Monthly Archives: Maj 2012

Pył wulkaniczny nie taki straszny dla biur podróży, czyli o „pomocy” z art. 11 ust. 2 u.u.t. (orzeczenie SO w Warszawie)

Czy pamiętają państwo jeszcze problem pyłu wulkanicznego? Oczywiście sprawa ta analizowana była również w kontekście odpowiedzialności organizatorów turystyki.

Stosunkowo szybko zauważono, że nie ma na ten temat oczywistej odpowiedzi. Poza sporem było, że sytuacja ta powinna być zakwalifikowana jako siła wyższa w rozumieniu art. 11a ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Zasadniczą kwestią była jednak interpretacja ust. 2 tego przepisu. Zgodnie z jego treścią sytuacja taka nie zwalnia organizatora turystyki od obowiązku udzielenia w czasie trwania imprezy turystycznej pomocy poszkodowanemu klientowi.

Oczywiście przepis powyższy stał się źródłem wielu wątpliwości. W szczególności powstało pytanie o zakres tej pomocy i to, kto powinien ponieść ciężar finansowy jej udzielenia. W sprawie zabrały głos Ministerstwo Sportu i Turystyki  oraz UOKiK. W ocenie MSiT ciężar finansowy tej pomocy powinien ponieść organizator turystyki. Natomiast według UOKiK skoro nie ma co do tego wyraźnego przepisu, to strony powinny podzielić się tymi kosztami po połowie.

W zeszłym tygodniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie reprezentowałem organizatora turystyki w sporze z klientem, który żądał zwrotu kosztów za swój przedłużony pobyt. Organizator turystyki poinformował klienta, że po zakończeniu okresu wskazanego w umowie klient może zarezerwować pobyt w innym , tańszym hotelu. Klient nie był tym zainteresowany. Uznał, że to organizator powinien zapewnić mu nocleg i na własną rękę przedłużył pobyt w obiekcie objętym w umowie. Następnie za ten przedłużony pobyt żądał ponad 8 tys. złotych (dla dwóch osób).

Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie. Sąd Okręgowy żądanie w całości oddalił nakazując powodowi zwrot kosztów sądowych. W ocenie tego sądu żądanie powoda było bezpodstawne.

dr Piotr Cybula

Prof. Ewa Łętowska o odważnych wyrokach z lat 60. w sprawie odpowiedzialności za bezpieczeństwo turystów

[cytaty]

Ciekawe, jak spodobałby się dziś taki na przykład cytat: „Społeczeństwo, a również poszczególny obywatel, ma prawo wymagać od organów i funkcjonariuszy władzy przeciwstawienie się znanemu im niebezpieczeństwu powstania szkód i zapobiegania występującemu zagrożeniu życia i zdrowia obywateli”. To fragment wyroku Sądu Najwyższego z 1968 roku. Wtedy SN uznał winę Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie za wypadek turysty, który zszedł ze szlaku górskiego, wszedł do dzikiej niezagospodarowanej groty i tam został przygnieciony przez głaz. W innym wyroku (z 1965 roku) SN uznał winę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sopocie za zranienie się turysty kąpiącego się w miejscu niestrzeżonym, gdzie władza postawiła tablicę: „Kąpiel na własne ryzyko”. W wyroku SN napisał, że władza, skoro pobiera także turystyczną, powinna dbać o bezpieczeństwo wszędzie. A stawianie tabliczek z zakazami jest „sprzeczne z istotną potrzebą społeczną” (kąpania w morzu), więc od odpowiedzialności nie można wymówić się tabliczką. Teraz krytykujemy postawę Piłata właściwą administracji wprowadzającej reformy służby zdrowia i możemy im przeciwstawić sensowne i humanistyczne stanowisko SN z okresu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wyraźnie mówiące o odpowiedzialności władzy względem obywateli. Warto o tych orzeczeniach pamiętać.

E. Łętowska, [w:] „Rzeźbienie państwa prawa. 20 lat później”, s. 296-297

Skargi w sprawie ograniczenia mężczyznom dostępu do strefy saun

Do Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Traktowania wpłynęły skargi w sprawie ograniczenia mężczyznom dostępu do strefy saun „Świątynie Relaksu”, jakie wprowadziła spółka Termy Maltańskie w Poznaniu. Jak twierdzą Zainteresowani, w każdą środę, począwszy od dnia 8 marca 2012 r. dostęp do strefy saun mają tylko kobiety. Jednocześnie spółka Termy Maltańskie nie wystąpiła z podobną ofertą skierowaną tylko do mężczyzn.
W wyniku interwencji Pełnomocnika w ww. sprawie władze spółki Termy Maltańskie zweryfikowały swoją ofertę i zadecydowały o wprowadzeniu z dniem 16 kwietnia 2012 r. analogicznej propozycji dla mężczyzn –  w każdy poniedziałek dostęp do strefy saun będą mieli wyłącznie mężczyzn.

