśli w miejsce osoby rezygnującej klient przedstawi inną osobę mogącą uczestniczyć w imprezie, w czasie pozwalającym organizatorowi na dokonanie niezbędnych formalności związanych z wyjazdem.”
Numer wpisu: 2157
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Uczestnik ponosi odpowiedzialność materialną za szkody i straty wyrządzone z jego winy lub z winy osób niepełnoletnich, nad którymi sprawuje nadzór lub opiekę. Powyższe kwoty uczestnik pokrywa na miejscu wyrządzenia szkody lub strat”
Numer wpisu: 2156
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„O wszelkich zmianach dotyczacych warunków umowy uczestnik powiadamiany jest pisemnie przez organizatora na podany do korespondencji adres. Niezgłoszenie rezygnacji w terminie 3 dni od daty zawiadomienia uważane jest za akceptację zmienionych warunków umowy”
Numer wpisu: 2155
Data wpisu: 2011-02-04
Danuta Budny i Marek Budny – Alfa Tour s.c. w Przeźmierowie
„Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany ceny w wyjątkowych przypadkach takich jak: zmiany kursów walut, zmiany taryf przewozowych, cen paliwa, przepisów podatkowych, itp. nie później jednak niż na 21 dni przed rozpoczęciem realizacji umowy. W takich przypadkach zmiana ceny nie stanowi zmiany warunków umowy”

Klauzule biura podróży Index z Katowic w rejestrze klauzul niedozwolonych

26 stycznia 2011 r. Prezes UOKiK do rejestru klauzul niedozwolonych wpisał dwie klauzule stosowane przez biuro podróży Index z Katowic:

Numer wpisu: 2144
Index Biuro Podróży Wojciech Więcek Spółka Komandytowa z siedzibą w Katowicach
„Roszczenia klienta rozpatrywane będą do wysokości wpłaconej kwoty za Imprezę”

Numer wpisu: 2143
Data wpisu: 2011-01-26
Index Biuro Podróży Wojciech Więcek Spółka Komandytowa z siedzibą w Katowicach
„Uczestnikowi nie przysługuje zwrot wartości niewykorzystanych świadczeń z winy uczestnika”

Źródło: http://www.uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php

Numer wpisu: 2145
Data wpisu: 2011-01-31
Agnieszka Wszeborowska
„W przypadku nie wywiązania się Zamawiającego z zobowiązań wynikających z § 4, Zamawiający zapłaci Pośrednikowi karę umowną w wysokości 500,00 zł (brutto)”
Numer wpisu: 2144
Data wpisu: 2011-01-26
Index Biuro Podróży Wojciech Więcek Spółka Komandytowa z siedzibą w Katowicach
„Roszczenia klienta rozpatrywane będą do wysokości wpłaconej kwoty za Imprezę”
Numer wpisu: 2143
Data wpisu: 2011-01-26
Index Biuro Podróży Wojciech Więcek Spółka Komandytowa z siedzibą w Katowicach
„Uczestnikowi nie przysługuje zwrot wartości niewykorzystanych świadczeń z winy uczestnika”

Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie odpowiedzialności za zmarnowany urlop – konsekwencje dla biur podróży

W czasopiśmie branżowym Rynek Podróży (2011, nr 1) opublikowany został przygotowany przeze mnie artykuł pt. Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie odpowiedzialności za zmarnowany urlop – konsekwencje dla biur podróży . Jest on dostępny na stronie:     http://www.rynekpodrozy.com.pl/uchwala_sn_01-2011.pdf

Piotr Cybula