Monthly Archives: Listopad 2015

Termin na złożenie reklamacji a możliwość wystąpienia na drogę sądową

W praktyce czasami pojawia się pytanie, czy klient może skutecznie wystąpić na drogę sądową w sytuacji, gdy upłynął 30-dniowy termin na złożenie reklamacji wskazany w ustawie o usługach turystycznych. Ostatnio w jednym z wyroków do mojego poglądu w tej sprawie przychylił się Sąd Okręgowy w Krakowie. W uzasadnieniu wyroku z 22 grudnia 2014 r. (sygn. akt II Ca 2484/14, orzeczenia.krakow.so.gov.pl) sąd ten wskazuje:

Odnośnie zarzutu, że powód nie wniósł skutecznie reklamacji podnieść należy, że przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego ma charakter dobrowolny. Celem wdrożenia takiego postępowania jest przede wszystkim możliwości zweryfikowania przez klienta na etapie przedsądowym zasadności swego żądania a w konsekwencji uniknięcia bezpodstawnego występowania na drogę sądową (por. P. Cybula, Komentarz do art. 16b ustawy o usługach turystycznych, LEX 2014). Brak przeprowadzenia takiego postępowania nie zamyka natomiast klientowi możliwości dochodzenia swoich praw na drodze postępowania sądowego.

 

Minął rok

Dzisiaj mija rok od chwili wydania pierszego precedensowego wyroku Sądu Okręgowego w związku z niewypłacalnością biura podróży.

W wyroku tym sąd zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości nieodzyskanej przez klienta kwoty wpłaconej przez organizatora turystyki. Prawo unijne (a konkretnie art. 7 dyrektywy 90/314) wymaga od każdego państwa członkowskiego wprowadzenie takiej ochrony, która będzie zapewniać zwrot tej kwoty. Nasze państwo – jak przyjął sąd – takiej ochrony nie zapewniło, co uzasadniało dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa.

Przez miniony rok nasze państwo zrobiło w sumie niewiele aby ten stan poprawić. Gdyby było inaczej nowy minister sportu i turystyki nie przekonywałby zapewne o potrzebie zapewnienia właściwej ochrony klientom biur podróży.

Z drugiej jednak strony na sali sądowej w prowadzonych przeze mnie kilkudziesięciu sprawach pełnomocnicy Skarbu Państwa – Ministra Sportu i Turystyki oraz Ministra Finansów konsekwentnie przekonują, że ustawodawca polski prawidłowo wdrożył unijny standard ochrony, a jeśli klient nie otrzymał pełnego zwrotu to winne jest albo nieuczciwy przedsiębiorca albo sam klient, który zawierając umowę z biurem podróży nie dochował należytej staranności.

Ciekawy jestem, czy nowy minister sportu i turystyki podziela również krytyczną ocenę tego systemu przedstawioną kiedyś przez obecnego ministra sprawiedliwości, który w 2012 r. apelował o jak najszybsze pokrycie z budżetu państwa szkód klientów biura podróży Sky Club. Zapewne pojawi się tego rodzaju pytanie w jakimś wywiadzie. I co odpowie wtedy minister?

Min. Witold Bańka o potrzebie zapewnienia właściwej ochrony klientom biur podróży

Niedawno wybrany minister sportu i turystyki Witold Bańka na zadane ostatnio pytanie jakie widzi najpilniejsze problemy do rozwiązania w turystyce, odpowiedział, że powołanie funduszu gwarancyjnego, żeby „zapewnić właściwą ochronę klientom biur podróży”.

Z punktu widzenia przedstawiciela ministerstwa sportu i turystyki odpowiedź ta jest nieco zaskakująca. Przez ostatni czas byliśmy przecież informowani, że ta ochrona jest prawidłowa. Przypomnę przykładowo wypowiedź udzieloną przez min. Tomasza Jędrzejczaka: „nie powinna wystąpić sytuacja braku środków na pokrycie kosztów powrotu turystów z imprezy turystycznej” (odpowiedź na interpelację poselską nr 30951). Jeśli ochrona jest prawidłowa to po co taki fundusz i działania w celu zapewnienia „właściwej ochrony”?

Mogłoby się więc wydawać, że nowe władze inaczej patrzą na problem ochrony klientów niewypłacalnych biur podróży, w tym inaczej oceniają sytuację prawną klientów, którzy w przypadku niewypłacalności biur podróży nie odzyskali pełnego zwrotu. Wcześniej bardzo krytyczną ocenę tego systemu przedstawił obecny minister sprawiedliwości (Cytat dnia, czyli jakie prawo powinien przygotować rząd według Zbigniewa Ziobro?).

W prowadzonych przeze mnie jako pełnomocnika poszkodowanych klientów kilkudziesięciu procesach odszkodowawczych żadnej zmiany jednak nie zauważyłem. Strona pozwana – Skarb Państwa za który działa najczęściej minister sportu i turystyki oraz ministrów finansów, ocenia, że nasz ustawodawca zapewniał i zapewnia klientom odpowiedni system ochrony na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki, odpowiadający w szczególności potrzebom art. 7 dyrektywy 90/314. Jeśli system nie działał odpowiednio w praktyce, to – jak podnoszą pełnomocnicy strony przeciwnej – wynika to z nieprawidłowego działania biur podróży i ich klientów.