Źródło:  komunikat Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Traktowania (data wejścia: 29.05.12)

Dr Jerzy Gospodarek o autorstwie ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach

[cytaty]

Ciekawostkę stanowi, że pan poseł przypisał sobie  autorstwo tego projektu, chociaż w ostatecznej wersji tej ustawy nie zachował się bez zmian – i to z reguły istotnych –  ani jeden artykuł komisyjnego projektu, a kilka jego artykułów zostało skreślonych i kilkanaście dodanych, co gruntownie zmieniło treść wskazanej ustawy.

dr J. Gospodarek (SGH), odnosząc się do wypowiedzi posła Piotra van der Coghena o autorstwie ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich

Wiceprzewodniczący Rady Miasta Krakowa o Niemcach oprowadzających po Krakowie

[cytaty]

Nie wyobrażam sobie, że przyjedzie wycieczka niemiecka i Niemiec będzie oprowadzał po naszych obiektach.

Józef Pilch, wiceprzewodniczący Rady Miasta Krakowa

Powstała Podkomisja sejmowa do spraw turystyki

Nie poznaliśmy jeszcze owoców działalności Parlamentarnego Zespołu Narciarstwa i Turystyki, a już mamy nową podkomisję sejmową, która ma zajmować się turystyką.

Parlamentarny Zespół Narciarstwa i Turystyki „działa” już ponad pół roku. Ze strony internetowej Sejmu wynika, że poza spotkaniem mającym na celu wybór władz nie odbyło się żadne inne jego posiedzenie.

Podkomisja stała sejmowa do spraw turystyki została powołana 27 kwietnia 2012 r. Została powołana w ramach Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki.

Piotr Cybula

 

26-letnia Kinga Baranowska – „prezent” polskich mediów, czy ich kompromitacja

Niecodzienny „prezent” zgotowały polskie media Kindze Baranowskiej. Ta urodzona w 1975 r. zdobywczyni wielu ośmiotysięczników himalaistka, przy okazji zdobycia kolejnego szczytu została powszechnie przedstawiona jako „26-letnia” Polka.

Informację taką podały różnorodne media, te bardziej znane i wpływowe (PAP, Rzeczpospolita, Wprost, Polskie Radio, RMF, Polska Times), jak i inne mniej znane (Wiara.pl, Tylko Prawda). W kilku przypadkach zdarzyło się to mediom branżowym, zajmującym się wspinaczką. Poniżej przedstawiam niewyczerpującą listę z odnośnikami do przedmiotowych artykułów:

Tylko prawda?

Piotr Cybula

ps. Panią Kingę, gratulując kolejnego sukcesu, z góry przepraszam za poruszenie wskazanego faktu; podobnie Czytelników za temat luźno związany z tematem bloga

Deregulacja dostępu do zawodów: „finalna” wersja projektu

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że 21 maja 2012 r. projekt ustawy „deregulacyjnej” został skierowany do uzgodnień międzyresortowych z terminem do zgłaszania uwag do dnia 5 czerwca 2012 r.

Projekt wraz z uzasadnieniem, a także zgłoszone uwagi, dostępnena stronie internetowej ministerstwa.

Jak wynika z jego treści, zapowiadane przez „Rzeczpospolitą” zmiany odnośnie do przewodnika miejskiego, o których wspominałem we wpisie: MS odstępuje od modelu deregulacji zawodu przewodnika miejskiego wskazanego w projekcie ustawy deregulacyjnej ostatecznie nie zostały w nim uwzględnione w projekcie.

Moim zdaniem projekt ten w dalszym ciągu wymaga dopracowania. Przykładowo pojawia się pytanie, jaki sens jest wymagania niekaralności od pilota wycieczek, jeżeli nie wymagamy tego od organizatora turystyki. Jest to chyba pewna niekonsekwencja.

Piotr Cybula

Prawa pasażerów (pociąg, samolot, samochód) – raport UOKiK

183 niedozwolone postanowienia – to rezultat pierwszej kontroli Prezes UOKiK dotyczącej wypożyczalni samochodów, przewoźników kolejowych i lotniczych. Najczęściej przedsiębiorcy całkowicie zwalniają się z odpowiedzialności za zniszczony samochód, bagaż, czy odwołanie pociągu. W toku jest 19 postępowań

[Warszawa, 22 maja 2012 r.] Samolotem? Pociągiem? Wynajętym samochodem? Niezależnie jakim środkiem transportu wybierzemy się na rozgrywki piłkarskie, warto przed zawarciem umowy przeczytać regulamin linii lotniczej, przewoźnika kolejowego czy wypożyczalni aut. W wyniku najnowszej analizy przeprowadzonej przez Prezes UOKiK, Urząd zakwestionował 183 postanowienia.

W I kwartale 2012 roku sprawdzono 32 przedsiębiorców oraz łącznie 69 różnego rodzaju wzorców: regulaminów, umów, informacji na stronach internetowych, materiałów reklamowych, ofert specjalnych na Euro 2012. Najczęściej Prezes Urzędu kwestionowała klauzule, na podstawie których przedsiębiorcy zwalniają się z odpowiedzialności np. za uszkodzony bagaż lub wynajęty samochód oraz za ograniczenia w ruchu pociągów.

Wypożyczalnie samochodów

Skontrolowano: AUTO-RENT w Warszawie, Car-Pol Leasing w Warszawie (Budget), Car Net Polska w Kaliszu, City Rent Poznań w Poznaniu, EURORENT w Piastowie (Sixt), EXPRESS w Krakowie, PRO-EDU, Usługi edukacyjne i informatyczne w Luboniu (Autonaczas), Inter Best-97 w Warszawie (Europcar), LUPUS we Wrocławiu, Jupol-Car w Warszawie (Avis),  Kineo w Warszawie (Autorental), MyCar Autowypożyczalnia Kameleon w Poznaniu, INTER–AUTO we Wrocławiu, Orbis Transport w Warszawie (Hertz®), PANEK w Lubinie, Astra Wypożyczalnia Samochodów w Gdańsku, Flota Auto w Poznaniu, Polandcars.com. we Wrocławiu, Auto–Viva w Gdyni, Werwest–Globar we Wrocławiu (Micar). Zakwestionowano 128 klauzul u 18 z 20 sprawdzonych przedsiębiorców.

Ponad połowa przedsiębiorców informowała w umowach, że w ogóle nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenie samochodu, braki w wyposażeniu oraz kradzież. Zastrzegano, że w każdym przypadku za szkody odpowiedzialny jest konsument, nawet jeżeli powstałyby z winy wynajmującego. Zgodnie z prawem, jeżeli straty powstały z winy  wynajmującego, konsument ma prawo do odszkodowania.

Równie często informowano, że jeżeli najemca nie wykupi oferowanych przez wypożyczalnię ubezpieczeń, będzie musiał pokryć wszystkie koszty związane z uszkodzeniem lub kradzieżą pojazdu. W opinii UOKiK kwestionowane postanowienie może wzbudzać strach u konsumenta, który ostatecznie z obawy przez konsekwencjami finansowymi, wykupi oferowane polisy. Przypisywanie pełnej odpowiedzialności konsumentowi i wywieranie nacisku, w opinii UOKiK, narusza dobre obyczaje.

Wątpliwości wzbudzają także klauzule nakładające na konsumentów różne obowiązki, których niespełnienie grozi surowymi konsekwencjami. Przykładowo: jeden z przedsiębiorców informuje, że niezgłoszenie od razu wypożyczalni kradzieży pojazdu, oznacza, że dokonał jej najemca. Kolejny zobowiązuje konsumenta do zapłacenia wszystkich otrzymanych w czasie wypożyczenia mandatów bez względu na przyczynę ich wystawienia. Zdaniem Urzędu, nie we wszystkich okolicznościach konsument powinien automatycznie ponosić winę za niespełnienie formalności. Np. może się zdarzyć, że natychmiastowe zgłoszenie kradzieży będzie niemożliwe ze względu na nieprzewidziane okoliczności, a mandaty spowodowane zaniedbaniami wypożyczalni samochodów.

Działania UOKiK: 18 przedsiębiorców zostało wezwanych do zmiany kwestionowanych klauzul. Ponadto, Prezes UOKiK wszczęła siedem postępowań w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Linie lotnicze

Skontrolowano: Polskie Linie Lotnicze LOT w Warszawie, Eurolot w Warszawie, OLT Express Regional w Gdańsku, SprintAir w Warszawie. Zakwestionowano 21 klauzul u wszystkich skontrolowanych.