Jeżeli więc ustawodawca polski stworzył odpowiedni system, to po co Panie ministrze ten system zmieniać? A może jednak system ten nie jest odpowiedni i ministerstwo powinno zmienić swoje dotychczasowe stanowisko?

Sąd kwestionuje opłatę klimatyczną w Wiśle

We wtorek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zakwestionował pobieranie opłaty  klimatycznej przez miasto Wisła Przyczyną był stan zanieczyszczenia powietrza w tej miejscowości.

Skargę do sądu złożył mieszkaniem Rybnika, który kilka dni przebywał w Wiśle.

95%

Z ustaleń Ministra Sportu i Turystyki wynika, że reprezentuję klientów w 95% sporów przeciwko Skarbowi Państwa w związku z zarzutem niewdrożenia odpowiedniego systemu ochrony klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki.

Piotr Cybula

Cytat dnia, czyli jakie prawo powinien przygotować rząd według Zbigniewa Ziobro?

Rząd powinien przygotować takie prawo, które gwarantuje 100-procentowe pokrycie wszelkich kosztów i strat związanych z wyjazdem turystów
Zbigniew Ziobro, 2012 r.
Inne ciekawe cytaty z tego artykułu:
Lider Solidarnej Polski uważa, że polski rząd wykazał się „wyjątkową niekompetencją”, dokonując w 2010 r. „nieudolnej” implementacji prawa unijnego, które zobowiązuje państwa UE do zapewnienia 100 proc. zwrotu ewentualnych strat turystów powstałych w wyniku upadku biur podróży.
Ziobro poinformował, że wysłał list do Tuska, apelując w nim o „jak najszybsze pokrycie z budżetu państwa szkód klientów biura podróży Sky Club” tak, aby polscy turyści nie zostali poszkodowani przez błędy rządu. (…)
Polityk SP w liście do szefa rządu przypomniał, że w wyniku bankructwa Sky Clubu „poszkodowanych zostało blisko 5 tys. osób przebywających zagranicą i 19 tys. osób, które jeszcze nie wyjechały na planowany urlop”. „Jest niedopuszczalne, aby skutkami błędów i zaniechań pańskiego rządu obciążani byli teraz klienci nierzetelnych biur podróży” – ocenił.
Komentarz: władza się zmieniła. Obecnie, jak wiadomo, na czele Ministerstwa Sportu i Turystyki stoi osoba związana z Prawem i Sprawiedliwością. W tego rodzaju sprawach jako pełnomocnik poszkodowanych powodów – klientów niewypłacalnych biur podróży, prowadzę sprawy odszkodowawcze przeciwko Skarbowi Państwa. Znaczną większość z tych spraw w pierwszej instancji powodowie wygrali. Jeden prawomocny wyrok  korzystny dla powoda został wydany przez Sąd Okręgowy. Po zmianie władzy nie zauważyłem żadnej zmiany stanowiska pełnomocników strony pozwanej, która konsekwentnie twierdzi, że ustawodawca polski prawidłowo wdrożył unijny standard ochrony i o żadnej odpowiedzialności Skarbu Państwa mowy być nie może.

Niepełne podsumowanie min. Tomasza Jędrzejczaka

Na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki dostępna jest prezentacja autorstwa min. Tomasza Jędrzejczaka pt. Podsumowanie działań Ministra Sportu i Turystyki w obszarze turystyki w 2015 r.

Od siebie dodam, że w kilkudziesięciu sprawach  prowadzonych przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia minister sportu i turystyki reprezentuje lub reprezentował Skarb Państwa (obok ministra finansów). W kilkudziesięciu sprawach (tj. w znacznej większości) zapadły już korzystne wyroki dla powodów (w I instancji). Warto było o tym również wspomnieć w tego rodzaju informacji dla pełnego obrazu działań ministerstwa sportu i turystyki w obszarze turystyki. Pominę w tym miejscu szerszą analizę stanowiska prezentowanego w tych postępowaniach przez ministerstwo, bo to zasługuje na odrębny wpis.

Zagiąłem

Jadąc dzisiaj do Katowic na stacji benzynowej zobaczyłem tabliczkę „recepcja” Przedsiębiorca prowadzący stację jak można się domyślić świadczy jednocześnie usługi hotelarskie.

W zamieszczonych informacjach była m.in. informacja o tym, że jest to „motel”. Z ciekawości sprzedawczynię-recepcjonistkę zapytałem ile obiekt ma gwiazdek. I otrzymałem taką odpowiedź: „O tym mnie Pan zagiął, nie wiem czy w ogóle jakieś są„.

Po sprawdzeniu okazało się, że obiekt posiada jedną gwiazdkę.

Dlaczego komunikaty o smogu są adresowane tylko do mieszkańców?