Wątpliwości Prezes UOKiK wzbudziły postanowienia, w których m.in. linie lotnicze uzależniały odpowiedzialność za uszkodzenie bagażu od zgłoszenia tego faktu obsłudze na pokładzie samolotu (bagaż podręczny) lub natychmiastowego wypełnienia na lotnisku specjalnego formularza (bagaż rejestrowany), czy zgłoszenia uszkodzenia po wylądowaniu. W przeciwnym wypadku pasażer tracił możliwość dochodzenia swoich praw. Przepisy nie nakładają obowiązku powiadomienia czy natychmiastowego wypełnienia formularzy. Czas na zgłaszanie zastrzeżeń uszkodzonego bagażu wynosi siedem dni od dnia jego odbioru.

Urząd kwestionuje także postanowienia, na podstawie których przewoźnicy mogą dowolnie dysponować nieodebranym bagażem np. sprzedać lub zniszczyć. Zgodnie z prawem, oddając bagaż do luku zawieramy umowę przechowania. Gdy nie odbierzemy bagażu, przedsiębiorca ma prawo obciążyć nas kosztami jego przechowywania. Może także wyznaczyć czas na jego odebranie. Niedozwolone jest jednak arbitralne decydowanie, że nieodebranie bagażu oznacza, że właścicielowi jest już niepotrzebny.

Działania UOKiK: Czterech przedsiębiorców zostało wezwanych do zmiany kwestionowanych klauzul. Ponadto, Prezes UOKiK wszczęła cztery postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Przewoźnicy kolejowi

Skontrolowano: PKP Intercity w Warszawie, Przewozy Regionalne w Warszawie, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście w Gdyni, Koleje Wielkopolskie w Poznaniu, Koleje Dolnośląskie w Legnicy, Koleje Mazowieckie w Warszawie, Warszawska Kolej Dojazdowa w Grodzisku Mazowieckim, Szybka Kolej Miejska w Warszawie. Zakwestionowano łącznie 34 klauzule u wszystkich skontrolowanych.

Wzorce wszystkich kontrolowanych przewoźników kolejowych zawierają postanowienia, które wyłączają odpowiedzialność w razie wystąpienia tzw. ograniczenia w ruchu pociągów lub innych bliżej niesprecyzowanych okoliczności. W związku z tym, konsument, który poniesie szkodę i z winy kolei nie dotrze na czas, nie może starać się o rekompensatę. Warto pamiętać, że każdy przedsiębiorca odpowiada za opóźnienia spowodowane jego zaniedbaniem – wyjątkiem jest siła wyższa, zdarzenia spowodowane przez osoby trzecie lub podróżnego.

Wątpliwości Prezes UOKiK wzbudza także postanowienie regulaminu przewozu dotyczące korzystania z miejsc sypialnych lub do leżenia. Na jego podstawie przewoźnik zastrzega sobie prawo przydzielenia podróżnemu innego miejsca niż wskazane na bilecie. W ocenie Prezes UOKiK, niedozwolona jest zmiana przez przewoźnika, bez ważnych przyczyn, istotnych cech zawartej umowy przewozu, czyli wykupionego miejsca. Ponadto, postanowienie nie precyzuje, jakie sytuacje mają charakter szczególny i jakie inne miejsce przewoźnik może zaproponować konsumentowi.

 

Działania UOKiK: czterej przedsiębiorcy zostali wezwani do zmiany klauzul, a wobec ośmiu zostały wszczęte postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Praktyczne informacje wskazujące do kogo należy się zwrócić w przypadku problemów z przedsiębiorcą oraz na co uważać, zawierając umowę z wypożyczalnią samochodów, przewoźnikiem kolejowym czy lotniczym zawierają poradniki przygotowane przez UOKiK. Można je pobrać ze strony Urzędu.

MS nie odstępuje od modelu deregulacji zawodu przewodnika miejskiego wskazanego w projekcie ustawy deregulacyjnej

Rzeczpospolita 22 maja 2012 r. informowała, że projekt tzw. ustawy „deregulacyjnej” ma w tym dniu ponownie trafić do konsultacji społecznych. Łagodniej miano potraktować m.in. przewodników miejskich. To gminy miały decydować, czy dostęp do nich powinien być „koncesjonowany”.

Zmiany te nie pojawiły się jednak we wskazanym projekcie – Deregulacja dostępu do zawodów: “finalna” wersja projektu.