Na współczesnym bardzo konkurencyjnym rynku turystycznym władze miast konkurują o turystów w różny sposób. Generalnie zależy im na tym, aby do ich miasta przyjeżdżało jak najwięcej turystów i oczywiście aby jak najwięcej w tym mieście wydawali pieniędzy. Jednym z elementów pozyskiwania turystów jest prowadzenie przez miasta odpowiedniej polityki informacyjnej, zachęcającej do odwiedzin.

W ostatnich dniach zwłaszcza miasta południowej Polski borykają się z ogromnym zanieczyszczeniem powietrza. Przy tej okazji warto zwrócić uwagę na treść zamieszczanych komunikatów władz miast.

I tak Prezydent Krakowa wystąpił z następującym apelem:

Apel Prezydenta Miasta Krakowa Jacka Majchrowskiego

Szanowni Państwo, Mieszkańcy Krakowa!

W związku z utrzymującymi się ponadnormatywnymi stężeniami pyłu w krakowskim powietrzu, zwracam się do Państwa z uprzejmą prośbą o korzystanie w ciągu kilku najbliższych dni z komunikacji miejskiej i pozostawienie samochodów prywatnych na parkingach.

 Jednocześnie proszę tych wszystkich, którzy ogrzewają swoje mieszkania piecami węglowymi o to, by zwrócili uwagę na jakość spalanego w nich węgla i nie spalali w nich odpadów domowych.

Jeżeli jesteście Państwo właścicielami kominków opalanych drewnem, nie będących jedynym źródłem ogrzewania mieszkania, uprzejmie proszę o rozważanie możliwości czasowego zaprzestania ich użytkowania.

Proszę też o nie spalanie na działkach liści. MPO zgodnie z harmonogramem odbiera bezpłatnie odpady zielone. Terminy odbioru można sprawdzić na stronie www.mpo.krakow.pl.

Straż Miejska została zobowiązana przeze mnie do podjęcia wzmożonych kontroli palenisk domowych. Proszę, by w przypadku uzasadnionego podejrzenia dotyczącego spalania śmieci lub odpadów, niezwłocznie skontaktować się z dyżurnym Straży Miejskiej pod nr 986.

Jeżeli macie Państwo znajomych, którzy dojeżdżają do pracy spoza granic naszego miasta, proszę o przekazanie mojego apelu o pozostawienie samochodu w miarę możliwości jak najbliżej węzłów komunikacyjnych i korzystanie ze środków komunikacji zbiorowej.

Takie działania pomogą w częściowym ograniczeniu stężeń zanieczyszczeń, które zalegają nad Krakowem.

Jacek Majchrowski

Prezydent Miasta Krakowa

Podobne komunikaty zostały przedstawione np. przez Prezydenta Katowic oraz Urząd Miejski w Wadowicach. Wszystkie powyższe komunikaty łączy to, że zostały zaadresowane wyłącznie do mieszkańców, co trudno zrozumieć jeśli zważymy na przedstawiany w nich problem. Choć oczywiście przeciętny turysta nie zajmuje się najczęściej ogrzewaniem np. hotelu, to jednak przecież oddycha on tym samym powietrzem co mieszkańcy tych miast. Jeżeli „Wadowice” apelują do mieszkańców o: „nieprzebywania na powietrzu, szczególnie dotyczy wrażliwych grup ludności”, to przyczyna tego komunikatu jest także aktualna w stosunku do turystów. Z jednej strony „Wadowice” występują z takim komunikatem do mieszkańców, a z drugiej zapraszają turystów do odwiedzin (np. informacja o problemie nie pojawia się na stronie IT Wadowice).

Poruszony problem jest oczywiście złożony i wymaga szerszego odniesienia się. W tym miejscu chcę tylko na niego zwrócić uwagę, bo wydaje mi się, że takie podejście nie jest po prostu uczciwe w stosunku do turystów. Skoro turystów problem ten dotyczy (w pewnym zakresie), to również do nich powinny być adresowane te komunikaty (a najlepiej do wszystkich osób przebywających w tych miejscach, nie tylko mieszkańców). Być może należałoby nawet dla turystów opracowywać odrębne komunikaty, uwzględniające np. ich mniejszą znajomość miasta (co do zasady).

Z drugiej strony, co równie ważne, dostrzeżenie negatywnego znaczenia smogu dla turystyki może być jednym z motorów wprowadzanych i koniecznych zmian w tym zakresie. Obecnie można odnieść wrażenie, że władze miast albo nie chcą dostrzec tego, że smog to problem także dla turystów, albo mając tego pełną świadomość zapraszają ich do odwiedzin (obawiając się zapewne o ekonomiczne skutki takich informacji). Z jednej strony pojawia się apel o „nieprzebywanie na powietrzu” a z drugiej „welcome to…”.

Piotr Cybula

Niewypłacalność OK Travel Services – kolejny wyrok zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa

Pod koniec września wspominałem o pierwszym wyroku zasądzającym odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością biura podróży OK Travel Services sp. z o.o. (Niewypłacalność OK TRAVEL SERVICES – pierwszy wyrok zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa).

Wczoraj Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia wydał kolejny wyrok zasądzający takie odszkodowanie dla klienta tego biura podróży. W sprawie tej reprezentowałem powoda. Kolejne sprawy są w toku postępowania.